Há»i: Nhân tháng cầu cho các linh hồn,  xin cha giải thÃch rõ là có nên thiêu xác ngưá»i chết không, vì  Giáo Há»™i đã cho phép há»a táng ?
Trả lá»i :
Äúng Giáo Há»™i đã cho phép há»a táng (cremation) xác chết  miá»…n là việc nà y không có nghÄ©a là phá»§ nháºn niá»m tin “xác loà i ngưá»i ngà y sau sống lại†như ta Ä‘á»c trong kinh Tin KÃnh.
Sở dÄ© có việc cấm há»a thiêu xác ngưá»i chết  là vì trước kia có bè rối kia  ( heretics ) đã chống lại niá»m tin cá»§a Giáo Há»™i vá» sá»±  sống lại cá»§a kẻ chết, nên đã  hô hà o  đốt xác  chết để thách đố xem Giáo Há»™i còn lấy gì mà tin xác kẻ  chết sẽ sống lại được nữa. Vì thế Giáo Há»™i đã  cấm thiêu xác  kẻ chết  để không mắc mưu bè rối kia.
Nhưng sau nà y bè rối đó đã tan rã , nên từ sau Công Äồng Vaticanô II , Giáo Há»™i lại cho phép  há»a táng, miá»…n là việc nà y không có nghÄ©a chối bá» niá»m tin vá» sá»± sống lại cá»§a những ai đã chết trong thân xác con ngưá»i.( x. SGLGHCG, số 2301, giáo luáºt số 1176,& 3)
Tuy nhiên, theo truyá»n thống rất xa xưa  trong xã há»™i loà i ngưá»i, đặc biệt là ngưá»i Do Thái, thì mồ mả ( tombs) và nghÄ©a trang (cemetery ) là nÆ¡i an nghỉ cá»§a những ngưá»i  đã chết chá» ngà y sống lại  và việc chôn xác kẻ chết là má»™t việc đạo đức rất quan trá»ng đối vá»›i ngưá»i Do Thái từ thá»i các Tổ Phụ ( Patriarch) cá»§a há» như ta Ä‘oc thấy trong Kinh Thánh Cá»±u Ước sau đây :
Trước hết, Sách Sáng Thế Ký, chương 23 nói vỠviệc xây mồ mả cho các tổ Phụ Do Thái.
Äây  là nghÄ©a vụ  rất quan trá»ng đối vá»›i thân nhân những ngưá»i đã chết.Cụ thế, khi bà Sara, vợ ông Abraham, thỠđược 127 năm và qua Ä‘á»i tại Kiriatharba, thuá»™c đất cá»§a dân Canaan, ông đã nà i xin con cái ông Khết ( Hittites) như sau:
“Tôi là ngưá»i ngoại kiá»u và là ngưá»i khách ở giữa các ông. Xin các ông thương cho tôi má»™t miếng đất riêng là phần má»™ ở giữa các ông để tôi Ä‘em ngưá»i chết cá»§a tôi Ä‘i chôn.†( St  23: 4)
Và đáp lá»i xin cá»§a ông Abraham, con cháu ông Khết ( Hittites =cư dân ở đất Canaan, không phải là ngưá»i Do Thái) đã hoan hỉ đáp lá»i ông như sau:
   “Thưa ngà i, xin nghe chúng tôi nói : Ngà i là má»™t vị đầu mục cá»§a Thiên Chúa ở giữa chúng tôi., xin cứ chôn ngưá»i chết cá»§a ngà i trong ngôi má»™  tốt nhất cá»§a chúng tôi. Không ai trong chúng tôi sẽ từ chối không cho ngà i chôn ngưá»i chết cá»§a ngà i trong má»™ cá»§a chúng tôi đâu.†( St , 23: 6)
Äối vá»›i  dân Do Thái thá»i bấy giá», chỉ có những kẻ vô đạo, là m Ä‘iá»u gian ác má»›i bị từ chối cho chôn xác trong mồ và đây là má»™t bất hạnh to lá»›n dà nh cho bá»n ngưá»i nà y Äó là tai há»a Thiên Chúa  đã phạt dòng dõi vua Jeroboam, ngưá»i cai trị Israel sau Triá»u đại David. Vì Jeroboam là m nhiá»u Ä‘iá»u đôc dữ,  mất lòng Thiên Chúa, khiến Ngưá»i nổi giáºn và đe dá»a giáng tai há»a xuống nhà Jeroboam qua miệng ngôn sứ Ahijah nói vá»›i vợ cá»§a vua Jeroboam như sau:
“Ta sẽ tiêu diệt khá»i nhà ấy má»i đà n ông con trai,tá»± do hay nô lệ trong dân Israel..
Kẻ nà o thuá»™c vá» nhà Jeroboam mà chết trong thà nh thì sẽ bị chó ăn thịt; ngưá»i chết ngoà i đồng sẽ bị sẽ bị chim trá»i rỉa thây†( 1 Vua 14: 10-11).
NghÄ©a là không được chôn cất trong mồ mả, trừ  A-vi-gia (Abijah) hoà ng tá» con vua Jeroboam Ä‘ang  lâm trá»ng bệnh và chết sau đó .Nhưng  vì là ngưá»i biết kÃnh sợ Thiên Chúa, nên sau khi chết,  A-vi-gia đã được toà n dân Israel khóc thương tiếc và “ được chôn trong mồ, bởi vì trong cả nhà Jeroboam, nó là ngưá»i còn có má»™t chút gì là đẹp lòng Äức Chúa, Thiên Chúa cá»§a Israel.†(SÄ‘d 14: 13).
Như thế, được chôn xác trong mồ là má»™t vinh phúc cho dân Do Thái thá»i đó và cho đến nay.Tuyệt đối không có vấn đỠthiêu xác kẻ chết vì bất sứ lý do nà o.Chỉ có tai há»a  hay  trừng đối vá»›i những kẻ sống vô đạo, là m Ä‘iá»u gian ác, trái nghịch vá»›i  đưá»ng  lối cá»§a Thiên Chúa khi không tuân giữ  những thánh chỉ cá»§a Ngưá»i.
Chỉ những kẻ nà y má»›i không được chôn trong mồ sau khi chết,  như Ngôn sứ Giê-rê-mia đã cảnh cáo  vua GiÆ¡-hô-gia-kim,( Jehoiakim)  con vua Gio-si-gia( Josiah) vua  xứ Judah, kẻ đã cai trị dân cách bạo tà n, không đẹp lòng Chúa, nên sau khi chết sẽ không được chôn cất xứng đáng mà sẽ bị quăng xác ra đưá»ng như má»™t con váºt :
“Nó sẽ được chôn cất như một con lừa
Ngưá»i ta sẽ lôi, sẽ quẳng nó táºn bên ngoà i cổng thà nh Giêrusalem.â€( Gr 22: 19)
Tóm lại,  chỉ những kẻ bị lên án khi còn sống mà không ăn năn hối cải thì khi chết sẽ không được chôn cất trong mồ như các bằng  chứng Kinh Thánh  trên đây. Nhưng việc chôn xác kẻ chết là má»™t truyá»n thống lâu Ä‘á»i cá»§a Dân Do Thái. Cụ thể, ông Tôbia là ngưá»i chuyên Ä‘i chôn xác kẻ chết  như ta Ä‘á»c thấy trong Sách Tobia  sau đây :
“ Nếu  ai thấy trong số đồng bà o tôi chết và bị quăng thây ra phÃa sau tưá»ng thà nh  Ni-ni-vê thì tôi chôn cất ngưá»i đó. Nếu có ai bị vua  Xan-khê rip ( Sennacherib) giết chết trên đưá»ng vua cháºy trốn khá»i Giu-đê, trong những ngà y Vua Trá»i  trừng phạt vua vá» những lá»i phạm thượng đã thốt ra, thì tôi cÅ©ng chôn cất. Quả váºy,  trong cÆ¡n thịnh ná»™, vua đã giết chết  nhiá»u ngưá»i trong con cái Israel ,còn tôi cứ Ä‘i lấy trá»™m xác há» mà chôn.†( Tb 1 :  17-18)
ChÃnh nhá» những việc  là nh đạo đức và bác ái trên cá»§a ông mà  Thiên Chúa đã thưởng công cho Tôbia khi sai Sứ Thần Ra-pha-en đến dẫn con ông Ä‘i tìm được máºt cá  để chữa cho ông khá»i bị mù lòa vì  phân chim rÆ¡i trúng mắt, khi ông Ä‘ang nằm nghi ngoà i sân, bên bá» tưá»ng. .Ngoai ra, Sứ Thần Ra-pha-en còn dẫn Tobia con đến gặp Sara để cưới là m vợ hiá»n
Khi  Chúa Giêsu đến trong trần gian, Ngưá»i cÅ©ng không thay đổi truyá»n thống chôn xác kẻ chết, cá»§a ngưá»i Do Thái.  Và chÃnh Chúa cÅ©ng đã chuẩn bị cho việc mai táng Ngưá»i, khi Chúa đến nhà ông Simon để dùng bữa vá»›i nhiá»u  ngưá»i khác ở đây. Dịp nà y  có má»™t phụ nữ mang dầu thÆ¡m đến đế xức cho Chúa và Chúa đã nói vá»›i má»i ngưá»i có mặt trong nhà như sau:
“… Äiá»u gì là m được thì cô đã là m: cô đã lấy dầu thÆ¡m ướp xác tôi để chuẩn bị ngà y mai táng.†(Mc 14 :8)
Và sau khi chết trên tháºp giá, Chúa Giêsu đã được mai táng trong mồ đá .Nhưng vì nghèo khó, Chúa đã không thể mua cho mình má»™t phần má»™ sẵn, nên các môn đệ cá»§a Chúa đã phải mượn ngôi má»™ trống cá»§a ông Giuse để cho Chúa nằm tạm trong 3 ngà y chá» ngà y Phục Sinh.( Mt 27: 57-61; Lc 23: 50-55; Ga 19: 38-42
Như váºy, từ thá»i Cá»±u đến Tân Ước, truyá»n thống chôn xác kẻ chết đã được duy trì để cho xác kẻ chết được yên nghỉ trong mồ ngoà i nghÄ©a trang chá» ngà y được sống lại, kết hợp vá»›i linh hồn để được vui hưởng hạnh phúc Nước Trá»i, nÆ¡i  dà nh cho những ai khi còn sống đã quyết tâm yêu mến Chúa và sống theo đưá»ng lối cá»§a Ngưá»i, từ bá» tá»™i lá»—i và thá»±c thi  công bình,bác ái.
Giáo Há»™i  từ lâu Ä‘á»i đã có nghi thức an táng cÅ©ng như là m phép nghÄ©a trang  là m nÆ¡i an nghỉ cho những ngưá»i quá cố chá» ngà y được sống lại. Hà ng năm, và o  tháng 11, Giáo Há»™i khuyên khÃch các tÃn hữu viếng nghÄ©a trang và được ân xá (indulgences) nhưng phải dà nh ân xá nà y để xin Æ¡n tha thứ cho những linh hồn mà xác Ä‘ang an nghỉ ở nÆ¡i đây.
Váºy, nếu cứ  thiêu xác kẻ chết và đem tro tà n vá» nhà hay gá»i ở các nhà thá», nhà nguyện thì dần dần các nghÄ©a trang sẽ không còn là nÆ¡i an nghỉ cá»§a các thân xác con ngưá»i chá» ngà y sống lại nữa Và đến tháng các linh hồn, thân nhân cÅ©ng không còn nÆ¡i để viếng xác ngưá»i thân đã qua Ä‘á»i nữa, vì đã được há»a thiêu và để tro tà n ở nÆ¡i nà o rồi.. Mặt khác, Nhà thá» , nhà nguyện là nÆ¡i thá» phượng và cá» hà nh các bà tÃch và nghi thức phụng vụ thánh, không phải là nghÄ©a trang để cất giữ tro tà n cá»§a ngưá»i chết. Tư gia lại cà ng không phải là nghÄ©a trang nữa. Ấy là chưa nói đến má»™t dịch vụ má»›i nẩy sinh do việc gá»i  tro ngưá»i chết tại nhà thá». Äó là vấn đỠphà tổn cá»§a việc giữ các há»™p tro kia.. Hiện nay có nÆ¡i ngưá»i ta phải trả 2000( hai ngà n) mỹ kim cho má»—i há»™p tro muốn gá»i ở nhà thá» nháºn giữ các há»™p tro nà y.Nhưng  thá» há»i, các nÆ¡i nháºn giữ tro cá»§a ngưá»i há»a thiêu có giữ mãi mãi các há»™p tro nà y không, hay má»™t ngà y nà o đó cÆ¡ sở thá» phượng phải đóng cá»a vì  lý do riêng nà o đó.( nhà thá» Mỹ nà o không đủ tiá»n để chi phà hoặc Ãt giáo dân tham dá»± sẽ được xáp nháºp và o giáo xứ khác=consolidation of parishes) như váºy ai sẽ quản lý các há»™p tro kia ?
Nhưng nếu chẳng may xảy ra há»a hoạn ở tư gia hay cả  ở nhà thá» ( nhiá»u nhà thá» Mỹ đã bị há»a hoạn)  thì Ä‘em các há»™p tro kia Ä‘i đâu để tránh há»a hoạn ? Và nếu không kịp di chuyển Ä‘i,  thì các há»™p tro kia sẽ thà nh tro bụi thêm má»™t lần nữa và thân nhân sẽ không thể nà o tìm ra “tro†cá»§a thân nhân mình trong đống tro tà n chung đó được. Nhưng xưa nay, chưa há» xảy ra việc nghÄ©a trang bị há»a hoạn. Có chăng là má»™t số nghÄ©a trang bị tà n phá trong chiến tranh hay bị kẻ gian “đà o mả† để lấy  trá»™m quà kim chôn cất, chứ không lấy xác cá»§a ngưá»i chết là m gì.
Äó là những là điá»u bất tiện phải suy nghÄ© liên quan đến vấn đỠhá»a táng ngưá»i chết. Äà nh rằng Giáo Há»™i cho phép, tuy nhiên giáo luáºt vẫn đưa ra lá»i khuyến cáo sau đây:
“Giáo  Há»™i tha thiết khuyên nhá»§ nên duy trì phong tục đạo đức chôn cất thi hà i  ngưá»i quá  cố  .( giáo luáºt số 1176, triệt 3)
Má»›i đây, Thánh Bá»™ Giáo lý ÄÆ°c tin cá»§a Tòa Thánh  vừa  ra thông cáo khuyến khÃch việc chôn cất kẻ chết theo truyá»n thống đã có lâu Ä‘á»i trong Giáo Há»™., Và dù cho phép việc thiêu xác, nhưng việc nà y phải được là m  vá»›i hai Ä‘iá»u kiện sau đây:
1-  Thiêu xác không có nghÄ©a là chối bá» niêm tin xác ( hay tro ngưá»i chết) sẽ sống lại là m má»™t  vá»›i linh hồn  trong ngà y phán sét chung để cả hồn xác được và o Thiên Äà ng hưởng phúc vÄ©nh cá»u vởi Chúa, hay phải xa Chúa Ä‘á»i Ä‘á»i trong nÆ¡i gá»i là há»a ngục.
2- – Nếu thiêu xác thì phải giữ tro trong nÆ¡i thá» phượng chứ không được Ä‘em trải ra ngoà i sông , hồ hay biển như những ngưá»i không có đức tin Ä‘ang là m.
Tóm lại, dù chôn  hay thiêu xác thì phải là m trong niá»m tin ” xác loà i ngưá»i ngà y sau sống lại” như ta tuyên xưng trong Kinh Tin KÃnh Ä‘á»c các ngà y Chúa Nháºt và Lá»… Trá»ng.
Như váºy, ngưá»i ta có nên há»a táng xác ngưá»i thân hay nên tiếp tục Ä‘em chôn cất ngoà i nghÄ©a trang như  Thánh Bá»™ vừa long trá»ng khuyến cáo ?
Ở Mỹ thì không sợ nghÄ©a trang hết chá»— chôn,vì  đất trống còn rất nhiá»u.
Riêng tôi, tôi không chá»n há»a táng cho mình cÅ©ng như cho thân nhân sau khi chết. Ai muốn há»a táng thì tùy chá»n lá»±a  cá»§a ngưá»i đó, xin miá»…n phê bình.
LM Phanxicô  Xaviê Ngô Tôn Huấn.

