“ “NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ THIÊN CHÚA KẺ CHẾT, MÀ LÀ THIÊN CHÚA KẺ SỐNG”.
BÀI ĐỌC I: Tb 3, 1-11. 24-25 (Hl 1-11. 16)
“Lời cầu nguyện của hai người trước tôn nhan vinh quang của Thiên Chúa Cao Cả, được chấp nhận”.
Trích sách Tôbia.
Trong những ngày ấy, Tôbia thổn thức và khóc lóc cầu nguyện rằng: “Lạy Chúa, Chúa công bình, mọi sự xét đoán của Chúa đều công minh, mọi đường lối của Chúa là từ bi, chân lý và phán quyết. Lạy Chúa, giờ đây xin hãy nhớ đến con, xin đừng báo oán tội lỗi con, xin đừng nhớ đến những lỗi lầm của con và của cha ông con. Bởi chúng con đã không vâng theo các giới răn của Chúa, nên Chúa để cho chúng con bị cướp bóc, tù đày, chết chóc, nhạo báng, và khinh bỉ nơi các dân mà chúng con bị lưu đày. Lạy Chúa, giờ đây sự xét xử của Chúa thật cao cả và công bình, vì chúng con không sống theo giới răn Chúa, và không thành tâm tiến bước trước thánh nhan Chúa. Lạy Chúa, giờ đây xin cứ đối xử với con theo thánh ý Chúa, và xin hãy cho linh hồn con được an nghỉ; vì thà con được chết còn hơn sống!”
Cũng trong ngày đó, xảy ra là Sara, con gái của Raguel, người thành Mêđi, cũng bị một đứa đầy tớ gái của cha cô lăng mạ, bởi vì cô đã kết hôn với bảy người đàn ông, nhưng khi họ vừa đến gần cô, thì bị quỷ Asmođêô giết chết ngay. Vậy khi một đứa tớ gái có lỗi, cô quở mắng nó, nó liền trả lời rằng: “Đồ sát chồng, chúng tôi sẽ không nhìn thấy con trai con gái của bà trên mặt đất này. Nào bà muốn giết tôi như đã giết bảy người chồng của bà đó sao?” Nghe lời đó, cô liền đi thẳng lên lầu nhà cô, và trong ba ngày đêm, cô không ăn uống gì cả, cô chỉ cầu nguyện, khóc lóc than van cùng Thiên Chúa, mong Người cứu thoát cô khỏi cảnh nhục nhã ấy.
Lúc ấy, lời cầu nguyện của hai người trước tôn nhan vinh quang của Thiên Chúa Cao Cả, được chấp nhận. Chúa liền sai thiên thần Raphael đến để cứu giúp hai người trong chính lúc họ dâng lời cầu nguyện lên trước tôn nhan Chúa.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 24, 2-4a. 4b-5ab. 6-7bc. 8-9
Đáp: Lạy Chúa, con vươn linh hồn lên tới Chúa (c. 1b).
1) Con tin cậy vào Chúa, xin đừng để con tủi hổ. Xin đừng để quân thù hoan hỉ về con. Phàm ai trông cậy Chúa, ắt chẳng hổ ngươi, hổ ngươi sẽ là những kẻ liều thân phản bội. – Đáp.
2) Lạy Chúa, xin chỉ cho con đường đi của Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Ngài. Vì Chúa là Thiên Chúa cứu độ con, và con luôn luôn cậy trông vào Chúa. – Đáp.
3) Lạy Chúa, xin hãy nhớ lòng thương xót của Ngài, lòng thương xót tự muôn đời vẫn có. Xin hãy nhớ con theo lòng thương xót của Ngài, vì lòng nhân hậu của Ngài, thân lạy Chúa. – Đáp.
4) Chúa nhân hậu và công minh, vì thế Ngài sẽ dạy cho tội nhân hay đường lối, Ngài hướng dẫn kẻ khiêm cung trong đức công minh, dạy bảo người khiêm cung đường lối của Ngài. – Đáp.
ALLELUIA: Tv 129, 5
Alleluia, alleluia! – Con hy vọng rất nhiều vào Chúa, linh hồn con trông cậy ở lời Chúa. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mc 12, 18-27
“Người không phải là Thiên Chúa kẻ chết, mà là Thiên Chúa kẻ sống”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.
Khi ấy, có ít người phái Sađốc đến cùng Chúa Giêsu; phái này không tin có sự sống lại và họ hỏi Người rằng: “Thưa Thầy, luật Môsê đã truyền cho chúng tôi thế này: Nếu ai có anh em chết đi, để lại một người vợ không con, thì hãy cưới lấy người vợ goá đó để gây dòng dõi cho anh em mình. Vậy có bảy anh em: người thứ nhất cưới vợ rồi chết không con. Người thứ hai lấy người vợ goá và cũng chết không con, và người thứ ba cũng vậy, và cả bảy người không ai có con. Sau cùng người đàn bà ấy cũng chết. Vậy ngày sống lại, khi họ cùng sống lại, thì người đàn bà đó sẽ là vợ của người nào? Vì cả bảy anh em đã cưới người đó làm vợ”. Chúa Giêsu trả lời rằng: “Các ông không hiểu biết Kinh Thánh, cũng chẳng hiểu biết quyền phép của Thiên Chúa, như vậy các ông chẳng lầm lắm sao? Bởi khi người chết sống lại, thì không lấy vợ lấy chồng, nhưng sống như các thiên thần ở trên trời. Còn về sự kẻ chết sống lại, nào các ông đã chẳng đọc trong sách Môsê chỗ nói về bụi gai, lời Thiên Chúa phán cùng Môsê rằng: ‘Ta là Chúa Abraham, Chúa Isaac và Chúa Giacóp’. Người không phải là Thiên Chúa kẻ chết, mà là Thiên Chúa kẻ sống. Vậy các ông thật lầm lạc”.
Đó là lời Chúa.
______________________________
PHẦN MỞ ĐẦU:
Niềm tin vào sự sống lại và cuộc sống đời sau là một mặc khải tiệm tiến. Mặc dù đã có tiềm ẩn trong Cựu Ước; nhưng chỉ với mặc khải của Chúa Giêsu và sự sống lại của Ngài, niềm tin này mới rõ ràng và chắc chắn hơn.
Các Bài Đọc hôm nay cho chúng ta thấy sự nhầm lẫn và đau khổ của con người khi không có niềm tin này.
TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tôbia., cả ông Tobit và cô Sarah đều cầu nguyện xin Thiên Chúa cho họ chết đi, vì không chịu nổi những đau khổ và nhạo báng xảy đến cho họ trong cuộc đời.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Marcô, khi những người Sađốc muốn dùng Lề Luật để chứng minh không có sự sống lại, Chúa Giêsu đã mặc khải rõ ràng về có sự sống lại qua lời Thiên Chúa nói với Moses trong Xuất Hành 3:6, và thân xác phục sinh của con người sẽ không còn phải chịu ảnh hưởng của các định luật vật lý nữa, và họ sẽ sống như các thiên thần trên trời.
(Theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên OP)
__________________________
BÀI PHÂN TÍCH (Mc 12, 18-27)
BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Chúng ta vẫn ở trong Chương 12 của Phúc âm Marcô. Như đã nói: Chương 12 được Marcô dành riêng để trình bày các xung đột, các cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và các nhóm trong xã hội Do Thái lúc bấy giờ.
+ Ngày thứ Hai, Marcô đề cập đến Nhóm Thượng tế và Kỳ lão qua dụ ngôn Tá điền sát nhân.
+ Ngày thứ Ba, Marcô đề cập đến nhóm Pharisiêu và đảng Hêrôđê qua việc nộp thuế cho Cêsarê.
+ Ngày thứ Tư hôm nay, Marcô đề cập đến nhóm Sađốc về việc kẻ chết sống lại.
…………….
Nói chung tuỳ theo mỗi nhóm mà các cuộc tranh luận sẽ mang nội dung và sắc thái khác nhau dựa trên quan điểm của nhóm đó.
Riêng nhóm Sađốc, cuộc tranh luận có phần cao siêu hơn, vì nó đụng chạm đến niềm tin căn bản của cả Kitô giáo và Do Thái giáo, nó liên quan đến việc kẻ chết sống lại, tức liên quan đến sự sống đời đời sau cái chết thể lý này.
NIỀM TIN KITÔ GIÁO:
Kitô hữu chúng ta xác tín rằng: Con người là một hợp thế: XÁC – HỒN. Cả xác hồn đều được Thiên Chúa tạo dựng:
+ Về phần xác:
Sáng Sáng thế ký mô tả Thiên Chúa lấy đất sét nặn nên hình người.
Cái thân xác đó phải tuân theo quy luật tự nhiên, có sinh ắt có tử, có ngày sinh thì cũng phải có ngày mất. Cái chết đó thiên hình vạn trạng, không có cái chết nào giống cái chết nào. Có người chết ngay từ lúc chưa chào đời, có cái chết rất tự nhiên êm ái như một giấc ngủ, có cái chết trong đau đớn, quằn quại trên giường bệnh, chết già, chết trẻ,….
Sau khi chết thân xác được chôn vùi dưới lòng đất để trở về với bùn đất, hoặc thân xác được hoả táng để trở về với tro bụi.
Có khi người ta còn rắc cái tro đó trên sông Hằng (Ấn Độ), hoặc đem rắc vào không gian vũ trụ.
+ Về phần hồn:
Sách Sáng thế ký cũng mô tả Thiên Chúa thổi sinh khí vào lỗ mũi làm cho con người trở nên sống động và hiện hữu.
Chính cái hồn này mới làm cho con người trở nên hình ảnh của Thiên Chúa, có nghĩa BẤT TỬ.
Linh hồn luôn bất tử vĩnh viễn, không bao giờ chết.
Khi chúng ta chết, đó là lúc linh hồn lìa khỏi xác để về toà Chúa phán xét. Đây là cuộc phán xét riêng.
Trong ngày tận thế, thân xác chúng ta sẽ được phục sinh, kết hợp lại với linh hồn để ra trước toà Chúa phán xét. Đây là cuộc phán xét chung. Đó là niềm tin của Kitô hữu
Bài Tin mừng liên quan đến sự sống lại, mà ta đã nghe đọc rất nhiều lần trong đời. Nó liên quan đến sự sống lại.
Có lẽ vấn đề hóc búa và thách thức nhất hiện nay mà phái Sađốc đặt ra:
Làm sao cái thân xác đã hoá thành tro bụi kia có thể sống lại được, trong khi nó đã bị bay phân tán đi khắp nơi.
Chỉ có niềm tin được soi sáng bởi lời Chúa mới cho ta câu giải đáp thoả đáng.
“KHI ẤY, CÓ ÍT NGƯỜI PHÁI SAĐỐC ĐẾN CÙNG CHÚA GIÊSU; PHÁI NÀY KHÔNG TIN CÓ SỰ SỐNG LẠI VÀ HỌ HỎI NGƯỜI RẰNG”
NHÓM SAĐỐC:
Nhóm Sa-đốc là nhóm thống trị và giàu có của Do-thái. Chức Thượng tế thường đến từ nhóm người này. Họ gồm giới giáo sĩ cấp cao, phần lớn các tư tế ở Giêrusalem và nhiều kỳ mục. Nét chung của họ là tính bảo thủ, họ chống lại mọi thay đổi về mặt thần học, phụng tự hay chính trị. Họ có thái độ hòa hoãn với người Rôma, có thể là để duy trì địa vị, bổng lộc.
Dầu sao họ ngày càng xa rời dân chúng, uy tín của họ chỉ dựa trên chức vụ tư tế mà họ đảm nhận. Bởi vậy khi Đền thờ sụp đổ năm 70, nhóm này cũng biến mất khỏi lịch sử.
Nhóm Sa-đốc là một đảng phái tôn giáo bảo thủ. Đối với họ bộ sách Kinh Thánh chỉ gồm có 5 quyển đầu tiên mà thôi (tức là Bộ Ngũ thư); Bộ Ngũ Thư gồm 5 cuốn bao gồm: Sách Sáng Thế – Sách Xuất Hành – Sách Lêvi – Sách Dân Số – và Sách Đệ Nhị Luật.
Họ không chấp nhận các sách về sau, tức là Các Sách Ngôn sứ và Các Thư văn khác. Vì nghĩ rằng niềm tin vào sự sống lại không được nói đến trong Bộ Ngũ thư, nên họ cho rằng đó là một chuyện mới mẻ người ta thêm vào sau, chứ không đặt cơ sở trên mặc khải của Thiên Chúa cho ông Mô-sê.
Bài Tin mừng theo Marcô hôm nay mô tả cuộc đụng độ đầu tiên giữa Chúa Giêsu và nhóm người Sađốc về sự sống lại.
“THƯA THẦY, LUẬT MÔSÊ ĐÃ TRUYỀN CHO CHÚNG TÔI THẾ NÀY: NẾU AI CÓ ANH EM CHẾT ĐI, ĐỂ LẠI MỘT NGƯỜI VỢ KHÔNG CON, THÌ HÃY CƯỚI LẤY NGƯỜI VỢ GOÁ ĐÓ ĐỂ GÂY DÒNG DÕI CHO ANH EM MÌNH”
Nhóm Sađốc đã đưa một Luật trong Bộ Luật Môsê làm cơ sở cho câu truyện họ sắp kể ra. Luật đó được trích trong Sách Đệ Nhị luật.
Theo Sách Đệ Nhị Luật 25:5-6, “Khi có những anh em ở chung với nhau, và một trong những người đó chết mà không có con trai, thì vợ của người chết không được lấy một người xa lạ, ngoài gia đình; một người anh em chồng sẽ đến với nàng, lấy nàng làm vợ và chu toàn bổn phận của một người anh em chồng đối với nàng. Đứa con đầu lòng nàng sinh ra sẽ duy trì tên của người anh em đã chết; như vậy tên của người chết sẽ không bị xoá khỏi Israel.”
Ban đầu, nhóm Sađốc cũng chấp nhận việc kẻ chết sống lại để họ đưa ra một câu truyện nhằm đẩy Chúa Giêsu vào thế bí, để xem Ngài giải quyết thế nào.
VẬY CÓ BẢY ANH EM: NGƯỜI THỨ NHẤT CƯỚI VỢ RỒI CHẾT KHÔNG CON. NGƯỜI THỨ HAI LẤY NGƯỜI VỢ GOÁ VÀ CŨNG CHẾT KHÔNG CON, VÀ NGƯỜI THỨ BA CŨNG VẬY, VÀ CẢ BẢY NGƯỜI KHÔNG AI CÓ CON. SAU CÙNG NGƯỜI ĐÀN BÀ ẤY CŨNG CHẾT.”
Nhóm Sađốc đã đưa ra một trường hợp phù hợp với Luật Môsê, có nghĩa cả 7 anh em cùng lấy một người đàn bà làm vợ hợp pháp. Nhưng đó là một câu truyện không tưởng, lắt léo.
Nó không tưởng ở chỗ: Khi người anh cả lấy người phụ nữ làm vợ, thì rất có thể đứa em thứ bảy của người đàn ông này còn bé. Và việc các người anh em này tuần tự chết đi để người chị dâu cả phải lấy người em út làm chồng, đó là điều khó chấp nhận vì lúc này tuổi tác chênh lệch quá lớn giống như hai mẹ con.
“VẬY NGÀY SỐNG LẠI, KHI HỌ CÙNG SỐNG LẠI, THÌ NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÓ SẼ LÀ VỢ CỦA NGƯỜI NÀO? VÌ CẢ BẢY ANH EM ĐÃ CƯỚI NGƯỜI ĐÓ LÀM VỢ”.
Nhóm Sađốc không tin có sự sống lại. Khi họ đặt ra câu truyện này, họ muốn đã phá quan niệm về sự sống lại. Họ đặt ra câu hỏi: Nếu có sự sống lại, thì KHI HỌ CÙNG SỐNG LẠI, THÌ NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÓ SẼ LÀ VỢ CỦA NGƯỜI NÀO?. Như vậy họ tin nếu Chúa Giêsu chủ trương có sự sống lại, ắt hẳn Ngài sẽ không giải quyết được trường hợp này.
“CHÚA GIÊSU TRẢ LỜI RẰNG: “CÁC ÔNG KHÔNG HIỂU BIẾT KINH THÁNH, CŨNG CHẲNG HIỂU BIẾT QUYỀN PHÉP CỦA THIÊN CHÚA, NHƯ VẬY CÁC ÔNG CHẲNG LẦM LẮM SAO?”
Chúa Giêsu biết rõ họ ngoan cố và cố ý thử thách Ngài. Nhưng Chúa Giêsu vẫn điềm tĩnh chỉ ra sự dốt nát và lầm lẫn của họ.
Đầu tiên Chúa Giêsu nói họ không hiểu biết Kinh Thánh, và cũng chẳng biết quyền năng của Thiên Chúa. Trong Kinh Thánh, nhất là trong Sách Sáng thế đã mô tả Thiên Chúa là Đấng toàn năng, Ngài đã dựng nên mọi sự từ không thành có, trong đó có con người. Đây là Công trình Sáng tạo.
Như vậy, Ngài không thể dựng nên sự sống lại sao? Tạo ra một cái từ không thành có còn khó gấp ngàn lần việc sửa chữa cái đã có. Thiên Chúa làm chủ cả sự sống lẫn sự chết.
Marcô nói “CÁC ÔNG CHẲNG LẦM LẮM SAO?””. Có nghĩa vì không hiểu biết Kinh thánh nên họ mới chủ trương không có sự sống lại. Đây là sự DỐT NÁT, vì không tin vào quyền năng Thiên Chúa, Ngài có thể làm được mọi sự, ngay cả việc sống lại.
“BỞI KHI NGƯỜI CHẾT SỐNG LẠI, THÌ KHÔNG LẤY VỢ LẤY CHỒNG, NHƯNG SỐNG NHƯ CÁC THIÊN THẦN Ở TRÊN TRỜI”
Khi người Sađốc đặt ra câu truyện 7 anh em cùng lấy một người đàn bà làm vợ.. Họ đã để lộ ra một quan niệm sai lầm.
Họ quan niệm: Sự sống lại chính là CUỘC SỐNG NÀY KÉO DÀI (dương sao âm vậy). Trong cuộc sống này, người ta dựng vợ gả chồng để duy trì nòi giống, thì trong cuộc sống lại đó, người ta cũng phải dựng vợ gả chồng.
Chúa Giêsu đã hé mở cho nhóm Sađốc biết, trong cuộc sống lại đó, nó không phải là cuộc sống này kéo dài, mà người ta bước vào đời sống mới. Chúa Giêsu không nói rõ lúc đó người ta sẽ như thế nào, mà Ngài chỉ hé mở cho biết: Người ta sẽ sống như các Thiên thần trên trời, có nghĩa đó là cuộc sống thần linh. Người ta sẽ không còn phải chết nữa.
Như vậy, khi được sống lại, người ta sẽ SỐNG NHƯ CÁC THIÊN THẦN Ở TRÊN TRỜI, có nghĩa họ sẽ không bao giờ chết nữa, sự chết không còn làm chủ họ nữa.
Chính vì không chết nữa, nên cũng không cần đặt vấn đề phải duy trì nòi giống, tức không cần dựng vợ gả chồng..
Chính vì thế, Chúa Giêsu nói: “BỞI KHI NGƯỜI CHẾT SỐNG LẠI, THÌ KHÔNG LẤY VỢ LẤY CHỒNG”.
Chính Chúa Giêsu không cho ta biết mấy về tình trạng những người đã được phục sinh. Kiểu nói “SỐNG NHƯ CÁC THIÊN THẦN Ở TRÊN TRỜI” chỉ có ý nói đến một cách thức hiện hữu khác mà thôi. Nếu Thiên Chúa đã cho là tốt việc giữ yên lặng gần như hoàn toàn về tình trạng của đời sống hưởng phúc mai sau, thì thiết tưởng con người vì không đủ tư cách nên cũng đừng nói gì về cuộc sống ở đời sau.
Như vậy câu truyện mà người Sađốc đặt ra, Chúa Giêsu nói: “CÁC ÔNG CHẲNG LẦM LẮM SAO?”.
Marcô đã “đốp” thẳng mặt, mà chẳng cần kiêng nể: DỐT NÁT – LẦM LẪN.
“CÒN VỀ SỰ KẺ CHẾT SỐNG LẠI, NÀO CÁC ÔNG ĐÃ CHẲNG ĐỌC TRONG SÁCH MÔSÊ CHỖ NÓI VỀ BỤI GAI, LỜI THIÊN CHÚA PHÁN CÙNG MÔSÊ RẰNG: ‘TA LÀ CHÚA ABRAHAM, CHÚA ISAAC VÀ CHÚA GIACÓP’”
Tước hiệu ‘TA LÀ CHÚA ABRAHAM, CHÚA ISAAC VÀ CHÚA GIACÓP’ này của Thiên Chúa ngụ ý Thiên Chúa là Đấng trung tín trong tình yêu, trung tín với giao ước.
Nếu Thiên Chúa đã ban những lời hứa với các tổ phụ, thì Người sẽ thực hiện các lời hứa ấy cho họ; các tổ phụ là những người đã nhận các lời hứa của Thiên Chúa, thì chính họ sẽ thấy các lời hứa ấy được thực hiện; điều này giả thiết là họ sẽ được sống lại để thấy các lời hứa của Thiên Chúa được thực hiện!
Nếu bây giờ họ đang ở trong cõi chết, thì sự chết cũng không thể cắt đứt tình yêu của Thiên Chúa đối với những người mà Ngài đã tuyển chọn; vì trung tín với tình yêu và với những lời đã hứa, Thiên Chúa sẽ cho họ sống lại.
Người Do Thái lúc bấy giờ vẫn tin các Tổ phụ của họ đang sống, không những sống trong ký ức, các lưu niệm, sống trong lịch sử hào hùng của nước Israen, mà quan trọng nhất, họ tin các Tổ phụ đang ở trên trời cao phù hộ cho con cháu.
Nếu không có sự sống lại thì niềm tin của họ sẽ ra vô ích. Nên họ vẫn tuyên xưng khi nói về Thiên Chúa: “LÀ CHÚA ABRAHAM, CHÚA ISAAC VÀ CHÚA GIACÓP’”.
“NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ THIÊN CHÚA KẺ CHẾT, MÀ LÀ THIÊN CHÚA KẺ SỐNG. VẬY CÁC ÔNG THẬT LẦM LẠC”
Kết thúc Bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã đưa ra một khẳng định mạnh mẽ: “NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ THIÊN CHÚA KẺ CHẾT, MÀ LÀ THIÊN CHÚA KẺ SỐNG”.
Thiên Chúa là Đấng Hằng Hữu, luôn có, luôn sống, thì những kẻ thuộc về Ngài cũng phải sống chứ không thể chết.
Thiên Chúa là Đấng toàn năng, người làm chủ cả sự sống lẫn sự chết. nếu Thiên Chúa đã phán một lời liền có mọi sự, chẳng lẽ Ngài không thể làm cho kẻ chết sống lại sao? Sự sống và sự chết đều do Thiên Chúa, vì thế sự sống lại cũng thuộc về Thiên Chúa. Lại nữa, khi sống lại từ cõi chết, thân xác con người được biến đổi hoàn toàn, nó sẽ giống như các thiên thần, giống như Chúa Kitô Phục Sinh, nên không còn phải chết và cũng chẳng phải dựng vợ gả chồng nữa.
Một lần nữa, Chúa Giêsu muốn nói với người Sađốc: “VẬY CÁC ÔNG THẬT LẦM LẠC”.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con có đời sống mai sau, và đời sống ấy khác hẳn với đời sống hiện tại. Xin giúp chúng con nhớ đến đích điểm cuộc đời chúng con, để chúng con luôn hăng hái và quyết tâm bước theo Chúa trên hành trình trần gian này.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

