“AI Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÃI”.
BÀI ÄỌC I: Cv 15, 1-6
“Ngưá»i ta quyết định là các ngà i lên Giêrusalem xin các Tông đồ và niên trưởng giải quyết vấn đỠnà y”.
TrÃch sách Tông đồ Công vụ.
Trong những ngà y ấy, có mấy ngưá»i từ Giuđê đến dạy bảo các anh em rằng: “Nếu anh em không chịu cắt bì theo luáºt Môsê, thì không được cứu độ”. Do đó, Phaolô và Barnaba đã tranh luáºn gắt gao vá»›i há». Bấy giá» ngưá»i ta quyết định là Phaolô và Barnaba và má»™t Ãt ngưá»i khác thuá»™c phe há» lên Giêrusalem gặp các Tông đồ và niên trưởng để xin giải quyết vấn đỠnà y.
Các ngà i được giáo Ä‘oà n tiá»…n đưa, và khi Ä‘i ngang qua Phênixê và Samaria, các ngà i kể lại việc dân ngoại trở lại khiến má»i anh em đầy hân hoan. Khi đến Giêrusalem, các ngà i được giáo Ä‘oà n, các Tông đồ và kỳ lão đón tiếp, rồi các ngà i kể lại bao nhiêu việc Thiên Chúa đã thá»±c hiện vá»›i các ngà i. Nhưng có mấy ngưá»i tÃn hữu thuá»™c nhóm biệt phái đứng lên nói rằng: “Phải cắt bì cho những ngưá»i dân ngoại và bắt há» cÅ©ng phải giữ luáºt Môsê”. Các Tông đồ và các kỳ lão há»p lại cứu xét việc nà y.
Äó là lá»i Chúa.
PHÚC ÂM: Ga 15, 1-8
“Ai ở trong Thầy, và Thầy ở trong ngưá»i ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiá»u trái”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy là cây nho tháºt, và Cha Thầy là ngưá»i trồng nho. Nhà nh nà o trong Thầy không sinh trái thì Ngưá»i chặt Ä‘i, còn nhà nh nà o sinh trái thì Ngưá»i tỉa sạch để nó sai trái hÆ¡n. Các con đã được tỉa sạch nhá» lá»i Thầy đã nói vá»›i các con. Các con ở trong Thầy, và Thầy ở trong các con. CÅ©ng như nhà nh nho tá»± nó không thể sinh trái được, nếu không dÃnh liá»n vá»›i cây nho; các con cÅ©ng váºy, nếu không ở trong Thầy. Thầy là cây nho, các con là nhà nh. Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong ngưá»i ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiá»u trái, vì không có Thầy, các con không thể là m được gì. Ai không ở trong Thầy, thì bị vứt ra ngoà i như nhà nh nho, và sẽ khô héo, ngưá»i ta sẽ thu lại, quăng và o lá»a cho nó cháy Ä‘i. Nếu các con ở trong Thầy, và lá»i Thầy ở trong các con, thì các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được. Äây là điá»u là m Cha Thầy được vinh hiển là các con sinh nhiá»u trái, và như thế các con trở nên môn đệ cá»§a Thầy”.
Äó là lá»i Chúa.
________________________
SUY NIỆM & CHIA SẺ:
LƯỚT QUA CÃC BÀI ÄỌC:
Má»—i dân tá»™c trên địa cầu Ä‘á»u có má»™t truyá»n thống, má»™t văn hóa, và má»™t giá trị khác nhau cần được tôn trá»ng.
Khi Kitô Giáo được rao giảng và o dân tá»™c đó, các nhà truyá»n giáo cần phải nghiên cứu cẩn tháºn các truyá»n thống, văn hóa, và giá trị cá»§a há». Mục Ä‘Ãch là để là m sao cho dân tá»™c đó có thể đón nháºn và thá»±c hà nh đức tin, mà vẫn không xung đột vá»›i những truyá»n thống và văn hóa cá»§a há».
Các Bà i Äá»c hôm nay cho chúng ta thấy tầm quan trá»ng cá»§a vấn Ä‘á».
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tông đồ Công vụ, Giáo Há»™i thá»i sÆ¡ khai phải đương đầu vá»›i nhiá»u vấn đỠkhi phải là m má»™t sá»± chuyển tiếp từ Do-thái Giáo qua Kitô Giáo: Nên giữ những gì và nên bá» những gì khi dân Do-thái và Dân Ngoại gia nháºp Kitô Giáo? Cụ thể là 2 vấn đỠchÃnh: Dân Ngoại có phải cắt bì và giữ Lá» Luáºt khi theo Kitô Giáo?
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Gioan, Chúa Giêsu đưa ra má»™t Ä‘iá»u khẩn thiết hÆ¡n cả: Các tÃn hữu phải sống kết hợp máºt thiết vá»›i Ngà i như cây nho và cà nh; nếu không sẽ không thể sinh hoa trái, sẽ bị khô héo, và sẽ bị cắt bá» ra ngoà i.
________________________
ÄI VÀO BÀI TIN MỪNG:
Bá»I CẢNH CỦA BÀI TIN MỪNG HÔM NAY (Ga 15, 1-8)
Khi Ä‘á»c Phúc Âm cá»§a Gioan, hẳn độc giả có nhiá»u suy nghÄ© vì cách viết cá»§a ông.
Chẳng hạn ở cuối Chương 14 mà Bà i Tin mừng hôm qua tưá»ng thuáºt, Gioan viết: “Thầy sẽ không còn nói nhiá»u vá»›i anh em nữa, bởi vì Thá»§ lãnh thế gian Ä‘ang đến. Äã hẳn, nó không là m gì được Thầy. Nhưng chuyện đó xảy ra là để cho thế gian biết rằng Thầy yêu mến Chúa Cha và là m đúng như Chúa Cha đã truyá»n cho Thầy. Nà o đứng dáºy! Ta Ä‘i khá»i đây!†(Ga 14, 30-31).
Có nghÄ©a Chúa Giêsu sẽ không còn nói vá»›i các môn đệ Ä‘iá»u gì nữa vì Thá»§ lãnh thế gian đã đến và Ngà i truyá»n cho các ông: “Nà o đứng dáºy! Ta Ä‘i khá»i đây!â€, có nghÄ©a Chúa Giêsu và các môn đệ sẽ ra khá»i phòng Tiệc ly nà y.
Nhưng sang đến Chương 15, Gioan lại trình bà y dụ ngôn vá» Cây nho, như thể Chúa Giêsu và các môn đệ vẫn còn ở trong nhà Tiệc ly, các nhà Chú giải Thánh kinh giải thÃch: có thể hỠđã sang má»™t căn phòng khác. Và chỉ khi sang đến Chương 18, Chúa Giêsu và các môn đệ má»›i sang bên kia suối Kit-rôn để bước và o cuá»™c Khổ nạn. Như váºy toà n bá»™ 03 Chương 15, 16, 17 cá»§a Phúc âm Gioan dưá»ng như là má»™t sá»± đứt Ä‘oạn hay được chêm và o sau nà y. Äó là phong cách viết cá»§a Gioan.
Ngưá»i ta giải thÃch, các chương nà y hình như được thêm và o sau khi đã hoà n thà nh Phúc âm thứ IV, Gioan muốn viết lại các ká»· niệm giữa Thầy trò, các lá»i tâm sá»± giữa Äức Giêsu và các môn đệ và đặt nó và o trong bối cảnh bữa ăn cuối cùng, bữa Tiệc ly.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “THẦY LÀ CÂY NHO THẬT, VÀ CHA THẦY LÀ NGƯỜI TRá»’NG NHO. NHÀNH NÀO TRONG THẦY KHÔNG SINH TRÃI THÃŒ NGƯỜI CHẶT ÄI, CÃ’N NHÀNH NÀO SINH TRÃI THÃŒ NGƯỜI TỉA SẠCH ÄỂ NÓ SAI TRÃI HÆ Nâ€
Mở đầu Chương 15, Gioan đã đưa ra 2 danh xưng mới vỠChúa Giêsu và vỠChúa Cha.
“THẦY LÀ CÂY NHO THẬTâ€.
Tại sao Chúa Giêsu không nói “Thầy là Cây nho†mà lại nói “Thầy là Cây nho tháºtâ€. Chữ “THẬT†ở đây rất sâu sắc.
Khi nói đến chữ “tháºtâ€, có nghÄ©a không phải là “giảâ€, Chúa Giêsu đã và Ngà i là Cây nho Ä‘ang trà n trá» nhá»±a sống, Ä‘ang có sức sống mãnh liệt, sức sống ná»™i tại cá»§a nó. Hình ảnh cây nho là hình ảnh rất quen thuá»™c đối vá»›i ngưá»i Do Thái, vì trên nước Do Thái, Ä‘i đến đâu ngưá»i ta cÅ©ng bắt gặp những vưá»n nho chạy thẳng tắp, vá»›i cà nh lá xum sê và những chùm nho nặng trÄ©u.
Chúa Giêsu là “Cây nho tháºtâ€, có nghÄ©a nÆ¡i nó các nhà nh được liên kết vá»›i thân chặt chẽ và sinh nhiá»u trái. Äây chÃnh là hình ảnh cá»§a Giáo há»™i Chúa Giêsu mà má»—i phần tá» Ä‘á»u được liên kết và nháºn lấy sức sống từ Ngà i..
“CHA THẦY LÀ NGƯỜI TRá»’NG NHOâ€.
Äây là danh xưng thứ hai, Chúa Giêsu nói vá» Chúa Cha. ChÃnh Chúa Cha đã trồng cây nho đó và chăm sóc để cho nó được lá»›n lên, được phát triển và phong phú. Nếu không có Ngưá»i trồng nho thì cÅ©ng không thể có cây nho, vì không tá»± nhiên có cây đó mà phải có ngưá»i trồng và chăm sóc. Nếu giả sá» không trồng mà tá»± nhiên má»c thì cây nho đó cÅ©ng không thể phát triển được , mà chỉ là èo uá»™t.
CÔNG VIỆC CỦA CHÚA CHA:
“NHÀNH NÀO TRONG THẦY KHÔNG SINH TRÃI THÃŒ NGƯỜI CHẶT ÄI, CÃ’N NHÀNH NÀO SINH TRÃI THÃŒ NGƯỜI TỈA SẠCH ÄỂ NÓ SAI TRÃI HÆ Nâ€
Trong kỹ thuáºt trồng trá»t, ngưá»i nông dân phải biết cắt tỉa những nhà nh vô dụng, không sinh trái, để dồn nhá»±a sống cho các nhà nh khác khát triển. Phải chấp nháºn sá»± cắt tỉa, sá»± hy sinh như váºy thì má»›i mong thu được hoa lợi.
Gioan diá»…n tả rất sâu sắc trong 2 động từ “CHẶT ÄIâ€, “TỈA SẠCHâ€. Có nghÄ©a không phải lúc nà o cÅ©ng là tỉa, mà có khi còn phải chặt luôn má»™t nhà nh để vất Ä‘i, vì má»™t lợi Ãch lá»›n hÆ¡n. Nếu vì thương tiếc,không chặt, không tỉa, thì nó sẽ có hại cho các nhà nh khác. Gioan nói rõ hiệu quả cá»§a việc “chặt Ä‘i†và “tỉa sạchâ€, đó là “ÄỂ NÓ SAI TRÃI HÆ Nâ€
Dù là chặt hay tỉa, cÅ©ng Ä‘em lại sá»± Ä‘au đớn. Kinh nghiệm đó cÅ©ng sẽ là kinh nghiệm cá»§a Ä‘á»i sống ná»™i tâm cá»§a má»—i Kitô hữu. Ta phải biết cắt đứt má»™t thói quen xấu nà o đó đã thống trị ta nhiá»u năm nhiá»u tháng, như nghiện xì ke, nghiện game, nghiện cá» bạc, nghiện rượu chè, nghiện phim sex, nghiện mua sắm (shopping)…, và khi cắt đứt má»™t thói quen thì tháºt không dá»… chút nà o, nó đòi ta phải từ bá», phải hy sinh.
Các nhà tâm lý và đạo đức thấu hiểu khó khăn nà y, thưá»ng khuyên chúng ta: “Muốn từ bá» má»™t thói quen nà o đó, thì ta phải dùng má»™t thói quen khácâ€, có nghÄ©a phải táºp má»™t thói quen là nh mạnh, ngược lại, thì má»›i mong loại bá» thói quen cÅ©â€, đó là sá»± “TỈA SẠCHâ€.
Nhưng nói gì thì nói, khi ta táºp má»™t thói quen má»›i để trị lại thói quen cÅ©, thì vô tình ta lại Ä‘i và o cái nghiện má»›i. Như váºy, phương pháp hiệu nghiệm nhất, đó là phải mạnh dạn dứt khoát, từ bá» thói quen cÅ©. Äó là hình ảnh cá»§a việc “ CHẶT ÄIâ€. Vâng, phải dứt khoát từ bá» luôn mà không dùng má»™t thói quen khác nà o hết.
“CÃC CON ÄÃ ÄÆ¯á»¢C TỈA SẠCH NHỜ LỜI THẦY Äà NÓI VỚI CÃC CON. CÃC CON Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG CÃC CONâ€
Ở câu trên Gioan nói: “Nhà nh nà o trong Thầy không sinh trái thì Ngưá»i chặt Ä‘i, còn nhà nh nà o sinh trái thì Ngưá»i tỉa sạch để nó sai trái hÆ¡nâ€. Ở đây Gioan nói rõ hÆ¡n: Chúa Cha tỉa sạch, chặt Ä‘i bằng cách nà o? Äó là dùng Lá»i Chúa. ChÃnh Lá»i Chúa mà ta nghe trong má»—i thánh lá»…, trong các buổi chia sẻ, trên các trang mạng thông tin, sẽ như lưỡi dao sắc bén, sẽ cắt tỉa Ä‘á»i sống ná»™i tâm cá»§a má»—i TÃn hữu.
ÄếN ÄÂY ÄỘC GIẢ SẼ ÄẶT RA CÂU HỎI:
Tại sao có bao Kitô hữu vẫn siêng năng đến nhà thỠmỗi ngà y, hỠkhông bỠsót một thánh lễ nà o, thế nhưng cuộc sống của hỠvẫn không thay đổi, vẫn không tốt hơn? HỠvẫn tham lam, vẫn trực tiếp hay gián tiếp là m hà ng gian, hà ng độc hại để kiếm lợi, hỠvẫn ghen ghét hại anh em mình.
Váºy Lá»i Chúa có Ãch lợi gì cho ta không?
“CÃC CON Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG CÃC CONâ€
Gioan trả lá»i rất rõ: các động tác “ cắt tỉaâ€,… chỉ có hiệu quả khi ta chấp nháºn ở trong Chúa Giêsu như nhà nh nho chịu liên kết vá»›i thân nho. Khi ta không còn ở trong Chúa Giêsu thì chúng ta như nhà nh nho đã bị chặt rồi, sẽ không còn tiếp nháºn nhá»±a sống cá»§a thân nho nữa. Lá»i Chúa sẽ không còn sức sống để thay đổi Ä‘á»i ta nữa.
Lạy Chúa! Con biết con là ngưá»i tá»™i lá»—i, cứ cố chấp mà không chịu thay đổi. Nhưng con chỉ xin má»™t Ä‘iá»u: Xin cho con được ở trong Ngà i, đừng bao giá» xa Ngà i, cho dù cuá»™c Ä‘á»i có xảy ra thế nà o Ä‘i nữa.
“CŨNG NHƯ NHÀNH NHO Tá»° NÓ KHÔNG THỂ SINH TRÃI ÄÆ¯á»¢C, NẾU KHÔNG DÃNH LIỀN VỚI CÂY NHO; CÃC CON CŨNG VẬY, NẾU KHÔNG Ở TRONG THẦYâ€
Trong Dụ ngôn cây nho nà y, Gioan đã diá»…n đạt sá»± liên kết sâu xa giữa chúng ta vá»›i Chúa Giêsu. Gioan đã khẳng định mạnh mẽ, như má»™t chân lý: Nếu nhà nh nho không liên kết, không “dÃnh liá»n†vá»›i cây nho thì không thể sinh trái được. Äiá»u nà y ai cÅ©ng hiểu.
Nhưng Gioan muốn đưa chúng ta đến sá»± hiểu biết, sá»± nháºn thức sâu sắc hÆ¡n. “Các con cÅ©ng váºyâ€. Có lẽ chỉ có Gioan má»›i cho độc giả hiểu vá» sá»± liên kết sâu xa giữa Kitô hữu vá»›i Chúa Giêsu.
“THẦY LÀ CÂY NHO, CÃC CON LÀ NHÀNH. AI Ở TRONG THẦY VÀ THẦY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÃI, VÃŒ KHÔNG CÓ THẦY, CÃC CON KHÔNG THỂ LÀM ÄÆ¯á»¢C GÃŒ. AI KHÔNG Ở TRONG THẦY, THÃŒ BỊ VỨT RA NGOÀI NHƯ NHÀNH NHO, VÀ SẼ KHÔ HÉO, NGƯỜI TA SẼ THU LẠI, QUÄ‚NG VÀO LỬA CHO NÓ CHÃY ÄIâ€
Như váºy, trong Dụ ngôn cây nho nà y, Chúa Giêsu đã đưa ra các danh xưng sau đây:
+ “Thầy là Cây nho tháºtâ€.
+ “Cha Thầy là ngưá»i trồng nhoâ€
+ “Các con là nhà nhâ€
Như váºy đã đủ yếu tố cho má»™t cây nho. Chúa Giêsu chÃnh là cây nho tháºt.
Gioan đã đưa ra 2 kết cục khác nhau cho nhà nh nho:
1/. KẾT CỤC 1:
“AI Ở TRONG THẦY VÀ THầY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÃIâ€
Nếu nhà nh nho chịu liên kết vá»›i cây nho, tức chúng ta chịu ở trong Chúa Giêsu, “Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong ngưá»i ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiá»u tráiâ€. Tại sao kẻ ấy sinh nhiá»u trái, Gioan trả lá»i: “vì không có Thầy, các con không thể là m được gìâ€. Vâng đúng váºy, ngưá»i ở trong Chúa Giêsu sẽ được thăng hoa không phải vì tà i cán, khả năng cá»§a ngưá»i ấy, mà là chÃnh Chúa Giêsu đã cho há» sinh nhiá»u hoa trái trong Ä‘á»i sống thiêng liêng.
“VÃŒ KHÔNG CÓ THẦY, CÃC CON KHÔNG THỂ LÀM ÄÆ¯á»¢C GÃŒ.â€
Chúng ta đừng bảo giá» á»· lại và o tà i năng và ý chà cá»§a mình, vì ngay trong lúc ta tưởng mình đứng vững, đó là lúc ta té Ä‘au nhất, má»—i Kitô hữu phải luôn nhá»› lá»i Chúa Giêsu nói: “vì không có Thầy, các con không thể là m được gìâ€. Nếu không có Chúa Giêsu thì cuá»™c Ä‘á»i ta sẽ chỉ toà n là thất bại cho dù đó là cố gắng nhá» nhặt nhất. Ta hãy nhá»› kỹ lá»i Chúa nói.
2/. KẾT CỤC 2:
“AI KHÔNG Ở TRONG THẦY, THÃŒ BỊ VỨT RA NGOÀI NHƯ NHÀNH NHO, VÀ SẼ KHÔ HÉO, NGƯỜI TA SẼ THU LẠI, QUÄ‚NG VÀO LỬA CHO NÓ CHÃY ÄIâ€
Äó là kết cục danh cho kẻ không chấp nháºn ở trong Chúa Giêsu, há» như nhà nh đã tách ra khá»i thân nho, há» sẽ bị khô héo, cuá»™c sống trở nên nghèo nà n vá» mặt tâm linh và cuối cùng chỉ còn quăng và o lá»a cho nó cháy Ä‘i.
“NẾU CÃC CON Ở TRONG THẦY, VÀ LỜI THẦY Ở TRONG CÃC CON, THÃŒ CÃC CON MUá»N GÃŒ, CỨ XIN, VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C. ÄÂY LÀ ÄIỀU LÀM CHA THẦY ÄÆ¯á»¢C VINH HIỂN LÀ CÃC CON SINH NHIỀU TRÃI, VÀ NHƯ THẾ CÃC CON TRỞ NÊN MÔN ÄỆ CỦA THẦYâ€
Gioan muốn nói rõ hÆ¡n “Ở trong Chúa Giêsu†là thế nà o? Thưa đó là để Lá»i Ngà i ở trong con ngưá»i cá»§a mình, vì chỉ khi nà o ta yêu mến và khao khát thá»±c thi Lá»i Chúa Giêsu thì lúc ấy ta má»›i ở trong Ngà i.
Khi ta ở trong Chúa Giêsu, thì Gioan viết: “Các con muốn gì, cứ xin, và sẽ đượcâ€. Äó là điá»u khẳng định mạnh mẽ.
Tại sao trong cuá»™c sống, ta đã xin Chúa rất nhiá»u mà vẫn không được? Mặc dù đó là những lá»i cầu xin tháºt chÃnh đáng?
Vấn đỠở đây ta có ở trong Chúa Giêsu và để Lá»i Ngà i ở trong chúng ta không? Nếu ta không ở trong Chúa Giêsu, ta không tin và tuân giữ Lá»i Ngà i, thì ta có cầu xin cÅ©ng vô Ãch. Vì là m sao ta lại cầu xin vá»›i Äấng mà ta không tin tưởng. Cầu xin vá»›i đấng mà ta không tin thì có Ãch gì!
Chúa Giêsu đã đưa ra má»™t bảo chúng cho câu nói: “Các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được†vì “đây là điá»u là m Chúa Cha được vinh hiểnâ€. Thiên Chúa có vui sướng gì khi con ngưá»i phải Ä‘au khổ và trầm luân, vì sá»± hạnh phúc cá»§a con ngưá»i chÃnh là vinh quang cá»§a Thiên Chúa, nên Gioan viết:
“ÄÂY LÀ ÄIỀU LÀM CHA THẦY ÄÆ¯á»¢C VINH HIỂN LÀ CÃC CON SINH NHIỀU TRÃI, VÀ NHƯ THẾ CÃC CON TRỞ NÊN MÔN ÄỆ CỦA THẦYâ€
Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

