LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XXVII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (09/10/2017) – (Lc 10, 25-37) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ.

DỤ NGÔN NGƯỜI SAMARIA TỐT LÀNH
“AI LÀ ANH EM CỦA TÔI?”

Bài đọc I: Gn 1, 1 – 2, 1. 11
“Ông Giona chỗi dậy lánh xa mặt Chúa”.
Khởi đầu sách Tiên tri Giona.

Có lời phán cùng Giona, con trai ông Amathi, rằng: “Ngươi hãy chỗi dậy đi sang Ninivê, một thành rộng lớn,và giảng tại đó, vì tội ác của nó thấu đến Ta”.

Giona liền chỗi dậy để trốn sang Tharsê lánh xa mặt Chúa; ông đi xuống Gioppê, gặp tàu đi sang Tharsê, ông liền mua vé, xuống tàu đi với hành khách sang Tharsê, lánh xa mặt Chúa.

Nhưng Chúa khiến trận cuồng phong thổi trên biển và cơn bão táp dữ dội nổi lên, khiến tàu lâm nguy sắp chìm. Các thuỷ thủ lo sợ, hành khách cầu khẩn cùng thần minh của mình. Người ta vứt đồ vật trên tàu xuống biển cho nhẹ bớt, lúc đó ông Giona xuống lòng tàu nằm ngủ mê mệt. Thuyền trưởng đến gần ông và hỏi rằng: “Sao ông ngủ mê mệt như vậy? Hãy chỗi dậy cầu khẩn cùng Thiên Chúa của ông, may ra Thiên Chúa đoái đến chúng ta và chúng ta khỏi chết”.

Ai nấy đều bảo đồng bạn mình rằng: “Các anh hãy lại đây, chúng ta bắt thăm coi biết tại sao chúng ta gặp phải tai hoạ này”. Rồi họ bắt thăm, thì trúng phải ông Giona. Họ bảo ông rằng: “Xin ông cho chúng tôi biết vì cớ nào chúng ta gặp phải tai hoạ này: Ông làm nghề gì? Ở nơi nào? Đi đâu? Hoặc thuộc dân nào?” Ông trả lời họ rằng: “Tôi là người Do-thái, tôi kính sợ Thiên Chúa là Chúa Trời, Đấng tạo thành biển khơi và lục địa”.

Họ khiếp sợ quá sức và hỏi ông rằng: “Sao ông hành động thế này? (Vì theo lời ông thố lộ, các hành khách biết ông trốn lánh mặt Chúa). Họ liền hỏi ông rằng: “Chúng tôi phải đối xử với ông làm sao đây, để biển yên lặng? vì biển càng động mạnh thêm”. Ông bảo họ rằng: “Các ông hãy bắt tôi vứt xuống biển, thì biển sẽ yên lặng, vì tôi biết tại tôi mà các ông gặp phải trận bão lớn lao này”.

Các thuỷ thủ cố chèo thuyền vào đất liền, nhưng không sao được, vì biển càng động dữ dội hơn. Họ kêu cầu cùng Chúa rằng: “Lạy Chúa, chúng tôi xin Chúa vì mạng sống người này cho chúng tôi khỏi chết. Xin chớ đổ máu vô tội trên chúng tôi, vì, lạy Chúa, Chúa hành động theo như Chúa muốn”. Rồi họ bắt vứt ông Giona xuống biển, và biển liền hết nổi sóng. Mọi người rất kính sợ Chúa, họ tế lễ dâng lên Chúa và làm lời khấn hứa.
Chúa chuẩn bị sẵn một con cá lớn để nuốt ông Giona, và ông Giona ở trong bụng cá ba ngày ba đêm. Sau đó, Chúa truyền lệnh cho cá nhả ông Giona vào bờ.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Gn 2, 2. 3. 4. 5. 8
Đáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ vực sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con (c. 7c).

1) Nằm trong bụng cá, ông Giona thưa cùng Chúa là Thiên Chúa của mình rằng:
2) Trong cảnh gian truân, con đã kêu cầu tới Chúa, và Ngài đã nhậm lời con; tự lòng vực sâu âm phủ, con đã kêu lên, và Ngài đã nghe rõ tiếng con.
3) Ngài đã ném con xuống vực sâu, trong lòng biển, các dòng nước đã lôi cuốn thân con, bao sóng cả ba đào đều lướt chảy trên mình con.
4) Bấy giờ con tự nhủ: Con đã bị loại xa khỏi thiên nhan Chúa, nhưng con sẽ còn được xem thấy thánh điện Ngài.
5) Khi mà trong người con, linh hồn tuyệt vọng, bấy giờ con đã nhớ (tới) Chúa. Lời cầu nguyện của con đã thấu đến tai Ngài, trong nơi thánh điện của Ngài.

ALLELUIA: 1 Sm 3, 9; Ga 6, 69
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 10, 25-37
“Ai là anh em của tôi?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, có một người thông luật đúng dậy hỏi thử Chúa Giêsu rằng: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời?” Người nói với ông: “Trong Lề luật đã chép như thế nào? Ông đọc thấy gì trong đó?” Ông trả lời: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức và hết trí khôn ngươi, và hãy thương mến anh em như chính mình”. Chúa Giêsu nói: “Ông trả lời đúng, hãy làm như vậy và ông sẽ được sống”. Nhưng người đó muốn bào chữa mình, nên thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Nhưng ai là anh em của tôi?”

Chúa Giêsu nói tiếp: “Một người đi từ Giêrusalem xuống Giêricô, và rơi vào tay bọn cướp; chúng bóc lột người ấy, đánh nhừ tử rồi bỏ đi, để người ấy nửa sống nửa chết. Tình cờ một tư tế cũng đi qua đường đó, trông thấy nạn nhân, ông liền đi qua. Cũng vậy, một trợ tế khi đi đến đó, trông thấy nạn nhân, cũng đi qua. Nhưng một người xứ Samaria đi đường đến gần người ấy, trông thấy và động lòng thương. Người đó lại gần, băng bó những vết thương, xức dầu và rượu, rồi đỡ nạn nhân lên lừa của mình, đưa về quán trọ săn sóc. Hôm sau, lấy ra hai quan tiền, ông trao cho ông chủ quán mà bảo rằng: ‘Ông hãy săn sóc người ấy, và ngoài ra còn tốn phí hơn bao nhiêu, khi trở về tôi sẽ trả lại ông’.

“Theo ông nghĩ, ai trong ba người đó là anh em của người bị rơi vào tay bọn cướp?” Người thông luật trả lời: “Kẻ đã tỏ lòng thương xót với người ấy”. Và Chúa Giêsu bảo ông: “Ông cũng hãy đi và làm như vậy”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

TRONG BÀI ĐỌC I Khởi đầu sách Tiên tri Giona. Bài đọc I cho biết: Thiên Chúa không chỉ yêu thương dân tộc Do Thái, nhưng Ngài còn yêu thương hết mọi người, cụ thể là dân thành Ninivê tội lỗi.

Với suy nghĩ của Giôna thì chỉ dân tộc của ông (dân Do Thái) mới xứng đáng được Thiên Chúa yêu thương. Ông không thể chấp nhận được một vị Thiên Chúa lại nhân từ-yêu thương-cứu độ dân Ninivê tội lỗi.

Vì thế, khi Thiên Chúa sai ông đến với họ để rao giảng sự sám hối, thì ông lập tức khước từ. Thay vì xuống tàu đi đến thành Ninivê, ông lại xuống tàu đi ngược về phía Tharsê. Vì không vâng phục thánh ý Thiên Chúa nên Chúa đã cho một trận cuồng phong nổi lên khiến các thuỷ thủ vô cùng sợ hãi. Họ nghi ngờ trên tàu có người nào đó là kẻ có tội khiến thần thánh nổi giận trừng phạt. Gieo quẻ thì quẻ rơi trúng ông Giôna. Ông biết tội mình và tự đề nghị người ta ném mình xuống biển. Thế là sóng yên bể lặng. Một con cá lớn nuốt ông vào bụng, sau ba ngày đêm, con cá mửa ông ra trên đất liền.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, có nói đến câu truyện giữa một thầy thông luật với Chúa Giêsu. Thầy thông luật tuy có biết phải làm gì để được sự sống đời đời nhưng không biết ai là người thân cận để giúp họ.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
___________________________

BÀI CHIA SẺ (Lc 10, 25-37)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Hai tuần XXVII Thường niên, Phụng vụ đưa chúng ta trở lại Chương 10 Phúc âm Luca.

Bài Tin mừng hôm nay (Lc 10, 25-37) thật ấn tượng với 2 câu hỏi của vị thông luật dành cho Chúa Giêsu.

Bài Tin mừng này chỉ có mình Luca tường thuật nên sẽ là Bài Tin mừng tiểu biểu cho ông, vì Luca là một y sĩ.

1/. Câu hỏi thứ nhất:

“THƯA THẦY, TÔI PHẢI LÀM GÌ ĐỂ ĐƯỢC SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI?” (Lc 10, 25).

2/. Câu hỏi thứ hai:

“AI LÀ ANH EM CỦA TÔI?” (Lc 10, 29).

Về câu hỏi thứ nhất, chúng ta sẽ triển khai trong Bài phân tích.

Câu hỏi thứ hai rất sâu sắc mà ta phải thật cẩn thận khi phân tích kẻo bị nhầm lẫn.

Ông thông luật hỏi câu này trước khi Chúa Giêsu kể cho ông nghe Dụ ngôn Người Samaria tốt lành. Dụ ngôn này chính là trả lời cho câu hỏi của ông thông luật đã đặt ra.

Vì sau khi kể Dụ ngôn xong, Chúa Giêsu đã hỏi lại ông:

“Vậy theo ông nghĩ, trong ba người đó, ai đã tỏ ra là người thân cận với người đã bị rơi vào tay kẻ cướp? ” (Lc 10, 36).

CÓ MỘT ĐẶT VẤN ĐỀ ĐƯỢC ĐẶT RA:

Liên kết với câu hỏi của vị thông luật với Dụ ngôn Người Samaria tốt lành, ta hiểu câu: “Ai là anh em của tôi?” ở đây áp dụng cho ai ?. “AI” là người đó.

Có người đơn giản nghĩ rằng: Từ “AI” đó áp dụng cho người bị nạn. Có nghĩa “Ai là anh em của nạn nhân ?”

Họ nghĩ vậy cũng đúng vì chính câu hỏi của Chúa Giêsu đã khẳng định điều đó.

Nếu vậy thì quá đơn giản rồi, vì rõ ràng đối với nạn nhân kia, thì người Samaria tốt lành là anh em của anh ta chứ còn ai nữa, không lẽ là vị “tư tế, vị “trợ tế” đã quay mặt đi, khi thấy anh bị nạn.

Nhưng chính câu cuối cùng của Chúa Giêsu trong Bài Tin mừng: “ÔNG CŨNG HÃY ĐI VÀ LÀM NHƯ VẬY” (Lc 10, 37). Ta mới có câu trả lời thật chính xác.

“Ai là anh em của tôi?”, Từ “AI” đó áp dụng cho người Samaria nhân hậu đã tỏ lòng thương xót nạn nhân, chứ không phải nạn nhân. Còn từ “TÔI” áp dụng cho nạn nhân.

Có nghĩa “Ai là anh em của người Samria nhân hậu?”. Đó chính là nạn nhân, từ một người qua đường không quen biết, nhưng xuất phát từ lòng thường xót mà người Samaria đã biến anh ta thành anh em của mình.

Từ “AI” đó cũng áp dụng cho ông thông luật và cho cả chúng ta.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
________________________

“KHI ẤY, CÓ MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬT ĐỨNG DẬY HỎI THỬ CHÚA GIÊSU RẰNG: “THƯA THẦY, TÔI PHẢI LÀM GÌ ĐỂ ĐƯỢC SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI?”

“CÓ MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬT”

Ta có thể hiểu đó là một Luật sĩ, một người rất am hiểu Luật Môsê.

Nhưng có một chi tiết rất thú vị. Đó là trong suốt Bài Tin mừng hôm nay, Luca không gọi là Luật sĩ mà ông gọi là “Người thông luật”.

Luca rất sâu sắc, ông muốn ám chỉ tất cả mọi người am hiểu luật Môsê không cứ gì là Luật sĩ, Luca còn muốn ám chỉ cả người Pharisiêu, Thượng tế và kỳ lão.

“ĐỨNG DẬY”.

Ta có thể hiếu bối cảnh của Bài Tin mừng là một buổi giảng dạy của Chúa Giêsu.

Ngài đang trong hành trình lên Giêrusalem để bước vào cuộc khổ nạn.

Nhưng cho dù như vậy, Chúa vẫn ưu tiên cho việc loan báo Tin mừng, bằng chứng trước đó Chúa Giêsu đã sai nhóm Bày Mươi Hai đi truyền giáo.

Vị thông luật đứng dậy, để câu hỏi ông sắp đưa ra được trịnh trọng hơn để được Chúa Giêsu chú ý hơn. Cũng có thể đó chỉ là phép lịch sự tối thiểu.

“HỎI THỬ”

Kinh thánh cho biết, người đang đối thoại với Đức Giêsu là một nhà thông luật, tức người am hiểu về luật, thế nhưng thái độ của ông, có một điều gì đó không được bình thường, ông đặt câu hỏi với Đức Giêsu không xuất phát từ thành ý, nhưng là muốn thử Ngài.

Tại sao lại phải thử, có lẽ ông muốn chứng minh điều gì đó?

Hoặc là ông đang muốn tìm sự sơ hở để bắt bẻ Đức Giêsu chăng, hay ông muốn khoe khoang sự hiểu biết của mình.

Đức Giêsu biết rõ thâm ý của ông và trong đoạn kế tiếp, Ngài sẽ cho ông một bài học.

Nhưng dù sao câu hỏi của vị thông luật rất hay, câu hỏi đó xứng đáng để hỏi.

“THƯA THẦY, TÔI PHẢI LÀM GÌ ĐỂ ĐƯỢC SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI?”.

Đây cũng là vấn đề mà con người ở mọi thời đại nêu lên cho mình.

“SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI”, đó chính là mục đích mà con người muốn nhắm đến, vì ai cũng biết sẽ có ngày mình phải chết, đó là định mệnh con người, không ai có thể cưỡng lại được, và sau cái chết chính là sự sống vĩnh cửu.

Thế nhưng ở cuộc sống vĩnh cửu này, ta có được hạnh phúc không? Hay ta sẽ gặp đau khổ?

Hạnh phúc hay đau khổ ở đời sau nó không giống như ở đời này, ở đời này chỉ là tạm thời, còn ở đời sau, hạnh phúc hay đau khổ nó sẽ là vĩnh viễn “ĐỜI ĐỜI”. Đó là một cái gì thật kinh khủng mà ta không thể xem nhẹ.

“NGƯỜI NÓI VỚI ÔNG: “TRONG LỀ LUẬT ĐÃ CHÉP NHƯ THẾ NÀO? ÔNG ĐỌC THẤY GÌ TRONG ĐÓ?”

ÔNG TRẢ LỜI: “NGƯƠI HÃY YÊU MẾN CHÚA LÀ THIÊN CHÚA NGƯƠI HẾT LÒNG, HẾT LINH HỒN, HẾT SỨC VÀ HẾT TRÍ KHÔN NGƯƠI, VÀ HÃY THƯƠNG MẾN ANH EM NHƯ CHÍNH MÌNH”. CHÚA GIÊSU NÓI: “ÔNG TRẢ LỜI ĐÚNG, HÃY LÀM NHƯ VẬY VÀ ÔNG SẼ ĐƯỢC SỐNG”.

Chúa Giêsu không trả lời câu hỏi mà ông thông luật này đặt ra, vì Ngài biết ông muốn thử Ngài, nên Chúa Giêsu muốn chính ông trả lời câu hỏi đó.

Ngài hỏi ông: “TRONG LỀ LUẬT ĐÃ CHÉP NHƯ THẾ NÀO? ÔNG ĐỌC THẤY GÌ TRONG ĐÓ?”

Như vậy câu hỏi: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời?”. Trong sách Luật đã có sẵn câu trả lời rồi, thế mà ông còn muốn thử Chúa.

Sau khi vị thông luật trả lời, Chúa Giêsu đã nói: “ÔNG TRẢ LỜI ĐÚNG”.

Như vậy ông Luật sĩ đã trả lời đúng về 2 mối tương quan: của ta với Thiên Chúa và của ta với anh em.

+ VỚI THIÊN CHÚA: Vị luật sĩ đã dùng 4 từ HẾT.

HẾT LÒNG – HẾT LINH HỒN – HẾT SỨC VÀ HẾT TRÍ KHÔN NGƯƠI.

Với 4 từ “hết” này.trong con người của ta không còn một ngõ ngách nào mà không yêu Chúa. Trọn đời ta thuộc về Chúa, vì yêu ai là thuộc về người đó.

Vấn đề là phải yêu Thiên Chúa với tất cả trái tim, linh hồn, sức lực và trí khôn.
Từ “Hết” tất cả được lặp lại bốn lần để nói lên một đòi hỏi tận căn, trọn vẹn.

+ VỚI THA NHÂN: “HÃY THƯƠNG MẾN ANH EM NHƯ CHÍNH MÌNH”.

Thật sống động và cụ thể.

Nếu bỏ bớt cụm từ “NHƯ CHÍNH MÌNH” thì ta không biết phải yêu thế nào?

Ta yêu ta thế nào thì hãy yêu thương anh em như vậy. Không ai tự làm khổ mình, không ai lại đi công kích, bôi nhọ mình. Ai cũng muốn được người khác chú ý, được giúp đỡ, được thông cảm, được chia sẻ, và được khen ngợi,… thì ta cũng hãy làm như vậy đối với anh em.

“ÔNG TRẢ LỜI ĐÚNG, HÃY LÀM NHƯ VẬY VÀ ÔNG SẼ ĐƯỢC SỐNG”.

Chúa Giêsu khen vị thông luật trả lời như vậy là rất chính xác và đầy đủ, Chúa không còn thêm bớt điều gì nữa mà khuyên ông hãy làm như vậy để được sống đời đời.

Nhưng vấn đề không chỉ có vậy, vì phải xác định rõ:

“AI LÀ ANH EM CỦA TÔI ?” Đó mới là mấu chốt, ngang tầm Luật sĩ, chứ không phải giới bình dân.

“NHƯNG NGƯỜI ĐÓ MUỐN BÀO CHỮA MÌNH, NÊN THƯA CÙNG CHÚA GIÊSU RẰNG: “NHƯNG AI LÀ ANH EM CủA TÔI?

“MUỐN BÀO CHỮA MÌNH”

Luca muốn tố cáo người thông luật này, qua đó Luca cũng muốn tố cáo các Luật sĩ và Biệt phái thời đó.

Họ rất am hiểu lề luật, thuộc lòng từng chữ, nhưng sự hiểu biết lề luật đó không giúp gì cho cuộc sống của họ, trái lại họ còn đi ngược lại nữa. Vì thế Luca mới viết: “người đó muốn bào chữa mình”.

Chúa Giêsu đã để cho chính luật sĩ phải trả lời cho câu hỏi thứ nhất: “Tôi phải làm gì để được sống đời đời?”, và vị luật sĩ đã trả lời đúng trăm phần trăm, dựa trên chính lời Kinh Thánh mà ông đã biết nằm lòng. Và nếu đã biết rõ như vậy rồi thì đâu còn lý do gì để hỏi Chúa Giêsu nữa. Đâu cần vị thông luật này phải đặt thêm câu hỏi nữa.

Như có một lý do để vị thông luật này hỏi tiếp: “Ai là người anh em tôi?”.

Vì cụm từ “anh em” thời đó có nhiều cách giải thích.

Có trường phái cho rằng người lân cận mà luật Môisen buộc phải yêu thương là cha mẹ, bạn bè, người đồng hương. Nói chung là tất cả những ai, ta đã và sẽ gặp Một phạm trù rất bao la. Ông Luật sĩ muốn hạn chế lại.

Nhưng Luật cũng dạy: “Yêu thân nhân và ghét kẻ thù”

Như thế, người thông luật có lý do để hỏi Chúa Giêsu: “Ai là anh em tôi?”, ông muốn biết những giới hạn của tình thương đối với anh chị em để rồi từ đó xác định những bổn phận cần phải tuân giữ.

Để trả lời cho câu hỏi: “Ai là người anh em tôi?”. Chúa Giêsu đã đưa ra một Dụ ngôn nổi tiếng.

DỤ NGÔN NGƯỜI SAMARI NHÂN HẬU:

“CHÚA GIÊSU NÓI TIẾP: “MỘT NGƯỜI ĐI TỪ GIÊRUSALEM XUỐNG GIÊRICÔ, VÀ RƠI VÀO TAY BỌN CƯỚP; CHÚNG BÓC LỘT NGƯỜI ẤY, ĐÁNH NHỪ TỬ RỒI BỎ ĐI, ĐỂ NGƯỜI ẤY NỬA SỐNG NỬA CHẾT.

Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn mở rộng quan niệm truyền thống về người thân cận.

Mặc dù là dụ ngôn, nhưng đây cũng là một câu truyện có thực, rất dễ xảy ra trong thực tế.

Vì một người từ Giêrusalem xuống Giêrikhô. Anh ta phải vượt qua đoạn đường dài gần 25 cây số. Đoạn đường này thời bấy giờ có rất nhiều đá và nhiều hang ổ trộm cướp ẩn nấp.

Nạn nhân trong dụ ngôn đã bị bọn cướp đánh cho nhừ tử, cướp hết tư trang, rồi để mặc nạn nhân trong tình trạng “nửa sống, nửa chết”, có nghĩa sống không được mà chết cũng không xong.

Thế mà Chúa Giêsu đang trong hành trình lên Giêrusalem, Ngài cũng sắp đi qua con đường đó, chặng từ Giêricô lên Giêrusalem.

Hình như dụ ngôn này cũng muốn ám chỉ về Ngài.

TÌNH CỜ MỘT TƯ TẾ CŨNG ĐI QUA ĐƯỜNG ĐÓ, TRÔNG THẤY NẠN NHÂN, ÔNG LIỀN ĐI QUA. CŨNG VẬY, MỘT TRỢ TẾ KHI ĐI ĐẾN ĐÓ, TRÔNG THẤY NẠN NHÂN, CŨNG ĐI QUA.

NHƯNG MỘT NGƯỜI XỨ SAMARIA ĐI ĐƯỜNG ĐẾN GẦN NGƯỜI ẤY, TRÔNG THẤY VÀ ĐỘNG LÒNG THƯƠNG. NGƯỜI ĐÓ LẠI GẦN, BĂNG BÓ NHỮNG VẾT THƯƠNG, XỨC DẦU VÀ RƯỢU, RỒI ĐỠ NẠN NHÂN LÊN LỪA CỦA MÌNH, ĐƯA VỀ QUÁN TRỌ SĂN SÓC. HÔM SAU, LẤY RA HAI QUAN TIỀN, ÔNG TRAO CHO ÔNG CHỦ QUÁN MÀ BẢO RẰNG: ‘ÔNG HÃY SĂN SÓC NGƯỜI ẤY, VÀ NGOÀI RA CÒN TỐN PHÍ HƠN BAO NHIÊU, KHI TRỞ VỀ TÔI SẼ TRẢ LẠI ÔNG’.

Có ba người đi qua chỗ nạn nhân nằm, một là thầy tư tế, hai là thầy “trợ tế” (Lêvi). Cả hai đều phản ứng như nhau: thấy và tránh qua bên kia mà đi. Chúng ta không rõ tại sao họ làm thế. Có thể vị tư tế sợ mình bị ô uế qua việc đụng chạm đến xác chết, vì sách Lêvi (21, 1-3) cấm không được làm thế, trừ phi là xác bà con gần. Hoặc vì nhiệm vụ tế tự mà họ không muốn dừng lại vì sợ bị trễ giờ.

Nhưng dù lý do nào đi nữa, đó cũng là điều đáng trách.

Một người Samari là nhân vật thứ ba đi ngang qua nạn nhân. Hầu chắc nạn nhân này là một người Do Thái, vì không có chi tiết nào cho thấy anh ta là dân ngoại cả. Giữa dân Do Thái và dân Samari vốn có mối hiềm thù từ lâu.

Người Samari này cũng thấy nạn nhân như hai người trước, nhưng đó không phải là cái nhìn lạnh lùng, vô cảm. Anh thấy bằng trái tim mình, vì thế anh chạnh lòng thương, điều mà hai người trước không có.

Chính sự thúc đẩy của trái tim đã khiến anh làm một loạt hành động cụ thể:

Lấy dầu và rượu đổ lên vết thương, băng bó, đặt nạn nhân trên lưng lừa, đưa về quán trọ săn sóc, ở lại quán trọ nguyên ngày hôm ấy, trả tiền cho chủ quán và hứa sẽ trở lại trả thêm nếu cần.

Lòng thương xót thật sự khiến anh chấp nhận mất công, mất của, mất giờ, và có thể mất mạng nữa, vì có thể bọn cướp vẫn còn núp đâu đây.

Khi giúp cho kẻ lâm nạn, dù biết đó là một người Do Thái kẻ thù của mình, người Samaria đã làm một phép lạ lớn.

Đó là biến mình trở thành người thân cận với người ấy, và biến anh ta, kẻ thù của mình, trở thành người thân cận với mình. Đây là phép lạ của tình thương phá vỡ và vượt qua mọi biên giới của chủng tộc, tôn giáo và nhất là vượt qua những thù oán lâu đời.

BỆNH VÔ CẢM THỜI ĐẠI:

Đất nước chúng ta đã giàu lên đáng kể (chỉ giàu theo hình thức thôi, nhìn theo vẻ bên ngoài), nhưng ngược lại vẫn không thiếu người nghèo, nghèo sức khỏe, nghèo tri thức, nghèo vật chất tối thiểu, nghèo nhân phẩm…

Chúng ta cũng bị cám dỗ “TRÁNH SANG BÊN KIA ĐƯỜNG”, thấy mà làm như không thấy những Ladarô nằm trước cửa. Yêu những người nghèo như chính mình, yêu cả những ai đã làm khổ mình.

Đó là cách chúng ta rao giảng Tin Mừng cho quê hương Việt Nam hôm nay sao?

“Sống ở đời, ai cũng có những lúc tối lửa tắt đèn, có lúc lá rách cần lá lành, có lúc chị ngã em nâng… Sống ở đời, ai mà không cần đến tình yêu. Nhưng ít người thực hiện tình yêu. Hay nếu có, lại chỉ vỏn vẹn trong một khung cảnh gia đình hay trong một lũy tre xanh chật hẹp. Cho nên cũng vì vậy mà trần gian mất đi nhiều nguồn vui thật”

“ÔNG CŨNG HÃY ĐI VÀ LÀM NHƯ VẬY”

Sau khi đưa ra Dụ ngôn, Chúa Giêsu hỏi ngược lại người thông luật cũng là để cho người thông luật tự trả lời câu hỏi do chính mình đã nêu ra:

“”THEO ÔNG NGHĨ, AI TRONG BA NGƯỜI ĐÓ LÀ ANH EM CỦA NGƯỜI BỊ RƠI VÀO TAY BỌN CƯỚP?”

NGƯỜI THÔNG LUẬT TRẢ LỜI: “KẺ ĐÃ TỎ LÒNG THƯƠNG XÓT VỚI NGƯỜI ẤY”. VÀ CHÚA GIÊSU BẢO ÔNG: “ÔNG CŨNG HÃY ĐI VÀ LÀM NHƯ VẬY”.

Xem ra Chúa Giêsu không muốn vị thông luật ở lại để tranh luận lý thuyết với Chúa mãi, mà hãy dấn thân hành động, vì thế liền sau câu trả lời thứ hai của vị thông luật, Chúa Giêsu khuyến khích ngay: “HÃY ĐI VÀ LÀM NHƯ VẬY!”

Khi phải hành động giúp đỡ anh chị em, chúng ta thường hay có thái độ chần chờ, tìm lý do để tránh né để khỏi phải cho đi, để khỏi phải làm ngay công việc bác ái phải làm.

Vì thế, vấn đề phải bắt đầu từ tâm hồn chúng ta trước, phải có tâm hồn yêu thương, cần canh tân chính mình trước, nó mới biểu lộ ra bằng hành động mau mắn khi có dịp, mà không một chút do dự.

Ngày nay Chúa Giêsu đã đổi lại viễn tượng, đã đổi lại câu hỏi của luật sĩ, câu hỏi không còn là: “Ai là anh em của người bị nạn?” nhưng là: “Ai là anh em của tôi?”

Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.