Nguyên văn: Tông Huấn Amoris Laetitia – Niá»�m Vui Yêu ThÆ°Æ¡ng – ChÆ°Æ¡ng 1: DÆ°á»›i ánh sáng Lá»�i Chúa (từ số 8-30)

Chương Một: Dưới ánh sáng L�i Chúa

8. Thánh Kinh chứa đầy các gia đình, các vụ sinh sản, các truyện tình và khủng hoảng gia đình. �i�u này đúng ngay từ những trang đầu của nó, với việc xuất hiện của gia đình Ađam và Evà và gánh nặng bạo động của nó nhưng nó cũng có những điểm mạnh lâu b�n (xem St 4), cho tới các trang cuối cùng, nơi chúng ta được chứng kiến tiệc cưới của Cô Dâu và Chiên Con (Kh 21:2,9). Mô tả của Chúa Giêsu v� hai căn nhà, một xây trên đá và một xây trên cát (xem Mt 7:24-27) tượng trưng cho bất cứ con số các hoàn cảnh gia đình nào được tạo khuôn bởi việc các thành viên của nó thực thi tự do của h�, vì, như thi sĩ từng viết: “nhà nào có trụ đèn nhà nấy� (5). Ta hãy bước vào một trong những căn nhà này dưới sự hướng dẫn của Thánh Vịnh Gia qua khúc ca ngay cả ngày nay vẫn đang vang lên trong cả hai phụng vụ hôn phối Do Thái và Kitô Giáo:

“Phúc cho m�i kẻ kính sợ Giavê, kẻ đi theo đư�ng lối của Ngư�i.
Công khó tay ngươi, ngươi sẽ được hưởng, phúc cho ngươi và may mắn cho ngươi.
Vợ ngươi như cây nho sai quả, ở chốn thâm khuê của nhà ngươi.
Con cái ngươi tựa những chồi cây dầu, chúng quây quần tất cả bên mâm.
Sẽ được chúc lành như thế đó, con ngư�i kính sợ Giavê!
Ước chi tự Sion, Giavê chúc lành cho ngươi,
cho ngươi được thấy phúc của Giêrusalem m�i ngày đ�i ngươi!
Cho ngươi được thấy cháu chắt của ngươi! Bình an cho Israel!� (Tv 128:1-6)

Ngươi và vợ ngươi

9. Ta hãy bước qua ngưỡng cửa căn nhà thanh tĩnh này, với gia đình h� ngồi quanh bàn ăn thịnh soạn. Ở giữa ta thấy ngư�i cha và ngư�i mẹ, một cặp vợ chồng với câu truyện tình riêng của h�. H� là hiện thân của kế hoạch ban sơ của Thiên Chúa, một kế hoạch được chính Chúa Kitô nói tới một cách rõ ràng: “Há các ông không đ�c thấy rằng �ấng dựng nên h� ngay từ đầu đã dựng nên h� có nam có nữ đó sao?� (Mt 19:4). Ta nghe thấy tiếng vang v�ng của lệnh truy�n gặp thấy trong Sách Sáng Thế: “Do đó ngư�i đàn ông sẽ lìa cha mẹ mình mà gắn bó với vợ, và h� sẽ trở nên một thân xác� (St 2:24).

10. Những trang uy nghi đầu tiên của Sách Sáng Thế trình bầy cặp nhân bản trong thực tại sâu sắc nhất của h�. Những trang đầu tiên của Thánh Kinh này đưa ra một số câu hết sức rõ ràng. Câu thứ nhất, được Chúa Giêsu diễn giải, nói rằng “Thiên Chúa dựng nên con ngư�i giống hình ảnh Ngư�i, giống hình ảnh Thiên Chúa, Ngư�i đã dựng nên h�; Ngư�i dựng nên h� có nam có nữ� (1:27). �i�u ngạc nhiên là ở đây “hình ảnh Thiên Chúa� ám chỉ cặp “nam nữ�. �i�u này có phải có nghĩa tính dục là một thuộc tính của chính Thiên Chúa, hoặc Thiên Chúa có ngư�i bạn đ�i nữ giới thần thánh, như một số tôn giáo cổ xưa vốn chủ trương không? Câu trả l�i dĩ nhiên là không phải. Chúng ta biết Thánh Kinh đã rõ ràng bác b� các ni�m tin như thế ra sao, coi chúng là ngẫu tượng, tìm thấy nơi ngư�i Canaan ở �ất Thánh. Tính siêu việt của Thiên Chúa được duy trì, ấy thế nhưng vì Ngư�i cũng là �ấng Tạo Dựng, nên tính hoa trái của cặp nhân bản là một “hình ảnh� sống động và hữu hiệu, một dấu chỉ hữu hình cho thấy hành vi tạo dựng của Ngư�i.

11. Cặp nào biết yêu và sản sinh sự sống đ�u là hình ảnh chân thực, sống động, chứ không phải ngẫu tượng giống như các ngẫu tượng bằng đá hay bằng vàng vốn bị Mư�i Giới Răn ngăn cấm; hình ảnh này có khả năng mạc khải Thiên Chúa Hóa Công và Cứu Thế. Vì lý do này, tình yêu sinh hoa trái trở thành một biểu tượng của sự sống nội thẳm nơi Thiên Chúa (xem St 1:28; 9:7; 17:2-5, 16; 28:3; 35:11;48:3-4). �ó là lý do tại sao trình thuật Sáng Thế, theo “truy�n thống tư tế�, đã đan kết qua lại với nhi�u trình thuật gia phả khác nhau (xem 4:17-22, 25-26; 5; 10; 11:10-32; 25:1-4, 12-17, 19-26; 36). Khả năng sinh sản sự sống của các cặp nhân bản là nẻo đư�ng d�c theo đó, lịch sử cứu rỗi diễn biến. Nhìn cách này, mối liên hệ sinh hoa trái của cặp vợ chồng trở nên một hình ảnh để hiểu và mô tả mầu nhiệm của chính Thiên Chúa, vì trong viễn kiến Kitô Giáo v� Thiên Chúa Ba Ngôi, Thiên Chúa được chiêm ngưỡng như Cha, Con và Thần Khí yêu thương. Thiên Chúa Ba Ngôi là một hiệp thông của tình yêu, và gia đình là sự phản ảnh sống động của tình yêu này. Thánh Gioan Phaolô II soi sáng đi�u này khi ngài nói rằng “Thiên Chúa chúng ta, trong mầu nhiệm sâu xa nhất của Ngư�i, không cô đơn mà là một gia đình, vì tự trong Ngư�i, Ngư�i có tư cách cha, tư cách con và yếu tính gia đình, tức tình yêu. Trong gia đình Thiên Chúa, tình yêu này chính là Chúa Thánh Thần� (6). Như thế, gia đình có liên hệ với chính hữu thể của Thiên Chúa (7). Chi�u kích Ba Ngôi này tìm được biểu thức trong thần h�c của Thánh Phaolô, ngư�i đã liên hệ cặp vợ chồng với “mầu nhiệm� kết hợp giữa Chúa Kitô và Giáo Hội (xem Ep 5:21-33).

12. Nói tới hôn nhân, Chúa Giêsu nhắc lại cho chúng ta một trang khác nữa của Sách Sáng Thế; trang ở chương hai này vẽ nên một bức tranh tuyệt diệu và chi tiết v� cặp vợ chồng. Trước tiên, ta thấy ngư�i đàn ông, ngư�i vốn xao xuyến đi tìm “một trợ lực xứng hợp với mình� (các câu 18, 20), đã có thể làm dịu sự cô đơn mà chàng vốn cảm thấy giữa bầy vật và thế giới bao quanh. Nguyên bản Hípri hàm ngụ một cuộc gặp gỡ trực diện, mặt đối mặt, mắt giáp mắt, trong một thứ đối thoại thầm lặng, vì nơi nào có hơi hướm tình yêu, thầm lặng luôn hùng biện hơn l�i nói. �ây là một cuộc gặp gỡ có gương mặt, một thứ “thou� (anh/em) phản ảnh tình yêu của chính Thiên Chúa và là “sở hữu tươi đẹp nhất� của con ngư�i, “một trợ thủ xứng hợp với h� và là một cột trụ chống đỡ�, nói theo ngôn từ của ngư�i khôn ngoan trong Thánh Kinh (Hc 36:24). Hay, như ngư�i đàn bà của Ca Khúc Salômôn (Diệu Ca) sẽ hát trong l�i t� tình và hiến thân hỗ tương tuyệt diệu của nàng: “Ngư�i yêu tôi thuộc v� tôi, và tôi thuộc v� chàng …Tôi thuộc v� ngư�i yêu của tôi, và ngư�i yêu của tôi thuộc v� tôi� (2:16; 6:3).

13. Cuộc gặp gỡ khiến làm nguôi ngoai nỗi cô đơn của con ngư�i này làm nẩy sinh sự sống mới và tạo lập ra một gia đình. �i�u có ý nghĩa là Ađam, ngư�i cũng là ngư�i đàn ông của m�i th�i và m�i nơi, cùng với vợ mình, đã khởi sự một gia đình mới. Chúa Giêsu nói tới đi�u ấy khi trích dẫn câu của Sách Sáng Thế: “ngư�i đàn ông sẽ kết hợp với vợ mình, và cả hai sẽ trở nên một thân xác� (Mt 19:5; xem St 2:24). Các hạn từ “kết hợp� hay “bám xiết lấy� như trong nguyên bản Hípri, nói tới sự hòa hợp sâu sắc, một sự gần gũi cả thể lý lẫn nội tâm, đến nỗi nó cũng đã được dùng để mô tả sự kết hợp của ta với Thiên Chúa: “Linh hồn tôi bám xiết lấy Ngài� (Tv 63:9). Sự kết hợp vợ chồng, do đó, không những chỉ được gợi lên trong chi�u kích tính dục và thể xác của nó, mà cả trong việc tự ý hiến thân trong yêu thương nữa. Kết quả của sự kết hợp này là hai ngư�i “trở nên một thân xác�, cả trong thể lý lẫn trong việc kết hợp trái tim và cuộc sống của h�, và, sau cùng, trong đứa con, ngư�i sẽ chia sẻ “thân xác� của cả hai cha mẹ không chỉ v� phương diện di truy�n mà cả v� phương diện tâm linh nữa.

Con cái ngươi tựa những chồi cây dầu

14. Ta hãy một lần nữa nói tiếp bài ca của Thánh Vịnh Gia. Trong tổ ấm nơi vợ chồng ngồi vào bàn ăn, con cái xuất hiện cạnh h� “như những chồi cây dầu� (Tv 128:3), nghĩa là, đầy năng lực và sức sống. Nếu cha mẹ, theo một nghĩa nào đó, là n�n tảng của tổ ấm, thì con cái giống như “những hòn đá sống động� của gia đình (xem 1Pr 2:5). Quả là có ý nghĩa, khi hạn từ xuất hiện nhi�u nhất trong Cựu Ước, sau tên Thiên Chúa (YHWH, “Chúa Tể�), là “đứa con� (ben, “con trai�) một hạn từ rất gần gũi với động từ “xây dựng� (banah). Bởi thế, Thánh Vịnh 127, khi nói tới hồng phúc con cái, đã sử dụng một hình ảnh rút ra từ việc xây dựng một căn nhà và đ�i sống xã hội của các đô thị: “Ví thử Yavê không xây nhà, có vất vả xây dựng rồi cũng uổng công … Con cái hẳn là một gia nghiệp do tự Giavê, hoa quả lòng dạ là một phần thưởng. Như nắm tên trong tay binh thiện chiến, những đứa con sinh lúc xuân xanh. Phúc cho ngư�i có đầy bao, những mũi tên như thế, h� sẽ không phải xấu hổ khi cùng địch thù tranh luận chốn quy�n môn� (Tv 127, 1, 3-5). Những hình ảnh này phản ảnh n�n văn hóa của xã hội cổ th�i, ấy thế nhưng sự hiện diện của con cái là dấu chỉ sự liên tục của gia đình trong suốt lịch sử cứu rỗi, hết đ�i này tới đ�i n�.

15. Cả ở đây nữa, chúng ta cũng có thể thấy một khía cạnh khác của gia đình. Chúng ta biết rằng Tân Ước nói tới “các Giáo Hội tụ h�p nhau trong các gia hộ� (xem 1Cr 16:19; Rm 16:5; Cl 4:15; Plm 2). Nơi sinh sống của một gia đình có thể biến thành một Giáo Hội tại gia, một khung cảnh để cử hành Thánh Thể, sự hiện diện của Chúa Kitô ngồi tại bàn ăn của nó. Chúng ta không bao gi� có thể quên được hình ảnh tìm thấy trong Sách Khải Huy�n, trong đó, Chúa phán: “Này Ta đã đứng bên cửa và Ta gõ! Ai nghe tiếng Ta và mở cửa, thì Ta sẽ vào với nó, và Ta sẽ dùng bữa tối với nó và nó với Ta� (Kh 3:20). Ở đây, ta thấy một căn nhà ngập tràn sự hiện diện của Thiên Chúa, l�i cầu nguyện chung và m�i chúc phúc. �ó là ý nghĩa của câu kết luận Thánh Vịnh 128 đã trích trên đây: “Sẽ được chúc lành như thế đó,
con ngư�i kính sợ Giavê! Ước chi tự Sion, Giavê chúc lành cho ngươi!� (Tv 128:4-5).

16. Thánh Kinh cũng trình bầy gia đình như nơi con cái được dữơng dục trong đức tin. �i�u này thấy rất rõ trong l�i mô tả việc cử hành Lễ Vượt Qua (xem Xh 12:26-27; �nl 6:20-25) và sau đó, nó sẽ xuất hiện một cách minh nhiên hơn trong nghi thức Haggadah của ngư�i Do Thái, tức cuộc đối thoại đi song song với nghi thức ăn Bữa Vượt Qua. Một trong các Thánh Vịnh đã cử hành việc công bố đức tin trong gia đình như sau: “�i�u chúng tôi đã nghe biết được, đi�u tổ tiên đã thuật lại cho chúng tôi, chúng tôi sẽ không giấu diếm với con cái các ngài, chúng tôi sẽ thuật lại cho hậu thế, những l�i ca ngợi Giavê và uy lực của Ngư�i, những sự lạ Ngư�i đã làm ra. Ngư�i đã thiết lập chứng tri nơi Giacob, và định luật cho Israel, Ngư�i đã truy�n cho tổ tiên chúng ta, phải thông tri cho con cháu h�. Ngõ hầu hậu thế am tư�ng, con cái h� sẽ sinh ra, để chúng đứng lên thuật lại cho con cháu chúng� (Tv 78:3-6). Như thế, gia đình là nơi cha mẹ trở nên các thầy cô đầu tiên v� đức tin của con cái. Chúng h�c “tay ngh�� này, rồi truy�n thụ tay ngh� này hết ngư�i này tới ngư�i n�: “Khi tới lúc con trai ngươi h�i ngươi … Ngươi hãy nói với nó …� (Xh 13:14). Như thế, các thế hệ nối tiếp nhau có thể dâng bài ca của h� lên Chúa: “Trai tráng và cả nữ trinh, lão bô với các nhi đồng!� (Tv 148:12).

17. Cha mẹ có trách nhiệm nặng n� đối với việc giáo dục, như các nhà khôn ngoan của Thánh Kinh thư�ng nhắc nhở chúng ta (xem Cn 3:11-12; 6:20-22; 13:1; 22:15; 23: 13-14; 29:17). V� phần chúng, con cái được kêu g�i chấp nhận và thực hành giới răn: “Hãy thảo kính cha mẹ� (Xh 20:12). Ở đây, động từ “thảo kính� (tôn tr�ng) có liên hệ tới việc chu toàn các cam kết gia đình và xã hội; không được nại động lực tôn giáo để coi thư�ng các cam kết này (xem Mc 7:11-13). “Kẻ tôn kính cha được xá lỗi lầm, và tr�ng kính mẹ khác gì tích trữ bảo tàng� (Hc 3:3-4).

18. Tin Mừng tiếp nối để nhắc nhở ta rằng con cái không phải là tài sản của gia đình, nhưng chúng có cuộc sống riêng để sống. Chúa Giêsu là mẫu mực của việc vâng l�i cha mẹ trần thế của Ngư�i, tự đặt mình dưới quy�n của các ngài (xem Lc 2:51), nhưng Ngư�i cũng chứng t� đi�u này: các quyết định liên quan tới đ�i sống của con cái và ơn g�i Kitô hữu của chúng có thể đòi một cách ly vì Nước Thiên Chúa (xem Mt 10:34-37; Lc 9:59-62). Chính Ngư�i, lúc 12 tuổi, đã nói với �ức Mẹ và Thánh Giuse rằng Ngư�i có một sứ mệnh lớn hơn phải chu toàn bên ngoài gia đình trần thế của Ngư�i (xem Lc 2:48-50). Qua cách đó, Ngư�i chứng t� việc cần phải có những dây liên kết khác, sâu xa hơn ngay bên trong gia đình: “Mẹ tôi và anh em tôi là những ai nghe l�i Thiên Chúa và thực hành nó� (Lc 8:21). Cũng thế, trong quan tâm Ngư�i t� bầy với các trẻ nh�, tức những ngư�i mà các xã hội Cận �ông th�i xưa coi như những chủ thể vô quy�n, thậm chí chỉ là tài sản của gia đình, Chúa Giêsu tiến xa tới chỗ trình bầy các em như các thầy dạy, v� phương diện đơn sơ tin tưởng và tự nhiên đối với ngư�i khác: “Tôi nói thật với các ông, trừ khi các ông trở nên giống trẻ em, các ông sẽ không bao gi� vào được nước tr�i. Bất cứ ai khiêm như�ng như trẻ nh� đ�u là ngư�i lớn hơn hết trong nước tr�i� (Mt 18:3-4).

Nẻo đư�ng đau khổ và thấm máu

19. Hình ảnh đi�n viên trình bầy trong Thánh Vịnh 128 không có gì xung đột với sự thật đắng đót hơn tìm thấy khắp trong Sách Thánh, tức là, sự hiện diện của đau đớn, sự ác và bạo lực từng phá vỡ các gia đình và sự hiệp thông đ�i sống và tình yêu của h�. Vì lý do tốt lành, giáo huấn của Chúa Giêsu v� hôn nhân (xem Mt 19:3-9) đã được lồng vào cuộc tranh luận v� ly dị. L�i Thiên Chúa luôn chứng thực cho chi�u kích ảm đạm vốn hiện hữu ngay từ đầu này, khi, vì tội lỗi, mối liên hệ yêu thương và trong sạch giữa ngư�i đàn ông và ngư�i đàn bà bị biến thành khống chế: “Ngươi sẽ phải thèm khát chồng ngươi, và chồng ngươi sẽ thống trị ngươi� (St 3:16).

20. Sợi chỉ đau khổ và thấm máu này xuyên suốt rất nhi�u trang Sách Thánh, bắt đầu với việc Cain giết em trai Abel của hắn. Ta đ�c thấy những cuộc tranh cãi giữa các con trai và các bà vợ của các tổ phụ �praham, Isaác và Giacóp, các thảm kịch và bạo động ghi dấu gia đình �avít, các vấn đ� gia đình phản ảnh trong các câu truyện v� Tôbia và l�i ta thán cay đắng của Gióp: “Anh em tôi, Ngư�i đẩy xa tôi, ngư�i quen biết muốn làm mặt lạ. Thân bằng đã biến sạch, quyến thuộc đã quên tôi … Hơi thở tôi làm vợ tôi lợm gi�ng, và tôi trở thành hôi thối trước con cái của chính mẹ tôi� (G 19:13-14, 17).

21. Chính Chúa Giêsu cũng đã sinh ra trong một gia đình tầm thư�ng, mà sau đó không lâu đã phải trốn chạy ra ngoại quốc. Ngư�i viếng gia đình Phêrô, có mẹ vợ đang bị đau ốm (xem Mc 1:30-31) và t� thiện cảm khi nghe nói đến chết chóc tại nhà Giairô và Ladarô (xem Mc 5:22-24, 35-43; Ga 11:1-44). Ngư�i nghe tiếng khóc than tuyệt v�ng của bà quả phụ Thành Naim vì đứa con trai đã chết (xem Lc 7:11-15) và lưu ý tới l�i van xin của cha đứa trẻ bị động kinh ở một thị trấn nh� (Xem Mc 9:17-27). Ngư�i tới nhà các viên thu thuế như Mátthêu và Giakêu (xem Mt 9:9-13; Lc 19:1-10), và nói chuyện với những ngư�i tội lỗi như ngư�i đàn bà ở nhà Simong Biệt Phái (xem Lc 36-50). Chúa Giêsu biết các lo lắng và căng thẳng của các gia đình và Ngư�i dệt chúng vào các dụ ngôn của Ngư�i: những đứa con b� nhà đi tìm mạo hiểm (xem Lc 15:11-32), hay những đứa con t� ra gây rối (Mt 21:28-31) hoặc làm mồi cho bạo lực (Mc 12:1-9). Ngư�i cũng nhậy cảm trước sự bối rối gây ra bởi việc thiếu rượu tại một tiệc cưới (Ga 2:1-10), các khách m�i không tới dự tiệc (Mt 22:1-10), và sự lo âu của một gia đình nghèo mất một đồng ti�n cắc (Lc 15:8-10).

22. Trong việc ôn duyệt vắn v�i trên, chúng ta đã có thể thấy đi�u này: l�i của Thiên Chúa không phải là một bộ các ý nghĩ trừu tượng mà đúng hơn là nguồn an ủi và tình đồng hành đối với m�i gia đình đang kinh qua khó khăn hay đau khổ. Vì nó chỉ cho h� thấy mục tiêu cuộc hành trình của h�, khi Thiên Chúa “lau khô m�i nước mắt kh�i mắt h�, và chết chóc không còn nữa, cũng không còn tang chế, khóc than hay đau đớn nữa� (Kh 21:4).

Công khó tay ngươi

23. Ở đầu Thánh Vịnh 128, ngư�i cha xuất hiện như một lao công, ngư�i đã dùng công khó của đôi tay để duy trì phúc lợi thể lý của gia đình và sự thanh bình của gia đình mình: “Công khó tay ngươi, ngươi sẽ được hưởng, phúc cho ngươi và may mắn cho ngươi� (Tv 128:2). Từ các trang đầu của Sách Thánh, ta đã biết rõ: việc làm là một phần chủ yếu tạo nên nhân phẩm; ở đấy, ta đ�c thấy: “Thiên Chúa đã đem con ngư�i đặt vào vư�n �ịa �àng để nó canh tác và trông coi vư�n này� (St 2:15). Con ngư�i được trình bầy như một lao công canh tác trái đất, khai thác sức mạnh của thiên nhiên và làm ra “bánh lầm than đau khổ� (Tv 127:2), ngoài việc vun xới các thiên phú và tài năng của mình.

24. Lao động cũng làm khả hữu việc phát triển xã hội và cung cấp phương tiện sinh sống, sự ổn định và tính sinh hoa trái của gia đình: “Ước chi tự Sion, Chúa chúc lành cho ngươi, cho ngươi được thấy phúc của Giêrusalem m�i ngày đ�i ngươi! Cho ngươi được thấy cháu chắt của ngươi!� (Tv 128:5-6). Sách Cách Ngôn cũng trình bầy lao động của ngư�i mẹ bên trong gia đình; công việc hàng ngày của h� được mô tả chi tiết, khiến chồng con khen ngợi (xem 31:10-31). Thánh Tông �ồ Phaolô rất tự hào v� việc không thành gánh nặng cho ngư�i khác, vì ngài đã làm việc bằng chính đôi tay và tự bảo đảm kế sinh nhai (xem Cv 18:3; 1Cr 4:12; 9:12). Ngài cũng xác tín sự cần thiết phải làm việc đến nỗi đã đặt ra một qui luật nghiêm ngặt cho cộng đoàn của ngài: “ai không làm thì đừng có ăn� (2Tx 3:10; xem 1Tx 4:11).

25. Nói thế rồi, chúng ta có thể lượng giá được sự đau khổ do nạn thất nghiệp và thiếu việc làm đ�u đặn gây nên, như đã được phản ảnh trong Sách Rút, trong dụ ngôn của chính Chúa Giêsu nói v� các lao công buộc phải đứng rỗi việc ở công trư�ng thị trấn (Mt 20:1-16) và trong kinh nghiệm bản thân gặp gỡ những ngư�i chịu cảnh nghèo đói của Ngư�i. �áng buồn thay, những thực tế này hiện vẫn còn tại các quốc gia ngày nay, nơi việc thiếu cơ hội nhân dụng đang gây hại cho sự thanh thản của đ�i sống gia đình.

26. Chúng ta cũng không thể b� qua sự thoái hóa xã hội do tội lỗi đem tới, chẳng hạn, khi con ngư�i trở thành bạo chúa đối với thiên nhiên, tàn phá nó một cách ích lỷ và thậm chí tàn bạo nữa. �i�u này dẫn tới việc hoang địa hóa trái đất (xem St 3:17-19) và các bất thăng bằng v� xã hội và kinh tế từng bị các tiên tri kết án, bắt đầu với Êlia (xem 1V 21) và đỉnh cao là chính l�i lẽ của Chúa Giêsu chống bất công (xem Lc 12:13; 16:1-31).

Sự âu yếm của cái ôm hôn

27. Chúa Kitô đ� xuất luật yêu thương và việc hiến thân cho ngư�i khác làm dấu chỉ để phân biệt các môn đệ của ngư�i (xem Mt 22:39; Ga 13:34). Ngư�i làm thế bằng cách tuyên bố một nguyên tắc mà các cha mẹ vẫn thông thư�ng làm chứng bằng chính cuộc sống h�: “không ai có tình yêu nào lớn hơn đi�u này là hiến mạng sống mình vì bằng hữu� (Ga 15:13). Tình yêu cũng mang hoa trái trong thương xót và tha thứ. Ta thấy đi�u này một cách đặc biệt trong cảnh ngư�i đàn bà bị bắt quả tang đang ngoại tình; ngay trước ��n Th�, nàng bị các ngư�i tố cáo bao vây, nhưng sau đó, chỉ còn lại một mình với Chúa Giêsu, nàng đã không bị kết án mà chỉ được l�i khuyên phải sống một cuộc sống tốt đẹp hơn mà thôi (xem Ga 8:1-11).

28. Trước tấm phông yêu thương vốn hết sức chính yếu đối với kinh nghiệm hôn nhân và gia đình Kitô Giáo này, một nhân đức khác đã nổi bật lên, một nhân đức thư�ng bị coi nhẹ trong thế giới liên hệ điên cuồng và h�i hợt của chúng ta. �ó là tình âu yếm (tenderness). Ta hãy xem xét các l�i lẽ đầy cảm kích của Thánh Vịnh 131. Cũng như ở các bản văn Thánh Kinh khác (thí dụ Xh 4:22; Is 49:15; Tv 27:10), sự kết hợp giữa Chúa và tín hữu của Ngư�i được phát biểu bằng những hạn từ tình yêu cha mẹ. Ở đây, ta thấy sự thân mật nâng niu và âu yếm giữa mẹ và con: đó là hình ảnh bé thơ thiếp ngủ trong cánh tay mẹ sau khi được bú mớm. Như hạn từ Hípri gamûl gợi ý, bé thơ sau khi được bú đang níu lấy mẹ và mẹ ôm sát em vào lòng. Có một sự gần gũi đầy ý thức chứ không hẳn chỉ có tính sinh h�c. Dựa vào hình ảnh này, Thánh Vịnh Gia đã hát như sau: “Hồn tôi, tôi đã ru êm dỗ nín, như nhũ tử trong lòng mẹ� (Tv 131:2). Ta cũng có thể nghĩ tới những l�i lẽ đầy xúc động mà Tiên Tri Hôsê từng đặt vào môi miệng Thiên Chúa: “Thuở Israel còn là trẻ bé, Ta đã mến thương, …Ta bồng bế chúng trên cánh tay Ta … Ta lôi kéo chúng, với dây tình ngư�i, với thừng chão yêu thương. Với chúng, Ta ở như những ngư�i nhắc con đ� lên tận má mình. Và cúi xuống trên nó, Ta mớm cho nó ăn� (Hs 11:1, 3-4).

29. Với cái nhìn đức tin và yêu thương, ơn thánh và trung thành, chúng ta đã ngắm nhìn mối tương quan giữa các gia đình nhân bản và Thiên Chúa Ba Ngôi. L�i Thiên Chúa cho ta hay: gia đình đã được ủy thác cho một ngư�i đàn ông, một ngư�i đàn bà và con cái h�, để h� trở nên một hiệp thông các bản vị theo hình ảnh kết hợp Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. V� phần mình, việc sinh sản và dưỡng dục con cái đ�u đã phản ảnh công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Gia đình được kêu g�i kết hợp trong việc cầu nguyện hàng ngày, đ�c l�i Thiên Chúa và chia sẻ hiệp thông Thánh Thể, và nh� đó, lớn lên trong yêu thương và mỗi ngày một tr�n vẹn trở nên một đ�n th� hơn để Chúa Thánh Thần cư ngụ.

30. M�i gia đình nên nhìn ngắm ảnh Thánh Gia Nadarét. Cuộc sống hàng ngày của Thánh Gia cũng có chung những gánh nặng và thậm chí cả ác mộng nữa như khi các ngài đương đầu với bạo lực khôn nguôi của Hêrốt. �c mộng sau cùng vừa nói là một trải nghiệm, đáng buồn thay, vẫn đang tiếp tục tác động tới rất nhi�u gia đình tỵ nạn; các gia đình này, hiện nay, đang cảm thấy bị bác b� và bơ vơ. Giống Ba Vua, các gia đình của chúng ta đang được m�i g�i chiêm ngắm Chúa Hài �ồng và Mẹ của Ngư�i, cúi đầu và th� lạy Ngư�i (xem Mt 2:11). Giống �ức Maria, h� được yêu cầu can đảm và thanh thản đương đầu với các thách đố của gia đình mình, trong những lúc gian nan cũng như lúc hạnh phước, và ghi nhớ trong lòng các kỳ công mà Thiên Chúa đã thực hiện (xem Lc 2:19, 51). �i�u �ức Mẹ trân quí trong lòng cũng bao gồm các trải nghiệm của các gia đình, các trải nghiệm mà �ức Mẹ rất yêu quí. Vì lý do này, �ức Mẹ có thể giúp chúng ta hiểu ý nghĩa của các trải nghiệm này và lắng nghe sứ điệp mà Thiên Chúa muốn thông truy�n qua cụộc sống của các gia đình chúng ta.