LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (30/7/2018) – (Mt 13, 31-35) – DỤ NGÔN HẠT CẢI

“HÃT CẢI TRỞ THÀNH CÂY ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ”.

BÀI ĐỌC I: Gr 13, 1-11
“Dân này sẽ như chiếc đai lưng không còn có thể xài được nữa”.
Trích sách Tiên tri Giêrêmia.

Đây Chúa phán cùng tôi rằng: “Ngươi hãy đi mua sắm một dây đai lưng, rồi thắt vào lưng, và ngươi đừng nhúng vào nước”. Và tôi đi mua dây đai theo lệnh Chúa, rồi tôi thắt vào lưng.

Lời Chúa phán cùng tôi lần thứ hai rằng: “Ngươi hãy cởi dây đai ngươi đã mua sắm và đang thắt ngang lưng, rồi chỗi dậy đi đến Êuphratê, giấu nó trong hốc đá”. Và tôi ra đi giấu nó trong hốc đá như lời Chúa truyền dạy.

Sau nhiều ngày, Chúa lại phán cùng tôi rằng: “Ngươi hãy chỗi dậy, đi đến Êuphratê mà lấy dây đai lưng Ta đã truyền ngươi đem giấu ở đó”. Tôi ra đi đến Êuphratê, và lấy dây đai lưng ngay chỗ tôi đã giấu. Nhưng kìa, dây đai lưng đã mục nát cả, không còn xài được nữa.

Và có lời Chúa phán cùng tôi rằng: “Đây Chúa phán: Ta sẽ khiến cho lòng kiêu căng của Giuđa và lòng kiêu căng tột độ của Giêrusalem ra mục nát như vậy. Dân xấu xa này không còn muốn nghe lời Ta, cứ chạy theo lòng gian tà của nó, và chạy theo các thần ngoại lai để phụng sự và thờ lạy các thần đó, nên chúng sẽ như chiếc đai lưng này không còn xài được nữa”. Và Chúa phán tiếp: “Như đai lưng bám sát vào lưng người ta thế nào, Ta cũng đã làm cho nhà Israel và nhà Giuđa bám Ta như vậy, để chúng trở thành dân Ta, cao rao thánh danh, vinh dự và vinh quang của Ta, nhưng chúng đã không chịu nghe”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Đnl 32, 18-19. 20. 21
Đáp: Ngươi đã bỏ Chúa, Đấng đã sinh ra ngươi (c. 18a).

Xướng: 1) Ngươi đã bỏ Chúa, Đấng đã sinh ra ngươi; đã quên Chúa, Đấng đã tạo thành ngươi. Chúa đã thấy, và Người đã nổi cơn thịnh nộ: vì con trai con gái Người đã trêu chọc Người. – Đáp.
2) Chúa phán: Ta sẽ che giấu mặt Ta khỏi chúng, và nhìn xem tương lai chúng sẽ ra sao: vì là dòng giống ngỗ nghịch và là con bất hiếu. – Đáp.
3) Chúng đã trêu chọc Ta bằng thứ chẳng phải là Chúa, đã lấy sự dối trá mà chọc giận Ta: Ta sẽ trêu chúng bằng thứ không phải là dân tộc, và sẽ dùng dân tộc dại dột làm cho chúng tức giận. – Đáp.

ALLELUIA: Ga 17, 17b và a
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, lời của Chúa là chân lý, xin hãy thánh hoá chúng con trong sự thật. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 13, 31-35
“Hạt cải trở thành cây đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt ấy bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.

Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như nắm men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”.

Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn: Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”.

Đó là lời Chúa.
____________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

Các bài đọc hôm nay dùng ba hình ảnh khác nhau để nói lên sự cần thiết phải bám víu lấy Chúa nếu không muốn bị tàn lụi và trở nên vô dụng.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Giêrêmia, Đức Chúa truyền cho Giêrêmia mua một chiếc đai lưng bằng vải gai và đem giấu trong một kẽ đá tại vùng Euphrates; ít lâu sau Ngài lại truyền cho ông đi lấy chiếc đai lưng về, nhưng nó đã mục nát cả. Hành động biểu tượng này ám chỉ con cái Israel giống như chiếc đai lưng, nếu họ không quấn chặt quanh chủ của nó là Đức Chúa.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu cho khán giả hai ví dụ về niềm tin: Niềm tin được ví như hạt cải, tuy nhỏ nhất trong các hạt; nhưng khi tăng trưởng, nó lớn lên và thành cây đến nỗi chim trời kéo đến nương náu. Niềm tin cũng có thể ví như nắm men đem vùi trong bột cho đến khi dậy men, nó có thể làm dậy ba thúng bột trước khi trở thành những ổ bánh cho con người dùng.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 13, 31-35)

Hôm nay thứ Hai tuần XVII Thường niên, Phụng vụ đưa chúng ta trở về Chương 13 Phúc âm Matthêu để được nghe tiếp 2 dụ ngôn nữa về Nước trời, đó là: DỤ NGÔN HẠT CẢI – DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT.

Hai dụ ngôn này thật khiên tốn, vì mỗi dụ ngôn chỉ chiếm 1, 2 câu Kinh thánh, nó cũng cho ta thấy cái vẻ khiêm tốn của Nước Trời lúc khởi đầu.

Thật không có gì khiêm tốn hơn khi Matthêu ví Nước Trời khởi đầu chỉ nhỏ bé như một hạt cải, xuất phát từ 12 con người. 12 con người này sẽ làm được gì đối với một thế giới rộng lớn.

Nhưng dụ ngôn cho ta thấy sức mạnh vô song tiềm tàng trong đó. Nước trời mặc dù khởi đầu rất khiêm tốn nhưng khi phát triển thì không có thế lực nào có thể cản trở được. Nó sẽ phát triển thành cây to lớn mà chim trời có thể đến trú ngụ.

SỨC MẠNH ĐÓ ĐẾN TỪ THIÊN CHÚA, vì chỉ có Chúa mới có quyền năng làm cho Nước Trời phát triển rộng khắp qua những con người bé mọn.

Hai dụ ngôn này luôn đi liền nhau với ý nghĩa bổ sung cho nhau:

+ DỤ NGÔN HẠT CẢI: Cho ta thấy Nước Trời phát triển theo chiều rộng.
+ DỤ NGÔN NẮM MEN: Cho thấy Nước Trời phát triển theo chiều sâu.

Ai trong chúng ta cũng hiểu được ý nghĩa 2 dụ ngôn này. Ai cũng có những trải nghiệm đó.

Đừng bao giờ khinh thường những gì bé nhỏ trong thế giới hôm nay. Những cái bé nhỏ đó, mặc dù chẳng là gì trong một tổng thể rộng lớn, nhưng nó lại đang âm thầm tác động đến thế giới để chuyển mình nên tốt đẹp hơn.

Ta sẽ rất ngạc nhiên trước những hy sinh nhỏ bé của các Chứng nhân, mà nó chỉ xảy ra trong 4 bức tường kín đáo như gương hy sinh âm thầm của Thánh nữ Teresa Hài đồng Giêsu trong 4 bức tường dòng kín, không ai hay biết, lại có sức tác động mạnh mẽ đến cả công cuộc truyền giáo của Giáo hội.

Nói đúng ra, thế giới không cần đến các phong trào rầm rộ và ầm ĩ, vì nó chỉ có tính hình thức, hời hợt và phô trương.

Giáo hội cũng chẳng cần đến các cuộc rước sách long trọng nồi đình nổi đám như muốn xiển dương lòng đạo đức cho mọi người thấy, mà Giáo hội đang rất cần đến sự thay đổi âm thầm của mỗi con người bé mọn trong Giáo hội không ai biết đến. Mà xem chừng nó thật vô bổ, chẳng có ý nghĩa gì

Chính những cuộc cách mạng bé nhỏ lòng người này mới có sức mạnh lay chuyển cái xã hội đang xuống dốc thê thảm.

Những hy sinh, những cống hiến, những dấn thân bé nhỏ đó mới minh chứng hùng hồn cho 2 Dụ ngôn Nước Trời hôm nay.

Với một vài suy niệm trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng
_________________________________

I/. DỤ NGÔN HẠT CẢI:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC CÙNG DÂN CHÚNG RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH. HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Nếu Dụ ngôn Cỏ lùng nhiễm màu sắc bi quan về một thế giới lúa và cỏ lùng mọc chung với nhau, mà Thiên Chúa cứ để cho cỏ lùng tồn tại.

Thì sang đến Dụ ngôn Hạt cải, nó mang đến cho ta niềm phấn khởi tột bực. Nó mang chiều hướng tích cực về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa.

Chúa Giêsu đã ví “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH”.

Khác với Dụ ngôn Người gieo giống, hạt giống được gieo vãi khắp nơi, kể cả bên vệ đường, bụi gai,…

Trong Dụ ngôn Hạt Cải, hạt giống được gieo vào một nơi xác định rõ ràng, đó là “RUỘNG CỦA MÌNH”, có nghĩa đó là mảnh đất tốt đã được chuẩn bị sẵn.

Ở đây Chúa không nói đến chi tiết: Hạt sẽ nảy nở thành 30, 60 hạt khác, mà Ngài nói về chính bản thân hạt giống đó, “NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ

Hạt cải bên nước Do Thái không như hạt cải ở Việt Nam. Hạt cải đó có một tiềm năng rất lớn mà nó đang ẩn chứa trong sự tầm thường nhỏ bé.

Hạt cải nhỏ bé nhưng lại có tiềm năng thành cây lớn: Giống như một hạt cải bé nhỏ nhưng Thiên Chúa đã cho nó một tiềm năng để trở thành cây lớn;

Hạt cải trong Dụ ngôn này, Chúa Giêsu ám chỉ về chính Ngài. Thực vậy, Chúa Giêsu đã phán: “Thật, Thầy bảo thật anh em, nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác.” (Ga 12, 24).

Chúa Giêsu chính là hạt giống được gieo vào lòng đời. Ngài cũng phải chấp thận chết đi, thối đi (Mầu nhiệm Vượt Qua), thì hạt giống đó mới trổ sinh nhiều bông hạt.

Đức Giê-su ví lời của mình và chính bản thân mình với hạt giống. Như thế, trong thiên nhiên, còn ghi khắc mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô.

“CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ”

Tiềm năng được ban cho để sinh lợi cho Thiên Chúa, chứ không ích kỷ giữ cho mình. Như cây cải cung cấp chỗ ở cho chim trời, con người cũng phải dùng ơn thánh Chúa ban để bảo vệ những người nhỏ bé, chứ không chỉ biết lo lắng cho mình.

“Người yếu ớt nhỏ bé” đó được diễn tả bằng hình ảnh “chim trời”. Nếu ai cũng chỉ biết vun xới cho mình thì Nước Thiên Chúa lan rộng thế nào được?

Nước Thiên Chúa cũng vậy, khởi đi từ một nhóm người Do-Thái bé nhỏ hay từ Nhóm Mười Hai, nay đã chiếm khoảng 1/5 dân số thế giới và vẫn còn đang tiếp tục lan rộng cho đến tận cùng trái đất.

Nhưng hạt cải không tự động nẩy mầm, phải có tác nhân nào bên trong mới làm cho nó có khả năng này, tác nhân đó, chính là Thiên Chúa. Nếu không có Ngài thì hạt cải muôn đời vẫn là hạt cải.

Muốn sinh hiệu quả, hạt cải phải được “gieo xuống” lòng đất.

Thiên Chúa mới là tác nhân chính, làm cho hạt nảy mầm còn nỗ lực của chúng ta là cộng tác vào Công trình của Ngài. Thiên Chúa luôn cần đến sự cộng tác của mỗi chúng ta để làm cho Nước Chúa phát triển và lớn mạnh để cả nhân loại được đón nhận Tin mừng hầu biến đổi thế giới này.

Như Thánh Phaolô trong Thư thứ I Côrintô đã viết: “Tôi trồng. Apollo tưới. Nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).

Chúa Giêsu đã diễn tả rất sinh động về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa: “HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Ban đầu thì hạt cải nhỏ bé hơn mọi thứ hạt khác. Nhưng đó không phải là thực tại cuối cùng.

Cái thực tại cuối cùng còn nằm ở đàng xa mà ta không thấy, nó sẽ lớn lên và thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến nương náu nơi ngành của nó.

Đến ngày Cánh chung cũng thế, Nước Thiên Chúa sẽ lớn mạnh, quy tụ mọi dân nước dưới gầm trời này.

Vì thế ta đừng bao giờ bi quan trước sự bách hại, đàn áp, mà hãy phóng cái nhìn về tương lai, ta sẽ thấy từng đoàn người đông đảo, lũ lượt đến dự Bàn tiệc Nước Trời.

Vấn đề là ta sẽ làm gì để cộng tác với Thiên Chúa để làm cho Nước Chúa lớn mạnh, chứ đừng ngồi đó chờ sung rụng.

Mọi người đều có bổn phận và trách nhiệm làm cho Nước Chúa lớn lên.

II/. DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT

“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ MỘT DỤ NGÔN KHÁC NỮA MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ MEN NGƯỜI ĐÀN BÀ KIA LẤY ĐEM TRỘN VÀO BA ĐẤU BỘT, CHO ĐẾN KHI BỘT DẬY MEN”.

“ĐEM TRỘN VÀO BA ĐẤU BỘT”.

Men là một tác nhân, chất lên men, được cho vào khối bột để gây nên sự nở cho bột. Với chỉ một nắm men, nhưng được vùi trong cả ba thúng bột, chứ không phải một thúng, và cả ba đều dậy men. Như vậy có một sự biến đổi sâu xa, biến đổi tận căn, trước đó bột vẫn là bột, nhưng khi được ủ men, bột sẽ trở thành men.

Nắm men tuy bé nhỏ nhưng lại có tiềm năng làm nổi ba thúng bột: Giống như hạt cải bé nhỏ, Thiên Chúa cũng cho men một tiềm năng để làm dậy những khối bột lớn. Và cũng tương tự như thế về Nước Thiên Chúa.

Như vậy, những ai ở trong Nước Thiên Chúa cũng phải ý thức: Mình phải là men để biến đổi môi trường mình sống.

Phải là men, có nghĩa phải làm chứng nhân cho người xung quanh bằng đời sống của mình. Nếu ai cũng ý thức được như vậy, người này làm men cho người kia, cứ tiếp tục như thế Nước Thiên Chúa sẽ được rộng mở.

“CHÚA GIÊSU DÙNG DỤ NGÔN MÀ PHÁN NHỮNG ĐIỀU ẤY VỚI DÂN CHÚNG. NGƯỜI KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN, ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN: TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.

Sau khi trình bày các dụ ngôn cho dân chúng, Matthêu mới ghi lại lời giải thích của Chúa Giêu: Tại sao Ngài lại dùng dụ ngôn mà không nói thẳng ra để cho dân chúng hiểu.

Chúa Giêsu làm vậy là “ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN: TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.

Có nghĩa sứ mệnh, con người của Chúa Giêsu không những đã được các tiên tri loan báo trong Cựu Ước mà tiên tri Isaia còn tiên báo cả cách giảng dạy của Ngài nữa.

Như vậy Chúa Giêsu đã ứng nghiệm từng chi tiết nhỏ nhất trong các lời tiên tri nói về Ngài. Điều đó chứng thực Chúa Giêsu là Đấng được Chúa Cha sai đến.

Chính nhờ cách giảng dạy bằng dụ ngôn mà Chúa Giêsu mới tỏ cho ta biết “NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”. Những điều bí nhiệm này không thể nói bằng ngôn ngữ con người.

Ngày hôm nay, khi đọc lại những dụ ngôn về Nước Trời, mỗi người chúng ta mới cảm nhận Nước đó thật rõ ràng, và ta thật hạnh phúc khi được sống trong Nước đó.

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XVII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (30/7/2018) – (Mt 13, 31-35) – DỤ NGÔN HẠT CẢI – DN: MEN TRONG BỘT