LỜI CHÚA THỨ BẢY TUẦN XIII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (08/7/2017)

“LÀM SAO CÁC PHÙ RỂ CÓ THỂ BUỒN RẦU KHI TÂN LANG CÒN ĐANG Ở VỚI HỌ”.

BÀI ĐỌC I: St 27, 1-5. 15-29
“Giacóp chiếm vị và trộm lấy chúc lành của anh”.
Trích sách Sáng Thế.

Isaac đã già, mắt loà không còn trông thấy được nữa. Ông gọi con trai cả là Êsau mà bảo rằng: “Hỡi con”. Êsau thưa: “Dạ, con đây”. Ông nói tiếp: “Con thấy cha đã già rồi, cha không biết ngày nào cha chết. Con hãy lấy khí giới: cung, tên, rồi đi ra ngoài; khi săn được gì, con hãy lấy mà dọn món ăn mà con biết cha ưa thích, rồi đem cho cha ăn, và cha sẽ chúc lành cho con trước khi cha chết”.

Bà Rêbecca nghe lời ấy (…) và khi Êsau ra đồng để thi hành lệnh của cha (…) thì bà lấy áo tốt của Êsau mà bà vẫn giữ trong nhà, đem mặc cho Giacóp. Bà lấy da dê mà bọc tay và quấn cổ Giacóp. Đoạn bà lấy cháo và bánh đã nấu trao cho Giacóp…

Giacóp bưng lên cho cha mà nói rằng: “Thưa cha”. Isaac nói: “Cha nghe rồi. Hỡi con, con là ai?” Giacóp thưa: “Con là Êsau trưởng nam của Cha. Con đã làm như cha dạy, xin cha chỗi dậy, ngồi ăn thịt con đã săn được để cha chúc lành cho con”. Isaac lại nói với con: “Hỡi con, lẽ nào con săn được mau như thế?” Giacóp thưa: “Thánh ý Thiên Chúa đã định, nên con chóng được như ý muốn”. Isaac bảo rằng: “Hỡi con, con hãy lại đây để cha rờ thử xem con có phải là Êsau con của cha hay không”. Giacóp tiến lại gần cha. Isaac rờ con mà nói: “Tiếng nói là tiếng Giacóp, còn tay lại là tay Êsau”. Ông không nhận ra được, vì tay (cậu) có lông như tay anh cả. Vậy ông chúc lành cho con mà nói: “Con có phải là Êsau con cha thật không?” Giacóp đáp: “Thưa phải”. Ông nói tiếp: “Hỡi con, hãy đem cho cha ăn thịt săn của con, để cha chúc lành cho con”. Khi ông ăn đồ con đem đến xong, con ông lại đem rượu cho ông uống. Uống xong, ông bảo con rằng: “Hỡi con, hãy lại đây hôn cha”. Giacóp lại gần hôn cha; ông ngửi thấy mùi thơm của bộ áo con, thì chúc lành cho con mà rằng: “Mùi thơm của con ta như mùi hương cánh đồng phì nhiêu mà Chúa đã chúc phúc. Xin Thiên Chúa ban cho con những giọt sương trời, giải đất mầu mở, lúa miến và rượu nho dư đầy. Các dân tộc sẽ suy phục con, các chi họ sẽ sấp mình trước con. Con hãy làm chủ các anh em con, các con cái của mẹ con sẽ phủ phục trước mặt con. Ai nguyền rủa con, thì sẽ bị nguyền rủa; và ai chúc lành cho con, thì sẽ được đầy phúc lành”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 134, 1-2. 3-4. 5-6
Đáp: Các ngươi hãy ngợi khen Chúa, vì Người nhân hậu (c. 3a).

1) Các ngươi hãy ngợi khen danh Chúa, hãy ngợi khen Chúa, hỡi các tôi tớ của Người là những kẻ đứng trong nhà Chúa, trong tiền đường nhà Chúa chúng ta. – Đáp.

2) Các ngươi hãy ngợi khen Chúa, vì Người nhân hậu; hãy ca tụng danh Chúa, vì danh Người rất ngọt ngào. Vì Chúa đã chọn Giacóp cho mình, đã chọn Israel làm sở hữu. – Đáp.
3) Tôi đã nhận biết Chúa cao cả, Thiên Chúa chúng tôi vượt lên trên hết thảy các thần. Mọi sự Chúa muốn Chúa đã làm, trên trời dưới đất, trong biển và nơi các vực thẳm. – Đáp.

ALLELUIA: Tv 24, 4c và 5a
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Chúa và xin hướng dẫn con trong chân lý của Ngài. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 9, 14-17
“Làm sao các phù rể có thể buồn rầu khi tân lang còn đang ở với họ”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu sang miền Giêsarênô, các môn đệ Gioan đến gặp Người mà hỏi: “Tại sao chúng tôi và những người biệt phái thì giữ chay, còn môn đệ của Ngài lại không?” Chúa Giêsu nói với họ rằng: “Làm sao các khách dự tiệc cưới có thể buồn rầu khi tân lang đang còn ở với họ? Rồi sẽ có ngày tân lang ra đi, bấy giờ họ mới giữ chay. Không ai lấy vải mới mà vá vào áo cũ, vì miếng vải mới làm áo dúm lại, và chỗ rách lại càng tệ hơn. Người ta cũng không đổ rượu mới vào bầu da cũ, chẳng vậy, bầu da vỡ, rượu đổ ra, và bầu da hư mất. Nhưng rượu mới thì đổ vào bầu da mới, và cả hai được nguyên vẹn”.

Đó là lời Chúa.
____________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các Bài Đọc hôm nay dẫn chứng cho chúng ta thấy sự khôn ngoan của Thiên Chúa và sự khôn khéo của thế gian.

TRONG BÀI ĐỌC I trích Sách Sáng thế, vì bà Rebekah muốn quyền trưởng nam thuộc về Jacob như Thiên Chúa đã mặc khải cho bà trước khi sinh hai con (Gen 25:23), nên bà đã dùng kế hoạch khôn khéo để Isaac phải chúc lành cho Jacob.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, các môn đệ của Gioan dùng sự khôn ngoan của con người đến chất vấn Chúa Giêsu: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisiêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” Chúa Giêsu trả lời họ: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể than khóc, khi chàng rể còn ở với họ? Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi rồi, bấy giờ họ mới ăn chay.”

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
________________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mt 9, 9-13)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Bảy Tuần XIII Thường niên, chúng ta tiếp tục Chương 9 Phúc âm Matthêu.

Bài Tin mừng hôm nay (Mt 9, 9-13) được cả 3 Thánh sử Nhất lãm tường thuật:

+ Matthêu (Mt 9, 9-13)
+ Marcô (Mc 2, 18 – 22)
+ Luca (Lc 5, 33 – 39).

Bài Tin mừng đề cập cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và các môn đệ của Gioan Tảy Giả về việc ĂN CHAY.

Cả 3 Thánh sử đều đặt Bài Tin mừng hôm nay ngay sau Bài Tin mừng Chúa Giêsu và các môn đệ dùng bữa tại nhà ông Lêvi (Matthêu), sau khi ông này được Chúa Giêsu kêu gọi làm môn đệ.

Mặc dù nó không phù hợp chút nào, còn mang tính khôi hài và châm biến:

Tại sao đang ăn uống vui vẻ lại nổ ra tranh luận về việc ăn chay? Sao không tranh luận vào lúc khác.

Thực ra 3 Thánh sử có sự khác biệt vể điểm này:

+ Matthêu thì viết: “Khi ấy, Chúa Giêsu sang miền Giêsarênô”, có nghĩa bữa tiệc đã xong, Chúa Giêsu và các môn đệ đã rời khỏi nhà ông Lêvi sang miền Giêsarênô.

+ Luca và Marcô thì cho rằng đang khi Chúa Giêsu dự tiệc, thì có người đến hỏi.

Marcô viết: “Bấy giờ các môn đệ ông Gio-an và các người Pha-ri-sêu đang ăn chay; có người đến hỏi Đức Giê-su: “Tại sao các môn đệ ông Gio-an và các môn đệ người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay? ” (Mc 2, 18).

Người này đến hỏi, không ai khác hơn là một môn đệ của Gioan Tảy Giả.

Sự khác biệt này không quan trọng cho bằng: Lúc ấy dưới cái nhìn của môn đệ Gioan và người Biệt Phái, môn đệ của Chúa Giêsu không giữ truyền thống đạo đức của Do Thái giáo.

Như vậy đang có dư luận không tốt về Chúa Giêsu. Họ muốn nói rằng: Chúa Giêsu không biết dạy bảo các môn đệ của Ngài, vì Ngài là Thầy của họ.

Chúa Giêsu cũng nhìn nhận dư luận không tốt này, Ngài không hề phủ nhận, vì có lần Chúa Giêsu đã nói:

Matthêu viết: “Thật vậy, ông Gio-an đến, không ăn không uống, thì thiên hạ bảo: “Ông ta bị quỷ ám.” Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai, thì thiên hạ lại bảo: “Đây là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi.” Nhưng đức Khôn Ngoan được chứng minh bằng hành động.” (Mt 11, 18 – 19).

Bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu muốn dạy cho môn đệ Gioan bài học: Thế nào là ăn chay đúng nghĩa, đẹp lòng Thiên Chúa, lúc nào cần ăn chay, lúc nào không.

Chẳng lẽ cứ ăn uống bình thường như mọi người thì lại bị kết án là không ăn chay, quân “khô đạo” sao!

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU SANG MIỀN GIÊSARÊNÔ, CÁC MÔN ĐỆ GIOAN ĐẾN GẶP NGƯỜI MÀ HỎI: “TẠI SAO CHÚNG TÔI VÀ NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI THÌ GIỮ CHAY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA NGÀI LẠI KHÔNG?”

“CÁC MÔN ĐỆ GIOAN ĐẾN GẶP NGƯỜI”

Sau khi Gioan Tẩy Giả bị bắt và bị chém đầu, Chúa Giêsu bắt đầu công khai Sứ vụ loan báo Tin mừng. Các môn đệ của Gioan rất đông, họ sống rải rác trên khắp nước Israen và vẫn sống theo lối sống khắc khổ của thầy mình.

Trong bữa tiệc nhà ông Matthêu, sau khi Chúa Giêsu cho nhóm Biệt Phái bài học khi họ trách Ngài ngồi đồng bàn với đám người thu thuế và tội lỗi.

Các môn đệ của Gioan cũng chứng kiến cảnh này, dưới con mắt của họ: các môn đệ của Chúa Giêsu chỉ là những người thất học, quê mùa, mê ăn uống.

Nên các môn đệ của Gioan tiến đến: không phải để trách cứ Chúa Giêsu mà là trách các môn đệ của Ngài. Họ nói: “Tại sao chúng tôi và những người biệt phái thì giữ chay, còn môn đệ của Ngài lại không?”. Họ muốn lôi léo cả nhóm Pharisiêu vào cuộc để tăng thêm “trọng lượng” lời trách cứ của mình.

Dụng ý của họ thật rõ ràng, họ muốn nhắm vào Chúa Giêsu, vì Ngài không biết dạy bảo các môn đệ.

“TẠI SAO CHÚNG TÔI VÀ NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI THÌ GIỮ CHAY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA NGÀI LẠI KHÔNG?”

A/ QUAN NIỆM CỦA NGƯỜI DO THÁI VỀ VIỆC ĂN CHAY:

Có nhiều quan niệm khác nhau về việc ăn chay:

Có người ăn chay để được trẻ trung hơn, để tinh thần nhanh nhẹn hơn. Người Do thái giữ chay để ăn năn tội, để khóc thương kẻ chết hoặc để chờ Chúa đến hoặc để xin ơn đặc biệt nào đó nơi Chúa.

Mỗi năm người Do thái dành một ngày chính thức để cả nước ăn chay. Đó là ngày lễ Xá tội (Lv 23, 29).

Tuy nhiên cũng có những ngày ăn chay khác có tính tập thể để kỷ niệm những biến cố đau buồn của dân tộc. Ngôn sứ Giôen đã mời người ta ăn chay, khóc lóc và than van (Ge 2, 12). Vào thời Đức Giêsu, các môn đệ của Gioan Tẩy Giả và nhóm Pharisêu còn ăn chay do lòng đạo đức riêng, có người hai lần một tuần (Lc 18, 12).

B/ QUAN NIỆM CỦA CHÚA GIÊSU VỀ VIỆC ĂN CHAY:

“CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HỌ RẰNG: “LÀM SAO CÁC KHÁCH DỰ TIỆC CƯỚI CÓ THỂ BUỒN RẦU KHI TÂN LANG ĐANG CÒN Ở VỚI HỌ? RỒI SẼ CÓ NGÀY TÂN LANG RA ĐI, BẤY GIỜ HỌ MỚI GIỮ CHAY”

Chúa Giêsu trả lời cho các môn đệ Gioan biết: Ăn chay là một việc tốt, một công việc đạo đức. Nhưng không phải lúc nào cũng ăn chay. Ăn chay phải đúng nơi đúng lúc và đúng mục đích.

Chúa Giêsu đã đưa ra một kinh nghiệm dân gian phổ biến, đó là tiệc cưới ở nước Israen, thời của Ngài:

Đám cưới người Do Thái có một điểm độc đáo:

Có khi kéo dài cả tuần lễ, tuần trăng mật của đôi tân hôn không phải ở đâu khác mà là ở chính tại nhà mình. Đó là một thời gian lễ hội tưng bừng cho cô dâu chú rể. Mọi sự long trọng nhất đều dành cho đôi tân hôn. Họ được đối xử như những ông hoàng. Họ không phải đi lính. Ngay cả việc ăn chay, một trong những việc đạo đức chính yếu, chẳng những là chàng rể mà cả những thực khách cũng được miễn chước vì chàng rể.

“LÀM SAO CÁC KHÁCH DỰ TIỆC CƯỚI CÓ THỂ BUỒN RẦU KHI TÂN LANG ĐANG CÒN Ở VỚI HỌ?”.

Chúa Giêsu đã tự ví mình là chàng rể. Các môn đệ là khách dự tiệc cưới.

Ngài là nguyên nhân, là động lực đem lại niềm vui cho nhân loại và là lý do cao nhất khiến người ta làm hay không làm một việc nào đó: tất cả đều vì Chúa, vì yêu mến Ngài.

Trong khi các môn đệ của Gioan và người Biệt phái tuân giữ một số ngày chay tịnh, thì Chúa Giêsu và các môn đệ của Ngài tự miễn chước.

Hành động như thế, Chúa Giêsu muốn nói lên sự độc lập của Ngài và của các môn đệ đối với một số truyền thống cũ. Chúa Giêsu đã minh định thái độ của Ngài khi tuyên bố về sự hiện diện của Tân lang. Ngài chính là Tân lang, là Ðấng Cứu Thế mà con người mong đợi.

Theo truyền thống Do thái giáo, việc giữ chay được liên kết chặt chẽ với việc chờ đợi Ðấng Cứu Thế. Ăn chay có nghĩa là nói lên niềm trông đợi Ðấng Cứu Thế.

Căn cứ trên ý nghĩa và mục đích của việc giữ chay như thế, Chúa Giêsu muốn cho mọi người thấy rằng NGÀI CHÍNH LÀ ÐẤNG CỨU THẾ, do đó các môn đệ không cần giữ chay, bởi vì họ không cần phải trông đợi nữa. Ðó là thái độ hợp thời và hợp lý: họ đang sống bên Chúa Giêsu: thái độ của họ không phải là thái độ buồn sầu, khóc lóc.

Thời của Ðấng Cứu Thế không phải là thời của tang chế, ủ dột, mà là thời của hân hoan.

Nhưng các Kitô hữu thời Sơ khai và chúng ta hôm nay vẫn giữ việc ăn chay (Cv 13, 2; 14, 23; 2 Cr 6, 5) đặc biệt vào những ngày thứ Tư và thứ Sáu (sách Điđakhê 8, 1), thay vì thứ Hai và thứ Năm như người Do thái.

Nhưng họ ăn chay không phải để chờ một Đấng chưa đến, mà để chuẩn bị lòng mình đón đợi một Đấng sắp lại đến trong vinh quang.

Thánh Phaolô đã kêu gọi “Anh em hãy vui lên. Tôi xin nhắc lại một lần nữa, anh em hãy vui luôn trong Chúa”. Kitô giáo là Đạo của niềm vui vì là Đạo của ơn cứu thoát và là Đạo của Tin Mừng.

Tâm tình thường xuyên của chúng ta phải là vui mừng trong Chúa. Và niềm vui của chúng ta còn phải tỏa lan sang cho những người sống chung quanh nữa.

“KHÔNG AI LẤY VẢI MỚI MÀ VÁ VÀO ÁO CŨ, VÌ MIẾNG VẢI MỚI LÀM ÁO DÚM LẠI, VÀ CHỖ RÁCH LẠI CÀNG TỆ HƠN.

NGƯỜI TA CŨNG KHÔNG ĐỔ RƯỢU MỚI VÀO BẦU DA CŨ, CHẲNG VẬY, BẦU DA VỠ, RƯỢU ĐỔ RA, VÀ BẦU DA HƯ MẤT. NHƯNG RƯỢU MỚI THÌ ĐỔ VÀO BẦU DA MỚI, VÀ CẢ HAI ĐƯỢC NGUYÊN VẸN”

VẢI MỚI – ÁO MỚI; RƯỢU MỚI – BẦU DA MỚI: GIỮ ĐƯỢC CẢ HAI

Đức Giêsu đem đến những giáo huấn và tinh thần mới. Liệu có thể ghép những cái mới đó vào cái khung của lối sống cũ không?

Bằng hai ví dụ, Ngài cho thấy điều đó khó thực hiện và gây nguy hại.

Miếng vải mới được vá vào chiếc áo cũ, sẽ co lại và làm áo rách thêm. Rượu mới được đổ vào bầu da cũ, thì bầu sẽ bị nứt mà rượu lại chảy ra.

Hình ảnh bầu da cũ và mới cùng với rượu cũ và mới muốn nói đến thái độ thích hợp cho mọi việc, ngay cả những việc đạo đức.

Vải mới có độ co dãn mạnh hơn áo cũ, vì chưa được giặt giũ nhiều. Nếu một người vá vải mới vào áo cũ, nó sẽ co lại và làm cho chỗ rách càng tệ hơn.

Rượu mới có nồng độ mạnh hơn rượu cũ, như vậy không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ: “vì như vậy, bầu sẽ bị nứt: rượu chảy ra và bầu cũng hư. Nhưng rượu mới thì đổ vào bầu mới: thế là giữ được cả hai.

Đức Giêsu đã ví: áo cũ hay bầu rượu cũ chính là Luật Môsê truyền dạy cho dân. Còn áo mới và rượu mới, đó là luật của Chúa, đó là những giáo huấn và tinh thần mới, cụ thể Bài giảng Tám mối phúc,…

“GIỮ ĐƯỢC CẢ HAI”.

Như vậy, để giữ được cả hai, tức Luật Chúa và Luật Môsê, ta phải đưa Luật Môsê lên tầm cao mới, tức thay nó bằng bầu rượu mới, thì mới dung hợp được giáo huấn của Đức Giêsu.

Để tiếp nhận đạo lý của Đức Giêsu, người nghe phải có một thái độ cởi mở, họ mới có thể tiếp nhận những mặc khải mới của Ngài. Nếu họ cứ cho Lề Luật cũ đã hoàn hảo như các kinh-sư nghĩ, thì họ sẽ không tiếp nhận Giáo lý mới đó.

RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI:

Trong dân gian người ta vẫn hay dùng kiểu nói: RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI để chê trách sự bảo thủ, ù lì.

Ở Việt Nam, trong các kỳ Đại hội Đảng, mặc dù có sự bầu bán, chọn ra nhân sự mới để lãnh đạo đất nước. Nhưng đường lối lãnh đạo thì vẫn như cũ, không có gì thay đổi, vẫn kiên định: Kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa (RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI), làm cho đất nước kiệt quệ, các nhóm lợi ích tha hồ lũng đoạn, vơ vét, nợ công càng chồng chất và đi đến chỗ vỡ nợ.

Đi vay mượn khắp nơi, lấy nợ mới để trả nợ cũ, chứ không có bất kỳ giải pháp nào khắc phục vì vẫn kiên định: Kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa.

Chỉ khi nào người ta chịu thay đổi cương lĩnh, thay đổi đường lối, thì đất nước mới mong đổi mới và phát triển. Bao lâu vẫn còn theo lối cũ, vẫn RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI thì tình trạng vẫn vậy, có khi còn thụt lùi nữa.

TRỞ LẠI BÀI TIN MỪNG:

Thái độ thích hợp với thời đại của Chúa Giêsu là đón nhận Tin mừng và việc ăn chay không phải để phô trương công đức mà là để biến đổi mình theo Tin mừng của Chúa.

Điều đáng cho chúng ta suy nghĩ là thái độ của các môn đệ của Gioan. Họ ăn chay và cho rằng đó là đạo đức. Họ cũng muốn người khác giống như họ. Nếu không giống như họ thì không phải đạo đức.

Nhiều khi đó cũng là thái độ của chúng ta. Chúng ta tự cho mình là đạo đức và đòi hỏi người khác cũng giống như mình. Thậm chí, chúng ta còn dùng chính việc đạo đức của mình để làm tiêu chuẩn xét đoán người khác. Ai không sống theo kiểu của chúng ta thì không đạo đức.

Lạy Chúa!

Xin Chúa giúp con biết khiêm tốn để biết lắng nghe tiếng Chúa. Xin giúp con biết cố gắng làm những việc đạo đức để biến đổi mình mỗi ngày một tốt hơn chứ không phải làm để phô trương, càng không phải làm để phê phán người khác.

Amen.
____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ BẢY TUẦN XIII THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (08/7/2017) – (Mt 9, 14-17)