Ngưá»i Công Giáo và o hai ngà y nà y cÅ©ng dá»n bà n thá» Thiên Chúa cho trang trá»ng , thưá»ng má»—i nhà treo hai câu đối như : “Phụng Thiên Chúa tòan tâm trà lá»±c/ Hiếu Tổ tiên trá»n nghÄ©a ân tìnhâ€. . . Gia đình xin lá»… tạ Æ¡n qua má»™t năm và cầu bình an trong năm má»›i, Ä‘i viếng nhà chá» Phục sinh nÆ¡i giữ tro cốt cá»§a ông bà cha mẹ đã vá» vá»›i Chúa.
T ẾT vá»›i ngưá»i Việt Nam quả là thiêng liêng, cao quÃ. Có thể nói không má»™t ai mang trong mình giòng máu Lạc Hồng lại không cảm thấy nôn nao khi những ngà y cuối năm âm lịch đến, chá» mong má»™t cái Tết . Không ai bảo ai, ngưá»i ngưá»i nghÄ© vá» Tết, nhà nhà sá»a sá»an đón xuân sang. Ngưá»i xa nhà luôn mong ngóng ngà y xum há»p. Dù có phải ăn tết xa quê nhưng lòng vẫn hướng quê nhà . Ở đâu chăng nữa vẫn nhá»› vá» gia đình, nÆ¡i còn có những ngưá»i thân trông đợi. Ngưá»i Việt Nam ở nước ngòai, nhất là ở phương tây thì tháºt là thiệt thòi. Tết đến không được nghỉ, trẻ em vẫn đến trưá»ng, công chức vẫn phải Ä‘i là m. Chỉ những ngưá»i hà nh nghá» tá»± do như là m nails, buôn bán lẻ, may ra má»›i dám nghỉ tiệm má»™t ngà y mùng 1 tết. Còn hầu như Việt kiá»u phương Tây ăn tết sá»›m và o thứ bảy, Chúa nháºt trước ngà y tết ( Vì được nghỉ ). Nhân ngà y tết, má»i độc giả ôn lại ý nghÄ©a ngà y tết cá»§a dân Việt ta .
Tết Nguyên Äán, theo nhiá»u nhà nghiên cứu cho rằng: trước hết đó là Tết cá»§a gia đình, Tết cá»§a má»i nhà . Ngưá»i Việt Nam có tục hằng năm má»—i khi Tết đến, dù là m bất cứ nghá» gì, ở bất cứ nÆ¡i đâu, vẫn mong được trở vá» sum há»p dưới mái ấm gia đình trong 3 ngà y Tết, được khấn vái trước bà n thá» tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà thá», ngôi má»™, giếng nước, mảnh sân nhà , nÆ¡i mà gót chân má»™t thá»i bé dại đã tung tăng và được sống lại vá»›i bao ká»· niệm đầy ắp yêu thương ở nÆ¡i mình cất tiếng chà o Ä‘á»i. “Vá» quê ăn Tếtâ€, đó không phải là má»™t khái niệm thông thưá»ng Ä‘i hay vá», mà là má»™t cuá»™c hà nh hương vá» nÆ¡i cá»™i nguồn, mảnh đất chôn nhau cắt rốn.
Theo quan niệm cá»§a ngưá»i Việt Nam, ngà y Tết đầu xuân là ngà y Ä‘oà n tụ, Ä‘oà n viên, mối quan hệ há» hà ng là ng xóm được mở rá»™ng ra, rà ng buá»™c lẫn nhau thà nh đạo lý chung cho cả xã há»™i: tình gia đình, tình thấy trò, con bệnh vá»›i thầy thuốc, ông mai bà mối đã từng tác thà nh đôi lứa, bè bạn cố tri, con nợ và chá»§ nợ…Tết cÅ©ng là dịp “tÃnh sổ†má»i hoạt động cá»§a má»™t năm qua, liên hoan vui mừng chà o đón má»™t năm vá»›i hy vá»ng tốt là nh cho cá nhân và cho cả cá»™ng đồng. Nhưng rõ nét nhất là không khà chuẩn bị Tết cá»§a từng gia đình. Bước và o bất cứ nhà nà o trong thá»i Ä‘iểm những ngà y 20 tháng Chạp trở Ä‘i, cÅ©ng có thể nháºn thấy ngay không khà chuẩn bị Tết nhá»™n nhịp và khẩn trương, từ việc mua sắm, may mặc đến việc trang trà nhà cá»a, chuẩn bị bánh trái, cá»— bà n, đón tiếp ngưá»i thân ở xa vá»â€¦ Äối vá»›i các gia đình lá»›n, há» hà ng đông, có quan hệ xã há»™i rá»™ng, đông con cháu, dâu rể, thì công việc chuẩn bị cà ng phức tạp hÆ¡n. Nà o là mua trữ lương thá»±c, cải dưa, hà nh, kiệu, thịt heo gói giò, gạo nếp Ä‘áºu xanh chuẩn bị gói bánh . . . Ngà y 23 theo tục lệ là ngà y đưa ông Táo, nhà nà o cÅ©ng là m má»™t mâm cá»— gá»i là “Tiá»…n ông bà Táo “ vá» chầu Trá»i. Ở ngòai Bắc vẫn còn giữ lệ thả cá chép ra sông vá»›i ý nghÄ©a là giúp phương tiện để các Ông bà Táo cưỡi vá» chầu trá»i. Cá cà ng to, cà ng máºp chứng tá» ngưá»i thả có lòng thà nh cao.
Ngưá»i Việt Nam Công Giáo, những ngà y cáºn tết, nhà thá», nhà xứ cÅ©ng trang hoà ng đón xuân sang bằng những cháºu hoa tươi thắm chưng trên cung Thánh, bà n thá», treo những câu đối xuân chúc tụng Thiên Chúa là Chúa Xuân cá»§a vÅ© trụ. Nhiá»u nhà thá» cho dá»±ng bà n thá» kÃnh tổ tiên vá»›i ảnh hay phù Ä‘iêu các Thánh tỠđạo Viêt Nam như các báºc tiên tổ cá»§a Há»™i Thánh Công Giáo Việt Nam. Trên bà n thá» có chưng bông hoa, đĩa trái cây truyá»n thống như biểu tá» tinh thần Äạo Hiếu cá»§a dân tá»™c. Hầu như nhà thá» nà o cÅ©ng thá»±c hiện những†Lá»™c Lá»i Chúa†đặt trong phong bao mà u đỠtreo trên cây mai hay cây đà o để giáo dân đón nháºn và o đêm giao thừa.
Ngà y 29, 30 âm lịch, sau khi nhà cá»a đã chuẩn bị chu đáo, gia chá»§ sẽ Ä‘i tảo má»™, Viếng NghÄ©a trang chăm sóc phần má»™ gia tá»™c, má»i đón Ông bà vỠăn tết vá»›i con cháu, Ä‘á»an Ä‘i chợ tất niên để mua cây trái quen gá»i là ngÅ© quả, Ãt chục bông hoa hay đôi cháºu cảnh. Ngòai Bắc thì thưá»ng sắm hoa Äà o, trong Nam chá»§ yếu là hoa Mai chưng Tết. Cha mẹ, ngưá»i lá»›n trong gia đình thì chuẩn bị Ãt phong bao lì xì. Trưa hoặc chiá»u, má»—i nhà đếu là m má»™t mâm cá»— để dâng trên bà n thá» Tổ tiên và thắp hương kÃnh cẩn má»i Ông Bà vỠăn Tết. Sau đó con cháu trong há» tá»™c ngồi chung vá»›i nhau ngà y cuối năm, gẫm sá»± Ä‘á»i, nhá»› vá» những vui buồn cá»§a má»™t năm đã qua. Quãng độ cháºp tối thì tiệc tà n, cả nhà chuẩn bị để đón giao thừa.
Ngưá»i Công Giáo và o hai ngà y nà y cÅ©ng dá»n bà n thá» Thiên Chúa cho trang trá»ng , thưá»ng má»—i nhà treo hai câu đối như : “Phụng Thiên Chúa tòan tâm trà lá»±c/ Hiếu Tổ tiên trá»n nghÄ©a ân tìnhâ€. . . Gia đình xin lá»… tạ Æ¡n qua má»™t năm và cầu bình an trong năm má»›i, Ä‘i viếng nhà chá» Phục sinh nÆ¡i giữ tro cốt cá»§a ông bà cha mẹ đã vá» vá»›i Chúa.
Äúng Giao thừa, chá»§ gia mặc đồ lá»… trang trong là m lá»… tế THIÊN tại bà n thá» ngòai sân, hay sân thượng . Con cái cháu chắt cùng tạ Æ¡n Trá»i sau má»™t năm là m ăn, há»c táºp, cầu mong má»™t năm má»›i an là nh. Sau lá»…, có tục lệ Ä‘i Chùa cầu phúc, hái lá»™c đầu năm. (Sau giá» giao thừa đã tÃnh là ngà y đầu năm ).
Giáo dân mình tham dá»± Thánh Lá»… chiá»u tối hay lá»… đêm tại nhà thá» giáo xứ, hái lá»™c lá»i Chúa, sau đó cÅ©ng vá» nhà đón giao thừa theo truyá»n thống dân tá»™c bằng việc dâng kinh tạ Æ¡n, công bố Lá»i Chúa mà gia đình nháºn được, thắp hương kÃnh nhá»› tổ tiên, xin Æ¡n bình an trong năm má»›i. Thưá»ng má»—i gia đình cÅ©ng có bữa tiệc nhá», cha mẹ, con cái liên hoan đón mừng năm má»›i theo dõi trên truyá»n hình.
Ngà y mùng Má»™t con cháu táºp trung trong nhà chúc tuổi ông bà , cha mẹ, chúc nhau thêm má»™t tuổi má»›i. Các ngà y mùng Hai, mùng Ba há» hà ng Ä‘i thăm nhau, mở tiệc xuân đãi nhau cho tá»›i hết mùng. Ngà y nay cÅ©ng gá»n lại, nhưng cÅ©ng phải mùng 6 hay mùng 8 cá»a tiệm má»›i mở lại. Ngưá»i ngưá»i má»›i rục rịch trở lại cuá»™c sống Ä‘á»i thưá»ng.
Tết vá»›i ngưá»i Việt Nam chúng ta có lẽ không bao giá» mất . Nước Việt còn thì Tết Việt còn . Tết vá»›i ngưá»i Công Giáo còn mang ý nghÄ©a sâu xa hÆ¡n, vì Tết là táºn hưởng niá»m vui Chúa ban . Chúa là mùa xuân cá»§a nhân lá»ai.
Xin Chúa luôn tá» lòng thương xót cho con cái Ngưá»i nÆ¡i trần gian, để khi được Chúa gá»i vá» nước Ngưá»i, tức là chúng con được hưởng mùa xuân vÄ©nh cá»u trên nước Trá»i .
Fx Äá»— Công Minh

