Lời Chúa thứ bảy tuần III mùa Chay năm chẵn (05/3/2016) – (Lc 18, 9-14) – THÁNG KÍNH THÁNH GIUSE

DỤ NGÔN NGƯỜI PHARISIÊU VÀ NGƯỜI THU THUẾ

“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI”.

BÀI ĐỌC I: Hs 6, 1b-6
“Ta muốn tình yêu, chớ không muốn hy lễ”.
Trích sách Tiên tri Hôsê.

Đây Chúa phán: Trong cảnh khốn khổ, từ ban mai, họ chỗi dậy chạy tìm kiếm Ta. “Hãy đến, và chúng ta quay trở về với Chúa, vì Chúa bắt chúng ta, rồi sẽ tha chúng ta; Chúa đánh chúng ta, rồi sẽ lại chữa chúng ta. Sau hai ngày Người cho chúng ta sống lại, đến ngày thứ ba, Người đỡ chúng ta đứng lên, và chúng ta sẽ sống trước mặt Người. Chúng ta hãy nhận biết Chúa và hãy ra sức nhận biết Chúa. Người sẵn sàng xuất hiện như vừng đông, và sẽ đến cùng chúng ta như mưa thuận và như mưa xuân trên mặt đất”.

Hỡi Ephraim, Ta sẽ làm gì cho ngươi? Hỡi Giuđa, Ta sẽ làm gì cho ngươi? Tình thương các ngươi như đám mây ban sáng, như sương sớm tan đi. Vì thế, Ta dùng các tiên tri nghiêm trị chúng, và Ta dùng lời từ miệng Ta phán ra mà giết chúng. Án phạt các ngươi bừng lên như ánh sáng. Vì chưng, Ta muốn tình yêu, chớ không muốn hy lễ. Ta muốn sự hiểu biết Thiên Chúa hơn là của lễ toàn thiêu.

Đó là lời Chúa.

BÀI TIN MỪNG: Lc 18, 9-14
“Người thu thuế ra về được khỏi tội”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu nói dụ ngôn sau đây với những người hay tự hào mình là người công chính và hay khinh bỉ kẻ khác: “Có hai người lên đền thờ cầu nguyện, một người biệt phái, một người thu thuế. Người biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các người khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay mỗi tuần hai lần, và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của tôi’. Người thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trời, đấm ngực mà nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tội’. Ta bảo các ngươi: người này ra về được khỏi tội, còn người kia thì không. Vì tất cả những ai tự nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống; và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

SUY NIỆM & CHIA SẺ:

LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:

Các Bài Đọc hôm nay tập trung trong việc con người sống mối liên hệ với Thiên Chúa.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Hôsê.

Con người tưởng có thể qua mặt Thiên Chúa bằng lối sống hời hợt bên ngòai như dâng các lễ vật hy sinh để đền bù tội lỗi, rồi sau đó cứ tha hồ phạm tội. Con người có biết đâu Thiên Chúa thấu suốt tâm can, Ngài đâu cần những lễ vật vì mọi sự trong trời đất thuộc quyền của Ngài.

Điều Thiên Chúa muốn. Ngài tỏ cho con người biết rõ ràng: “Ta muốn tình yêu chứ không cần hy lễ, thích được các ngươi nhận biết hơn là được của lễ toàn thiêu.”

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, hai người lên Đền Thờ cầu nguyện, một người Biệt-phái và một người thu thuế. Người Biệt-phái tưởng Thiên Chúa không có trí nhớ, nên ông nhắc lại cho Ngài nhớ những việc ông đã làm; tưởng Thiên Chúa không đủ khôn ngoan nên ông giúp Chúa bằng cách so sánh giữa cuộc sống của ông với của người thu thuế.

Còn người thu thuế biết Thiên Chúa là Đấng thấu suốt mọi sự nên chỉ biết đấm ngực ăn năn: “Lạy Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.” Hậu quả được Chúa Giêsu tuyên bố: “người thu thuế, khi trở xuống mà về nhà, thì đã được nên công chính rồi; còn người Biệt-phái thì không.”
___________________________

ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ĐÂY VỚI NHỮNG NGƯỜI HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÁC”

KHI ẤY:

Như ta biết Chương 18 của Phúc âm Luca được bắt đầu bằng 2 dụ ngôn mà chỉ có Luca tường thuật. Đây là 2 dụ ngôn đặc sắc mà chỉ Luca mới có, thể hiện nét đặc biệt nơi con người của ông. Bao giờ cũng vậy: Khi bài Tin mừng chỉ có một thánh sử tường thuật, Đoạn Tin mừng đó sẽ nói lên nét đặc sắc và quan điểm rõ rệt của thánh sử đó.

Vậy quan điểm của Luca là gì?

Luca là một y sĩ, ông luôn đứng về phía người nghèo, người cô thân cô thế, người tội lỗi, người đau khổ, tật nguyền. Khi Luca đứng hẳn về phía những người này như vậy, ông sẽ công khai lên án, công kích những người thuộc phía bên kia, những người cậy quyền cậy thế áp bức người khác, những người tự hào mình là công chính để chê bai, khinh bỉ người tội lỗi.

Hai dụ ngôn bắt đầu Chương 18, đó là:

+ Dụ ngôn Quan toà bất chính và bà goá quấy rầy (Lc 18, 1-8)
+ Dụ ngôn Người Pharisiêu và người thu thuế (Lc 18, 9-14) mà Bài Tin mừng hôm nay tường thuật

“CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ĐÂY VỚI NHỮNG NGƯỜI HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÁC”

Như vậy Luca đã cho độc giả biết Chúa Giêsu kể dụ ngôn này nhắm vào hạng người nào: đó là người tự hào mình là người công chính và hay khinh bỉ kẻ khác.

HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH

Luca rất mỉa mai trong cụm từ “người hay tự hào mình là người công chính”. Thật hão, vì con người ai dám tự nhận mình là người công chính chứ! ai cũng là tội nhân trước mặt Chúa, ai cũng phạm tội và tội của ta còn nhiều hơn cả khi chúng ta nghĩ. Theo Luca : Không có ai là người công chính hết, ngay cả bản thân ông. Vậy ai tự hào mình là người công chính, người đó sẽ phạm thêm một tội, đó là tội giả dối.

Vậy ai tự hào mình là người công chính thì hãy nghe dụ ngôn sau đây:

“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ĐỀN THỜ CẦU NGUYỆN, MỘT NGƯỜI BIỆT PHÁI, MỘT NGƯỜI THU THUẾ”

“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ĐỀN THỜ CẦU NGUYỆN”

Độc giả sẽ thắc mắc:

Tại sao Đền thờ Giêrusalem hôm nay chỉ có 2 người đi dự lễ thôi? Còn bao người khác đâu? Đúng là Đền thờ vắng như Chùa Bà Đanh.

Đền thờ vắng cũng phải, vì ngay sau đó Chương 19, Luca mới nói Chúa Giêsu lên Đền thờ Giêrusalem và tại đó Ngài đã làm một việc thật quyết liệt, đó là đuổi những người buôn bán ra khỏi Đền thờ mà ta gọi là Thanh tảy Đền thờ (Lc19, 45)

Như vậy, ở Chương 18, theo Luca, Chúa chưa đến Giêrusalem, đang trên đường đi, Đền thờ lúc đó theo Luca mô tả: “Đã có lời chép rằng: Nhà Ta sẽ là nhà cầu nguyện thế mà các ngươi đã biến thành sào huyệt của bọn cướp! ” (Lc 19, 45b). Đền thờ mà biến thành hang trộm cướp thì còn ai muốn đến, do đó hôm nay chỉ có 2 người lên Đền thờ cầu nguyện thôi.

MỘT…… MỘT…..

Thực ra Đền thờ không vắng như Chùa Bà Đanh, trái lại nó rất đông, vì một khi Đền thờ biến thành nơi buôn bán thì hẳn phải có cảnh tấp nập người vào người ra.

Nhưng Luca chỉ nói có 2 người thôi, đó là 2 con người đại diện cho 2 loại người lên Đền thờ. Hai người đại diện đó là: “MỘT NGƯỜI BIỆT PHÁI, MỘT NGƯỜI THU THUẾ”: Một người công chính hão và một người tội lỗi.

Như vậy, Luca đã ra mặt chỉ đích danh người Pharisiêu và cũng chỉ đích danh người thu thuế như là một đối trọng nặng ký.

“NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, TÔI CẢM TẠ CHÚA VÌ TÔI KHÔNG NHƯ CÁC NGƯỜI KHÁC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÌNH, HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA; TÔI ĂN CHAY MỖI TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÁC HOA LỢI CỦA TÔI’

Luca bắt đầu thuật lại thái độ cầu nguyện của 2 người. Trước tiên ông mô tả người Pharisiêu

NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG:

“Người Pha-ri-sêu đứng thẳng”, đây là tư thế của con người tự phụ, kiêu ngạo. Ông ta không cúi mình trước Thiên Chúa như tư thế phải có, không đấm ngực như cách của người có tội, mà đứng thẳng người. Đây là thái độ tự mãn lố bịch, vì có ai công chính trước mặt Chúa, và ai sẽ đứng vững trước mặt Ngài. Việc ông đứng thẳng người như một sự ngạo mạn, một sự thách đố trước lòng bao dung của Thiên Chúa, như là cách tự hào và khoe khoang, vì ông chuẩn bị khoe điều gì đó.

TÔI CẢM TẠ CHÚA VÌ TÔI KHÔNG NHƯ CÁC NGƯỜI KHÁC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÌNH

Ông cảm tạ Chúa như thể ông ý thức rằng: Nhờ có ơn Chúa giúp ông mới có thể trở thành người công chính. Nhưng ơn Chúa giúp cho ông là để ông sống tốt hơn, chứ đâu phải để ông thốt ra “tôi không như các người khác”. Ông còn muốn nhắc cho Chúa nhớ, sợ Ngài quên mất, đó là: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình.

Ồ vậy là quá tốt rồi, đạo đức quá rồi! Thiên Chúa còn muốn gì nữa.

Nhưng ông Pharisiêu hãy coi chừng, nếu có rảnh, ông hãy đọc lại Phúc âm của Thánh Matthêu trong Chương 23 để nghe Chúa Giêsu nói gì với nhóm người Pharisiêu của ông: “Khốn cho các người, hỡi các kinh sư và người Pha-ri-sêu giả hình! Các người nuốt hết tài sản của các bà goá, lại còn làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ, cho nên các người sẽ bị kết án nghiêm khắc hơn. (Mt 23, 14).

Ông không tham lam, bất công ư? Vậy tại sao ông lại nuốt hết tài sản của các bà goá, lại còn làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ! Chúa trên toà cao đang đòi ông trả lời đó. Ông đừng nghĩ Chúa chỉ là một tượng bằng đất đá nên Ngài không nghe thấy!

“HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA”

Ông có ý muốn nói: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình như tên thu thuế kia là kẻ chuyên tham lam, bất công, ngoại tình.

Cầu nguyện với một thái độ đạp người khác xuống để làm bợ đỡ cho mình vươn cao lên. Cầu nguyện như vậy còn ý nghĩa gì nữa không. Cầu nguyện chỉ toàn khoe khoang và tự mãn

“TÔI ĂN CHAY MỖI TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÁC HOA LỢI CỦA TÔI’

Không tham lam, bất công, ngoại tình chỉ là chuyện nhỏ kể ra cho vui thôi, ông còn làm nhiều việc lớn hơn nữa: “tôi ăn chay mỗi tuần hai lần, và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của tôi”. Cái này mới quan trọng vì Đền thờ luôn cần đến những đồng tiền người ta dâng cúng. Ngày nay tại các Nhà thờ trong mỗi Thánh Lễ Chúa nhật người ta đã chẳng lắc giỏ xin tiền đó sao!

Người Pharisêu trong dụ ngôn giữ luật hơn mức luật đòi buộc: luật chỉ buộc mỗi năm ăn chay một ngày vào dịp lễ Xá tội, còn ông ăn chay tuần hai lần; luật đòi buộc nộp một phần muời những hoa lợi chính, còn ông nộp một phần mười tất cả lợi tức. Thế nhưng, lòng kiêu hãnh đã làm hỏng tất cả thành quả đạo đức của ông. Ông khoe thành tích chứ không cầu nguyện. Ông độc thoại chứ không nói chuyện với Chúa. Trong một lời cầu nguyện ngắn ngủi, chữ “tôi” được ông lập lại 6 lần. Ông lại khinh thường miệt thị người khác. Ông thiếu lòng khiêm tốn, thiếu chất đất tốt cho các nhân đức triển nở.

“NGƯỜI THU THUẾ ĐỨNG XA XA, KHÔNG DÁM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ĐẤM NGỰC MÀ NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, XIN THƯƠNG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’

Tiếp sau đó, Luca mô tả thái độ cầu nguyện của người thu thuế. Thật là một bức tranh tương phản. Tương phản rất nhiều lãnh vực, từ tư thế đứng đến nội dung của lời cầu nguyện. Ông Pharisiêu càng tự phụ bao nhiêu, thì người thu thuế càng khiêm tốn bấy nhiêu.

“NGƯỜI THU THUẾ ĐỨNG XA XA, KHÔNG DÁM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ĐẤM NGỰC MÀ NGUYỆN RẰNG”

Người thu thuế không dám đứng giữa Đền thờ như ông Pharisiêu, ông không dám ngước mặt nhìn lên trời không như ông Pharisiêu đứng thẳng nhìn trực diện vào Cung thánh, chỉ vì người thu thuế ý thức được rằng: Mình chỉ là con người đầy tội lỗi đang đối diện với Thiên Chúa, Ngài là Đấng Thánh Thiện, Ngài thấu suốt ông. Vậy ông có gì để mà tự hào, ngay việc đứng ở đây ông đã không xứng đáng rồi nên ông không dám đến gần mà chỉ đứng xa xa.

Cử chỉ “đấm ngực” của ông, như muốn nói rằng: Vâng tất cả tội của con đây là do chính con phạm, chứ phải ai khác. Cử chỉ đấm ngực đó sẽ được các Kitô hữu sau này thực hành trong kinh Cáo mình trước mỗi thánh lễ: Vừa đấm ngực vừa nói : “Lỗi tại con, lỗi tại con mọi đàng”.

“’LẠY CHÚA, XIN THƯƠNG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI”

Lời cầu nguyện của người thu thuế rất ngắn gọn nhưng đã nói lên tất cả lòng ăn năn thống hối. Ông chẳng có gì để khoe với Chúa như ông Pharisiêu. Ông chẳng có gì ngoài trừ những tội ông đã làm và cầu xin Thiên Chúa thương xót.

Đặc biệt trong tất cả các lời cầu nguyện của người thu thuế, ông không bao giờ dùng chữ “TÔI” như ông Pharisiêu mà luôn là từ “CON”

Lời cầu nguyện của người thu thuế được Chúa coi là mẫu mực: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi”. Ông đã nói lên sự thật về chính mình. Nhận mình có tội không phải chỉ là nhận biết một chuỗi các việc xấu ta phạm mà còn là nhận ra tình trạng thân phận của mình là tội nhân.

“TA BẢO CÁC NGƯƠI: NGƯỜI NÀY RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI, CÒN NGƯỜI KIA THÌ KHÔNG.

VÌ TẤT CẢ NHỮNG AI TỰ NÂNG MÌNH LÊN, SẼ BỊ HẠ XUỐNG; VÀ AI HẠ MÌNH XUỐNG, SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN

Kết thúc Dụ ngôn Chúa Giêsu đã nói gì về 02 thái độ cầu nguyện này? Chúa Giêsu đã nói rất rõ: Người thu thuế đã khiêm tốn trước mặt Chúa, nhìn nhận các tội lỗi mình và cầu xin lòng Thương xót thì khi ra về ông đã được khỏi tội. Anh ta đã trở nên công chính.

Còn người Pharisiêu chỉ biết khoe khoang và tự phụ là kẻ công chính thì khi ra về không những không khỏi tội mà còn chồng thêm tội.

Tóm lại, ta có một chân lý:

NGƯỜI TA KHÔNG BAO GIỜ LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH, NHƯNG LÀ NGƯỜI ĐƯỢC CÔNG CHÍNH HÓA.

Vâng chính Thiên Chúa đã công chính hóa người thu thuế này, vì anh ta là một người tội lỗi, nhưng biết ăn năn thống hối, biết khiêm tốn, biết tự hạ mình trước Đức Chúa. Tình yêu của Thiên Chúa đã công chính hóa anh ta. Còn người Pharisiêu tự cho mình là người công chính, đó là sự ảo tưởng, sự mạo nhận, vì ai có thể là người công chính trước mặt Thiên Chúa! nên ông đã không được công chính hóa. Chỉ khi nào nhìn nhận đúng bản chất con người mình, và biết quay về với Chúa thì người ấy mới được công chính hóa.

“VÌ TẤT CẢ NHỮNG AI TỰ NÂNG MÌNH LÊN, SẼ BỊ HẠ XUỐNG; VÀ AI HẠ MÌNH XUỐNG, SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN.”

Đây là nguyên tắc mà Chúa Giêsu đã nêu ra trong suốt các sách Phúc âm. Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống và ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên. Chính thánh Luca trong phần đầu của Phúc âm, ông đã nói đến nguyên tắc này nơi Mẹ Maria. Mẹ đã tự hạ mình chỉ là nữ tỳ của Thiên Chúa nên Mẹ đã được cất nhắc lên địa vị cao sang để trở thành Mẹ Thiên Chúa

Tự hào về sự đạo đức của mình và khinh người khác, Đó chẳng phải chuyện của các ông Pharisêu ngày xưa. Đó là chuyện của con người mọi thời, của chính các môn đệ hôm nay.

Chúng ta nghe Đức Giêsu kể dụ ngôn này cho mình trong Mùa Chay thánh. Hai nhân vật đối lập nhau, được đặt bên nhau trong dụ ngôn. Họ ở trong cùng một đền thờ, cùng đứng cầu nguyện trước nhan Chúa.

Mùa Chay là mùa sám hối. Tinh thần sám hối của mùa Chay được diễn tả trong cung cách, thái độ và cả trong lời cầu nguyện. Chúa yêu thích tâm tình này hơn là những “thành tích” mình đạt được qua việc giữ luật bên ngoài và lấy đó làm thoả mãn rồi tự đánh giá mình là người mẫu mực.

Ước gì trong suốt cuộc đời của ta luôn biết khiêm nhường nhận ra mình là con người tội lỗi và luôn vang lên kinh cầu như sau: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.”

Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.