* GÆ°Æ¡ng Thánh nhân: Vua Tá»± Äức đã ra sắc chỉ bách hại đạo Công giáo trên toà n quốc, nhÆ°ng nhiá»u nÆ¡i không thi hà nh đúng lệnh vua, vì trong hà ng ngÅ© các quan có ngÆ°á»i theo đạo và há» bao che cho nhau. Thế nên ngà y 15 tháng 12 năm 1859, vua ban thêm má»™t chiếu chỉ khác, đại để nhÆ° sau:
“Cần phải Ä‘iá»u tra cẩn tháºn, để biết được những viên chức triá»u đình nà o theo tà đạo mà xá» phạt, dù há» có bỠđạo cÅ©ng phải truất chức. Những ai không tố cáo hoặc chứa chấp há» cÅ©ng bị trừng phạt nhÆ° há»”.
ChÃnh vì sắc lệnh nầy mà cai Ä‘á»™i Giu-se Lê Äăng Thị và nhiá»u đồng nghiệp bị bắt và bị giết.
Giu-se Lê Äăng Thị sinh năm 1825 tại xứ Kẻ Văn, tỉnh Quảng Trị, trong má»™t gia đình binh nghiệp. Vì cha là m cai Ä‘á»™i trong quân Ä‘á»™i triá»u đình, nên khi lá»›n lên, cáºu Thị cÅ©ng theo nghá» cha, xin gia nháºp quân ngÅ©. Sau má»™t thá»i gian phục vụ đắc lá»±c, cáºu được thăng chức Ä‘á»™i trưởng, trong coi 50 lÃnh ở Hà TÄ©nh, sau đó đổi vá» Nghệ An. Và cáºu đã láºp gia đình tại đây.
Äang lúc gia đình cai Thị sống đầm ấm hạnh phúc thì nhà vua ra chiếu chỉ bắt tất cả các quan quân có đạo. May nhá» quan trấn thủ thÆ°Æ¡ng, khuyên ông viện cá»› bệnh hoạn là m Ä‘Æ¡n xin xuất ngÅ©. ÄÆ¡n ông xin được chấp thuáºn. Thế là ông để vợ con ở lại Nghệ An, còn ông trở vá» quê cÅ©, tại là ng Văn Quy.
Tháng giêng năm 1860, vì có kẻ ghét đạo tố cáo, ông cùng má»™t số đồng nghiệp bị bắt giải vá» Quảng Trị. Tất cả Ä‘á»u bị tống giam chá» ngà y xét xá».
Ông bị Ä‘Æ°a ra xá» nhiá»u lân, lần nà o ông cÅ©ng can đảm xÆ°ng mình là Ki-tô hữu. Khi quan bắt ép bÆ°á»›c qua Thánh giá, ông luôn cÆ°Æ¡ng quyết từ khÆ°á»›c, do đó ông phải chịu nhiá»u đòn vá»t Ä‘au Ä‘á»›n. Sau nhiá»u lần tra tấn cÅ©ng nhÆ° dụ dá»— mà thấy vị anh hùng đức tin vẫn nhất quyết trung thà nh theo Chúa, các quan buá»™c lòng là m án xá» giảo gởi vá» kinh. Vua Tá»± Äức chấp thuáºn y án, nhÆ°ng bảo để tá»›i cuối tháng 10 má»›i thi hà nh, cố ý hà nh khổ ông thêm, hy vá»ng ông sẽ sá»n lòng bỠđạo. Và trong thá»i gian chỠđợi, ông được Ä‘Æ°a vá» giam ở khám Ä‘Æ°á»ng Huế.
Suốt gần 07 tháng ở trong ngục, ông phải mang xiá»ng xÃch nặng ná», và bị tra tấn đánh Ä‘áºp nhiá»u hÆ¡n các ngÆ°á»i khác, vì ông thuá»™c cấp cao trong quân ngÅ©, hÆ¡n nữa các quan muốn dùng cá»±c hình để khuất phục ngÆ°á»i chiến sÄ© của Chúa. NhÆ°ng cà ng bị tra tấn Ä‘au Ä‘á»›n, ông cà ng kiên quyết giữ vững đức tin, không há» nao núng, cÅ©ng chẳng than van kêu trách. Dù váºy, ông bị kiệt sức và ngã bệnh. Ông sợ không sống nổi đến ngà y tỠđạo, nên than thở vá»›i bạn tù:
– Tôi sợ bệnh táºt là m tôi chết sá»›m, không được sống tá»›i ngà y lãnh phúc tỠđạo. Xin các ông thÆ°Æ¡ng giúp cầu nguyện cho tôi…
Äối vá»›i các bạn tù, ông luôn an ủi khÃch lệ há» trung thà nh bá»n Ä‘á»— theo Chúa. Äặc biệt, ông dùng Ä‘á»i sống can đảm hy sinh của ông để nêu gÆ°Æ¡ng cho há». NhỠông mà nhiá»u đồng đạo nhát đảm giữ được niá»m tin đến phút cuối cùng.
Ngà y 24 tháng 10 năm 1860, quân lÃnh dẫn ông ra pháp trÆ°á»ng An Hòa (Huế). Dá»c Ä‘Æ°á»ng, ông được má»™t Linh mục đứng lẫn trong dân chúng ra hiệu cho ông biết, và giải tá»™i cho ông lần sau hết. Äến nÆ¡i, ông quỳ cầu nguyện hồi lâu rồi yêu cầu lý hình thi hà nh bản án. Lý hình tròng dây và o cổ ông, chia ra hai bên đầu dây kéo siết tá»›i lúc vị anh hùng đức tin tắt thở.
Äức Thánh Cha Pi-ô 10 tôn phong ông lên Chân phÆ°á»›c ngà y 02 tháng 05 năm 1909. Và ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Äức Giáo Chủ Gioan-Phaolô 2 suy tôn ông lên Hiển Thánh.
* Quyết tâm: Sẵn sà ng bá»n Ä‘á»— tin thá» Chúa, và hy sinh chịu khổ vì Chúa đến cùng theo gÆ°Æ¡ng thánh Giu-se Thị tỠđạo.
* Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hÆ°Æ¡ng đất nÆ°á»›c chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gÆ°Æ¡ng các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.