“HÊRÔÄÊ SAI NGƯỜI ÄI CHẶT ÄẦU GIOAN, VÀ CÃC MÔN ÄỆ CỦA GIOAN ÄI BÃO TIN CHO CHÚA GIÊSU”.
BÀI ÄỌC I: Lv 25, 1. 8-17
“Trong năm toà n xá, ngưá»i ta là m chá»§ lại cÆ¡ nghiệp mình”.
TrÃch sách Lêvi.
Chúa phán cùng Môsê trên núi Sinai rằng: “Ngươi cÅ©ng phải tÃnh bảy tuần năm, tức là bảy lần bảy, cá»™ng chung là bốn mươi chÃn năm: Ngà y mồng mưá»i tháng bảy, ngươi hãy thổi kèn trong thá»i gian Ä‘á»n tá»™i trong toà n lãnh thổ ngươi. Ngươi hãy là m cho năm thứ năm mươi nên năm thánh và hãy kể là năm tha tá»™i cho má»i ngưá»i cư ngụ trong nước ngươi, vì đó là năm toà n xá. Ngưá»i ta sẽ là m chá»§ lại cÆ¡ nghiệp mình, và ai nấy Ä‘á»u được trở vá» gia đình cÅ© cá»§a mình, vì năm toà n xá là năm thứ năm mươi. Các ngươi đừng cà y cấy, đừng gặt hái hoa mà u tá»± nhiên phát sinh trong đồng ruá»™ng, và đừng hái nho đầu mùa, vì phải kể năm toà n xá là năm thánh, và các ngươi được ăn hoa mà u tá»± nhiên phát sinh.
“Trong năm toà n xá, má»i ngưá»i nháºn lại cÆ¡ nghiệp cá»§a mình. Khi ngươi mua bán váºt gì vá»›i ngưá»i đồng hương, ngươi chá»› là m phiá»n lòng ngưá»i anh em, nhưng hãy mua theo số năm toà n xá, và nó sẽ bán cho ngươi theo số hoa lợi cá»§a nó. Số các năm sau năm toà n xá cà ng nhiá»u thì giá cà ng cao, và số năm cà ng Ãt, thì giá mua cà ng hạ, vì nó tÃnh mùa hoa lợi mà bán cho ngươi. Các ngươi chá»› hà hiếp những ngưá»i cùng má»™t chi tá»™c vá»›i các ngươi: nhưng má»—i ngưá»i hãy kÃnh sợ Thiên Chúa mình, vì Ta là Thiên Chúa các ngươi”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 66, 2-3. 5. 7-8
Äáp: Chư dân hãy ca tụng Ngà i, thân lạy Chúa, hết thảy chư dân hãy ca tụng Ngà i(c. 4).
1) Xin Thiên Chúa xót thương và ban phúc là nh cho chúng con; xin tá» ra cho chúng con thấy long nhan Ngà i tươi sáng, để trên địa cầu thiên hạ nhìn biết đưá»ng lối cá»§a Ngà i, cho chư dân ngưá»i ta được rõ Æ¡n Ngà i cứu độ. – Äáp.
2) Các dân tá»™c hãy mừng vui và khoái trá, vì Ngà i công bình cai trị chư dân, và Ngà i cai quản các nước địa cầu. – Äáp.
3) Äất đã cho chúng tôi hoa trái. Äức Thiên Chúa, Chúa chúng tôi, đã chúc phúc là nh cho chúng tôi. Xin Thiên Chúa chúc phúc là nh cho chúng con, để cho khắp cùng bá» cõi trái đất kÃnh sợ Ngà i. – Äáp.
ALLELUIA: Tv 94, 8ab
Alleluia, alleluia! – Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Chúa, và đừng cứng lòng. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 14, 1-12
“Hêrôđê sai ngưá»i Ä‘i chặt đầu Gioan, và các môn đệ cá»§a Gioan Ä‘i báo tin cho Chúa Giêsu”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy quáºn vương Hêrôđê nghe danh tiếng Chúa Giêsu, thì nói vá»›i những kẻ hầu cáºn rằng: “Ngưá»i nà y là Gioan Tẩy Giả, ông từ cõi chết sống lại, nên má»›i là m được các phép lạ như váºy”. Tại vì Hêrôđia vợ cá»§a anh mình mà vua Hêrôđê đã bắt trói Gioan tống ngục, bởi Gioan đã nói vá»›i vua rằng: “Nhà vua không được lấy bà ấy là m vợ”. Vua muốn giết Gioan, nhưng lại sợ dân chúng, vì há» coi Gioan như má»™t tiên tri. Nhân ngà y sinh nháºt cá»§a Hêrôđê, con gái Hêrôđia nhảy múa trước mặt má»i ngưá»i, và đã là m cho Hêrôđê vui thÃch. Bởi đấy vua thá» hứa sẽ ban cho nó bất cứ Ä‘iá»u gì nó xin. ÄÆ°á»£c mẹ nó dặn trước, nên nó nói: “Xin vua đặt đầu Gioan Tẩy Giả trên đĩa nà y cho con”. Vua lo buồn, nhưng vì đã trót thá» rồi, và vì các ngưá»i Ä‘ang dá»± tiệc, nên đã truyá»n là m như váºy. Ông sai ngưá»i Ä‘i chặt đầu Gioan trong ngục, và để đầu Gioan trên đĩa Ä‘em trao cho cô gái, và nó Ä‘em cho mẹ nó. Các môn đồ cá»§a Gioan đến lấy xác thầy và chôn cất, rồi Ä‘i báo tin cho Chúa Giêsu.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Các Bà i Äá»c hôm nay muốn nêu báºt sá»± đối nghịch giữa Thiên Chúa và con ngưá»i.
TRONG BÀI ÄỌC I trÃch sách Lêvi, Thiên Chúa truyá»n cho ông Moses phải cá» hà nh Năm Thánh má»—i 50 năm, vá»›i mục Ä‘Ãch là để cho má»i ngưá»i có cÆ¡ há»™i là m lại cuá»™c Ä‘á»i và san phẳng các bất công xã há»™i qua việc: phóng thÃch tù nhân, và trả lại nhà cá»a và ruá»™ng đất cho những ai đã phải cầm để có phương tiện sinh sống.
NÄ‚M THÃNH (JUBILEE) VÀ CÃC VIỆC PHẢI TUÂN HÀNH.
Chúng ta khảo sát Năm Thánh qua 3 tiêu đỠsau đây:
1.1/ THỜI GIAN:
ÄÆ°á»£c cá» hà nh má»—i 50 năm, căn cứ trên những gì Äức Chúa đã phán vá»›i ông Moses trên núi Sinai: “Các ngươi phải tÃnh bảy tuần năm, nghÄ©a là bảy lần bảy năm; thá»i gian cá»§a bảy tuần năm đó là bốn mươi chÃn năm. Tháng thứ bảy, ngà y mồng mưá»i trong tháng, các ngươi sẽ thổi tù và giữa tiếng reo hò; và o Ngà y Xá Tá»™i, các ngươi sẽ thổi tù và trong toà n xứ các ngươi.”
1.2/ MỤC ÄÃCH:
Năm Thánh nà y có mục Ä‘Ãch để nhắc nhở cho con ngưá»i hai Ä‘iá»u:
(1) Chỉ má»™t mình Thiên Chúa là ngưá»i sở hữu tất cả tà i sản, con ngưá»i chỉ là những ngưá»i quản lý: được Thiên Chúa trao ban để sinh lợi mà thôi.
(2) Há»… kÃnh mến Thiên Chúa, cÅ©ng phải biết yêu ngưá»i. Thiên Chúa truyá»n lệnh: “Không ai trong các ngươi được là m thiệt hại ngưá»i đồng bà o, nhưng các ngươi phải kÃnh sợ Thiên Chúa cá»§a các ngươi, vì Ta là Äức Chúa, Thiên Chúa cá»§a các ngươi.”
1.3/ NHỮNG VIỆC PHẢI THI HÀNH:
(1) Phóng thÃch tù nhân và giải phóng nô lệ:
(2) Không được canh tác đất và thu hoạch mùa mà ng
(3) Trả lại ruá»™ng đất và nhà cá»a cho những ai đã cầm.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Gioan Tẩy Giả bị bà Herodia ghen ghét vì đã ngăn cản cuộc hôn nhân giữa Bà và Herode. Khi cơ hội tới, Bà đã bảo con gái xin vua Herode cái đầu của Gioan Tẩy Giả đặt trên mâm cho Bà !
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu đi và o Bà i Tin mừng:
________________________________
BÀI CHIA SẺ (Mt 14, 1-12)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Hôm nay thứ Bảy Tuần XVII Thưá»ng niên, Bà i Tin mừng hôm nay (Mt 14, 1 – 12) khởi đầu Chương 14 Phúc âm Matthêu.
Matthêu đặt sá»± kiện Gioan Tảy Giả bị trảm quyết để khởi đầu Chương 14 tháºt ý nghÄ©a và sâu sắc.
Tại sao ta lại nói váºy?
Thưa vì như đã nói: Khi kết thúc Chương 13, các bà i giảng vá» Nước Trá»i bằng dụ ngôn, chúng ta bước sang má»™t phần má»›i có tên là : GIÃO HỘI – BƯỚC ÄẦU CỦA NƯỚC TRỜI, và chúng ta bắt đầu mục Kà THUẬT.
Phần Kà THUẬT trải dà i từ chương 14 đến hết Chương 18.
Kà THUẬT, có nghÄ©a tưá»ng thuáºt các sá»± kiện, các hà nh động, chứ không phải lá»i Giáo huấn hay bà i giảng.
Như váºy sá»± kiện Gioan bị trảm quyết khởi đầu cho phần Ký thuáºt nà y, có nghÄ©a Nước Trá»i được mở đầu bằng cái chết cá»§a má»™t thánh nhân. Như váºy Nước Trá»i được khởi đầu bằng máu và nước mắt, để từ đây Giáo há»™i sẽ nhuốm đầy máu cá»§a biết bao ngưá»i công chÃnh và cá»§a các Thánh Tá» Äạo. Có thể nói: Giáo há»™i là má»™t trang sá» hà o hùng và khà phách.
Tại sao Gioan Tẩy giả lại bị chém đầu?
Có lẽ ai cũng biết rõ cái nguyên nhân nà y. Vì Gioan Tảy Giả đã can đảm dám đứng ra can ngăn vua Hêrôđê không được lấy bà Hêrôđia, vợ của anh vua.
Äây là nố loạn luân công khai, nhưng lại không có ai dám lên tiếng ngăn cản, ngay cả các Luáºt sÄ©, kinh sư, Pharisiêu không ai dám lên tiếng, mặc dù ai cÅ©ng biết đó là điá»u “hết sức tầm báºyâ€.
Äó còn chưa kể đến bà Hêrôđia là cháu vợ cá»§a Hêrôđê, bà gá»i vua Hêrôđê bằng chú. Như váºy đây là nố loạn luân thứ hai. Như váºy cuá»™c hôn nhân nà y khá»™ng thể chấp nháºn dù đứng dưới góc cạnh nà o.
Nhưng chỉ có mình Gioan lên tiếng, như váºy ông không những giảng dạy cho dân chúng: “Hãy ăn năn sám hối vì Nước Trá»i đã gần đếnâ€, ông còn sống vá»›i những gì ông đã giảng dạy.
Như váºy cái đầu cá»§a Gioan Tảy Giả rÆ¡i xuống sẽ không vô Ãch mà nó còn vá»±c dáºy lòng đạo đức cá»§a dân Do Thái toà n miá»n Giuđêa.
Äó là bối cảnh Bà i Tin mừng hôm nay.
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng.
“KHI ẤY QUẬN VÆ¯Æ NG HÊRÔÄÊ NGHE DANH TIẾNG CHÚA GIÊSU, THÃŒ NÓI VỚI NHá»®NG KẺ HẦU CẬN RẰNG: “NGƯỜI NÀY LÀ GIOAN TẨY GIẢ, ÔNG TỪ CÕI CHẾT Sá»NG LẠI, NÊN MỚI LÀM ÄÆ¯á»¢C CÃC PHÉP LẠNHƯ VẬY”.
“QUẬN VÆ¯Æ NG HÊRÔÄÊâ€.
Matthêu gá»i Hêrôđê là “Quáºn vươngâ€, chứ không gá»i là “vuaâ€. Cách gá»i nà y rất chÃnh xác, vì thá»i đó nước Do Thái Ä‘ang bị Rôma cai trị, nên Rôma chỉ xem nước Do Thái là má»™t quáºn cá»§a La Mã thôi, nên gá»i Hêrôđê là quáºn vương Hêrôđê, đó cÅ©ng là ông vua Do Thái do Rôma dá»±ng lên.
“QUẬN VÆ¯Æ NG HÊRÔÄÊ NGHE DANH TIẾNG CHÚA GIÊSU, THÃŒ NÓI VỚI NHá»®NG KẺ HẦU CẬN RẰNGâ€
Khi Chúa Giêsu xuất hiện, Ngà i đã là m cho Quáºn vương Hêrôđê liên tưởng Ngà i là Gioan Tảy Giả mà vua đã chém đầu nay sống lại.
Nhưng cái lý do Hêrôđê đưa ra là m ông liên tưởng như váºy tháºt vô lý.
Nó vô lý ở chỗ, Hêrôđê nói:
“NGƯỜI NÀY LÀ GIOAN TẨY GIẢ, ÔNG TỪ CÕI CHẾT Sá»NG LẠI, NÊN MỚI LÀM ÄÆ¯á»¢C CÃC PHÉP LẠNHƯ VẬYâ€.
Rõ rà ng trong Kinh thánh không há» ghi lại má»™t phép lạ nà o cá»§a Gioan Tảy Giả, có nghÄ©a Gioan không há» là m má»™t phép lạ nà o, mặc dù cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ông đã là má»™t phép lạ. Trong khi Chúa Giêsu thá»±c hiện vô số phép lạ mà ai cÅ©ng biết, như váºy không thể nói: Khi Chúa Giêsu thá»±c hiện các phép lạ, không thể vì đó mà liên tưởng Chúa Giêsu là Gioan Tảy Giả sống lại.
Khi Hêrôđê Antipas nghe nói vá» danh tiếng cá»§a Äức Giêsu, ông đã chá»™t dạ, chợt nhá»› đến việc chém đầu Gioan.
Trong thâm tâm ông hoà i nghi, hoà i nghi Äức Giêsu chÃnh là Gioan mà ông đã chém đầu, vì chỉ có Gioan má»›i có quyá»n năng là m phép lạ như váºy. Ông mong cho Ä‘iá»u đó đúng, vì nếu nó đúng, ông sẽ trút được sá»± dằn dặt trong lương tâm. Mặc dù Ä‘iá»u ông nghÄ© không có gì là m căn cứ, nhưng ông vẫn tuyên bố: “Äó chÃnh là ông Gio-an Tẩy Giả; ông đã từ cõi chết trá»—i dáºy, nên má»›i có quyá»n năng là m phép lạ.â€
Phần sau cá»§a Bà i Tin mừng, Matthêu tưá»ng thuáºt lại cái chết cá»§a Gioan Tảy Giả
“TẠI VÃŒ HÊRÔÄIA VỢ CỦA ANH MÃŒNH MÀ VUA HÊRÔÄÊ Äà BẮT TRÓI GIOAN Tá»NG NGỤC, BỞI GIOAN Äà NÓI VỚI VUA RẰNG: “NHÀ VUA KHÔNG ÄÆ¯á»¢C LẤY BÀ ẤY LÀM VỢ”. VUA MUá»N GIẾT GIOAN, NHƯNG LẠI SỢ DÂN CHÚNG, VÃŒ HỌ COI GIOAN NHƯ MỘT TIÊN TRI.â€
“NHÀ VUA KHÔNG ÄÆ¯á»¢C LẤY BÀ ẤY LÀM VỢ”
Äiá»u nà y tháºt chÃnh xác vì bà HêroÄ‘ia là vợ cá»§a anh vua.
Ở đây ta cần nhắc lại má»™t số ông vua tên Hêrôđê theo thứ tá»± trong thá»i Chúa Giêsu:
– Vua Hêrôđê cai trị từ năm 37 trước CN cho đến năm 4 sau CN được gá»i là Hêrôđê Cả. ChÃnh vị vua nà y đã tìm cách giết Äức Giêsu khi ra lệnh tà n sát các trẻ em ở Bê-lem (Mt 2,1-18).
Xin nói thêm vỠdòng hỠHêrôđê:
– Hêrôđê PhilÃp I, hay tên chÃnh xác là Hêrôđê Boethos, là con cá»§a Vua Hêrôđê Cả (vá»›i bà Mariamne II), chồng bà Hêrôđia (x. Mt 14,3; Mc 6,17), ông là con cả
– Ãckhêlaô, con cá»§a Hêrôđê Cả (vá»›i bà Manthakhê), anh cá»§a Hêrôđê Antipas, cai trị miá»n Giuđê, Samari (x. Mt 2,22).
– Hêrôđê PhilÃp II, con cá»§a Hêrôđê Cả (vá»›i bà Cléopâtre), chồng cá»§a bà Salômê, tiểu vương miá»n Iturê và TrakhônÃt (x. Lc 3,1).
– Hêrôđê Agrippa I, cháu cá»§a Hêrôđê Cả, đã bách hại cá»™ng Ä‘oà n Kitô hữu đầu tiên (x. Cv 12,10-23).
– Hêrôđê Agrippa II, con cá»§a Hêrôđê Agrippa I, đã gặp thánh Phaolô (x. Cv 26,1tt).
– Còn vua Hêrôđê đã gặp Äức Giêsu khi Ngưá»i bị Ä‘iệu Ä‘i xá» (Lc 23,8-12) là con cá»§a Hêrôđê Cả, cÅ©ng được gá»i là Hêrôđê Antipas, là tiểu vương miá»n Galilê và Pêrê (Lc 3,1). ChÃnh ông nà y đã cướp vợ anh mình là bà Hêrôđia (Mt 14,1.3-6)
Nếu vua Hêrôđia Antipas dám ngang nhiên lấy bà Hêrôđia là m vợ thì ông ta sẽ phạm và o 3 tội:
1/. tá»™i rẫy ngưá»i vợ trước cá»§a mình là con vua Nabatean Arabs;
2/. tội loạn luân, lấy chị dâu là vợ anh mình là vua Hêrôđê Philip.
3/. Tội loạn luân lần thứ hai: vì Hêrôđia vừa là chị dâu vừa là cháu vợ của nhà vua.
Gioan đã can đảm không há» sợ hãi nói vá»›i nhà vua: “Nhà vua không được lấy bà ấy là m vợ”.
Riêng cuá»™c hôn phối giữa vua Hêrôđê Philip và Hêrôđia thì không xảy ra loạn luân vì Hêrôđia chỉ là cháu cá»§a vợ vua Hêrôđê Antipas (ngưá»i em) nên không có quan hệ vá»›i vua Philip.
Con ngưá»i cá»§a vua Hêrôđê Antipas:
– Má»™t con ngưá»i dám là m tất cả những tá»™i lá»—i để thá»a mãn những ước muốn xấu xa cá»§a mình.
– nhưng trong thâm tâm, con ngưá»i nà y có nhiá»u ná»—i sợ: sợ lương tâm (nên tưởng Chúa Giêsu là Gioan sống lại), sợ dư luáºn, sợ vợ.
“NHÂN NGÀY SINH NHẬT CỦA HÊRÔÄÊ, CON GÃI HÊRÔÄIA NHẢY MÚA TRƯỚC MẶT MỌI NGƯỜI, VÀ Äà LÀM CHO HÊRÔÄÊ VUI THÃCH. BỞI ÄẤY VUA THỀ HỨA SẼ BAN CHO NÓ BẤT CỨ ÄIỀU GÃŒ NÓ XIN.
ÄÆ¯á»¢C MẸ NÓ DẶN TRƯỚC, NÊN NÓ NÓI: “XIN VUA ÄẶT ÄẦU GIOAN TẨY GIẢ TRÊN ÄĨA NÀY CHO CON”.
VUA LO BUá»’N, NHƯNG VÃŒ Äà TRÓT THỀ Rá»’I, VÀ VÃŒ CÃC NGƯỜI ÄANG Dá»° TIỆC, NÊN Äà TRUYỀN LÀM NHƯ VẬY. ÔNG SAI NGƯỜI ÄI CHẶT ÄẦU GIOAN TRONG NGỤC, VÀ ÄỂ ÄẦU GIOAN TRÊN ÄĨA ÄEM TRAO CHO CÔ GÃI, VÀ NÓ ÄEM CHO MẸ NÓ.â€
Theo các sách Tin Mừng, Gioan bị giết trong khung cảnh má»™t bữa tiệc. Äó là tiệc mừng sinh nháºt vua Hêrôđê. Nếu thế, bữa tiệc nà y hầu chắc diá»…n ra ở Tiberias, má»™t thà nh gần hồ Galilê, nÆ¡i Hêrôđê đặt trung tâm quyá»n lá»±c cá»§a mình.
DÄ© nhiên tiệc mừng sinh nháºt cá»§a nhà vua phải là bữa tiệc linh đình, các khách má»i phải là những báºc vị vá»ng trong dân, phải có nhảy múa, đà n hát.
Bà Hêrôđia muốn nhân cÆ¡ há»™i nà y để giết Gioan, vì ông là ngưá»i duy nhất dám đứng lên chống lại cuá»™c hôn nhân bất hợp pháp giữa bà vá»›i vua Hêrôđê. Bà đã chuẩn bị sẵn má»™t vở kịch và chỠđúng lúc Hêrôđê không còn tỉnh táo vì men rượu má»›i dám ra tay.
Việc gì đến nó sẽ đến.
Nhân ngà y sinh nháºt cá»§a vua Hê-rô-đê, con gái bà Hêrôđia là Salômê đã biểu diá»…n má»™t Ä‘iệu vÅ© trước mặt quan khách, là m cho nhà vua vui thÃch. Bởi đó, vua thá» là há»… cô xin gì, vua cÅ©ng ban cho. Nghe lá»i mẹ xui bảo, cô thưa rằng: “Xin Ngà i ban cho con, ngay tại chá»—, cái đầu ông Gio-an Tẩy-Giả đặt trên mâmâ€. Nhà vua lấy là m buồn, nhưng vì đã trót thá», lại thá» trước khách dá»± tiệc, nên truyá»n lệnh ban cho cô. Vua sai ngưá»i và o ngục chặt đầu ông Gio-an.
“VUA MUá»N GIẾT GIOAN, NHƯNG LẠI SỢ DÂN CHÚNG, VÃŒ HỌ COI GIOAN NHƯ MỘT TIÊN TRIâ€
Ta thấy trình thuáºt cá»§a thánh sá» Matthêu có má»™t số Ä‘iểm khác vá»›i Thánh sá» Marcô (Mc 6, 17 – 29), mà ta sẽ liệt kê ra sau đây:
(1) Äiểm khác biệt thứ nhất:
VUA HÊRÔÄÊ CÓ THá»°C TÂM MUá»N GIẾT GIOAN KHÔNG?
– Ở Thánh sá» Matthêu nói: Vua Hêrôđê muốn giết Gioan, nhưng lại sợ dân chúng, nên vua đã giam Gioan và o má»™t chá»—, chỉ để ngăn chặn việc phản đối cá»§a ông đối vá»›i cuá»™c hôn nhân bất hợp pháp cá»§a nhà vua.
– Ở Thánh sá» Marcô nói: vua Hê-rô-đê biết ông Gio-an là ngưá»i công chÃnh thánh thiện, nên sợ ông, và còn che chở ông. Nghe ông nói, tức phản đối cuá»™c hôn nhân bất hợp pháp, nhà vua rất phân vân, nhưng lại cứ thÃch nghe. (Mc 6, 20).
Như váºy, Thánh sá» Marcô không kết án Hêrôđê nặng như ở Matthêu.
Theo Marcô, Hêrôđê vẫn còn chút gì đó là con ngưá»i, chưa hoà n toà n mất hết nhân tÃnh. Bằng chứng, vua biết cuá»™c hôn nhân cá»§a mình là bất hợp pháp, nghe Gioan nói ông rất phân vân, mặc dù đó là những lá»i nghịch nhÄ© nhưng vẫn thÃch nghe. Ông còn che chở cho Gioan, có lẽ bà Hêrôđia đã tìm má»i cách để giết cho bằng được, nhưng nhá» Hêrôđê che chở nên Gioan vẫn bằng an vô sá»±. Ở Matthêu, Hêrôđê không giết Gioan vì sợ dân chứng. Còn ở Marcô, Hêrôđê không giết Gioan vì khâm phục tư cách và hà nh động cá»§a ông. Äây chÃnh là má»™t Ä‘iểm son còn sót lại trong con ngưá»i cá»§a Hêrôđê.
ChÃnh Ä‘iểm khác biệt nà y mà câu chuyện sẽ còn nhiá»u Ä‘iểm khác nhau giữa hai thánh sá».
Äiểm chung nhất giữa hai Thánh sá» là Gioan không được tá»± do mà bị giam trong tù, mục Ä‘Ãch là hạn chế sá»± chống đối cá»§a ông vá» cuá»™c hôn nhân bất hợp pháp nà y.
(2) Äiểm khác biệt thứ hai:
BÀ HÊRÔÄIA CÓ MẶT TRONG BUá»”I TIỆC MỪNG SINH NHẬT NÀY KHÔNG?
Việc bà có hoặc không có mặt sẽ đánh giá cao hay hạ thấp vua Hêrôđê.
– Theo Thánh sá» Matthêu: Sau khi cô con gái bà Hêrôđia (tên là Salômê) nhảy múa xong, Hêrôđê có hứa ban cho cô bất cứ Ä‘iá»u gì cô xin. Nghe lá»i mẹ xúi bảo, cô thưa rằng: “Xin Ngà i ban cho con, ngay tại chá»—, cái đầu ông Gio-an Tẩy-Giả đặt trên mâm.
Như váºy, theo Matthêu, bà Hêrôđia đã có mặt trong buổi tiệc nà y. Việc bà có mặt, chứng tá» Hêrôđê và bà đã sống công khai là vợ chồng trước mặt các vị thượng khách. Tức vua Hêrôđê đã chà đạp lên luáºt Do Thái, ngang nhiên ăn ở vá»›i ngưá»i chị dâu cá»§a mình.
– Theo Thánh sá» Marcô: Sau khi Hêrôđê hứa vá»›i cô con gái bà Hêrôđia sẽ cho cô bất cứ Ä‘iá»u gì cô xin. Cô gái Ä‘i ra há»i mẹ: “Con nên xin gì đây? ” Mẹ cô nói: “Äầu Gio-an Tẩy Giả.” Láºp tức cô vá»™i trở và o đến bên nhà vua và xin rằng: “Con muốn ngà i ban ngay cho con cái đầu ông Gio-an Tẩy Giả, đặt trên mâm.” (Mc 6, 24 – 25).
Như váºy, theo Marcô, bà Hêrôđia không có mặt trong bữa tiệc nà y, mà ở sau háºu trưá»ng. Ta không biết vua Hêrôđê đã ăn ở vá»›i bà hay chưa, nhưng sá»± kiện bà không có mặt trong bữa tiệc, chứng tá» vua Hêrôđê còn tôn trá»ng các vị khách má»i, không muốn cho má»i ngưá»i thấy Ä‘iá»u chướng tai gai mắt.
Vâng đây cÅ©ng là má»™t Ä‘iểm son nữa cá»§a Hêrôđê. Thánh sá» Marcô đã dà nh cho nhà vua má»™t chút sá»± tôn trá»ng cần thiết trong bữa tiệc sinh nháºt nà y.
Phần còn lại cá»§a câu chuyện, ở hai thánh sá» hoà n toà n giống nhau, Vua Hêrôđê rất buồn, nhưng vì đã trót thá», lại có mặt các vị thượng khách nên nhà vua đã sai chém đầu Gioan theo lá»i yêu cầu cá»§a cô gái.
Qua câu chuyện nà y, chúng ta rút ra được các bà i há»c sau đây:
(1) BÀI HỌC THỨ NHẤT: Sự can đảm, anh dũng của Thánh Gioan Tẩy Giả.
Gioan đã dùng chÃnh cái chết cá»§a mình, để ngăn cản nhà vua trước má»™t việc trái vá»›i luân thưá»ng đạo lý. Cái chết cá»§a ông đã dạy cho con ngưá»i qua má»i thá»i đại má»™t bà i há»c, đó là phải can đảm lên tiếng trước Ä‘iá»u xấu, Ä‘iá»u bất công, Ä‘iá»u lá»—i luáºt Chúa, cho dù đó là ngưá»i thế nà o.
Nếu ta im lặng, lo cho bản thân mình, tức ta cÅ©ng mang tá»™i đồng lõa. Khi má»™t Ä‘iá»u xấu bị nhiá»u ngưá»i lên tiếng, kẻ thá»§ ác cÅ©ng phải chùn tay, nếu không nói há» không dám thá»±c hiện, thì chà Ãt há» cÅ©ng chưa dám thá»±c hiện. Khi lên tiếng trước má»™t việc trái lương tâm, má»™t việc trái vá»›i luáºt Chúa, đó cÅ©ng là má»™t cách TỠđạo.
(2) BÀI HỌC THỨ HAI: Sá»± quan trá»ng cá»§a lá»i hứa, lá»i thá».
Vua Hêrôđê thá»±c tâm không muốn giết Gioan, trái lại còn che chở cho ông, nhưng vì má»™t lá»i thá» trong lúc cao hứng đã giết chết Gioan, giết chết má»™t mạng ngưá»i, nói đúng hÆ¡n giết chết má»™t vị thánh.
Äáng lý ra, chức vụ cà ng cao thì lá»i nói cà ng phải cẩn trá»ng, và lá»i nói cá»§a má»™t ông vua cà ng phải cẩn trá»ng hÆ¡n nữa. Hêrôđê đã dại dá»™t tá»± đưa mình và o “thế kẹtâ€, ông đã không lưá»ng trước được háºu quả cá»§a nó.
Ông lấy là m Ä‘au buồn vì đây là chuyện không ngá». Ông bị đặt trước má»™t chá»n lá»±a: giết hay không giết Gioan. Äám đông quan khách tạo má»™t áp lá»±c vô hình trên ông. Vì đã lỡ thá» hứa trước mặt há», nên ông không dám rút lại. Ông sợ rút lại sẽ bị mang tiếng là nuốt lá»i, và sẽ bị mất uy tÃn. Hêrôđê đã chá»n mình, chá»n danh dá»± và cái ghế cá»§a mình hÆ¡n. Ông hy sinh Gioan để giữ được tiếng tăm và tình yêu vá»›i bà Hêrôđia.
Chúng ta có can đảm nháºn ra mình sai lầm và có dám dừng lại không?
Là m sao chúng ta không bị cuốn từ tá»™i nà y sang tá»™i khác? Rút lại má»™t lá»i hứa có khi còn khó hÆ¡n giữ lá»i hứa ấy. Hêrôđê là ngưá»i bị nô lệ bởi ná»—i sợ, sợ Gioan, sợ dân, sợ quan khách… Äúng hÆ¡n là ông sợ chÃnh mình, sợ ngưá»i ta nghÄ© xấu vá» mình.
(3) BÀI HỌC THỨ BA: Liá»u mình sống trong tá»™i, ắt phải Ä‘i đến cùng.
Bà Hêrôđia quyết tâm theo đuổi cuộc hôn nhân bất hợp pháp với Hêrôđê vì sự già u sang lôi cuốn bà .
Tiến trình Ä‘i và o con đưá»ng đó như sau:
(1) Ly dị (bá») ngưá»i chồng mình Ä‘ang sống, đó là Phlip anh vua Hêrôđê.
(2) Giết Gioan cho bằng được vì ông là rà o cản lớn nhất, không cho bà đến với vua Hêrôđê.
(3) Xúi con gái mình (Salômê) tham gia và o tá»™i giết ngưá»i. Äáng lý bà là ngưá»i mẹ, trước nhất phải sống là m gương cho con, sau đó dùng những lá»i hay lẽ phải dạy dá»— con, nhưng vì mục Ä‘Ãch nhÆ¡ bẩn, nên bà đã đưa con gái mình và o đà ng tá»™i lá»—i, dùng chÃnh con gái mình để thá»±c hiện hà nh vi giết ngưá»i.
(4) Cuối cùng bà lấy Hêrôđê. Ta nên nhớ, bà Hêrôđia mang tội loạn luân đến hai lần: Bà vừa là chị dâu, vừa là cháu vợ của Hêrôđê.
Như váºy, khi đã liá»u mình dấn sâu và o tá»™i, bà Hêrôđia không thể dừng lại ở bất kỳ chặng nà o mà đã Ä‘i đến cùng, tá»™i chồng lên tá»™i. Äây cÅ©ng là bà i há»c cho má»—i ngưá»i chúng ta, nếu chẳng may vì yếu Ä‘uối, vì lý do gì đó đưa con ngưá»i cá»§a ta và o má»™t Ä‘iá»u xấu, ta nên dừng lại má»™t chút để suy nghÄ© và phải có sá»± can đảm dừng lại kịp lúc trước khi quá muá»™n.
“CÃC MÔN Äá»’ CỦA GIOAN ÄẾN LẤY XÃC THẦY VÀ CHÔN CẤT, Rá»’I ÄI BÃO TIN CHO CHÚA GIÊSU.â€
Chi tiết nà y nói lên mối liên hệ thân tình giữa Gioan Tẩy giả và Chúa Giêsu, đồng thá»i nhấn mạnh vai trò cá»§a Gioan Tẩy giả là hướng vá» Chúa Giêsu. Gioan Tẩy giả không phải là Chúa Giêsu, nhưng là ngưá»i giúp anh em mình đến vá»›i Ngà i. ChÃnh Gioan Tẩy giả đã tuyên bố: “Tôi không phải là ánh sáng, nhưng tôi đến để là m chứng cho ánh sáng”.
Ngưá»i Kitô hữu được má»i gá»i sống hướng vá» Chúa, kết hợp vá»›i Chúa, trở thà nh má»™t Chúa Kitô thứ hai cho anh em mình.
Bất kỳ ai trong chúng ta cÅ©ng được Thiên Chúa ban cho má»™t đặc ân cao quý là có quyá»n tá»± do lá»±a chá»n. Chúng ta được quyá»n chá»n bất cứ Ä‘iá»u gì, hà nh động thế nà o, cư xá» ra sao như chúng ta muốn.
Nhưng chúng ta đừng quên phải sá» dụng quyá»n đó như thế nà o. Vua Hêrôđê đã cho mình quyá»n “tá»± do†cá»§a má»™t ông vua, nghÄ©a là muốn là m gì thì là m, muốn giết ai thì giết. Nhưng đâu biết rằng chÃnh lúc ông thá»±c hiện quyá»n tá»± do quyết định ấy, lại là lúc ông bị rà ng buá»™c bởi má»™t sức mạnh khác ; đó là lá»i thá» và danh dá»± cá»§a ông trước mặt các khách dá»± tiệc.
Trang Tin Mừng kể vá» cái chết cá»§a Gioan có cáºt vấn lương tâm thế giá»›i ngà y nay cÅ©ng như quá khứ rằng cái chết cá»§a bao con ngưá»i vô tá»™i là do thái độ im lặng đồng lõa cá»§a chúng ta hay không ?
Äừng sợ kẻ có thể giết chết phần xác, nhưng hãy canh chừng kẻ có thể là m cho chúng ta chết phần linh hồn. Ta hãy noi gương Gioan tẩy Giả, can đảm là m chứng cho Sá»± Tháºt và coi chừng kẻ xúi giục ta đồng lõa vá»›i sá»± dữ!
Lạy Chúa! xin cho chúng con Æ¡n thêm lòng can đảm để chúng con dám nói lên sá»± tháºt giữa bao nhiêu bất công chúng quanh chúng con. Xin cho chúng con biết sống theo sá»± tháºt dù phải gặp khó khăn chống đối. Xin cho chúng con khi gặp thá» thách gian nan giữa cuá»™c Ä‘á»i biết nhìn lên tháºp giá Chúa là điểm tá»±a cá»§a cuá»™c Ä‘á»i chúng con.
Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

