LỜI CHÚA THỨ BA TUẦN THÁNH (16/4/2019) – (Ga 13, 21-33. 36-38)

“MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY… TRƯỚC KHI GÀ GÁY CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN”.

BÀI ĐỌC I: Is 49, 1-6
“Ta đã làm cho ngươi nên sự sáng các dân tộc, để ngươi trở thành ơn cứu độ Ta ban cho đến tận cùng trái đất”.
(Bài ca thứ hai của người tôi tớ Chúa)
Trích sách Tiên tri Isaia.

Hỡi các đảo, hãy nghe tôi đây! Hỡi các dân tộc miền xa xăm, hãy chú ý: Chúa đã kêu gọi tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ, đã nhớ đến tên tôi khi tôi còn ở trong bụng mẹ. Người đã làm cho miệng tôi nên như lưỡi gươm sắc bén, đã bảo vệ tôi dưới bóng cánh tay Người, đã làm cho tôi nên như mũi tên nhọn, và đã ẩn giấu tôi trong ống đựng tên. Và Người đã phán cùng tôi: “Hỡi Israel, ngươi là tôi tớ Ta, vì Ta sẽ được vinh hiển nơi ngươi”. Và tôi thưa: “Con đã vất vả mất công vô cớ, con đã phí sức vô ích; nhưng công lý của con ở nơi Chúa; và phần thưởng của con ở nơi Thiên Chúa”. Và bây giờ Chúa phán: Người là Đấng đã tác tạo tôi thành tôi tớ Người, khi tôi còn trong lòng mẹ, để đem Giacóp về cho Người, và quy tụ Israel chung quanh Người. Tôi được vinh hiển trước mặt Chúa, và Thiên Chúa là sức mạnh tôi. Người đã phán: “Ngươi là tôi tớ Ta, để tái lập các chi họ Giacóp, để dẫn đưa các người Israel sống sót trở về; này đây Ta làm cho ngươi nên ánh sáng các dân tộc, để ngươi trở thành ơn cứu độ Ta ban cho đến tận bờ cõi trái đất”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 70, 1-2. 3-4a. 5-6ab. 15 và 17
Đáp: Miệng con sẽ loan truyền sự Chúa công minh (c. 15).

Xướng:
1) Lạy Chúa, con tìm đến nương nhờ Ngài, xin đừng để con tủi hổ muôn đời. Theo đức công minh Chúa, xin cứu nguy và giải thoát con, xin ghé tai về bên con và giải cứu. – Đáp.
2) Xin trở nên thạch động để con dung thân, và chiến luỹ vững bền hầu cứu độ con: vì Chúa là Thạch Đầu, là chiến luỹ của con. Lạy Chúa con, xin cứu con khỏi tay đứa ác. – Đáp.
3) Bởi Ngài là Đấng con mong đợi, thân lạy Chúa; lạy Chúa, Ngài là hy vọng của con tự hồi thanh xuân. Ngay từ trong bụng mẹ, con đã nép mình vào Chúa, từ trong thai mẫu, Chúa là Đấng bảo vệ con. – Đáp.
4) Miệng con sẽ loan truyền sự Chúa công minh, và suốt ngày kể ra ơn Ngài giúp đỡ, thực con không sao mà kể cho cùng. Lạy Chúa, Chúa đã dạy con từ hồi niên thiếu, và tới bây giờ con còn kể những sự lạ của Ngài. – Đáp.

CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM:
Kính lạy Vua chúng con, Đấng vâng lời Chúa Cha, Ngài đã bị dẫn đi để chịu đóng đinh vào thập giá, như con chiên hiền lành bị dẫn đi giết.

PHÚC ÂM: Ga 13, 21-33. 36-38
“Một người trong các con sẽ nộp Thầy… Trước khi gà gáy con đã chối Thầy ba lần”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Khi ấy, (Chúa Giêsu đang ngồi ăn với các môn đệ), tâm hồn Người bị xao xuyến, nên Người tuyên bố: “Thật, Thầy nói thật cho các con biết, một người trong các con sẽ nộp Thầy”. Các môn đệ nhìn nhau phân vân không biết Người nói về ai. Có một môn đệ được Chúa Giêsu yêu quý, đang ở bàn ăn gần lòng Chúa Giêsu. Vậy Phêrô làm hiệu cho môn đệ ấy và nói: “Hỏi xem Thầy nói về ai đó”. Môn đệ ấy nghiêng mình sát ngực Chúa Giêsu và hỏi Người: “Thưa Thầy, ai vậy?” Chúa Giêsu trả lời: “Thầy chấm miếng bánh trao cho ai là người đó”. Và Người chấm một miếng bánh trao cho Giuđa, con Simon Iscariô. ăn miếng bánh rồi, Satan nhập vào hắn. Chúa Giêsu nói với hắn: “Con tính làm gì thì làm mau đi”. Nhưng những người đang ngồi ăn không một ai hiểu được vì sao Người lại nói với hắn như vậy. Có nhiều người tưởng tại Giuđa giữ túi tiền, nên Chúa Giêsu bảo hắn: Hãy mua những gì chúng ta cần dùng trong dịp lễ, hoặc Người bảo hắn bố thí cho người nghèo. Vậy sau khi nhận miếng bánh đó, Giuđa liền đi ra. Bấy giờ là đêm tối. Khi Giuđa đi rồi, Chúa Giêsu phán: “Bây giờ Con Người được vinh hiển, và Thiên Chúa đã được vinh hiển nơi Người. Nếu Thiên Chúa được vinh hiển nơi Người, thì Thiên Chúa lại cho Người được vinh hiển nơi chính mình, và Thiên Chúa sẽ cho Người được vinh hiển. Các con yêu quý, Thầy chỉ còn ở với các con một ít nữa. Các con sẽ tìm Thầy, và như Thầy đã nói với người Do-thái: ‘Nơi Ta đi, các ngươi không thể đến được’, nay Thầy cũng nói với các con như vậy”.

Simon Phêrô hỏi Người: “Thưa Thầy, Thầy đi đâu?” Chúa Giêsu trả lời: “Nơi Thầy đi, nay con chưa thể theo tới đó được, nhưng sau này con sẽ theo Thầy”.

Phêrô thưa lại: “Tại sao con lại không theo Thầy ngay bây giờ được! Con sẽ liều mạng sống con vì Thầy”. Chúa Giêsu nói: “Con liều mạng sống vì Thầy ư? Thật, Thầy nói thật cho con biết: trước khi gà gáy, con đã chối Thầy ba lần”.

Đó là lời Chúa.
___________________________________

I/. BÀI SUY NIỆM (Ga 13, 21-33. 36-38)

“MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY… TRƯỚC KHI GÀ GÁY CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN”.

Bài Tin mừng hôm nay, Gioan tường thuật bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với các môn đệ.

Bữa ăn cuối cùng này được Gioan tường thật rất chi tiết , bao gồm từ Chương 13 đến hết Chương 17. Chương 18 là cuộc Thương khó.

Mặc dù được Gioan tường thuật dài như vậy, nhưng Gioan lại bỏ qua một chi tiết rất quan trọng, đó là GIOAN KHÔNG TƯỜNG THUẬT VIỆC CHÚA LẬP PHÉP THÁNH THỂ.

Mà chỉ là các giáo huấn về GIỚI RĂN YÊU THƯƠNG, được khởi đầu bằng hành vi CHÚA RỬA CHÂN CHO CÁC MÔN ĐỆ (Chương 13). Và diễn từ CÂY NHO THẬT(Chương 15).

Sự thiếu sót không tường thuật việc Chúa thành lâp phép ThánhThể hẳn có lý do riêng của Gioan.

Gioan muốn dành trọn các chương từ 13 – 17 để tường thuật các lời tâm sự cuối cùng của Chúa dành cho các môn đệ, nhất là GIỚI RĂN YÊU THƯƠNG là đỉnh cao của Bí tích Thánh Thể.

Trong bữa tiệc cuối cùng này, Chúa đã đưa ra lời tiên báo:

“MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY… TRƯỚC KHI GÀ GÁY CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN”.

Trong câu này, Chúa muốn nhắm đến 2 môn đệ, là Giuđa Iscariôt và Phêrô,

1/. ĐỐI VỚI PHÊRÔ:

“TRƯỚC KHI GÀ GÁY CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN”

Thật đúng như lời Chúa Giê-su đã nói: “Tinh thần thì mau mắn, còn xác thịt thì yếu đuối”(Mt 26,41).

Phê-rô đã không bao giờ nghĩ rằng mình trở thành kẻ phản bội cho đến ‘đêm hôm ấy’ ông nghe được tiếng gà gáy.

Phêrô dám khẳng định mạnh mẽ: “”Tại sao con lại không theo Thầy ngay bây giờ được! Con sẽ liều mạng sống con vì Thầy”.

Chúa đã báo trước cho Phêrô biết: “Con liều mạng sống vì Thầy ư? Thật, Thầy nói thật cho con biết: trước khi gà gáy, con đã chối Thầy ba lần”.

Tiếng gà gáy đối với mọi người, đó là chuyện bình thường, là sự báo thức của con vật được Thiên Chúa giao cho nhiệm vụ đó.

Nhưng đối với Phêrô, “TIẾNG GÀ GÁY” như nhắc lại cho ông một kỷ niệm thật chua xót, ông đã chối Thầy đến 3 lần, và là lời mời gọi ông thức tỉnh.

Con người của Phêrô là thế, một con người khẳng khái mạnh mẽ, bộc trực, dám lên tiếng cam đoan với Chúa: “Con sẽ liều mạng sống con vì Thầy”. Thế nhưng ông đã gục ngã bởi cái tính khí mạnh mẽ đó.

Đó cũng là Bài học cho Kitô hữu chúng ta.

Ta cũng từng thề thốt với Chúa: Không bao giờ phản bội, không bao giờ dám chối Chúa. Nhưng đó chỉ là những quyết tâm khi mà sự gian nan chưa đến.

Khi xảy ra gian nan, bách hại, thì sự quyết tâm đó còn lại bao nhiêu phần trăm, chắc là 0%.

Vì thế TIẾNG GÀ GÁY không những là kỷ niệm chua xót đối với Phêrô mà còn là kỷ niêm cay đắng với Kitô hữu chúng ta.

Nhưng chối Chúa, điều đó không quan trọng.

Điều quan trọng là TA CÓ BIẾT ĐỨNG LÊN NHƯ PHÊRÔ SAU CÚ VẤP NGÃ ĐÓ KHÔNG.

Đối với nhiều người, tiếng gà gáy chẳng mấy liên hệ, nhưng với Phê-rô, tiếng gà trở nên tiếng gọi để thức tỉnh. Nếu trước đó ông vênh vang, tự đắc, hăm hở tìm xem ai là kẻ phản bội thì sau khi chối Thầy, Phê-rô đã khiêm tốn khóc lóc ăn năn trước cái nhìn yêu thương và cảnh tỉnh của Chúa.

2/. ĐỐI VỚI GIUĐA ISCARIÔT:

“MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY”.

Trong bữa ăn, Chúa đã đưa ra lời cảnh báo:

“”Thật, Thầy nói thật cho các con biết, một người trong các con sẽ nộp Thầy”.

Các môn đệ nhìn nhau phân vân không biết Ngài nói về ai.

Các môn đệ ngơ ngác cũng phải, vì không ai dám cả gan làm điều đó.

Gioan viết:

“Có một môn đệ được Chúa Giêsu yêu quý, đang ở bàn ăn gần lòng Chúa Giêsu. Vậy Phêrô làm hiệu cho môn đệ ấy và nói: “Hỏi xem Thầy nói về ai đó”. Môn đệ ấy nghiêng mình sát ngực Chúa Giêsu và hỏi Người: “Thưa Thầy, ai vậy?”

Chúa Giêsu trả lời: “Thầy chấm miếng bánh trao cho ai là người đó”

Gioan muốn cho một dấu hiệu rõ ràng để khẳng định kẻ phản bội, cần lôi nó ra ánh sáng. Chúa trao miếng bánh cho ai, thì đích thị là người đó.

Nhưng ở Phúc âm Matthêu thì tế nhị hơn, Matthêu viết:

“Người đáp: “Kẻ giơ tay chấm chung một đĩa với Thầy, đó là kẻ nộp Thầy. Đã hẳn Con Người ra đi theo như lời đã chép về Người, nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người: thà nó đừng sinh ra thì hơn! ” (Mt 26, 23 – 24).

“Kẻ giơ tay chấm chung một đĩa với Thầy, đó là kẻ nộp Thầy”.

Trong một bàn tiệc, ai cũng chấm chung đĩa với Thầy, vậy làm sao biết được kẻ phản bội.

Chúa muốn giữ danh dự cho Giuđa, để không bị các môn đệ khác soi mói, phản ứng.

Nhưng với Tin mừng Gioan, ông muốn lôi Giuđa ra ánh sáng để đánh tan ngờ vực nơi các môn đệ khác, vì các ông cứ hỏi:

“Có phải con không?”

Gioan viết: “Và Người chấm một miếng bánh trao cho Giuđa, con Simon Iscariô. ăn miếng bánh rồi, Satan nhập vào hắn”.

Cái giây phút Giuđa cầm miếng bánh vô cùng quan trọng. Giuđa có thể từ chối không nhận, tức không thuận theo âm mưu phản bội.

Nếu Giuđa từ chối miếng bánh này, thì nó sẽ không đến được với bất cứ ai, có nghĩa không có ai là kẻ phản bội, nhưng cuộc Thương Khó vẫn xảy ra theo Ý Thiên Chúa.

Nhưng Giuđa đã cả gan nhận miếng bánh đó, tức ông đã tự tố cáo mình dưới con mắt các môn đệ, ai cũng thấy rõ ràng. Và Gioan nói:

“SATAN NHẬP VÀO HẮN”.

Satan đang lảng vảng ở đây, vì nó đã thất bại sau 3 lần cám dỗ Chúa, và bây giờ là ván bài chót, phút thứ 90. Satan phải thành công khi lôi kéo một môn đệ về với nó.

Nhưng đến giờ phút này, Chúa vẫn muốn giữ danh dự cho Giuđa, nên Ngài đã nói một câu vô thưởng vô phạt:

“Con tính làm gì thì làm mau đi”.

Các môn đệ không ai chú ý tới câu Chúa nói với Giuđa.

Gioan viết:

“Có nhiều người tưởng tại Giuđa giữ túi tiền, nên Chúa Giêsu bảo hắn: Hãy mua những gì chúng ta cần dùng trong dịp lễ, hoặc Người bảo hắn bố thí cho người nghèo. Vậy sau khi nhận miếng bánh đó, Giuđa liền đi ra”.

Ai cũng nghĩ như vậy, chứ không thể ngờ Giuđa đi ra để hợp đồng với các Thượng tế bắt Chúa.

“GIUĐA LIỀN ĐI RA”.

Như vậy Giuđa không được tham dự vào giây phút Chúa lập Bí tích Thánh Thể, theo Mathêu, Luca, Marcô.

Vì cái TỘI PHẢN BỘI CHÚA là một tội rất nặng, không xứng đáng được rước Mình Máu Chúa.

Câu cuối cùng liên quan đến Giuđa mà ta phải chú ý:

“GIUĐA LIỀN ĐI RA. BẤY GIỜ LÀ ĐÊM TỐI”.

Dưới ngòi bút của Gioan, ánh sáng và bóng tối luôn mang ý nghĩa đặc biệt.

Nhưng ở đây bóng tối được sử dụng để diễn tả đúng hoàn cảnh và tâm trạng của Giuđa trong âm mưu đen tối của y nơi đoạn Tin Mừng hôm nay.

Bóng đêm luôn ngự trị khi con người chủ ý quay lưng lại với Chúa Giêsu, bóng đêm luôn xâm chiếm tâm hồn khi con người nghe theo sự xúi giục của sự dữ hơn là lời mời gọi của Thiên Chúa.

Bóng đêm luôn giữ phần thắng khi hận thù, gian tham bóp chết sức mạnh của tình yêu. Bóng đêm xâm chiếm cõi lòng khi con người khước từ tình yêu Thiên Chúa như trường hợp của Giuđa. Hoàn cảnh như muốn diễn tả đúng tâm trạng của Giuđa lúc này “GIUĐA LIỀN ĐI RA. BẤY GIỜ LÀ ĐÊM TỐI”.

Nhu vậy Ngày thứ Ba Tuần thánh, Phụng vụ lời Chúa đã cho ta 2 con người như 2 mẫu gương về SỰ CHỐI CHÚA (Phêrô) và PHẢN BỘI NỘP CHÚA (Giuđa Iscariôt).

Đó là các bài học thiết thực cho mỗi Kitô hữu chúng ta.

Gioan viết:

“Bây giờ Con Người được vinh hiển, và Thiên Chúa đã được vinh hiển nơi Người. Nếu Thiên Chúa được vinh hiển nơi Người, thì Thiên Chúa lại cho Người được vinh hiển nơi chính mình, và Thiên Chúa sẽ cho Người được vinh hiển.

Chúa bước vào cuộc thương khó, chính là lúc Ngài được Thiên Chúa Cha tôn vinh.

Đây là ý tưởng, mà Bài đọc I là Bài ca thứ hai về Người Tôi Trung của Thiên Chúa đã diễn tả.

Người tôi trung phải ghi nhớ muôn đời những gì Thiên Chúa đã làm, và loan báo cho mọi người được biết:
Người Tôi Trung tường thuật những gì Thiên Chúa đã làm cho ông:

“Hỡi các đảo, hãy nghe tôi đây, hỡi các dân tộc miền xa xăm, hãy chú ý: Đức Chúa đã gọi tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ, lúc tôi chưa chào đời, Người đã nhắc đến tên tôi. Người đã làm cho miệng lưỡi tôi nên như gươm sắc bén, giấu tôi dưới bàn tay của Người. Người đã biến tôi thành mũi tên nhọn, cất tôi trong ống tên của Người.”

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
___________________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Ga 13, 21-33. 36-38)

Nếu trong Bài Tin mừng hôm qua, thứ Hai Tuần thánh (Ga 12, 1 – 11), Gioan đã tường thuật bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với chị em Matta.

Sang Bài Tin mừng hôm nay (Ga 13, 21-33. 36-38), thứ Ba Tuần thánh, Gioan sẽ tường thuật bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với các môn đệ, ta thường gọi là BỮA TIỆC LY.

Trong 4 thánh sử, chỉ có Gioan tường thuật đầy đủ cho ta các bữa ăn cuối cùng này của Chúa Giêsu, còn thánh sử khác chỉ lướt qua mà không chi tiết và đầy đủ.

Theo Gioan, Bữa Tiệc ly này sẽ kéo dài trong 5 chương, từ Chương 13 đến hết Chương 17 (13 – 17). Có rất nhiều vấn đề mà Gioan sẽ đề cập trong 5 chương này:

+ Rửa chân cho các môn đệ.
+ Báo trước sự phản bội của Giuđa và sự chối Thầy của Phêrô.
+ Diễn từ Tiệc Ly (Diễn từ Vượt qua):
– Cây nho thật
– Lập Phép Thánh Thể
– Báo trước Đấng Bảo trợ (Chúa Thánh Thần) sẽ đến.
– Chúa Giêsu báo trước Ngài sẽ trở lại.
– Cầu nguyện cho sự hiệp nhất.

THIẾU CÂU 34, 35:

Nhìn vào tiêu đề: (Ga 13, 21-33. 36-38), ta thấy ngay Phụng vụ đã bỏ bớt 2 câu: 34, 35.

Câu 34, 35 là câu gì và tại sao lại bỏ, không trích?

Thưa: Câu 34 – 35 đầy đủ như sau:

“Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau; anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy ở điểm này: là anh em có lòng yêu thương nhau.” (Ga 13, 34 – 35).

Rõ ràng 2 câu nay không ăn nhập đến Bài Tin mừng hôm nay, vì Gioan chỉ chú trọng đến việc Chúa Giêsu báo trước sự phản bội của Giuđa Iscariốt (từ nay sẽ gọi tắt là Giuđa) và sự chối Thầy của Phêrô, vì thế không cần thiết trích ra mà nên để dành cho phần DIỄN TỪ TIỆC LY thì hay hơn.

“KHI ẤY, (CHÚA GIÊSU ĐANG NGỒI ĂN VỚI CÁC MÔN ĐỆ), TÂM HỒN NGƯỜI BỊ XAO XUYẾN, NÊN NGƯỜI TUYÊN BỐ: “THẬT, THẦY NÓI THẬT CHO CÁC CON BIẾT, MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY”

“TÂM HỒN NGƯỜI BỊ XAO XUYẾN”.

Đó là tâm trạng của Chúa trong Bữa Tiệc Ly này. “Xao xuyến” có nghĩa bồn chồn, lo lắng, đứng ngồi không yên.

Gioan diễn tả rất “bén”, chỉ cần nói “xao xuyến” là đủ rồi, không cần dài dòng.

Tại sao lại phải xao xuyến? Vì Chúa Giêsu biết trước tất cả rồi, thì cần gì phải xao xuyến?

Thưa, cho dù Ngài biết trước tất cả, nhưng vì Ngài là con người, thì làm sao mà không xao xuyến cho được, cái tình Thầy – trò 3 năm nay đã ăn sâu vào trong suy nghĩ, tâm khảm của Ngài.

Thế mà chỉ còn 1 đêm nay nữa thôi là “ngày mai sẽ xa nhau rồi”, mà còn rất nhiều việc phải làm, còn nhiều lời phải nói mà trong 3 năm nay chưa nói hết được

Con Thiên Chúa đứng trước cuộc chia ly này sao không xao xuyến cho được. Đó là một tâm trạng rất người của con Thiên Chúa.

Có lẽ chỉ khi đứng trên sân ga tiễn một người thân đi xa, trước cảnh kẻ ở người đi, ta mới hiểu được phần nào sự xao xuyến của Chúa Giêsu.

Nhất là khi đứng trước giây phút hấp hối của người thân, đứng trước sự ra đi vĩnh viễn, ta mới hiểu được thế nào là “xao xuyến”.

“MỘT NGƯỜI TRONG CÁC CON SẼ NỘP THẦY”.

Chỉ một người thôi cũng đủ làm tim đau nhói rồi.

Đây là cái tin cực sốc đối với các môn đệ. Không thể nào như vậy, không thể đó là sự thật.

Nhưng cho dù không tin thì đó vẫn là sự thật. Sao lại có kẻ khốn nạn như vậy, 3 năm ở với Thầy, được Thầy dạy dỗ, yêu thương, vỗ về mà lại có kết cục như vậy sao!

Không, …. không thể nào tin được, chắc Thầy chỉ “hù doạ” cho thêm phần kịch tính thôi.

“CÁC MÔN ĐỆ NHÌN NHAU PHÂN VÂN KHÔNG BIẾT NGƯỜI NÓI VỀ AI.

Sau khi nghe được tin dữ này các môn đệ bắt đầu phân vân, không biết Thầy nói về ai. Trong thâm tâm các ông luôn hy vọng Thầy không nói về mình.

Có thể Giuđa cũng phân vân như vậy, vì việc hắn đi cấu kết với các Thượng tế hoàn toàn trong bóng tối, chỉ có mình hắn biết, không có bạn đồng môn nào chứng kiến. Trời không biết, đất không biết thì làm sao Thầy biết được.

Nhưng cho dù trời không biết, đất không biết nhưng Chúa vẫn biết.

CÓ MỘT MÔN ĐỆ ĐƯỢC CHÚA GIÊSU YÊU QUÝ, ĐANG Ở BÀN ĂN GẦN LÒNG CHÚA GIÊSU.

Môn đệ đó là Gioan.

Gioan ngồi bên phải hay bên trái Chúa Giêsu? Lát nữa ta sẽ bàn đến.

VẬY PHÊRÔ LÀM HIỆU CHO MÔN ĐỆ ẤY VÀ NÓI: “HỎI XEM THẦY NÓI VỀ AI ĐÓ”. MÔN ĐỆ ẤY NGHIÊNG MÌNH SÁT NGỰC CHÚA GIÊSU VÀ HỎI NGƯỜI: “THƯA THẦY, AI VẬY?”

Trước hung tin về kẻ phản bội, các môn đệ ai cũng phân vân và sợ hãi, ngay như ông Phêrô, vị tông đồ trưởng, hàng ngày vẫn nhanh nhẩu và bộp chộp, thế mà trong lúc này Phêrô cũng không dám hỏi mà phải nhờ Gioan hỏi giùm.

Vậy Phêrô ngồi ở đâu trong bàn tiệc này? Lát nữa ta sẽ phân tích.

CHÚA GIÊSU TRẢ LỜI: “THẦY CHẤM MIẾNG BÁNH TRAO CHO AI LÀ NGƯỜI ĐÓ”. VÀ NGƯỜI CHẤM MỘT MIẾNG BÁNH TRAO CHO GIUĐA, CON SIMON ISCARIÔ.

Trước câu hỏi của Gioan: “THƯA THẦY, AI VẬY?”, Chúa Giêsu vẫn không trả lời trực tiếp, cho dù chỉ trả lời riêng cho Gioan, mà Ngài chỉ dùng một ký hiệu: “THẦY CHẤM MIẾNG BÁNH TRAO CHO AI LÀ NGƯỜI ĐÓ”.

Tại sao Chúa Giêsu không trả lời trực tiếp?

Đây mới là điểm đặc sắc nhất của Phúc âm Gioan.

Còn trong Bài Thương khó (Chúa nhật Lễ Lá), Luca không ngại nói toạc ra đó là Giuđa.

Theo Gioan, Chúa Giêsu muốn bảo vệ danh dự cho Giuđa đến giây phút cuối cùng, vì Ngài yêu thương Giuđa và muốn Giuđa thay đổi ý định.

Cái tình Thầy – trò cao quý ở chỗ đó, đến giây phút này rồi, Chúa vẫn giữ danh dự cho Giuđa để không bị các môn đệ khác khinh bỉ và nguyền rủa.

Giuđa có nhận ra điều đó không? Lát nữa ta sẽ biết.

VỊ TRÍ CÁC MÔN ĐỆ TRONG BÀN TIỆC LY.

Ta chỉ bàn đến một vài nhân vật chính thôi chứ không đề cập đến tất cả.

Dĩ nhiên, Chúa Giêsu ngồi chính giữa, vì Ngài luôn là tâm điểm.

Còn Gioan, người môn đệ Chúa Giêsu ngồi bên cạnh, bên tay phải Chúa Giêsu, vì chỉ có vị trí này Gioan mới kề sát ngực Chúa Giêsu.

Phêrô, ngồi bên cạnh Gioan nên mới ra hiệu cho Gioan dễ dàng.

Giuđa Iscariốt, ngồi bên cạnh Chúa Giêsu bên tay trái, vì chỉ có ở vị trí này, tay phải Chúa Giêsu mới trao cho Giuđa miếng bánh dễ dàng và kín đáo.

Đó là vị trí trong bàn ăn của một vài môn đệ chủ chốt:

+ Gioan: người môn đệ Chúa yêu.
+ Phêrô: tông đồ trưởng.
+ Giuđa: Thủ quỹ, quản lý, nhân vật số 2 trong Nhóm Mười Hai.

“ĂN MIẾNG BÁNH RỒI, SATAN NHẬP VÀO HẮN. CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HẮN: “CON TÍNH LÀM GÌ THÌ LÀM MAU ĐI”.

Ở Chi tiết này, giữa Gioan và Luca có sự mâu thuẫn nhau rõ rệt. Hai thánh sử không đồng ý với nhau điểm này.

Luca viết: “Xa-tan đã nhập vào Giu-đa, cũng gọi là Ít-ca-ri-ốt, một người trong Nhóm Mười Hai. Hắn đi nói chuyện với các thượng tế và lãnh binh Đền Thờ về cách thức nộp Người cho họ. Họ rất mừng và đồng ý sẽ cho hắn tiền” (Lc 22, 3 -5).

Có nghĩa, theo Luca, Satan đã nhập vào Giuđa từ rất sớm và xúi hắn đến với các Thượng tế để bàn kế hoạch nộp thầy, tức trước bữa Tiệc Ly.

Còn theo Gioan, Satan chỉ nhập vào Giuđa khi được Chúa Giêsu trao miếng bánh và hắn đã ăn, tức trong Bữa Tiệc ly.

Gioan diễn tả rất hay: “ĂN MIẾNG BÁNH RỒI, SATAN NHẬP VÀO HẮN”,

có nghĩa, nếu Giuđa không ăn cái bánh đó thì Satan vẫn không làm gì được. Như vậy Tên cám dỗ, Satan năm xưa, đã thất bại khi cám dỗ Chúa Giêsu trong hoang địa, Tên cám dỗ đó vẫn theo sát Chúa Giêsu và cũng có mặt trong Bữa Tiệc ly này để nhập vào Giuđa và nó đã thành công.

“CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HẮN: “CON TÍNH LÀM GÌ THÌ LÀM MAU ĐI”

Đến giờ phút này rồi, Chúa Giêsu vẫn muốn bảo vệ danh dự cho Giuđa, Ngài chỉ nói một câu mà ai muốn hiểu sao thì hiểu và không thể nghĩ đó là tên phản bội.

Ngài còn hối thúc Giuđa mau chóng làm cái việc bẩn thỉu đó. Nhưng vì Giuđa là Thủ quỹ nên không ai hiểu được thâm ý của Chúa.

“NHƯNG NHỮNG NGƯỜI ĐANG NGỒI ĂN KHÔNG MỘT AI HIỂU ĐƯỢC VÌ SAO NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HẮN NHƯ VẬY. CÓ NHIỀU NGƯỜI TƯỞNG TẠI GIUĐA GIỮ TÚI TIỀN, NÊN CHÚA GIÊSU BẢO HẮN: HÃY MUA NHỮNG GÌ CHÚNG TA CẦN DÙNG TRONG DỊP LỄ, HOẶC NGƯỜI BẢO HẮN BỐ THÍ CHO NGƯỜI NGHÈO.

Vâng, tấm lòng của một người Thầy thật vĩ đại, yêu người học trò của mình đến cùng, còn bênh vực cho Giuđa nữa, vì chính y cũng vừa được Chúa Giêsu rửa chân cho , vì trước đó theo Gioan Chúa Giêsu đã rửa chân cho các môn đệ (Ga 13, 1 – 20)

Các môn đệ chỉ nghĩ đơn giản Chúa muốn Giuđa đi bố thí cho người nghèo.

“VẬY SAU KHI NHẬN MIẾNG BÁNH ĐÓ, GIUĐA LIỀN ĐI RA. BẤY GIỜ LÀ ĐÊM TỐI”

“BẤY GIỜ LÀ ĐÊM TỐI”.

Gioan mô tả rất sâu sắc, khi Giuđa bước ra khỏi phòng thì trời đã tối. Một bóng tối bao trùm lên tất cả, và đó là giờ của sự tối tăm, của sự dữ. Ngoài trời đã tối, nhưng trong phòng vẫn sáng, ánh sáng của Đức Giêsu.

Gioan rất thích chủ đề Ánh sáng và bóng tối trong Tin mừng của ông. Gioan viết: “Ở nơi Người là sự sống, và sự sống là ánh sáng cho nhân loại. Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng.” (Ga 1, 4-5) Bây giờ là sự thắng thế của bóng tối, nhưng khi Đức Giêsu Tử nạn và Phục sinh, Ngài sẽ trở thành Ánh sáng cho muôn dân. Bóng tối sẽ bị đẩy lùi về vùng âm u sự chết.

Hình ảnh khi Giuđa ăn bánh xong, ông đi ra, thì trời đã tối, có nghĩa là từ lúc đó, Giuđa đã đánh mất hoàn toàn ơn Chúa, ông bước vào bóng đêm tội lỗi và ma quỷ.

“KHI GIUĐA ĐI RỒI, CHÚA GIÊSU PHÁN: “BÂY GIỜ CON NGƯỜI ĐƯỢC VINH HIỂN, VÀ THIÊN CHÚA ĐÃ ĐƯỢC VINH HIỂN NƠI NGƯỜI. NẾU THIÊN CHÚA ĐƯỢC VINH HIỂN NƠI NGƯỜI, THÌ THIÊN CHÚA LẠI CHO NGƯỜI ĐƯỢC VINH HIỂN NƠI CHÍNH MÌNH, VÀ THIÊN CHÚA SẼ CHO NGƯỜI ĐƯỢC VINH HIỂN!

“KHI GIUĐA ĐI RỒI” cũng đồng nghĩa Cuộc Khổ Nạn đã bắt đầu.

Đức Giêsu đã từng nhắc nhở các môn đệ “Phải qua Thập giá mới đến vinh quang” Như vậy khi Đức Giêsu bước vào cuộc Khổ nạn, đó là lúc Ngài được Thiên Chúa tôn vinh.

Đồng thời tất cả phải quy hướng về Chúa Cha,khi Chúa Giêsu được Chúa Cha tôn vinh cũng đồng nghĩa với việc Thiên Chúa được tôn vinh qua Thập giá của Chúa Giêsu.

Hình ảnh ra đi của Giuđa hôm nay, cũng phản ảnh đúng tâm hồn của những ai đã tách mình ra khỏi Chúa và cộng đoàn tín hữu:

– Bỏ Chúa Giêsu.
– Bỏ bàn tiệc thánh (bỏ tham dự thánh lễ)
– Bỏ cộng đoàn tín hữu (bỏ những anh em đồng môn theo Chúa), nghĩa là bỏ tham gia đời sống đạo với các Kitô hữu anh em con một Cha trên trời.

Và khi đã không còn có Chúa hiện diện, không được nâng đỡ bởi các bí tích và mất tương giao với anh chị em; người ta chỉ còn vất vưởng trong lọc lừa gian dối và dẫn tới diệt vong.

CÁC CON YÊU QUÝ, THẦY CHỈ CÒN Ở VỚI CÁC CON MỘT ÍT NỮA. CÁC CON SẼ TÌM THẦY, VÀ NHƯ THẦY ĐÃ NÓI VỚI NGƯỜI DO-THÁI: ‘NƠI TA ĐI, CÁC NGƯƠI KHÔNG THỂ ĐẾN ĐƯỢC’, NAY THẦY CŨNG NÓI VỚI CÁC CON NHƯ VẬY

Sau khi Giuđa ra đi, những người còn lại sẽ là những môn đệ yêu dấu của Đức Giêsu, Ngài gọi họ bằng danh xưng thân mật hơn: “CÁC CON YÊU QUÝ”.

Là “người con”, Đức Giêsu muốn diễn tả sự thân mật sâu sa giữa Ngài và các môn đệ. Họ ở trong trái tim yêu thương của Ngài, vì không còn quan hệ nào thân mật hơn quan hệ: Cha – Con. Đức Giêsu cũng dùng cụm từ “yêu quý”, để muốn nói đến sự che chở của Ngài trước bao sóng gió sắp ập đến. Đức Giêsu đã từng nói với người Do Thái: ‘Nơi tôi đi, các người không thể đến được’, bây giờ Ngài cũng cho các môn đệ biết Ngài sắp sửa ra đi, nơi Ngài đi các ông không thể đến được, nhưng sau này các ông sẽ đến.

Chỉ có một nơi mà ta không thể đến với một người, đó là cái chết. Chúa Giêsu báo trước cho các môn đễ cái chết của Ngài sắp đến rồi. Khi Chúa Giêsu nói câu này với người Do Thái, Gioan mô tả: Họ cho Chúa sắp tự vẫn.

Nhưng với các môn đệ, các ông không được hiểu như vậy mà phải hiểu: đó là cái chết đầy tự nguyện.

“SIMON PHÊRÔ HỎI NGƯỜI: “THƯA THẦY, THẦY ĐI ĐÂU?” CHÚA GIÊSU TRẢ LỜI: “NƠI THẤY ĐI, NAY CON CHƯA THỂ THEO TỚI ĐÓ ĐƯỢC, NHƯNG SAU NÀY CON SẼ THEO THẦY”.

PHÊRÔ THƯA LẠI: “TẠI SAO CON LẠI KHÔNG THEO THẦY NGAY BÂY GIỜ ĐƯỢC! CON SẼ LIỀU MẠNG SỐNG CON VÌ THẦY”. CHÚA GIÊSU NÓI: “CON LIỀU MẠNG SỐNG VÌ THẦY Ư? THẬT, THẦY NÓI THẬT CHO CON BIẾT: TRƯỚC KHI GÀ GÁY, CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN.”

Trước những câu nói khó hiểu và nó đang báo trước điều gì không hay sắp xảy ra, các môn đệ hoang mang cực độ. Cũng vẫn Phêrô, người Tông đồ trưởng thay mặt anh em để an ủi Thầy: “”THƯA THẦY, THẦY ĐI ĐÂU?” “.

Các ông chưa thể hình dung có ngày Đức Giêsu sẽ rời xa các ông, vì trong suốt 03 năm nay Thầy trò luôn ở bên nhau, gắn bó với nhau mật thiết, nếu phải đi xa như vậy, ắt hẳn phải là điều kinh khủng. Phêrô thực tình muốn biết Ngài đi đâu.

” NƠI THẤY ĐI, NAY CON CHƯA THỂ THEO TỚI ĐÓ ĐƯỢC, NHƯNG SAU NÀY CON SẼ THEO THẦY.”

Đức Giêsu muốn nói đến cái chết, cái chết là định mệnh của mỗi người. Cho dù có yêu nhau thế nào, dù có gắn bó nhau bao nhiêu, khi cái chết đến, nó sẽ chia lìa tất cả. Đó là sự chia lìa tạm thời mà sau này người ta sẽ xum họp vĩnh viễn không còn chia cắt nữa.

Nhưng “nơi Thầy đi” nó mang ý nghĩa sâu xa hơn nhiều, nó vừa nói đến cái chết, và cũng nói đến cuộc khổ nạn. Bây giờ Phêrô chưa thể theo được, sau này ông sẽ đi theo.

Theo tương truyền, sau này Phêro muốn trốn khỏi Rôma vì cuộc bách hại đang diễn ra gay gắt, Phêrô gặp Chúa đi vào, ông cũng hỏi: “ THẦY ĐI ĐÂU?” (QUO VADIS), và sau khi biết Chúa Giêsu muốn vào Rôma để chết cho ông một lần nữa, Phêrô vội trở lại Rôma để chịu chết.

Sau này ông sẽ bị bách hại tại Rôme, và cũng bị đóng đinh vào thập giá như Đức Giêsu, chỉ có điều, ông thấy mình bất xứng nên xin đóng đinh ngược đầu.

“TẠI SAO CON LẠI KHÔNG THEO THẦY NGAY BÂY GIỜ ĐƯỢC! CON SẼ LIỀU MẠNG SỐNG CON VÌ THẦY”.

Cũng vẫn Phêrô, một con người khẳng khái và mạnh mẽ. Ông can đảm lắm, khi khẳng định dám chết vì Thầy. Có lẽ ông đang nói trong sự chân thành không giả dối, ông đang nói thật.

Nhưng vấn đề ở đây, ông đang sống trong thành thật khi cuộc Thương khó chưa xảy ra. Vấn đề nằm ở chỗ đó, cuộc thương khó chưa xảy ra và khi Cuộc Thương khó xảy ra thì chính ông sẽ chối Thầy đến 03 lần.

Ta hay dùng những kiểu nói đao to búa lớn như vậy, trước khi sự việc xảy đến. Nhưng khi sự việc xảy đến, thì nó còn bao nhiên phần trăm.

Ta cứ ngỡ mình sẽ đứng vững trong thử thách, trong gian nan, cứ nghĩ mình sẽ kiên định trong mọi tình huống, nhưng đó chỉ là sự kiên định dỏm.

Và bất kỳ ai chỉ dựa vào sức mình, người đó sẽ vấp ngã nhanh nhất, vì người đó đã gạt sức mạnh Thiên Chúa sang một bên và chỉ dùng sức mạnh của mình để đương đầu

Phêrô đã gục ngã và bài học của Phêrô sẽ là bài học cho chúng ta.

“CON LIỀU MẠNG SỐNG VÌ THẦY Ư? THẬT, THẦY NÓI THẬT CHO CON BIẾT: TRƯỚC KHI GÀ GÁY, CON ĐÃ CHỐI THẦY BA LẦN”.

Một bài học thấm thía mà Phêrô phải nhớ suốt đời: “gà chưa gáy, anh đã chối Thầy ba lần”. Không thể nào tin được, một con người mạnh mẽ, nói những lời khẳng khái có thể gục ngã nhanh như vậy, con gà còn chưa kịp gáy mà ông đã gục ngã rồi, mà đâu phải ngã 01 lần, mà ngã tới 03 lần. Một Phêrô kiêu hãnh đã chết vì chính sự kiêu hãnh đó.

Sau này mỗi lần nghe tiếng gà gáy, nó lại nhắc ông bài học chua xót, nó nhắc nhở không có nghĩa làm ông tuyệt vọng, nhưng nó muốn nói cho Phêrô biết, ông phải cậy trông vào Chúa trong cuộc đời này. Đừng bao giờ nghĩ mình sẽ đứng vững không bao giờ bị té, vì khi nghĩ như vậy, nó cho biết ta chuẩn bị một cú vấp ngã tai hại sắp đến.

Nhiều nhà thờ ngày nay, cho dựng hình con gà trên tháp cao nhất, có khi còn mang tên Nhà thờ Con Gà (như ở Đà Lạt, Việt Nam) để lưu truyền lại câu chuyện Phêrô chối Thầy.

Còn ta, ta vẫn có tiếng gà gáy trong lòng, thỉnh thoảng ngồi nhớ lại những gì đã xảy ra, lòng ta cảm thấy đầy hối tiếc. Tại sao ta lại sống như vậy, ta sống như người không có niềm tin, mà cứ ỷ vào sức mình khi đứng trước sóng gió.

Tiếng gà gáy sẽ nhắc cho ta nhớ, cuộc đời của ta lúc nào cũng cần có Chúa, Chúa mới là sức mạnh của ta, để trong sự yếu ớt, nhỏ bé của mình, ta vững tâm bước vào cuộc đời đầy chông gai khốn khó này.

Cuối cùng, ta xin cảm ơn ông Phêrô, vì nhờ có ông bị gục ngã mà ta mới ý thức được chính mình, để ta không được phép sống kiêu ngạo mà là trong sự khiêm tốn chân thành.

Tôi xin cám ơn ông Phêrô, vì tôi sẽ sống với những gì mà ông đã trải qua:

KIÊU HÃNH – YẾU ĐUỐI – NGÃ XUỐNG – ĐÚNG LÊN.

Amen.
______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ BA TUẦN THÁNH (16/4/2019) – (Ga 13, 21-33. 36-38) – TUẦN THÁNH 2019