Nụ hôn của Thiên Chúa lên linh hồn

�âu là gốc rễ thực sự của sự cô đơn trong con ngư�i? Một sai lỗi trong cấu thành của chúng ta? Sự bất xứng và tội lỗi?  Hay, như câu nói trứ danh của thánh Augustino, ‘Ngài đã tạo thành chúng con, lạy Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Ngài’

Dù rất giá trị, nhưng câu châm ngôn của thánh Augustino vẫn không đủ. Chúng ta là những linh hồn vô hạn bên trong những cuộc sống hữu hạn, và chỉ một đi�u này thôi là đã đủ để giải thích cơn nhức nhối tri�n miên không th�a của chúng ta, ngoại trừ một đi�u là linh hồn chúng ta khi đi vào thế giới đã mang lấy sự bất diệt rồi, và đi�u này cho toàn bộ cơn nhức nhối của chúng ta một sắc thái đặc biệt.

Có nhi�u cách để giải thích cho đi�u này: Ví dụ như, Bernard Lonergan, triết gia và thần h�c gia đáng tr�ng, đã cho rằng linh hồn con ngư�i không đến thế giới như thể một tabla rasa, một t� giấy trắng, không tì vết để có thể viết gì lên đó cũng được. Với ông, chúng ta được sinh ra với các nguyên tắc tiên quyết ghi tạc vào trong linh hồn không bao gi� phai. � ông là gì?

Thần h�c và triết h�c kinh điển, xác định bốn sự mang tính siêu việt, có thể nói là chân tính của m�i sự có tồn tại, chúng là nhất, chân, thiện, và mỹ. M�i sự tồn tại đ�u có bốn phẩm chất này. Tuy nhiên các phẩm chất này chỉ hoàn hảo nơi Thiên Chúa. Chỉ mình Thiên Chúa là �ấng toàn nhất, toàn chân, toàn thiện và toàn mỹ. Nhưng theo Lonergan, Thiên Chúa đã ghi tạc 4 sự này, trong tình trạng hoàn hảo, và cốt lõi linh hồn con ngư�i.

Do đó, chúng ta đến trong thế giới, thì đã biết, dù còn mập m�, v� sự toàn nhất, toàn chân, toàn thiện và toàn mỹ, bởi chúng ta đã có sẵn trong chúng ta, một dấu ấn không phai. Như thế, chúng ta có thể phân biệt đúng sai, bởi đã biết sự thật hoàn hảo và sự thiện hoàn hảo trong cốt lõi linh hồn mình, và cũng nhận biết theo bản năng v� tình yêu và vẻ đẹp, bởi chúng ta đã biết chúng một cách hoàn thiện trong bản thân mình. Trong đ�i này, chúng ta không h�c biết sự thật, mà là nhìn nhận sự thật, chúng ta không h�c yêu mà là nhận ra tình yêu, và chúng ta không h�c biết nhưng là nhận ra cái gì là tốt lành. Chúng ta nhận ra được bởi đã có chúng trong cốt lõi linh hồn mình.

Một vài nhà thần nghiệm đã có một mô tả thế này: Linh hồn con ngư�i đến từ Thiên Chúa và trước khi đặt linh hồn vào trong cơ thể, đi�u cuối cùng Thiên Chúa làm là hôn linh hồn đó. Rồi linh hồn đi qua đ�i sống, vẫn luôn luôn nhớ v� nụ hôn đó, một nụ hôn của tình yêu hoàn hảo, và linh hồn xác định m�i tình yêu và nụ hôn trong đ�i qua nụ hôn hoàn hảo ban sơ đó.

Các nhà khắc kỷ Hi Lạp cũng nói v� một đi�u tương tự. H� dạy rằng linh hồn đã tồn tại sẵn trong Thiên Chúa, và trước khi đặt linh hồn và trong một cơ thể, Thiên Chúa xóa đi ký ức v� hiện hữu của nó. Nhưng linh hồn luôn luôn hướng v� Chúa một cách vô thức, bởi khi đến từ Thiên Chúa, linh hồn luôn luôn nhớ v� mái ấm đích thực của mình, và khắc khoải mong được v� lại.

Ngư�i Hi Lạp cho rằng Thiên Chúa đặt linh hồn vào thân xác, chỉ khi đứa bé đã thành hình tr�n vẹn trong lòng mẹ. Ngay sau khi đặt linh hồn vào thân xác, Thiên Chúa li�n khóa chặt ký ức ti�n hiện hữu của nó bằng cách khóa chặt môi đứa trẻ để nó không bao gi� nói v� ti�n hiện hữu của mình. �ây là lý do vì sao chúng ta có một rãnh lõm dưới mũi, ngay trên môi.  �ây là nơi Chúa đặt ngón tay lên để khóa lại. �ây là lý do vì sao bất kỳ lúc nào cố gắng để nhớ chuyện gì đó, chúng ta vô thức đặt ngón tay lên nơi này. Chúng ta đang cố gắng phục hồi một ký ức ban sơ.

Có lẽ, tôi cần đưa thêm một ẩn dụ nữa. Chúng ta thư�ng nói v� những sự ‘đúng rõ ràng’ hay ‘sai rõ ràng.’ (ringing true và ringing false.) Nhưng chỉ có chuông mới rung (ring). Trong chúng ta có một chiếc chuông rung lên khi đúng và sai hay sao? V� căn bản, thì có! Chúng ta nuôi dưỡng một ký ức vô thức v� một th�i từng được biết một tình yêu, sự thiện và vẻ đẹp tr�n hảo. Do đó, m�i sự sẽ ngân lên đúng hay sai, dựa vào việc liệu chúng có theo tiêu chuẩn là tình yêu, sự thiện và vẻ đẹp hoàn hảo vốn đã có nơi cốt lõi linh hồn chúng ta hay không.

Và cốt lõi đó, trung tâm đó, nơi đó trong linh hồn chúng ta, nơi chúng ta được ghi dấu với các nguyên tắc tiên quyết và nơi chúng ta ghi nhớ nụ hôn của Thiên Chúa khi chúng ta được sinh ra, với nỗi khắc khoải không ngơi, trong đ�i này. Như l�i Henri Nouwen, thì chúng ta mang một ký ức mơ hồ v� một th�i từng được âu hiếm trong đôi bàn tay trìu mến hơn nhi�u bất kỳ bàn tay nào từng gặp trong đ�i.

Linh hồn chúng ta mơ hồ nhớ v� một th�i từng được biết tình yêu hoàn hảo và vẻ đẹp hoàn hảo.  Nhưng, trong đ�i này, chúng ta không bao gi� gặp được sự hoàn hảo đó, dù cho chúng ta cứ luôn mãi đau đáu một ngư�i hay một sự nào đó đáp ứng được chi�u sâu thẳm này trong chúng ta. �i�u này tạo nên trong chúng ta một sự cô đơn tinh thần, một khao khát những gì mà chúng ta xác định là tri kỷ, một ngư�i có thể thực sự nhìn nhận, chia sẻ và tôn tr�ng những gì thâm sâu nhất trong chúng ta.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch