Má»™t tÃnh năng mà ká»· nguyên hiện đại khác xa qua khứ là mà n hình Ä‘ang dần chiếm dụng cuá»™c sống cá»§a chúng ta. Nó bắt đầu vá»›i những bá»™ phim, sau đó là truyá»n hình. GiỠđây Ä‘iện thoại thông minh và máy tÃnh bảng đóng vai trò như má»™t thư viện rá»™ng lá»›n chứa nhiá»u thể thoại truyá»n thông mà chúng ta có thể xem bất cứ khi nà o muốn.

Những ngưá»i trẻ tuổi Ä‘ang ngồi trước mà n hình nhiá»u hÆ¡n bao giá» hết, Ä‘iá»u nà y có thể ảnh hưởng đến sức khá»e cá»§a chúng. (Wavebreakmedia/iStock)
Tất nhiên, sá»± Ä‘am mê mà n hình nà y cÅ©ng là má»™t nhược Ä‘iểm. Nhiá»u bằng chứng cho thấy thá»i gian sá» dụng mà n hình quá nhiá»u (hÆ¡n hai giá» má»™t ngà y) có liên quan tá»›i bệnh tim, rối loạn tăng động giảm chú ý, khó ngá»§, hay gây sá»± và béo phì. Và o tháng trước, má»™t nghiên cứu được công bố trên tạp chà Bệnh há»c tâm thần JAMA đã khảo sát thói quen xem truyá»n hình cá»§a hÆ¡n 3.000 ngưá»i trong 25 năm qua, kết quả cho thấy rằng những ngưá»i dùng TV nhiá»u nhất có số Ä‘iểm thấp hÆ¡n má»™t cách đáng kể trong các xét nghiệm chức năng nháºn thức.
Dá»±a trên những nghiên cứu, Viện Hà n lâm Nhi khoa Mỹ (AAP) cho rằng việc quản lý phương tiện truyá»n thông má»™t cách cẩn tháºn có thể giúp ngăn ngừa má»™t số tác hại cá»§a chứng nghiện mà n hình. Hiện tại, AAP kêu gá»i không cho trẻ em dưới hai tuổi sá» dụng mà n hình và đối vá»›i trẻ nhiá»u tuổi hÆ¡n thì không quá hai giá» cho ná»™i dung chất lượng tốt hay giáo dục. Má»™t bá»™ hướng dẫn sá» dụng phương tiện truyá»n thông dá»± kiến sẽ được hoà n thà nh và o cuối năm nay.
Ngà y nay, những ngưá»i trẻ dà nh trung bình khoảng bảy giá» má»™t ngà y trước mà n hình.Nhưng thông Ä‘iệp hạn chế truyá»n thông nà y thưá»ng bị lãng quên giữa má»™t dòng bất táºn các thiết bị ngà y cà ng được ưa chuá»™ng. Ngà y nay, những ngưá»i trẻ dà nh khoảng bảy giá» má»™t ngà y trước mà n hình (không bao gồm các công việc há»c táºp mà cần má»™t mà n hình).

“Äứa con năm tuổi cá»§a tôi không dà nh thá»i gian cho bất kỳ mà n hình nà o. Không có bà i táºp nà o cô bé cần là m yêu cầu nó cả.†(SolisImages/iStock)
Tá» Epoch Times đã trò chuyện vá»›i Tiến sÄ© Jean Moorjani, má»™t bác sÄ© nhi khoa tại Bệnh viện cho Trẻ em Palmer Arnold ở Orlando, Florida, vá» vấn đỠcha mẹ có thể quản lý tốt nhất thá»i gian dà nh cho công nghệ cá»§a con cái như thế nà o.
ET: Tại sao hạn chế thá»i gian dùng mà n hình cá»§a trẻ lại quan trá»ng?
Dr. Jean Moorjani: Äó là vì thá»i gian chúng dà nh cho mà n hình cà ng nhiá»u thì thá»i gian dà nh cho tương tác thá»±c tế mặt đối mặt sẽ cà ng Ãt. Ngoà i ra, khi trẻ em Ä‘ang buồn chán chúng buá»™c phải sáng tạo và sá» dụng trà tưởng tượng cá»§a mình. Chúng chÆ¡i đùa. Chúng đứng dáºy và hoạt động. Chúng sá» dụng mà n hình cà ng nhiá»u, thì cuá»™c sống cá»§a chúng sẽ cà ng Ãt váºn động.
Những mà n hình chắc chắn có sá»± hữu Ãch. Nhưng bố mẹ nên kiểm soát những gì chúng tải vá» và có những hạn chế cho chúng. Và hãy chắc rằng có những chương trình giáo dục cho những đứa trẻ.
ET: Váºy là m thế nà o bố mẹ có thể xác định số lượng và chất lượng cá»§a các chương trình truyá»n thông mà con trẻ Ä‘ang xem?
Dr. Moorjani: Nó phụ thuá»™c và o độ tuổi. Äứa con năm tuổi cá»§a tôi không dà nh thá»i gian cho bất kỳ mà n hình nà o. Không có bà i táºp nà o cô bé cần là m yêu cầu nó cả. Chúng ta biết rằng bất cứ đứa trẻ nà o dưới hai tuổi, nói chuyện vá»›i bố mẹ hay những ngưá»i khác tốt hÆ¡n nhiá»u cho bá»™ não cá»§a chúng.
Sau hai tuổi hãy giá»›i hạn thá»i gian sá» dụng mà n hình cá»§a chúng dưới hai giá» má»™t ngà y. Nhưng khuyến cáo nà y đến cùng lúc vá»›i iPad đầu tiên được phát hà nh. Bây giá», có má»™t cuá»™c bùng nổ máy tÃnh bảng, có rất nhiá»u các thiết bị và phần má»m cho trẻ em mà các bác sÄ© khoa nhi phải lưu tâm hÆ¡n vá» chất lượng ná»™i dung.
Nếu bố mẹ Ä‘ang tìm kiếm má»™t ứng dụng giáo dục, Ä‘iá»u nà y có thể là má»™t khó khăn vì có khoảng 80.000 ứng dụng tá»± cho là có chức năng giáo dục. Phụ huynh và các nhà giáo dục cần nhìn và o những Ä‘iá»u nà y và quyết định xem cái nà o là má»™t ứng dụng giáo dục, sáng tạo hay chỉ là má»™t ứng dụng game tốn thá»i gian.
Má»™t nguồn tôi muốn các báºc cha mẹ và gia đình kiểm tra là CommonSenseMedia.org. Má»™t trang web dùng để đánh giá và xếp hạng các dá»±ng dụng dá»±a trên chất lượng giáo dục.
ET: Có bất kỳ dấu hiệu hà nh vi nà o cho thấy trẻ em Ä‘ang dà nh thá»i gian quá nhiá»u cho phương tiện truyá»n thông?
Dr. Moorjani: Khi chúng bá»—ng nhiên thu mình hÆ¡n, không muốn nói chuyện hay có những hà nh vi không bình thưá»ng luôn là má»™t dấu hiệu cảnh báo.
Phương tiện truyá»n thông xã há»™i là lÄ©nh vá»±c mà các báºc cha mẹ và bác sÄ© nhi khoa có thể cần cung cấp những chỉ dẫn để chúng có thể trở thà nh những công dân kỹ thuáºt số tốt, bởi vì có rất nhiá»u mối Ä‘e dá»a từ Internet. Nếu cha mẹ để con cái có má»™t hồ sÆ¡ trá»±c tuyến, há» cÅ©ng nên biết tên đăng nháºp và máºt khẩu cá»§a chúng. Hãy nói vá»›i chúng những gì là được và những gì là không. Nếu ai đó Ä‘ang là m phiá»n và quấy rối chúng, hãy chắc rằng chúng sẽ nói vá»›i bạn ngay láºp tức. Thiết láºp má»™t số nguyên tắc cÆ¡ bản trước là má»™t cách giáo dục tốt để trẻ biết trên Internet có những thứ gì.
Tôi còn nhá»› bố mẹ mình đã dạy tôi cách ứng xá» thÃch hợp trên Ä‘iện thoại. Tôi được dạy nói: “Hello, cháu là Jeannie, vui lòng cho cháu gặp bạn cháu.†Và bạn sẽ chỉ gá»i và o những thá»i Ä‘iểm thÃch hợp. Tôi có lẽ sẽ không dạ cho con mình những nghi thức xã giao trên Ä‘iện thoại giống như váºy, nhưng tôi sẽ dạy chúng những gì được là m trên phương tiện truyá»n thông xã há»™i. Äây là má»™t phương pháp nuôi dạy má»›i dà nh cho chúng ta.
Gia đình có thể giúp đỡ để khoảng thá»i gian không dùng mà n hình trở thà nh khoảng thá»i gian tốt nhất cho chúng.
ET: Chúng ta dạy trẻ em quản lý thá»i gian dùng mà n hình cá»§a chúng như thế nà o?
Dr. Moorjani: Nó phụ thuá»™c và o độ tuổi cá»§a chúng và cÅ©ng phụ thuá»™c và o cả những đứa trẻ. Má»™t số đứa có ká»· luáºt tốt hÆ¡n những đứa khác, nhưng tôi nghÄ© rằng vai trò cá»§a bố mẹ là phải cho chúng biết rằng có má»™t cái iPad hay smartphone chắc chắn là má»™t đặc quyá»n chứ không phải là má»™t quyá»n lợi. Nó phải Ä‘i kèm vá»›i các quy tắc và giá»›i hạn.
Không phải tất cả trẻ em Ä‘á»u có thể tá»± giá»›i hạn cho mình. Vì váºy khi má»™t đứa trẻ có smartphone hay máy tÃnh bảng, phụ huynh phải thiết láºp má»™t quy tắc trong nhà mà tôi thÃch gá»i là thá»i gian rá»—i trên mà n hình. Äiá»u nà y có nghÄ©a là không ai, kể cả bố mẹ Ä‘á»u không nên dùng mà n hình và o thá»i Ä‘iểm đó. Và dụ, bất Ä‘i khi nà o gia đình Ä‘ang ngồi xuống và có má»™t bữa ăn cùng nhau, chúng ta nên đặt tất cả các Ä‘iện thoại và máy tÃnh bảng xuống để gia đình có thể tương tác và nói chuyện vá»›i nhau.
Gia đình có thể giúp đỡ để khoảng thá»i gian không dùng mà n hình trở thà nh khoảng thá»i gian tốt nhất cho chúng. Má»™t số gia đình không cho phép dùng chúng sau buổi tối khiến trẻ không thể là m bà i táºp vá» nhà cá»§a chúng. Nếu trưá»ng há»c đòi há»i má»™t máy tÃnh để hoà n thà nh bà i táºp, hiển nhiên chúng sẽ cần nó để là m bà i táºp vá» nhà cá»§a chúng.
Má»™t thá»i Ä‘iểm khác nên hạn chế mà n hình là trong khoảng thá»i gian trước khi ngá»§. Khi trẻ em cần ngá»§, bố mẹ nên thu lại Ä‘iện thoại hay máy tÃnh bảng, vì tôi nghÄ© rằng chúng có thể bị cám dá»— và o ban đêm. Con cái cá»§a chúng ta cần ngá»§.
Tôi có má»™t ngưá»i bạn bắt gặp đứa con 11 tuổi cá»§a mình nhắn tin lúc 11 giỠđêm. Và tôi nói “Tốt thôi, hãy lấy Ä‘iện thoại cá»§a con bé. Nó có nghÄ©a vụ phải Ä‘i ngá»§.†Là má»™t bác sÄ© khoa nhi bạn phải nhắc nhở bố mẹ rằng: “Bạn là phụ huynh. Bạn cung cấp Ä‘iá»u nà y như má»™t đặc ân đối vá»›i chúng.“
ET: Bố mẹ cÅ©ng nên hạn chế thá»i gian dùng mà n hình cá»§a há», liệu Ä‘iá»u nà y có quan trá»ng?
Dr. Moorjani: iPhone hay iPad dá»… dà ng là m bạn tiá»u tụy, tôi cÅ©ng phạm và o Ä‘iá»u đó. Nhưng bố mẹ chúng ta vẫn là những hình mẫu cho con trẻ. Vì váºy, rất khó để dạy cho chúng khi chúng ta Ä‘ang phá vỡ tất cả các quy tắc.
Thanh Phong dịch từ Epoch Times

