“CÁC NGƯƠI GÁC BỎ MỘT BÊN CÁC GIỚI RĂN THIÊN CHÚA, ĐỂ NẮM GIỮ TẬP TỤC PHÀM NHÂN”.
BÀI ĐỌC I: St 1, 20 – 2, 4a
“Chúng ta hãy dựng nên con người theo hình ảnh giống như Ta”.
Trích sách Sáng Thế.
Thiên Chúa phán: “Nước hãy sản xuất những sinh vật bò sát và loài chim bay trên mặt đất, dưới vòm trời”. Vậy Thiên Chúa tạo thành những cá lớn, mọi sinh vật sống động mà nước sản xuất theo loại chúng, và mọi chim bay tuỳ theo giống. Thiên Chúa thấy chúng tốt đẹp. Thiên Chúa chúc phúc cho chúng rằng: “Hãy sinh sôi nảy nở cho nhiều, đầy nước biển; loài chim hãy sinh cho nhiều trên mặt đất”. Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ năm.
Thiên Chúa lại phán: “Đất hãy sản xuất các sinh vật tuỳ theo giống: gia súc, loài bò sát và dã thú dưới đất tuỳ theo loại”. Và đã xảy ra như vậy. Thiên Chúa đã dựng nên dã thú dưới đất tuỳ theo loại, gia súc và mọi loài bò sát dưới đất tuỳ theo giống. Thiên Chúa thấy chúng tốt đẹp; và Thiên Chúa phán: “Chúng ta hãy dựng nên con người theo hình ảnh giống như Ta, để chúng làm chủ cá biển, chim trời, dã thú khắp mặt đất, và tất cả loài bò sát di chuyển trên mặt đất”.
Vậy Thiên Chúa đã tạo thành con người giống hình ảnh Chúa; Chúa tạo thành con người giống hình ảnh Thiên Chúa. Người tạo thành họ có nam có nữ. Thiên Chúa chúc phúc cho họ và phán rằng: “Hãy sinh sôi nảy nở cho nhiều đầy mặt đất, và thống trị nó, hãy bá chủ cá biển, chim trời và toàn thể sinh vật di chuyển trên mặt đất”. Thiên Chúa phán: “Đây Ta ban cho các ngươi làm thức ăn mọi thứ cây cỏ mang hạt giống trên mặt đất và toàn thể thảo mộc sinh trái có hạt tuỳ theo giống. Ta ban mọi thứ cây cỏ xanh tươi làm thức ăn cho mọi loài dã thú trên mặt đất, chim trời và toàn thể sinh vật di chuyển trên mặt đất”. Và đã xảy ra như vậy. Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm rất tốt đẹp. Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ sáu.
Thế là trời đất và mọi trang điểm của chúng đã hoàn thành. Ngày thứ bảy Thiên Chúa hoàn tất công việc Người đã làm. Và sau khi hoàn tất công việc Người đã làm, thì ngày thứ bảy Người nghỉ ngơi. Chúa chúc phúc và thánh hoá ngày thứ bảy, vì trong ngày đó, Người nghỉ việc tạo thành.
Đó là gốc tích trời đất khi được tạo thành.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 8, 4-5. 6-7. 8-9
Đáp: Lạy Chúa, lạy Chúa chúng con, lạ lùng thay danh Chúa khắp nơi hoàn cầu (c. 2a).
Xướng:
1) Khi con ngắm cõi trời, công cuộc tay Chúa tạo ra, vầng trăng và muôn tinh tú mà Chúa gầy dựng, thì nhân loại là chi mà Chúa nhớ tới? con người là chi mà Chúa để ý chăm nom? – Đáp.
2) Chúa dựng nên con người kém thiên thần một chút, Chúa trang sức con người bÄng danh dự với vinh quang, Chúa ban cho quyền hành trên công cuộc tay Ngài sáng tạo, Chúa đặt muôn vật dưới chân con người. – Đáp.
3) Nào chiên nào bò, thôi thì tất cả, cho tới những muông thú ở đồng hoang, chim trời với cá đại dương, những gì lội khắp nẻo đường biển khơi. – Đáp.
ALLELUIA: Ga 14, 23
Alleluia, alleluia! – Nếu ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy, và Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy, và Chúng Ta sẽ đến và ở trong người ấy. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mc 7, 1-13
“Các ngươi gác bỏ một bên các giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục phàm nhân”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.
Khi ấy, những người biệt phái và mấy luật sĩ từ Giêrusalem tụ tập lại bên Chúa Giêsu, và họ thấy vài môn đệ Người dùng bữa với những bàn tay không tinh sạch, nghĩa là không rửa trước. Vì theo đúng tập tục của tiền nhân, những người biệt phái và mọi người Do-thái không dùng bữa mà không rửa tay trước, và ở nơi công cộng về, họ không dùng bữa mà không tắm rửa trước.
Họ còn giữ nhiều tập tục khác nữa, như rửa chén, rửa bình, rửa các đồ đồng. Vậy những người biệt phái và luật sĩ hỏi Người: “Sao môn đệ ông không giữ tập tục của tiền nhân mà lại dùng bữa với những bàn tay không tinh sạch?” Người đáp: “Hỡi bọn giả hình, Isaia thật đã nói tiên tri rất chí lý về các ngươi, như lời chép rằng: ‘Dân này kính Ta ngoài môi miệng, nhưng lòng chúng ở xa Ta. Nó sùng kính Ta cách giả dối, bởi vì nó dạy những giáo lý và những luật lệ loài người’. Vì các ngươi bỏ qua các giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục loài người: rửa bình, rửa chén và làm nhiều điều như vậy”.
Và Người bảo: “Các ngươi đã khéo bỏ giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục của các ngươi. Thật vậy, Môsê đã nói: ‘Hãy thảo kính cha mẹ’, và ‘ai rủa cha mẹ, sẽ phải xử tử’. Còn các ngươi thì lại bảo: ‘Nếu ai nói với cha mẹ mình rằng: Những của tôi có thể giúp cha mẹ được là Corban rồi (nghĩa là của dâng cho Chúa)’, và các ngươi không để cho kẻ ấy giúp gì cho cha mẹ nữa.
Như thế các ngươi huỷ bỏ lời Chúa bằng những tập tục truyền lại cho nhau. Và các ngươi còn làm nhiều điều khác giống như thế”.
Đó là lời Chúa.
_________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mc 7, 1-13)
“CÁC NGƯƠI GÁC BỎ MỘT BÊN CÁC GIỚI RĂN THIÊN CHÚA, ĐỂ NẮM GIỮ TẬP TỤC PHÀM NHÂN”.
Bài Tin mừng hôm nay thuật lại cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và Biệt phái, luật sĩ được giới lãnh đạo ở Giêrusalem phái đến.
Khởi đầu cuộc tranh luận là câu hỏi của các Biệt phái, luật sĩ:
“Sao môn đệ ông không giữ tập tục của tiền nhân mà lại dùng bữa với những bàn tay không tinh sạch?”.
Nghĩa là có một số môn đệ của Chúa không rửa tay trước khi dùng bữa. Họ cho đó là những bàn tay không tinh sạch.
Đó là một tập tục tiền nhân để lại. Marcô còn kể thêm một số tập tục khác cuả tiền nhân như: “rửa chén, rửa bình, rửa các đồ đồng”.
Chúa Giêsu nhân câu trách cứ này, Ngài đã đặt vấn đề với họ:
“Các ngươi đã khéo bỏ giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục của các ngươi”.
Chúa đã trưng ra một giới răn điển hình và quan trọng nhất, đó là:
“Môsê đã nói: ‘Hãy thảo kính cha mẹ’, và ‘ai rủa cha mẹ, sẽ phải xử tử’. Còn các ngươi thì lại bảo: ‘Nếu ai nói với cha mẹ mình rằng: Những gì của tôi có thể giúp cha mẹ được là Corban rồi (nghĩa là của dâng cho Chúa)’, và các ngươi không để cho kẻ ấy giúp gì cho cha mẹ nữa”.
THẢO KÍNH CHA MẸ là giới răn đứng đầu trong Mười giới răn, sau các giới răn về Thiên Chúa. Nhưng người Biệt phái lại đặt giới răn đó đứng sau tập tục CORBAN (của lễ dâng).
Như vậy, ta thấy rõ cuộc tranh luận hôm nay xoay quanh giữa Giới răn Thiên Chúa và tập tục phàm nhân.
+ “TẬP TỤC PHÀM NHÂN”
là những tập tục do con người lập ra, nó được lập ra vào một thời điểm nhất định do nhu cầu xã hội đòi hỏi và nó chỉ có giá trị trong một giai đoạn nào đó. Có nghĩa nó rất tương đối và tạm thời. Vì do con người lâp ra nên con người cũng có thể bãi bỏ nó nếu không còn phù hợp.
+ “GIỚI RĂN THIÊN CHÚA”
Là những giới răn do Thiên Chúa lập ra, nó có giá trị tuyệt đối và giá trị qua mọi thời đại, giới răn Thiên Chúa thì bất biến và không thay đổi. Vì do Thiên Chúa lập ra, nên con người không có quyền bãi bỏ vì bất cứ lý do gì.
Giới răn Thiên Chúa phải ưu tiên trên các tập tục phàm nhân.
Như vậy khi so sánh Giới răn Thiên Chúa và tập tục phàm nhân, ta thấy Giới răn Thiên siêu vượt hơn hẳn.
Không phải tập tục phàm nhân nào cũng xấu, có cái tốt cái xấu, có cái phù hợp với thời đại, có cái không.
Cái gì không còn phù hợp, thì con người có quyền bãi bỏ.
“SỰ XUNG ĐỘT”:
Trong trường hợp có SỰ XUNG ĐỘT giữa giới răn Thiên Chúa và tập tục phàm nhân, thì con người phải ưu tiên cho Giới răn Thiên Chúa.
Điều này rất đúng cho luật pháp của quốc gia. Luật pháp lập ra là vì con người, và cho con người để xã hội được phát triển và tiến bộ.
Nhưng nếu có luật nào đi ngược lại với Luật Chúa, thì Kitô hữu có quyền và phải có trách nhiệm lương tâm hủy bỏ nó, bất chấp bạo lực áp đặt..
Song trong Bài Tin mừng hôm nay ta không thấy có sự xung đột nào giữa việc rửa tay trước khi dùng bữa với giới răn của Thiên Chúa.
Người ta có thể rửa tay hay không cũng không có gì quan trọng, mà khuyên nên rửa tay thì hay hơn vì vấn đề hợp vệ sinh, chứ không phải không rửa tay là làm cho bàn tay của mình không tinh sạch, ô uế.
Nhưng người Biệt phái và luật sĩ đã mang thái độ giả hình khi quá chú trọng đến tập tục phàm nhân, nên Chúa đã mượn lời của Tiên tri Isaia để trách cứ họ.
Isaia viết:
“Chúa Thượng phán: “Dân này chỉ đến gần Ta bằng miệng, tôn vinh Ta bằng môi, còn lòng chúng thì xa Ta lắm; chúng chỉ kính sợ Ta theo lệnh của người phàm, nhưng đó chỉ là sáo ngữ.
(Is 29, 13).
Cách đây khoảng 700 năm, Isai đã tố cáo người Do Thái thờ Chúa chỉ bằng môi bằng miệng, còn lòng trí thì ở rất xa Ngài, họ chỉ tuân giữ luật của phàm nhân.
Thì hôm nay Chúa Giêsu đã lặp lại nguyên lời trách cứ đó khi Ngài nói:
“Vì các ngươi bỏ qua các giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục loài người: rửa bình, rửa chén và làm nhiều điều như vậy”. “Các ngươi đã khéo bỏ giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục của các ngươi”.
Có lẽ lời trách cứ của Chúa ngày xưa vẫn còn nguyên giá trị hôm nay.
Kitô hữu chúng ta khi sống Đạo và giữ Đạo phải luôn lấy giới răn của Thiên Chúa làm trọng và ưu tiên số một, đừng vì những tập tục của người đời mà xem nhẹ luật Chúa.
Với vài dòng suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
____________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mc 7, 1-13)
“KHI ẤY, NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI VÀ MẤY LUẬT SĨ TỪ GIÊRUSALEM TỤ TẬP LẠI BÊN CHÚA GIÊSU, VÀ HỌ THẤY VÀI MÔN ĐỆ NGƯỜI DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH, NGHĨA LÀ KHÔNG RỬA TRƯỚC”
Đức Giêsu và các môn đệ đang ở Galilê, đó là miền mà dân ngoại chiếm đa số, và là môi trường rao giảng Tin mừng.
Trong khi đó Marcô nói, những người Pharisêu và một số kinh sư đang tụ họp quanh Đức Giêsu, họ là những người từ Giêrusalem tới. Họ được những vị lãnh đạo Do Thái giáo cử xuống Galilê để theo dõi, quan sát Chúa Giêsu, vì danh tiếng của Ngài lúc này đã lan đi khắp nơi đến tận Giêrusalem . miền Giuđêa.
“TỤ TẬP LẠI BÊN CHÚA GIÊSU”
Sự tụ tập quanh Chúa Giêsu không phải để nghe giảng mà là để quan sát Ngài từ mọi phía, quan sát từng nhất cử nhất động và không bỏ qua bất kỳ chi tiết nào.
“HỌ THẤY VÀI MÔN ĐỆ NGƯỜI DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH, NGHĨA LÀ KHÔNG RỬA TRƯỚC”
Có lẽ cái chi tiết các môn đệ của Chúa không rửa tay trước khi dùng bữa là chi tiết đập vào mắt họ rõ nhất mà Marcô nói: “HỌ THẤY”.
Marcô nói: “Họ thấy vài môn đệ”, có nghĩa đây không phải tất cả, mà chỉ là một nhóm nhỏ trong toàn thể môn đệ.
Các Luật sĩ và Biệt phái vội kết án ngay: “DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH”.
“NGHĨA LÀ KHÔNG RỬA TRƯỚC”
Marcô thêm cụm từ “NGHĨA LÀ KHÔNG RỬA TRƯỚC”, vì độc giả của Marcô đa số là người Rôma, họ không hiểu thế nào là ô uế, nên ông cần giải thích thêm, “nghĩa là chưa rửa”.
Như vậy, rửa tay trước khi dùng bữa, sẽ không còn là vấn đề vệ sinh nữa, mà nó được đưa vào tập tục tôn giáo về “sạch” và “dơ”, được ghi thành luật của Môsê trong sách Lêvi (Lv 11), được thêm vào nhiều chi tiết và quy định qua truyền thống.
“VÌ THEO ĐÚNG TẬP TỤC CỦA TIỀN NHÂN, NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI VÀ MỌI NGƯỜI DO-THÁI KHÔNG DÙNG BỮA MÀ KHÔNG RỬA TAY TRƯỚC, VÀ Ở NƠI CÔNG CỘNG VỀ, HỌ KHÔNG DÙNG BỮA MÀ KHÔNG TẮM RỬA TRƯỚC. HỌ CÒN GIỮ NHIỀU TẬP TỤC KHÁC NỮA, NHƯ RỬA CHÉN, RỬA BÌNH, RỬA CÁC ĐỒ ĐỒNG”
Marcô đã liệt kê một số tập tục của họ.
Như vậy từ “RỬA” đã được Marcô sử dụng nhiều lần. Có thể nói cái gì cũng phải rửa, từ con người lẫn các đồ vật. Không rửa sẽ bị ô uế, rửa sẽ nên tinh sạch. Một truyền thống quá chặt chẽ, tỉ mỉ.
Như vậy các luật sĩ và Biệt phái là loại người quá cứng ngắc vào lề luật và truyền thống tiền nhân.
Marcô cho biết, người Pharisêu cũng như mọi người Do Thái đều nắm giữ truyền thống của tiền nhân.
Tiền nhân ở đây được tính từ Môsê trở lại. Truyền thống tiền nhân, đó là các tập tục từ thời Môsê đến giờ. Tập tục, nó có thể là các luật lệ, các quy định của con người không do luật Môsê, nhưng có ai đó nghĩ ra và được lưu truyền từ đời này đến đời nọ. Không hẳn truyền thống Tiền nhân tất cả đều xấu, có tập tục tốt và cũng có tập tục xấu.
Những tập tục, luật lệ nào đi ngược với giáo lý của Chúa Giêsu, ta không cần tuân giữ và phải loại bỏ.
“VẬY NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI VÀ LUẬT SĨ HỎI NGƯỜI: “SAO MÔN ĐỆ ÔNG KHÔNG GIỮ TẬP TỤC CỦA TIỀN NHÂN MÀ LẠI DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH?”
Sau khi Marcô mô tả một số truyền thống tiền nhân của người Do Thái, Marcô bắt đầu đi ngay vào cuộc tranh luận.
Các luật sĩ và Biệt phái đặt vấn đề với Chúa Giêsu trước: “”SAO MÔN ĐỆ ÔNG KHÔNG GIỮ TẬP TỤC CỦA TIỀN NHÂN MÀ LẠI DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH?
Trong câu hỏi của Biệt phái đã lộ ra sự kết án mạnh mẽ, họ không nói: “SAO KHÔNG RỬA TAY?” mà nói: “DÙNG BỮA VỚI NHỮNG BÀN TAY KHÔNG TINH SẠCH?”. Như vậy việc không rửa tay đã vi phạm vào LUẬT Ô UẾ.
Trước hết ta phải xác nhận, CÓ LUẬT RỬA TAY không?
Thưa: có, có Luật Rửa tay, nhưng Luật đó quy định như sau:
Luật Mô-sê đề ra nhiều điều khoản buộc phải thanh tẩy bằng nước như: Khi chuẩn bị lãnh chức vụ (Xh 29,4), trong lễ Xá Tội (Lv 16,4.24), khi lỡ tay chạm đến xác chết (Lv 11,40 ; 17,15), khi thanh tẩy khỏi ô uế bệnh phong cùi (Lv 14,8), thanh tẩy khỏi ô uế dục tình (Lv 15,1-32).
Về sau tập tục còn quy định lễ nghi thanh tẩy cách tỉ mỉ hơn như: Phải lấy nước ở trong bình bằng đồng hay bình sành…. Phải rửa từ khuỷu tay xuống…. Phải rửa hai lần: Lần trước để làm sạch tay bẩn, lần sau để làm sạch nước bẩn còn dính trên tay…
Với Luật này, phải kể thêm một số luật đi kèm: “NHƯ RỬA CHÉN, RỬA BÌNH, RỬA CÁC ĐỒ ĐỒNG”.
(sưu tầm)
Như vậy có luật Rửa Tay, nhưng KHÔNG LUẬT NÀO QUY ĐỊNH PHẢI RỬA TAY TRƯỚC KHI DÙNG BỮA.
“Rửa tay trước khi dùng bữa” không phải là luật, mặc dù người ta khuyên nên làm như vậy vì vấn đề vệ sinh.
“NGƯỜI ĐÁP: “HỠI BỌN GIẢ HÌNH, ISAIA THẬT ĐÃ NÓI TIÊN TRI RẤT CHÍ LÝ VỀ CÁC NGƯƠI, NHƯ LỜI CHÉP RẰNG: ‘DÂN NÀY KÍNH TA NGOÀI MÔI MIỆNG, NHƯNG LÒNG CHÚNG Ở XA TA. NÓ SÙNG KÍNH TA CÁCH GIẢ DỐI, BỞI VÌ NÓ DẠY NHỮNG GIÁO LÝ VÀ NHỮNG LUẬT LỆ LOÀI NGƯỜI’.”
Câu trả lời của Đức Giêsu thật mạnh mẽ. Marcô nêu ra 2 cụm từ: “GIẢ HÌNH”, “GIẢ DỐI”.
+ Ngài lên án họ “HỠI BỌN GIẢ HÌNH”
+ “NÓ SÙNG KÍNH TA CÁCH GIẢ DỐI”
Marcô giải thích cho rõ hơn thế nào là “giả hình”, “giả dối”, ông viết: “’DÂN NÀY KÍNH TA NGOÀI MÔI MIỆNG, NHƯNG LÒNG CHÚNG Ở XA TA”.
Đó là thứ tôn giáo và lối thờ phượng vụ hình thức nhằm che mắt người đời và hòng đánh lừa Thiên Chúa
Chúa Giêsu trưng ra lời trong sách Tiên tri Isaia (Is 29,13). Các ngôn sứ cũng thường lên án thứ tôn giáo duy hình thức đó. Đối với Thiên Chúa, không phải những cử chỉ bên ngoài là quan trọng, mà là “tấm lòng”. Thờ phượng chỉ để thờ phượng, thì không có giá trị gì vì nó không có nội dung, chỉ là hình thức, việc phụng tự phải nói lên những xác tín sâu xa.
Marcô viết: “BỞI VÌ NÓ DẠY NHỮNG GIÁO LÝ VÀ NHỮNG LUẬT LỆ LOÀI NGƯỜI”. Thờ phượng Thiên Chúa mà đem những giới luật của con người để làm nền tảng, có khác gì họ đang nhào nặn Thiên Chúa theo ý họ.
“VÌ CÁC NGƯƠI BỎ QUA CÁC GIỚI RĂN THIÊN CHÚA, ĐỂ NẮM GIỮ TẬP TỤC LOÀI NGƯỜI: RỬA BÌNH, RỬA CHÉN VÀ LÀM NHIỀU ĐIỀU NHƯ VẬY”
“Các ông gạt bỏ điều răn của Thiên Chúa, mà duy trì truyền thống của người phàm.”
Marcô thật sâu sắc khi đưa ra so sánh: giữa Thiên Chúa và con người, bên nào trọng hơn?
“VÀ NGƯỜI BẢO: “CÁC NGƯƠI ĐÃ KHÉO BỎ GIỚI RĂN THIÊN CHÚA, ĐỂ NẮM GIỮ TẬP TỤC CỦA CÁC NGƯƠI.
THẬT VẬY, MÔSÊ ĐÃ NÓI: ‘HÃY THẢO KÍNH CHA MẸ’, VÀ ‘AI RỦA CHA MẸ, SẼ PHẢI XỬ TỬ’.
CÒN CÁC NGƯƠI THÌ LẠI BẢO: ‘NẾU AI NÓI VỚI CHA MẸ MÌNH RẰNG: NHỮNG GÌ CỦA TÔI CÓ THỂ GIÚP CHA MẸ ĐƯỢC LÀ CORBAN RỒI (NGHĨA LÀ CỦA DÂNG CHO CHÚA)’, VÀ CÁC NGƯƠI KHÔNG ĐỂ CHO KẺ ẤY GIÚP GÌ CHO CHA MẸ NỮA.
NHƯ THẾ CÁC NGƯƠI HUỶ BỎ LỜI CHÚA BẰNG NHỮNG TẬP TỤC TRUYỀN LẠI CHO NHAU. VÀ CÁC NGƯƠI CÒN LÀM NHIỀU ĐIỀU KHÁC GIỐNG NHƯ THẾ”.
“CÁC NGƯƠI ĐÃ KHÉO BỎ GIỚI RĂN THIÊN CHÚA, ĐỂ NẮM GIỮ TẬP TỤC CỦA CÁC NGƯƠI”
Marcô viết: “Các ông thật khéo”, khéo đóng kịch, khéo lừa dối, khéo đến độ dân Do Thái cứ nghĩ đó là điều chân thật và tuân giữ để tạo thành Truyền thống Tiền nhân, Họ làm vậy để trục lợi cho mình.
Giới răn Thiên Chúa mà Chúa Giêsu muốn nói đến ở đây là giới răn răn nào?
“MÔSÊ ĐÃ NÓI: ‘HÃY THẢO KÍNH CHA MẸ’, VÀ ‘AI RỦA CHA MẸ, SẼ PHẢI XỬ TỬ”
Đức Giêsu đã trích một điều luật ghi trong sách Xuất Hành: “Ai đánh cha hoặc mẹ, thì phải bị giết chết. Ai bắt cóc người – dù đã bán đi hay còn giữ trong tay-, thì phải bị giết chết. Kẻ nào nguyền rủa cha hoặc mẹ, thì phải bị giết chết.” (Xh 21, 15-17)
Như vậy chỉ cần nguyền rủa cha mẹ thôi, cũng đã đủ loại người đó ra khỏi thế giới người sống rồi, chứ chưa kể những việc khác. Luật Môsê rất chú trọng vào vấn đề thảo kính cha mẹ. Đây là lệnh truyền của Chúa.
Giới răn: “Hãy thảo kính cha mẹ” là giới răn quan trọng nhất sau 3 giới răn thuộc về Thiên Chúa trong Bảng Thập giới.
“CÒN CÁC NGƯƠI LẠI BẢO”
Họ đưa ra luật nào?
“’NẾU AI NÓI VỚI CHA MẸ MÌNH RẰNG: NHỮNG GÌ CỦA TÔI CÓ THỂ GIÚP CHA MẸ ĐƯỢC LÀ CORBAN RỒI (NGHĨA LÀ CỦA DÂNG CHO CHÚA)’, VÀ CÁC NGƯƠI KHÔNG ĐỂ CHO KẺ ẤY GIÚP GÌ CHO CHA MẸ NỮA.
Đức Giêsu trưng ra TẬP TỤC CORBAN, Marcô giải thích rõ hơn từ “CORBAN”, Marcô viết “NGHĨA LÀ CỦA DÂNG CHO CHÚA”
Corban là của dâng cúng cho Thiên Chúa.
TẬP TỤC CORBAN:
Để khuyến khích người ta đóng góp tiền bạc cho Đền thờ, Biệt phái và Kinh sư dạy rằng nếu ai khấn hứa đem những gì phải giúp cho cha mẹ để dâng cho Đền thờ thì không còn phải giúp cha mẹ nữa.
Có nghĩa người ta dùng nghĩa vụ đối với tôn giáo để chối bỏ nghĩa vụ đối với cha mẹ.
“NHƯ THẾ CÁC NGƯƠI HUỶ BỎ LỜI CHÚA BẰNG NHỮNG TẬP TỤC TRUYỀN LẠI CHO NHAU.”
Đây là câu kết án đanh thép nhất mà Đức Giêsu dành cho Kinh sư và Pharisêu từ Giêrusalem đến. Các người tự lập ra luật, rồi truyền lại cho nhau để biến nó thành Truyền thống tiền nhân và dựa vào truyền thống đó để hủy luật Chúa.
Còn ta thì sao?
Ta nên dừng lại ít phút để xét lại mình, ta đã chu toàn luật Chúa thế nào?
Cụ thể bổn phận đối với Tổ tiên và Ông bà cha mẹ.
Lúc cha mẹ còn sống thì bỏ rơi. Khi cha mẹ chết, lại làm ma chay thật lớn để che mắt thiên hạ.
Có lẽ không thời đại nào như thời đại hôm nay, thời đại mà người ta yêu chuộng hiệu năng, yêu chuộng sự nổi tiếng, yêu chuộng thành đạt, yêu chuộng thần tượng… đến nỗi người già cả, tật nguyền bị đẩy ra lề xã hội.
Có bao người con đã đưa cha mẹ mình vào viện dưỡng lão, phủi tay bổn phận hiếu thảo, như tập tục Corban của kinh sư và Pharisêu mà hôm nay Đức Giêsu đề cập.
Kitô hữu chúng ta vừa sống qua những ngày Tết Âm lịch, ý thức về lòng hiếu thảo đối với ông bà cha mẹ đã được đề cao. Ta không chỉ sống Đức Hiếu thảo trong những ngày tết mà còn phải sống hiểu thảo trong suốt cả cuộc đời nữa.
“VÀ CÁC NGƯƠI CÒN LÀM NHIỀU ĐIỀU KHÁC GIỐNG NHƯ THẾ!”
Còn nhiều điều nữa mà Đức Giêsu không muốn đề cập. Marcô thật châm biến khi nói: “điều khác giống như vậy”, do đó chỉ cần đề cập đến điều này là hiểu tất cả, vì chúng giống nhau mà không cần giải thích thêm.
Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

