Mùa Chay Linh Thiêng
Mùa Chay là thá»i gian linh thiêng Ä‘ong đầy tình yêu để cầu nguyện, để ăn năn sám hối và để hy sinh hãm mình, nhỠđó mà canh tân bản thân mình ngà y má»—i hoà n thiện hÆ¡n. “Mùa Chay má»i gá»i các Kitô hữu thể hiện mầu nhiệm Vượt Qua cách sâu sắc và cụ thể hÆ¡n trong Ä‘á»i sống cá nhân, gia đình và xã há»™i cá»§a há», trên hết qua việc ăn chay, cầu nguyện và bố thÃ.” (Sứ Ä‘iệp Mùa Chay năm 2019, số 3).
- Mùa Chay linh thiêng
Mùa Chay linh thiêng lại vá» vá»›i Ä‘á»i sống tÃn hữu Công giáo. Mùa Chay là thá»i gian 40 ngà y dá»n lòng mừng lá»… Phục Sinh, trải dà i từ Lá»… Tro cho đến Tuần Thánh, lặp lại thá»i gian 40 ngà y chay tịnh cá»§a Chúa Giêsu năm xưa khi chuẩn bị bước và o Ä‘á»i công khai rao giảng Tin Mừng (Mt 4,2). Con số 40 còn lặp lại nhiá»u biến cố khác trong lịch sá» cứu độ như 40 ngà y cá»§a Êlia trên núi Horeb dá»n mình thá»±c thi sứ vụ Chúa trao (1 V 19,8), như 40 ngà y cá»§a Môsê trên núi Sinai chuẩn bị đón nháºn tháºp Ä‘iá»u Chúa dạy (Xh 34,28), và như 40 năm dân Chúa lưu lạc trong hoang địa dá»n lòng đặt chân và o đất hứa. Mùa Chay như váºy là thá»i Ä‘iểm thuáºn lợi để sống mầu nhiệm Tá» Nạn cá»§a Chúa Kitô thông qua việc chay tịnh để sẵn sà ng mừng lá»… Phục Sinh. Nhưng Mùa Chay không chỉ là việc chay tịnh, cho dẫu khởi đầu và kết thúc Mùa Chay được diá»…n ra bằng việc buá»™c ăn chay và kiêng thịt thứ tư Lá»… Tro và thứ sáu Tuần Thánh. Mùa Chay còn là mùa xuân tâm hồn vá»›i những sinh hoạt đổi má»›i Ä‘á»i sống đức tin.
Cầu nguyện, canh tân, chia sẻ: đó là ba sinh hoạt má»—i ngưá»i chúng ta cố gắng thá»±c hiện trong Mùa Chay năm nay, cÅ©ng là ba chiá»u kÃch vá»›i Chúa, vá»›i mình, vá»›i tha nhân dệt nên nhịp sống Giáo Há»™i.
Mùa Chay là thá»i gian đặc biệt như lá»i Thánh Phaolô nói: “Äây là lúc thuáºn tiện, đây là ngà y cứu độ†(2 Cr 6,2). Äây là thá»i gian thuáºn tiện để má»—i ngưá»i quyết tâm hoán cải, tăng cưá»ng việc lắng nghe Lá»i Chúa, cầu nguyện, thống hối, mở rá»™ng tâm hồn đón nháºn thánh ý Chúa, quảng đại giúp đỡ tha nhân.
- Mùa Chay là mùa tình thương
Hà nh trình thiêng liêng của Mùa Chay bắt đầu từ tình thương: cầu nguyện, chay tịnh để sống đức ái chia sẻ.
Mùa Chay vá»›i hà nh trình bốn mươi ngà y là “thì mạnh†cá»§a Năm Phụng Vụ, là “thá»i Thiên Chúa thi ân và là ngà y Thiên Chúa cứu độ†(2Cr 6,2). Bước và o Mùa Chay, Giáo Há»™i nhấn mạnh đến những cách thế hy sinh hãm mình để qui hướng vá» Thiên Chúa, tôn vinh Ngưá»i, đồng thá»i cÅ©ng qui hướng vá» tha nhân, để lưu tâm giúp đỡ, sống tình bác ái huynh đệ.
Mùa Chay là thá»i Ä‘iểm mà Chúa Giêsu Kitô tuôn đổ muôn và n ân sá»§ng cho Giáo Há»™i qua mầu nhiệm Thánh Giá. Mùa Chay thúc đẩy má»—i tÃn hữu sống tinh thần hy sinh, sám hối và hòa giải cách chân thà nh và triệt để hÆ¡n, theo đúng tinh thần Tin Mừng.
Ngay đầu Mùa Chay, Phụng vụ đã nhắc nhở ta cần phải trầm tư để chiêm niệm vá» thân pháºn: “Hỡi ngưá»i, hãy nhá»› mình là bụi tro và sẽ trở vá» tro bụi”. à nghÄ©a cá»§a Lá»i Chúa quá rõ rà ng: má»i ngưá»i sẽ phải chết. Váºy ta lao tâm khổ trÃ, vất vả ngược xuôi, ganh Ä‘ua tranh dà nh để tìm kiếm cá»§a cải, danh vá»ng, thú vui…, ta ná»— lá»±c há»c há»i, tìm tòi, phát minh, xây dá»±ng… nhưng khi cái chết đến, ta mang theo được thứ gì, tất cả có nghÄ©a gì cho ta? Cuối cùng thì cái gì là đáng quan tâm nhất trong Ä‘á»i? Ãâu là báºc thang giá trị Ä‘á»i ta?
Xin đừng sống dá»ng dưng, thá» Æ¡, khép kÃn trước ngưá»i nghèo. Hãy luôn chạnh lòng xót thương như Chúa Giêsu đã thương những ngưá»i cùng khốn. Hãy sống quảng đại cho Ä‘i, vui vẻ chia sá»›t, không chỉ cá»§a cải váºt chất mà có khi chỉ là má»™t nụ cưá»i thân thiện, má»™t cái bắt tay khÃch lệ, má»™t lá»i nói an á»§i đở nâng, má»™t lần viếng thăm, má»™t cuá»™c gặp gỡ kiến tạo sá»± hiệp nhất bình an. Khi chia nụ cưá»i, ta sẽ nháºn vá» vô số niá»m vui. Khi chia vòng tay, ta sẽ nháºn vá» mênh mông ấm áp. Khi chia quan tâm, ta sẽ nháºn vá» bao la yêu thương. Khi chia yêu thương, ta sẽ nháºn vá» rất nhiá»u hạnh phúc.
- Mùa Chay và các việc đạo đức
Ba việc đạo đức được nhắc nhở rất nhiá»u trong Mùa Chay là : bác ái, ăn chay và cầu nguyện. Äây là ba vÅ© khà tuyệt hảo để chống lại sá»± tấn công cá»§a ma quá»· và đá»n bù tá»™i lá»—i mình. Những việc là nh phúc đức nà y, khi được thi hà nh thì hãy là m vá»›i tất cả tấm lòng cá»§a mình; không là m để khoe khoang. Chỉ cần Thiên Chúa thấu hiểu và biết cho chúng ta là đã đủ rồi. Äừng là m để được ngưá»i Ä‘á»i khen và vì thế mà chúng ta mất Ä‘i lá»i khen tặng cá»§a Thiên Chúa. (x.Mt 6,1-6).
Ä‚n chay và kiêng thịt, chịu tro chỉ là hình thức bên ngoà i mà thôi. Canh tân ná»™i tâm vẫn là trá»ng tâm cá»§a Mùa Chay. Kiêng bá»›t các tá»™i là điá»u mà Thiên Chúa mong muốn. Sá»a đổi tÃnh nết để trở thà nh ngưá»i tốt hÆ¡n, đạo đức hÆ¡n, thánh thiện hÆ¡n. Bá»›t nói hà nh, giảm nói xấu, siêng năng việc đạo đức.
Trong sứ Ä‘iệp Mùa Chay 2019, Äức Thánh cha Phanxicô đỠnghị những việc là m cụ thể để những thá»±c hà nh Mùa Chay truyá»n thống nà y mang má»™t ý nghÄ©a má»›i: “Ăn chay có nghÄ©a là há»c để thay đổi thái độ cá»§a chúng ta đối vá»›i ngưá»i khác cÅ©ng như đối vá»›i má»i loà i thụ tạo: từ cÆ¡n cám dá»— muốn “ngấu nghiến†má»i thứ để thá»a mãn sá»± thèm muốn cá»§a mình, đến chá»— có khả năng hy sinh vì tình yêu, và khả năng lấp đầy sá»± trống rá»—ng cá»§a con tim chúng ta. Cầu nguyện để há»c biết cách khước từ sá»± sùng bái thần tượng cÅ©ng như tá»± mãn vá» cái tôi cá»§a mình, đồng thá»i thú nháºn rằng, chúng ta cần tá»›i Thiên Chúa và Lòng thương xót cá»§a Ngà i. Chia sẻ bác ái để tá»± giải thoát khá»i tÃnh ngông cuồng, khiến chúng ta chỉ sống cho mình, vá»›i ảo tưởng rằng mình sẽ có được má»™t tương lai bảo đảm, trong khi tương lai đó không thuá»™c vá» chúng taâ€Â (số 3).
Theo lá»i dạy cá»§a Äức Thánh Cha, chúng ta sống Mùa Chay năm nay trong niá»m vui bằng việc ăn chay và cầu nguyện được liên kết vá»›i việc là m phúc bố thÃ. Qua đó chúng ta Ä‘em niá»m vui có Chúa đồng hà nh đến vá»›i ngưá»i nghèo, là m cho há» nháºn ra sá»± hiện diện cá»§a má»™t vị Thiên Chúa tình yêu luôn quan tâm săn sóc há» và còn tá»± đồng hóa vá»›i há» qua Con yêu dấu cá»§a Ngà i là Äức Giêsu Kitô.
Tình yêu là má»™t đỠtà i vừa phong phú, vừa hấp dẫn cá»§a văn chương, nghệ thuáºt, phim ảnh… và luôn mang tÃnh thá»i sá»±. Thá» há»i thế nà o là yêu thương thì quả tháºt không dá»… trả lá»i cách rõ rà ng và có tÃnh thuyết phục. Ngay cả những việc to lá»›n như “đem hết gia tà i cÆ¡ nghiệp mà bố thà hay ná»™p cả thân xác để chịu thiêu đốt†thì cÅ©ng chưa hẳn là đã yêu thương (x.1Cor 13,3).
Tình yêu là huyá»n nhiệm vì “Thiên Chúa là Tình Yêu†(1Ga 4,8). “Tình yêu cốt ở Ä‘iá»u nà y: Không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chÃnh Ngưá»i đã yêu thương chúng ta, và sai Con cá»§a Ngưá»i đến là m cá»§a lá»… Ä‘á»n tá»™i cho chúng ta†(1Ga 4,10). Như thế, có thể nói yêu thương là thá»±c hiện Ä‘iá»u tốt đẹp nhất cho ngưá»i mình yêu.
Yêu thương thể hiện bằng hà nh vi cụ thể, thá»±c tế. Äã yêu là yêu đến cùng. Hoa trái cá»§a tình yêu là kết quả cá»§a nhiá»u ná»— lá»±c hy sinh, quên mình. Yêu thương cách Ä‘Ãch thá»±c thì sẵn sà ng hiến dâng cả mạng sống (x.Ga 15,13).
Ngôi Lá»i nháºp thể là cách Thiên Chúa diá»…n tả tình yêu cá»§a Ngưá»i đối vá»›i nhân loại. Tình yêu Thiên Chúa đã bước xuống, chấp nháºn nháºp thể để là m ngưá»i. “Ngưá»i đã hoà n toà n trút bá» vinh quang, mặc lấy thân pháºn nô lệ, trở nên giống phà m nhân, sống như ngưá»i trần thếâ€Â (Pl 2,7).Tình yêu được diá»…n tả như váºy nói lên sá»± từ bá» mình vì yêu thương. Sá»± từ bá» mình như thế là chá»n lá»±a rất tá»± do cá»§a Thiên Chúa toà n năng, vô cùng khôn ngoan, vô cùng sáng suốt, vô cùng thông hiểu. ChÃnh vì thế, mà chá»n lá»±a ấy là vô cùng cao quý.
Mùa Chay giúp ta sống hy sinh từ bá», thá»±c hà nh yêu thương.
Tình yêu Ä‘Ãch thá»±c là tình yêu dâng hiến, tình yêu hy sinh quên mình, tình yêu sẵn sà ng chết cho kẻ mình yêu. Tình yêu chân chÃnh đòi há»i phải chết Ä‘i má»—i ngà y cho tÃnh Ãch ká»· và sá»± hẹp hòi nÆ¡i bản thân. Hôm qua cầm trái cây, thấy đẹp cắt ra, bị sâu bên trong. Hư cả trái phải vất bá». Ãch ká»·, chỉ nghÄ© tá»›i mình, chỉ lo cho mình: đó là con sâu nằm trong quả ngá»t tình yêu, đục khoét tình yêu. Äức Thánh Cha Phanxicô viết: “Trong Tông Huấn Niá»m Vui Tin Mừng, tôi đã tìm cách mô tả những dấu hiệu rõ nhất vá» những dấu hiện thiếu vắng tình yêu nà y: Ãch ká»· và tinh thần lưá»i biếng, bi quan vô Ãch, cám dá»— chỉ quan tâm đến mình, chiến tranh liên lỉ giữa chúng ta và tinh thần thế gian khiến chúng ta chỉ quan tâm đến vẻ bá» ngoà i, và do đó giảm Ä‘i lòng nhiệt thà nh truyá»n giáo cá»§a chúng ta†(Tông Huấn Niá»m Vui Tin Mừng, 76-109).
 “Chúng ta đừng để mùa hồng ân nà y trôi qua vô Ãch! Chúng ta hãy xin Chúa giúp chúng ta cất bước trên con đưá»ng hoán cải thá»±c sá»±. Chúng ta hãy bá» lại sau lưng tÃnh Ãch ká»· và sá»± tá»± hấp thụ và o chÃnh mình, nhưng hướng đến sá»± Phục sinh cá»§a Chúa Giêsu. Chúng ta hãy đứng bên cạnh những anh chị em Ä‘ang túng thiếu cá»§a chúng ta, chia sẻ những cá»§a cải tinh thần và váºt chất cá»§a chúng ta vá»›i há»â€Â (Sứ Ä‘iệp Mùa Chay 2019).
Thánh Phaolô nói đến những đặc tÃnh cá»§a tình yêu là : nhẫn nhục, hiá»n háºu, khiêm nhưá»ng, không ghen tương, không nóng giáºn, không tìm tư lợi, luôn tin tưởng nhau, chịu đựng nhau và tha thứ cho nhau (x.l Cr 12,31-13,8).
Mùa Chay thêm đức tin cho những ai sống yêu thương. Äặc biệt các đôi bạn trẻ bước và o Ä‘á»i sống hôn nhân.Tình yêu phải có niá»m tin. Tin nhau để trao tay cho nhau, thá» hứa chung thá»§y trá»n Ä‘á»i trước mặt Thiên Chúa. Gởi ai má»™t đồ quý giá là đã tin tưởng ngưá»i ấy. Tin yêu là đôi mắt cho đôi bạn nhìn thấu lòng nhau. Tin yêu là đôi chân giúp đôi bạn vượt qua má»i khó khăn. Tin và yêu là đôi cánh giúp đôi bạn nắm tay nhau bay và o bầu trá»i hạnh phúc. Yêu thì phải tin. Tin sẽ cà ng yêu. Không tin sẽ khó mà yêu. Không yêu thì không thể tin được.
Tin Chúa đôi bạn sẽ biết tin nhau vì Chúa là Sá»± Tháºt, là sá»± Trung TÃn. Tin Chúa đôi bạn sẽ tránh xa những giả tạo và Ãch ká»·. Yêu Chúa đôi bạn sẽ biết yêu nhau, vì Chúa là Tình Yêu, má»™t tình yêu lá»›n lao đến ná»—i đã hy sinh mạng sống cho ngưá»i mình yêu. Yêu Chúa đôi bạn sẽ biết hy sinh quên mình quảng đại trong má»™t tình yêu chân thá»±c.
Mùa Chay thiêng liêng là mùa xuân tâm hồn cho những ai sống vững và ng trong đức tin và dạt dà o lòng yêu mến.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An
Thanhlinh

