Ngư�i Việt Nam Công Giáo với Tết nguyên đán

Ngư�i Công Giáo vào hai ngày này cũng d�n bàn th� Thiên Chúa cho trang tr�ng , thư�ng mỗi nhà treo hai câu đối như : “Phụng Thiên Chúa tòan tâm trí lực/ Hiếu Tổ tiên tr�n nghĩa ân tình�. . . Gia đình xin lễ tạ ơn qua một năm và cầu bình an trong năm mới, đi viếng nhà ch� Phục sinh nơi giữ tro cốt của ông bà cha mẹ đã v� với Chúa.

T ẾT  với ngư�i Việt Nam quả là thiêng liêng, cao quí. Có thể nói không một ai mang trong mình giòng máu Lạc Hồng lại không cảm thấy nôn nao khi những ngày cuối năm âm lịch đến, ch� mong một cái Tết . Không ai bảo ai, ngư�i ngư�i nghĩ v� Tết, nhà nhà sửa s�an đón xuân sang. Ngư�i xa nhà luôn mong ngóng ngày xum h�p. Dù có phải ăn tết xa quê nhưng lòng vẫn hướng quê nhà. Ở đâu chăng nữa vẫn nhớ v� gia đình, nơi còn có những ngư�i thân trông đợi. Ngư�i Việt Nam ở nước ngòai, nhất là ở phương tây thì thật là thiệt thòi. Tết đến không được nghỉ, trẻ em vẫn đến trư�ng, công chức vẫn phải đi làm. Chỉ những ngư�i hành ngh� tự do như làm nails, buôn bán lẻ, may ra mới dám nghỉ tiệm một ngày mùng 1 tết. Còn hầu như Việt ki�u phương Tây ăn tết sớm vào thứ bảy, Chúa nhật trước ngày tết ( Vì được nghỉ ). Nhân ngày tết, m�i độc giả ôn lại ý nghĩa ngày tết của dân Việt ta .

Tết Nguyên �án, theo nhi�u nhà nghiên cứu cho rằng: trước hết đó là Tết của gia đình, Tết của m�i nhà. Ngư�i Việt Nam có tục hằng năm mỗi khi Tết đến, dù làm bất cứ ngh� gì, ở bất cứ nơi đâu, vẫn mong được trở v� sum h�p dưới mái ấm gia đình trong 3 ngày Tết, được khấn vái trước bàn th� tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà th�, ngôi mộ, giếng nước, mảnh sân nhà, nơi mà gót chân một th�i bé dại đã tung tăng và được sống lại với bao kỷ niệm đầy ắp yêu thương ở nơi mình cất tiếng chào đ�i. “V� quê ăn Tết�, đó không phải là một khái niệm thông thư�ng đi hay v�, mà là một cuộc hành hương v� nơi cội nguồn, mảnh đất chôn nhau cắt rốn.

Theo quan niệm của ngư�i Việt Nam, ngày Tết đầu xuân là ngày đoàn tụ, đoàn viên, mối quan hệ h� hàng làng xóm được mở rộng ra, ràng buộc lẫn nhau thành đạo lý chung cho cả xã hội: tình gia đình, tình thấy trò, con bệnh với thầy thuốc, ông mai bà mối đã từng tác thành đôi lứa, bè bạn cố tri, con nợ và chủ nợ…Tết cũng là dịp “tính sổ� m�i hoạt động của một năm qua, liên hoan vui mừng chào đón một năm với hy v�ng tốt lành cho cá nhân và cho cả cộng đồng. Nhưng rõ nét nhất là không khí chuẩn bị Tết của từng gia đình. Bước vào bất cứ nhà nào trong th�i điểm những ngày 20 tháng Chạp trở đi, cũng có thể nhận thấy ngay không khí chuẩn bị Tết nhộn nhịp và khẩn trương, từ việc mua sắm, may mặc đến việc trang trí nhà cửa, chuẩn bị bánh trái, cỗ bàn, đón tiếp ngư�i thân ở xa v�… �ối với các gia đình lớn, h� hàng đông, có quan hệ xã hội rộng, đông con cháu, dâu rể, thì công việc chuẩn bị càng phức tạp hơn. Nào là mua trữ lương thực, cải dưa, hành, kiệu, thịt heo gói giò, gạo nếp đậu xanh chuẩn bị gói bánh  . . . Ngày 23 theo tục lệ là ngày đưa ông Táo, nhà nào cũng làm một mâm cỗ g�i là “Tiễn ông bà Táo “ v� chầu Tr�i. Ở ngòai Bắc vẫn còn giữ lệ thả cá chép ra sông với ý nghĩa là giúp phương tiện để các Ông bà Táo cưỡi v� chầu tr�i. Cá càng to, càng mập chứng t� ngư�i thả có lòng thành cao.

Ngư�i Việt Nam Công Giáo, những ngày cận tết, nhà th�, nhà xứ cũng trang hoàng đón xuân sang bằng những chậu hoa tươi thắm chưng trên cung Thánh, bàn th�, treo những câu đối xuân chúc tụng Thiên Chúa là Chúa Xuân của vũ trụ. Nhi�u nhà th� cho dựng bàn th� kính tổ tiên với ảnh hay phù điêu các Thánh tử đạo Viêt Nam như các bậc tiên tổ của Hội Thánh Công Giáo Việt Nam. Trên bàn th� có chưng bông hoa, đĩa trái cây truy�n thống như biểu t� tinh thần �ạo Hiếu của dân tộc. Hầu như nhà th� nào cũng thực hiện những� Lộc L�i Chúa� đặt trong phong bao màu đ� treo trên cây mai hay cây đào để giáo dân đón nhận vào đêm giao thừa.

Ngày 29, 30 âm lịch, sau khi nhà cửa đã chuẩn bị chu đáo, gia chủ sẽ đi tảo mộ, Viếng Nghĩa trang chăm sóc phần mộ gia tộc, m�i đón Ông bà v� ăn tết với con cháu, đ�an đi chợ tất niên để mua cây trái quen g�i là ngũ quả, ít chục bông hoa hay đôi chậu cảnh. Ngòai Bắc thì thư�ng sắm hoa �ào, trong Nam chủ yếu là hoa Mai chưng Tết. Cha mẹ, ngư�i lớn trong gia đình thì chuẩn bị ít phong bao lì xì. Trưa hoặc chi�u, mỗi nhà đếu làm một mâm cỗ để dâng trên bàn th� Tổ tiên và thắp hương kính cẩn m�i Ông Bà v� ăn Tết. Sau đó con cháu trong h� tộc ngồi chung với nhau ngày cuối năm, gẫm sự đ�i, nhớ v� những vui buồn của một năm đã qua. Quãng độ chập tối thì tiệc tàn, cả nhà chuẩn bị để đón giao thừa.

Ngư�i Công Giáo vào hai ngày này cũng d�n bàn th� Thiên Chúa cho trang  tr�ng , thư�ng mỗi nhà treo hai câu đối như : “Phụng Thiên Chúa tòan tâm trí lực/ Hiếu Tổ tiên tr�n nghĩa ân tình�. . . Gia đình xin lễ tạ ơn qua một năm và cầu bình an trong năm mới, đi viếng nhà ch� Phục sinh nơi giữ tro cốt của ông bà cha mẹ đã v� với Chúa.

�úng Giao thừa, chủ gia mặc đồ lễ trang trong làm lễ tế THIÊN tại bàn th� ngòai sân, hay sân thượng . Con cái cháu chắt cùng tạ ơn Tr�i sau một năm làm ăn, h�c tập, cầu mong một năm mới an lành. Sau lễ, có tục lệ đi Chùa cầu phúc, hái lộc đầu năm. (Sau gi� giao thừa đã tính là ngày đầu năm ).

Giáo dân mình tham dự Thánh Lễ chi�u tối hay lễ đêm tại nhà th� giáo xứ, hái lộc l�i Chúa, sau đó cũng v� nhà đón giao thừa theo truy�n thống dân tộc bằng việc dâng kinh tạ ơn, công bố L�i Chúa mà gia đình nhận được, thắp hương kính nhớ tổ tiên, xin ơn bình an trong năm mới. Thư�ng mỗi gia đình cũng có bữa tiệc nh�, cha mẹ, con cái liên hoan đón mừng năm mới theo dõi trên truy�n hình.

Ngày mùng Một con cháu tập trung trong nhà chúc tuổi ông bà, cha mẹ, chúc nhau thêm một tuổi mới. Các ngày mùng Hai, mùng Ba  h� hàng đi thăm nhau, mở tiệc xuân đãi nhau cho tới hết mùng. Ngày nay cũng g�n lại, nhưng cũng phải mùng 6 hay mùng 8 cửa tiệm mới mở lại. Ngư�i ngư�i mới rục rịch  trở lại cuộc sống đ�i thư�ng.

Tết với ngư�i Việt Nam chúng ta có lẽ không bao gi� mất . Nước Việt còn thì Tết Việt còn . Tết với ngư�i Công Giáo còn mang ý nghĩa sâu xa hơn, vì Tết là tận hưởng ni�m vui Chúa ban . Chúa là mùa xuân của nhân l�ai.

Xin Chúa luôn t� lòng thương xót cho con cái Ngư�i nơi trần gian, để khi được Chúa g�i v� nước Ngư�i, tức là chúng con được hưởng mùa xuân vĩnh cửu trên nước Tr�i .

Fx �ỗ Công Minh