“HỄ AI NHẮC MÃŒNH LÊN, SẼ PHẢI HẠXUá»NG, VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NHẮC LÊN”.
BÀI ÄỌC I: Hc 3, 19-21. 30-31 (Hl 17-18. 20. 28-29)
“Con hãy hạ mình, thì con sẽ được đẹp lòng Chúa”.
TrÃch sách Huấn Ca.
Hỡi con, con hãy thi hà nh công việc con cách hiá»n hoà , thì con sẽ được ngưá»i đẹp lòng Chúa quý chuá»™ng. Cà ng là m lá»›n, con cà ng phải hạ mình trong má»i sá»±, thì con sẽ được đẹp lòng Chúa; vì chỉ có má»™t mình Thiên Chúa có quyá»n năng cao cả, và má»i kẻ khiêm nhưá»ng phải tôn vinh Chúa.
Tai hoạ dà nh cho kẻ kiêu căng thì vô phương cứu chữa, vì mầm mống tá»™i lá»—i đã ăn sâu và o lòng chúng mà chúng không biết. Ngưá»i thông minh suy ngắm trong lòng lá»i dụ ngôn, chăm chỉ nghe là kỳ vá»ng cá»§a ngưá»i khôn ngoan.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 67, 4-5ac. 6-7ab. 10-11
Äáp: Ôi Thiên Chúa, do lòng nhân háºu, Chúa đã chuẩn bị chá»— định cư cho kẻ cÆ¡ bần (x. c. 11b).
Xướng:
1) Những ngưá»i hiá»n đức mừng rỡ hỉ hoan, trước nhan Thiên Chúa há» mừng vui sung sướng. Hãy hát mừng Thiên Chúa, hãy đà n ca danh Ngưá»i, hãy sá»a sang đưá»ng lối cho Äấng ngá»± giá qua hoang địa. – Äáp.
2) Là Cha kẻ mồ côi, là Äấng bênh vá»±c ngưá»i quả phụ, Thiên Chúa ngá»± trong thánh Ä‘iện cá»§a Ngưá»i. Thiên Chúa tạo nhà cá»a cho những ngưá»i bị bá» rÆ¡i, dẫn đưa những ngưá»i tù tá»™i ra nÆ¡i thịnh đạt. – Äáp.
3) Ôi Thiên Chúa, Ngà i là m mưa ân huệ xuống cho dân Ngà i, và khi há» mệt má»i, Ngà i đã bổ dưỡng cho. Ôi Thiên Chúa, Ä‘oà n chiên Ngà i định cư trong xứ sở, mà do lòng nhân háºu, Ngà i chuẩn bị cho kẻ cÆ¡ bần. – Äáp.
BÀI ÄỌC II: Dt 12, 18-19. 22-24a
“Anh em tiến đến núi Sion và thà nh trì cá»§a Thiên Chúa hằng sống”.
TrÃch thư gá»i tÃn hữu Do-thái.
Anh em thân mến, không phải anh em tiến tá»›i má»™t ngá»n núi có thể sỠđược, hay là lá»a cháy, gió lốc, mây mù, bão táp hoặc tiếng kèn, và tiếng gầm thét, khiến cho ngưá»i nghe xin tha đừng nói vá»›i há» lá»i nà o nữa. Trái lại, anh em tiến đến núi Sion và thà nh trì cá»§a Thiên Chúa hằng sống, là Giêrusalem trên trá»i, tiến đến giữa muôn ngà n thiên thần, và cá»™ng Ä‘oà n các trưởng tỠđã được ghi sổ trên trá»i, và đến cùng Thiên Chúa, Äấng phán xét má»i ngưá»i, đến cùng các linh hồn những ngưá»i công chÃnh hoà n hảo, đến cùng Äấng trung gian cá»§a giao ước má»›i là Äức Giêsu.
Äó là lá»i Chúa.
ALLELUIA: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tá»› Chúa Ä‘ang lắng tai nghe; Chúa có lá»i ban sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 14, 1. 7-14
“Há»… ai nhắc mình lên, sẽ phải hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nhắc lên”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, nhằm má»™t ngà y Sabbat Chúa Giêsu và o nhà má»™t thá»§ lãnh các ngưá»i biệt phái để dùng bữa, và há» dò xét Ngưá»i. Ngưá»i nháºn thấy cách những kẻ được má»i, chá»n chá»— nhất, nên nói vá»›i há» dụ ngôn nà y rằng:
“Khi có ai má»i ngươi dá»± tiệc cưới, ngươi đừng ngồi và o chá»— nhất, kẻo có ngưá»i trá»ng hÆ¡n ngươi cÅ©ng được má»i dá»± tiệc vá»›i ngươi, và chá»§ tiệc đã má»i ngươi và ngưá»i ấy, đến nói vá»›i ngươi rằng: ‘Xin ông nhưá»ng chá»— cho ngưá»i nà y’. Bấy giá» ngươi sẽ phải xấu hổ Ä‘i ngồi và o chá»— rốt hết. Nhưng khi ngươi được má»i, hãy Ä‘i ngồi và o chá»— rốt hết, để khi ngưá»i má»i ngươi đến, nói vá»›i ngươi rằng: ‘Hỡi bạn, xin má»i bạn lên trên’. Bấy giá» ngươi sẽ được danh dá»± trước mặt những ngưá»i dá»± tiệc. Vì há»… ai nhắc mình lên, sẽ phải hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nhắc lên”.
Rồi Ngưá»i lại nói vá»›i kẻ đã má»i Ngưá»i rằng: “Khi ông dá»n bữa ăn trưa hay tối, thì đừng má»i bạn bè, anh em, bà con hay láng giá»ng già u có, kẻo đến lượt há» cÅ©ng má»i ông, và như thế ông đã được trả lá»… rồi. Nhưng khi là m tiệc, hãy má»i những ngưá»i nghèo khó tà n táºt, què quặt, và đui mù; ông sẽ có phúc, bởi há» không có gì trả lá»…. Vì ông sẽ được trả lá»… khi những ngưá»i công chÃnh sống lại”.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 14, 1. 7-14)
“HỄ AI NHẮC MÃŒNH LÊN, SẼ PHẢI HẠXUá»NG, VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NHẮC LÊNâ€
Hôm nay Chúa nháºt XXII Thưá»ng niên năm C, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 14 Phúc âm Luca.
Như đã nói: Chúa Giêsu và các môn đệ đang trên hà nh trình tiến vỠGiêrusalem để bước và o cuộc khổ nạn.
Trong cuá»™c hà nh trình nà y, hôm nay là má»™t ngà y Sabath, có má»™t ngưá»i thá»§ lÄ©nh nhóm Biệt phái má»i Ngà i và o nhà dùng bữa.
Mở đầu Bà i Tin mừng, Luca viết:
“Khi ấy, nhằm má»™t ngà y Sabbat Chúa Giêsu và o nhà má»™t thá»§ lãnh các ngưá»i biệt phái để dùng bữa, và há» dò xét Ngưá»i. Ngưá»i nháºn thấy cách những kẻ được má»i, chá»n chá»— nhất, nên nói vá»›i há» dụ ngôn nà y rằng†(Lc 14, 1).
Câu Tin mừng vừa trÃch cÅ©ng là phần nháºp đỠchung cho cả 3 Bà i giáo huấn cá»§a Chúa diá»…n ra trong bữa tiệc nhà ông thá»§ lÄ©nh. Các bà i giáo huấn đó là :
+ Bà i giáo huấn: “Hãy ngồi chỗ cuối†(Lc 14, 7 – 11).
+ Bà i giáo huấn: “Khi đãi khách, hãy má»i những ngưá»i nghèo khó†(Lc 14, 12 – 14).
+ Bà i giáo huấn: “Dụ ngôn Khách được má»i xin kiếu†(Lc 14, 15 – 24).
Cả 3 bà i giáo huấn nà y Ä‘á»u là những bà i há»c nhân bản sâu sắc: “KHIÊM NHƯỜNG – KIÊU NGẠOâ€. Nó cÅ©ng có giá trị cho Ä‘á»i sống tâm linh. Tất cả như muốn là m nổi báºt câu chá»§ lá»±c lá»i Chúa hôm nay:
“”HỄ AI NHẮC MÃŒNH LÊN, SẼ PHẢI HẠXUá»NG, VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NHẮC LÊNâ€
“HỄ AI NHẮC MÌNH LÊN†= đó là kẻ KIÊU NGẠO.
“AI HẠMÃŒNH XUá»NG†= đó là ngưá»i khiêm nhưá»ng.
Còn 2 cụm từ: “SẼ PHẢI HẠXUá»NG†và “SẼ ÄÆ¯á»¢C NHẮC LÊNâ€. Ta không thấy có chá»§ từ, có nghÄ©a: Ai sẽ hạ xuống ? hay Ai sẽ nhắc lên?â€.
Thưa đó là chÃnh Thiên Chúa.
Như váºy, khi ai tá»± nhắc mình lên thì sẽ bị Chúa hạ xuống, và khi ai tá»± hạ mình xuống sẽ được Thiên Chùa nhắc lên.
Chá»§ đỠ“nhắc lên, hạ xuống†luôn được Luca là m nổi báºt trong cuốn Phúc âm cá»§a ông.
Tháºt váºy, ngay Chương đầu tiên, qua lá»i kinh Magnificat, Äức Mẹ đã ngợi khen Thiên Chúa như sau:
“Chúa giơ tay biểu dương sức mạnh,
dẹp tan phưá»ng lòng trà kiêu căng.
Chúa hạ bệ những ai quyá»n thế,
Ngưá»i nâng cao má»i kẻ khiêm nhưá»ng.
Kẻ đói nghèo, Chúa ban của đầy dư,
ngưá»i già u có, lại Ä‘uổi vá» tay trắng†(Lc 1, 51 – 53).
Như váºy chÃnh Chúa sẽ nâng đỡ ngưá»i bé nhá», khiêm nhưá»ng và hạ bệ kẻ kiêu ngạo.
Và trong bữa tiệc tại nhà ông thủ lĩnh hôm nay, Luca viết:
“Khi ấy, nhằm má»™t ngà y Sabbat Chúa Giêsu và o nhà má»™t thá»§ lãnh các ngưá»i biệt phái để dùng bữa, và há» dò xét Ngưá»i. Ngưá»i nháºn thấy cách những kẻ được má»i, chá»n chá»— nhất, nên nói vá»›i há» dụ ngôn nà y rằngâ€.
Bữa tiệc nà y do ông Thá»§ lÄ©nh Biệt phái khoản đãi Chúa, dÄ© nhiên khách được má»i sẽ gồm nhiá»u ngưá»i Biệt phái, ngoà i ra còn có nhóm cá»§a Hêrôđê, có nhóm cách mạng chống đế quốc La-mã, có nhóm Essenien khắc ká»·. có nhóm Saduce tư tế. Nhóm Pharisêu gồm các tiến sÄ© và luáºt sÄ© chuyên giải thÃch lá» luáºt. Nhóm nà y tá»± cho là mình thông hiểu lá» luáºt, sống đạo đức, là mẫu má»±c và là thà y dạy cá»§a dân, nên há» tách biệt khá»i quần chúng.
Như thế ông thá»§ lãnh cá»§a nhóm Pharisêu phải là ngưá»i có thế lá»±c rất lá»›n
Luca nhấn mạnh “HỌ DÃ’ XÉT NGƯỜIâ€. Há» dò xét Chúa để tìm cá»› bắt bẻ, chẳng hạn như không rá»a tay trước khi dùng bữa,…
Nhưng há» không ngá» Chúa lại Ä‘ang quan sát há» và Chúa nháºn ra ngay sá»± lá»™ liá»…u: “Ngưá»i nháºn thấy cách những kẻ được má»i, chá»n chá»— nhấtâ€.
“CHỌN CHá»– NHẤTâ€, đó là bản tÃnh cố hữu cá»§a nhóm nà y, thÃch được ngưá»i ta chú ý, không những ngoà i đưá»ng phố, nÆ¡i há»™i đưá»ng mà còn cả trong bữa tiệc. Há» thÃch được vinh dá»± dưới con mắt ngưá»i khác.
Nhưng khổ nỗi: chỗ nhất bao giỠcũng chỉ có một, vì thế ắt phải đưa đến chỗ tranh già nh nhau,:
“Ngưá»i nháºn thấy cách những kẻ được má»i, chá»n chá»— nhấtâ€.
“NHẬN THẤY CÃCHâ€, có nghÄ©a Chúa không thấy há» chá»n chá»— nhất, mà Ngà i nháºn thấy cách há» Ä‘ang già nh nhau để có nhá»— nhất đó.
Khuyết Ä‘iểm nà y không chỉ có ở ngưá»i Biệt phái mà chÃnh môn đệ cá»§a Chúa cÅ©ng mắc phải.
Như Giacôbê và Gioan thÃch ngồi hai bên tả hữu Thầy Giêsu trong vinh quang cá»§a Ngà i.
Phần lá»›n những cuá»™c tranh chấp ở Ä‘á»i thưá»ng xoay quanh những chiếc ghế. Lúc đầu, ghế tượng trưng cho chức vụ, chức năng. Dần dần, nó tượng trưng cho chức quyá»n, chức tước.
Ai cÅ©ng thÃch ghế cao và bảo vệ ghế cá»§a mình. Ngưá»i Pharisêu thÃch ngồi ghế danh dá»± trong há»™i đưá»ng.
Bà i Tin Mừng hôm nay cho thấy các khách dá»± tiệc cứ chá»n chá»— nhất mà ngồi.
Con ngưá»i vẫn bị ám ảnh bởi những chiếc ghế.
Chiếu trên, chiếu dưới chẳng phải là chuyện xưa ở đình là ng. Ngà y nay vẫn có những bạn trẻ cố kiếm được mảnh bằng và chỗ là m lương cao để ung dung hưởng thụ một chỗ đứng trong xã hội.
ChÃnh vì chá»— nhất chỉ có má»™t, nên má»i ngưá»i phải tranh già nh nhau, dÄ© nhiên sẽ có ngưá»i thất thế không được ngồi và o chá»— đó nên sẽ sinh ra bá»±c bá»™i, tức tối.
Nhân cÆ¡ há»™i nà y, Chúa đã đưa ra lá»i giáo huấn, đó là má»™t bà i há»c rất nhân bản:
“Khi có ai má»i ngươi dá»± tiệc cưới, ngươi đừng ngồi và o chá»— nhất, kẻo có ngưá»i trá»ng hÆ¡n ngươi cÅ©ng được má»i dá»± tiệc vá»›i ngươi, và chá»§ tiệc đã má»i ngươi và ngưá»i ấy, đến nói vá»›i ngươi rằng: ‘Xin ông nhưá»ng chá»— cho ngưá»i nà y’. Bấy giá» ngươi sẽ phải xấu hổ Ä‘i ngồi và o chá»— rốt hết.
Nhưng khi ngươi được má»i, hãy Ä‘i ngồi và o chá»— rốt hết, để khi ngưá»i má»i ngươi đến, nói vá»›i ngươi rằng: ‘Hỡi bạn, xin má»i bạn lên trên’. Bấy giá» ngươi sẽ được danh dá»± trước mặt những ngưá»i dá»± tiệcâ€.
“KHI CÓ AI MỜI NGÆ¯Æ I Dá»° TIỆC CƯỚI, NGÆ¯Æ I ÄỪNG NGá»’I VÀO CHá»– NHẤT…… NHƯNG KHI NGÆ¯Æ I ÄÆ¯á»¢C MỜI, HÃY ÄI NGỜI VÀO CHá»– Rá»T HẾTâ€.
Lý do Chúa đưa ra: nếu được má»i lên trên là cả má»™t vinh dá»±, còn nếu bị má»i xuống dưới là cả Ä‘iá»u sỉ nhục. Nếu còn là “chá»— rốt hết†thì còn nhục nhã đến cỡ nà o.
Ở đây Chúa nói đến “TIỆC CƯỚIâ€, là bữa tiệc lá»›n, có đông khách được má»i và thưá»ng là những ngưá»i có địa vị, danh giá, nhưng lá»i giáo huấn cá»§a Chúa có thể áp dụng cho má»i bữa tiệc.
Chúa đưa ra lá»i khuyên nà y rất đúng cho xã há»™i Do Thái ngà y xưa, nhưng có lẽ không phù hợp cho hoà n cảnh bây giá».
Vì thá»i nay, các bữa tiệc thưá»ng được tổ chức khoa há»c hÆ¡n và có lá»›p lang hÆ¡n, như trong các bữa tiệc, ngưá»i ta luôn có sá»± sắp xếp trước, có những bà n được dà nh riêng cho các vị khách quan trá»ng, bà n dà nh cho má»™t nhóm nà o đó, chứ không “xa cạ†như ngà y xưa, ai muốn ngồi đâu thì ngồi, do đó má»›i nảy sinh vấn đỠtranh già nh chá»— nhất.
Nếu cuá»™c Ä‘á»i là má»™t bữa tiệc, hẳn có nhiá»u thá»±c khách đã chá»n chá»— nhất mà ngồi.Tôi chá»n ngồi chá»— nhất vì tôi thấy mình quan trá»ng, tôi xứng đáng được hưởng vinh dá»± đó…
Tiếc thay, không có nhiá»u chá»— nhất trong bữa tiệc cuá»™c Ä‘á»i, nên ngưá»i ta phải tranh già nh nhau bằng má»i thá»§ Ä‘oạn để chiếm được và giữ được chá»— nhất cho mình.
Những cuá»™c tranh già nh như thế đâu phải là điá»u xa lạ. Chúng vẫn diá»…n ra nÆ¡i gia đình, trong cá»™ng Ä‘oà n, trong nhóm, trong giáo xứ, giữa các quốc gia… NÆ¡i nà o có hai ngưá»i ở vá»›i nhau là có thể có đụng chạm, vì chỉ có má»™t chá»— nhất.
Giữa má»™t thế giá»›i tá»± cao tá»± đại, rồi xâu xé nhau, Chúa má»i gá»i chúng ta sống tá»± khiêm, tá»± hạ.
KHIÊM NHƯỜNG:
Nhiá»u khi chúng ta hiểu sai vá» khiêm nhưá»ng.
Khiêm nhưá»ng không phải là khinh rẻ bản thân, cÅ©ng không phải là thụ động, không dám nháºn trách nhiệm, trách nhiệm là m ngưá»i ở Ä‘á»i và là m con Thiên Chúa.
Khiêm nhưá»ng lại cà ng không phải là má»™t mặt nạ để lôi kéo sá»± chú ý cá»§a ngưá»i khác: tôi hạ mình xuống để được tôn lên.
Nhiá»u ngưá»i định nghÄ©a khiêm nhưá»ng là chấp nháºn sá»± tháºt. Nhưng chấp nháºn sá»± tháºt là điá»u khó biết bao, vì sá»± tháºt đòi tôi xét lại cách sống.
Khiêm nhưá»ng là nháºn biết thân pháºn thụ tạo cá»§a mình: những gì tôi có và cả con ngưá»i tôi, Ä‘á»u bởi Chúa.
Khiêm nhưá»ng là đón nháºn Ä‘á»i mình như quà tặng Chúa ban, và dâng lại Ä‘á»i mình cho Chúa như má»™t quà tặng.
Khiêm nhưá»ng cÅ©ng là nhìn nháºn sá»± tháºt vá» mình: tôi chưa hoà n hảo, tôi có nhiá»u giá»›i hạn, tôi cần được tha nhân nâng đỡ, góp ý… Tha nhân ấy không phải chỉ là ngưá»i trên tôi, mà còn có thể là ngưá»i kém tôi hay chẳng ưa tôi.
Và trong những lá»i chỉ trÃch, tôi thưá»ng gặp được khá nhiá»u sá»± tháºt.
Nếu tôi khiêm hạ trước ngưá»i khác, tôi sẽ thấy được nhiá»u ưu Ä‘iểm bất ngá» cá»§a há». Những ưu Ä‘iểm nà y không phải là mối Ä‘e dá»a cho tôi nhưng là quà tặng là m tôi thêm phong phú, tôi còn được nhiá»u ngưá»i hÃch gần gÅ©i và quý mến.
Trái lại, kiêu ngạo, tự cao tự đại, ai cũng ghét.
Ngoà i giáo huấn CHá»– NHẤT RA, Chúa còn ban cho khách dá»± tiệc má»™t bà i há»c nữa, đó là :
“KHI ÄÃI KHÃCH, HÃY MỜI NHá»®NG NGƯỜI NGHÈO KHÓâ€.
Luca viết:
“Khi ông dá»n bữa ăn trưa hay tối, thì đừng má»i bạn bè, anh em, bà con hay láng giá»ng già u có, kẻo đến lượt há» cÅ©ng má»i ông, và như thế ông đã được trả lá»… rồi. Nhưng khi là m tiệc, hãy má»i những ngưá»i nghèo khó tà n táºt, què quặt, và đui mù; ông sẽ có phúc, bởi há» không có gì trả lá»…. Vì ông sẽ được trả lá»… khi những ngưá»i công chÃnh sống lạiâ€.
“KHI ÔNG DỌN Bá»®A Ä‚N TRƯA HAY Tá»Iâ€.
Khác vá»›i lá»i giáo huấn trên, Chúa nhắm và o TIỆC CƯỚIâ€. Trong lá»i giáo huấn nà y Chúa nhắm và o “Bá»®A Ä‚N TRƯA HAY Tá»Iâ€, tức những bữa ăn có tÃnh cách gia đình, thân máºt, tiệc mừng má»™t dịp vui nà o đó.
Thưá»ng những bữa ăn nà y hay có tình trạng “lại quảâ€, “đáp lá»…â€, “má»i qua má»i lạiâ€.
Trong những bữa ăn như váºy, Chúa cÅ©ng khuyên KHÔNG NÊN MỜI AI, NÊN MỜI AI.
Tai sao ?
+ KHÔNG NÊN MỜI AI ?
“đừng má»i bạn bè, anh em, bà con hay láng giá»ng già u có, kẻo đến lượt há» cÅ©ng má»i ông, và như thế ông đã được trả lá»… rồiâ€.
+ NÊN MỜI AI ?
“hãy má»i những ngưá»i nghèo khó tà n táºt, què quặt, và đui mù; ông sẽ có phúc, bởi há» không có gì trả lá»…â€.
Äức Giêsu nói đến việc chá»n khách để má»i ăn. Ngà i khuyên nên má»i những kẻ nghèo khó, táºt nguyá»n, hÆ¡n là má»i những ngưá»i ruá»™t thịt, thân quen, già u có. Ngà i đưa chúng ta vượt qua óc tÃnh toán vụ lợi, để Ä‘i và o thế giá»›i cá»§a những ngưá»i bất hạnh.
Chúng ta thưá»ng thÃch giao du vá»›i ngưá»i có thế giá, có há»c thức, có cá»§a cải, để dá»… nhá» vả khi cần. ChÃnh vì thế xã há»™i vẫn còn nhiá»u ngưá»i bị bá» rÆ¡i, vì nghèo túng, kém cá»i vá» má»i mặt.
Hãy ra khá»i thế giá»›i quen thuá»™c cá»§a mình, để đến vá»›i những ngưá»i cần chúng ta hÆ¡n.
Bao trẻ em ở vùng xa cần giáo viên. Bao bệnh viện ở các huyện cần bác sĩ.
Ước gì chúng ta hạnh phúc khi cho không tÃnh toán vì thấy mình đã nháºn được gấp trăm Ä‘iá»u mình cho.
Nên má»i hay không nên má»i hệ tại ở Ä‘iểm công đức cá»§a mình có còn đó không, hay đã bị mất vì tình trạng “má»i qua má»i lạiâ€.
Công đức đó sẽ Ä‘i theo vá»›i mình và o Ä‘á»i sau, như lá»i Chúa phán:
“VÃŒ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C TRẢ LỄ KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠIâ€.
Các Bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa hôm nay là những Bà i há»c rất nhân bản cho các Kitô hữu.
Chá»§ Ä‘á»: KHIÊM NHƯỜNG Tá»° HẠÄỂ GIÚP Äá» KẺ YẾU KÉM
Các bà i Ä‘á»c hôm nay cho chúng ta má»™t phương thuốc hiệu nghiệm để chữa bệnh kiêu ngạo là luyện táºp để có nhân đức khiêm nhưá»ng.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Huấn Ca, tác giả Sách Huấn Ca dạy con phải có nhân đức khiêm nhưá»ng để được Thiên Chúa và tha nhân yêu mến. Cà ng là m lá»›n cà ng phải khiêm nhưá»ng để được Thiên Chúa chúc phúc và tha nhân cá»™ng tác trong việc Ä‘iá»u hà nh và há»c được những bà i há»c quà giá trong cuá»™c Ä‘á»i.
TRONG BÀI ÄỌC II TrÃch thư gá»i tÃn hữu Do-thái, tác giả Thư Do-thái dạy các tÃn hữu phải có thái độ kÃnh sợ Thiên Chúa và yêu thương Äức Kitô. Không có Äức Kitô, con ngưá»i tá»™i lá»—i không thể đến gần Thiên Chúa; nhưng vì nhá» máu cá»§a Äức Kitô đổ ra, con ngưá»i được thanh tẩy và hòa giải vá»›i Thiên Chúa, và há» có thể gá»i Thiên Chúa là Cha.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu dạy các môn đệ luôn có thái độ khiêm nhưá»ng trong cách cư xá» và phục vụ, vì Thiên Chúa yêu thÃch và ban Æ¡n cho những ngưá»i như thế.
Các bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa hôm nay, cÅ©ng là dịp để Kitô hữu xét lại cách sống cá»§a mình, xem tôi có biết sống khiêm nhưá»ng tá»± hạ trước mặt Chúa không, hay ta Ä‘ang vướng và o khuyết Ä‘iểm cá»§a ngưá»i Biệt lái là thÃch tôn vinh mình lên ?
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 14, 1. 7-14)
“KHI ẤY, NHẰM MỘT NGÀY SABBAT, CHÚA GIÊSU VÀO NHÀ MỘT THỦ LÃNH CÃC NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỂ DÙNG Bá»®A, VÀ HỌ DÃ’ XÉT NGƯỜI. NGƯỜI NHẬN THẤY CÃCH NHá»®NG KẺ ÄÆ¯á»¢C MỜI, CHỌN CHá»– NHẤT, NÊN NÓI VỚI HỌ DỤ NGÔN NÀY RẰNGâ€
Như váºy ngay câu đầu tiên, Luca đã giá»›i thiệu cho chúng ta không gian và thá»i gian cá»§a Bà i Tin mừng:
+ Vá» thá»i gian: “KHI ẤY, NHẰM MỘT NGÀY SABBATâ€.
Ngà y Sabbath là ngà y nghỉ theo Luáºt Do Thái, ngưá»i ta không là m việc mà dà nh thá»i gian để phụng sá»± Thiên Chúa. Cụ thể ngưá»i ta sẽ đến há»™i đưá»ng để nghe Kinh thánh, nghe giảng giải Kinh thánh và hát Thánh vịnh.
+ Vá» không gian: “CHÚA GIÊSU VÀO NHÀ MỘT THỦ LÃNH CÃC NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỂ DÙNG Bá»®Aâ€.
Như váºy, buổi há»p mặt tại há»™i đưá»ng đã xong, Chúa và các khách má»i cùng nhau Ä‘i đến nhà ông thá»§ lÄ©nh Biệt phái để dùng bữa. Ắt hẳn đây phải là bữa tiệc lá»›n, vì má»i được má»™t vị đáng kÃnh như Chúa đến nhà không phải là chuyện bình thưá»ng, mà đó còn là má»™t vinh dá»±.
Như váºy có 2 bữa ăn: bữa ăn Lá»i Chúa và bữa ăn váºt chất.
Các tÃn hữu thá»i Giáo há»™i sÆ¡ khai và ngay cả trong Giáo há»™i ngà y nay vẫn có 2 bữa ăn Ä‘i liá»n nhau như váºy. Bữa ăn Lá»i Chúa – Thánh Thể và bữa ăn váºt chất.
Vấn đỠcần nói ở đây là :
“HỌ DÃ’ XÉT NGƯỜI. NGƯỜI NHẬN THẤY CÃCH NHá»®NG KẺ ÄÆ¯á»¢C MỜIâ€.
Trong bữa ăn nhà ông Thá»§ lÄ©nh Biệt Phái, sẽ có nhiá»u ngưá»i Biệt phái đến dá»±. Chắc chắn trong bữa tiệc nà y không có cuá»™c tranh luáºn hay câu há»i gà i bẫy nà o, vì dù gì ngưá»i Biệt Phái cÅ©ng phải giữ thể diện cho ông thá»§ lÄ©nh,. Muốn tranh luáºn thì để lúc khác.
Như ta biết Nhóm Biệt Phái là nhóm luôn chống đối Chúa mạnh nhất, há» tấn công Ngà i khắp nÆ¡i và không bá» qua bất kỳ cÆ¡ há»™i nà o. Ngược lại Nhóm nà y cÅ©ng bị Chúa lên án mạnh nhất. Như trong Chương 23 cá»§a Phúc âm Matthêu mà ta có dịp tìm hiểu. Chúa thưá»ng nói vá» há» như sau: “Khốn cho các ngưá»i, hỡi các kinh sư và ngưá»i Pha-ri-sêu giả hình!†(Mt 23, 13).
Thế mà hôm nay cả Chúa Giêsu và ngưá»i Biệt phái Ä‘á»u há»™i tụ trong nhà ông thá»§ lÄ©nh. Má»™t cuá»™c há»™i ngá»™ bất đắc dÄ©.
Luca nói: “HỌ DÃ’ XÉT NGƯỜIâ€. Các cặp mắt Ä‘á»u chú ý đến Chúa để tìm chá»— sÆ¡ hở bắt bẻ, phê phán. Äây là thái độ chá»§ động tÃch cá»±c
Ngưá»i có tâm địa xấu xa, ganh ghét, bản chất là như váºy, thá»i nà o cÅ©ng thế.
Còn vá»›i Chúa, Luca viết: “NGƯỜI NHẬN THẤYâ€. Nháºn thấy chứ không phải là dò xét, có nghÄ©a những gì Ä‘ang diá»…n ra nó quá hiển nhiên Ä‘áºp và o mắt ngưá»i khác mà không cần phải chú ý.
Chúa Giêsu thấy gì?
“NHẬN THẤY CÃCH NHá»®NG KẺ ÄÆ¯á»¢C MỜI, CHỌN CHá»– NHẤTâ€. Tháºt đúng như Matthêu đã viết: “HỠưa ngồi cá»— nhất trong đám tiệc, chiếm hà ng ghế đầu trong há»™i đưá»ng, ưa được ngưá»i ta chà o há»i ở những nÆ¡i công cá»™ng và được thiên hạ gá»i là “ráp-bi” (Mt 23, 6-7).
Chá»— nhất, là chá»— vinh dá»± , là chá»— dà nh cho con ngưá»i danh giá. Vì là “nhất†nên chỉ có má»™t, vì thế má»›i phải già nh nhau.
Chúng ta có thể hình dung Chúa Giêsu Ä‘ang ngồi và o má»™t vị trÃ, chắc chắn là chá»— rốt hết và quan sát. Vì chỉ có ngồi ở chá»— rốt hết Ngà i má»›i có thể quan sát hết tất cả. Nếu Ngà i ngồi ở chá»— nhất thì Ngà i sẽ không thấy được cảnh nà y.
Ngưá»i ta chỉ có thể đóng kịch vá»›i nhau bằng những chiếc mặt nạ, mà ta gá»i là giả hình. Nhưng trước Thiên Chúa má»i mặt nạ Ä‘á»u bị rá»›t xuống để hiện rõ con ngưá»i tháºt cá»§a há». Các ngưá»i Biệt phái Ä‘ang phÆ¡i bà y trước mặt Chúa sá»± tham lam kiêu ngạo, tranh già nh địa vị, tranh nhau chá»— cao chá»— thấp.
Nếu ông Thá»§ lÄ©nh có lòng tá»± trá»ng, có lẽ ông sẽ xấu hổ vá»›i những ngưá»i trong nhóm cá»§a ông.
Tại sao lại có sự tranh già nh chỗ nhất?
Thưa và o thá»i đó chưa có tổ chức văn minh khoa há»c như bây giá». Thá»i nay, hầu hết các bữa tiệc Ä‘á»u có ngưá»i hướng dẫn cho khách ngồi và o đúng chá»— cá»§a mình mà chá»§ tiệc đã có ý sắp đặt. Thá»i đó chưa có. Như váºy, sá»± tranh già nh chá»— nhất trong Bà i Tin mừng nà y là điá»u dá»… hiểu.
“NÊN NÓI VỚI HỌ DỤ NGÔN NÀY RẰNGâ€.
DÄ© nhiên đây không phải là dụ ngôn Nước Trá»i, vì không có cụm từ nà o xác định như váºy, nhưng đây là dụ ngôn, là bà i há»c nhân bản, bà i há»c LÀM NGƯỜI.
Khi sinh ra thì ai cÅ©ng LÀ NGƯỜI, nhưng LÀM NGƯỜI thì chưa chắc đạt được ngay mà cần phải há»c, cần có thá»i gian để táºp luyện và trưởng thà nh. Có ngưá»i đến già rồi chưa chắc đã là ngưá»i. Há» chỉ mang hình dáng ngưá»i thôi, mà bên trong đầy thú tÃnh.
“KHI CÓ AI MỜI NGÆ¯Æ I Dá»° TIỆC CƯỚI, NGÆ¯Æ I ÄỪNG NGá»’I VÀO CHá»– NHẤT, KẺO CÓ NGƯỜI TRỌNG HÆ N NGÆ¯Æ I CŨNG ÄÆ¯á»¢C MỜI Dá»° TIỆC VỚI NGÆ¯Æ I, VÀ CHỦ TIỆC Äà MỜI NGÆ¯Æ I VÀ NGƯỜI ẤY, ÄẾN NÓI VỚI NGÆ¯Æ I RẰNG: ‘XIN ÔNG NHƯỜNG CHá»– CHO NGƯỜI NÀY’. BẤY GIỜ NGÆ¯Æ I SẼ PHẢI XẤU Há»” ÄI NGá»’I VÀO CHá»– Rá»T HẾT.â€
Chúa dạy chúng ta má»™t bà i há»c rất thiết thá»±c và có giá trị má»i thá»i, ngay cả thá»i đại văn minh bẫy giá». Ngà i đưa ra má»™t trưá»ng hợp cụ thể, đó là “Dá»° TIỆC CƯỚIâ€. Có lẽ tiệc cưới thá»i đó là bữa tiệc lá»›n nhất trong các bữa tiệc. Nhưng ta phải hiểu bà i há»c nà y áp dụng chung cho má»i bữa tiệc mà ta được má»i.
Chúa khuyên: “NGÆ¯Æ I ÄỪNG NGá»’I VÀO CHá»– NHẤTâ€. Lý do Ngà i đưa ra để phòng trưá»ng hợp có ngưá»i đến sau nhưng trá»ng hÆ¡n. Trưá»ng hợp nà y rất dá»… xảy ra vì bao giá» cÅ©ng váºy, khách dá»± tiệc không đến cùng má»™t lúc, ngưá»i trước kẻ sau, và thưá»ng những ngưá»i danh giá lại hay Ä‘i trá»…, có lẽ do tâm lý VIP, ngưá»i quan trá»ng thưá»ng xuất hiện sau cùng.
Trong trưá»ng hợp nà y, chá»§ tiệc bất đắc dÄ© phải má»i ta xuống để dà nh chá»— cho ngưá»i đến sau nhưng trá»ng hÆ¡n.
Nhưng oái oăm ở chá»—: “BẤY GIỜ NGÆ¯Æ I SẼ PHẢI XẤU Há»” ÄI NGá»’I VÀO CHá»– Rá»T HẾTâ€.
Có nghÄ©a chá»§ tiệc không má»i ta xuống chá»— kém vinh dá»± hÆ¡n liá»n đó hay cách xa và i cái ghế, vì những chá»— nà y đã có ngưá»i ngồi. Như váºy chá»— còn trống bây giá» sẽ là chá»— rốt hết, vì chẳng ai thÃch ngồi chá»— nà y nên nó còn trống. Äang từ chá»— nhất mà bây giá» phải rá»›t xuống chá»— rốt hết.
Luca nói: “BẤY GIỜ NGÆ¯Æ I SẼ PHẢI XẤU Há»”â€. Xấu hổ là còn đỡ mà đúng hÆ¡n phải nói là NHỤC. Mối nhục nà y có khi ngưá»i ta sẽ nhá»› suốt Ä‘á»i không gì có thể rá»a được.
NHƯNG KHI NGÆ¯Æ I ÄÆ¯á»¢C MỜI, HÃY ÄI NGá»’I VÀO CHá»– Rá»T HẾT, ÄỂ KHI NGƯỜI MỜI NGÆ¯Æ I ÄẾN, NÓI VỚI NGÆ¯Æ I RẰNG: ‘Há» I BẠN, XIN MỜI BẠN LÊN TRÊN’. BẤY GIỜ NGÆ¯Æ I SẼ ÄÆ¯á»¢C DANH Dá»° TRƯỚC MẶT NHá»®NG NGƯỜI Dá»° TIỆC.â€
Trái vá»›i trưá»ng hợp trên, Chúa Giêsu khuyên chúng ta: “KHI NGÆ¯Æ I ÄÆ¯á»¢C MỜI, HÃY ÄI NGá»’I VÀO CHá»– Rá»T HẾTâ€
Ngồi chá»— rốt hết chắc chắn sẽ được an vị và không còn lo bị má»i xuống, vì đây là chá»— rốt hết. Nếu có “bị má»i†chỉ còn trưá»ng hợp má»i lên trên thôi.
Và Luca nói trong trưá»ng hợp nà y: “BẤY GIỜ NGÆ¯Æ I SẼ ÄÆ¯á»¢C DANH Dá»° TRƯỚC MẶT NHá»®NG NGƯỜI Dá»° TIỆCâ€.
Vâng đúng váºy, danh dá»± chỉ có khi được má»i lên trên. Còn xấu hổ và nhục nhã khi bị má»i xuống dưới.
“VÃŒ HỄ AI NHẮC MÃŒNH LÊN, SẼ PHẢI HẠXUá»NG, VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NHẮC LÊNâ€
Trong bà n tiệc Nước Trá»i, những ai cà ng khiêm tốn lại cà ng được nâng lên. Vì khiêm tốn là đi và o con đưá»ng cá»§a Thiên Chúa, là trở nên giống Thiên Chúa.
Chúa đã đưa ra cho chúng ta mẫu gương cá»§a chÃnh Ngà i. Ngà i luôn chá»n chá»— cuối cùng. Là Thiên Chúa, nhưng Ngà i không đòi cho mình được ngang hà ng vá»›i Thiên Chúa, trái lại, Ngưá»i đã tá»± huá»· mình, mặc lấy thân pháºn nô lệ hèn yếu như ta, trừ tá»™i lá»—i.
Trong bữa Tiệc Ly. Chúa đã ngồi xuống rá»a chân cho các môn đệ. Thiên Chúa đã quỳ trước mặt nhân loại. Má»™t sá»± khiêm tốn thẳm sâu. Trong khi con ngưá»i kiêu ngạo muốn vươn lên là m Chúa, thì Thiên Chúa lại khiêm tốn hạ mình xuống là m ngưá»i. Trong khi con ngưá»i hèn hạ muốn nâng mình lên bằng cách chà đạp ngưá»i khác, thì Chúa Trá»i cao cả lại hạ mình xuống để nâng con ngưá»i lên.
Hạ mình, đó là con đưá»ng cá»§a Thiên Chúa. Khiêm nhưá»ng, đó là khuôn mặt cá»§a Thiên Chúa. Vì thế những ai khiêm tốn sẽ trở nên giống Thiên Chúa, xứng đáng ngồi đồng bà n vá»›i Thiên Chúa trên Nước Trá»i.
“Rá»’I NGƯỜI LẠI NÓI VỚI KẺ Äà MỜI NGƯỜI RẰNG: “KHI ÔNG DỌN Bá»®A Ä‚N TRƯA HAY Tá»I, THÃŒ ÄỪNG MỜI BẠN BÈ, ANH EM, BÀ CON HAY LÃNG GIỀNG GIÀU CÓ, KẺO ÄẾN LƯỢT HỌ CŨNG MỜI ÔNG, VÀ NHƯ THẾ ÔNG ÄÃ ÄÆ¯á»¢C TRẢ LỄ Rá»’I.
‘NGƯỜI LẠI NÓI VỚI KẺ Äà MỜI NGƯỜI RẰNGâ€.
Những lá»i nà y Chúa nói riêng vá»›i ông thá»§ lÄ©nh Biệt phái đã má»i Ngà i.
“ÄỪNG MỜI BẠN BÈ, ANH EM, BÀ CON HAY LÃNG GIỀNG GIÀU CÓ,â€
“ÄỪNG MỜIâ€
đây là kiểu nói quyết liệt dứt khoát có tÃnh mạnh mẽ. Äừng má»i 4 loại ngưá»i. Äó là loại ngưá»i nà o?
thưa: Bạn bè – Anh em – Bà con – Ngưá»i láng giá»ng già u có.
Mặc dù 04 loại ngưá»i nà y bao hà m tất cả các mối quan hệ đối vá»›i má»™t ngưá»i, dưá»ng như nó vẫn chưa đủ. Nếu Chúa sống trong thá»i nay, Ngà i sẽ thêm và o và i loại ngưá»i nữa cho danh sách dà i ra.
Chẳng hạn: ngưá»i có chức có quyá»n, ngưá»i có mối lợi nà o đó mà ta Ä‘ang muốn nhắm đến hay đại gia, mạnh thưá»ng quân,… Nói chung đó là loại ngưá»i có chức, có quyá»n, có lợi lá»™c. Ngưá»i ta nhắm đến loại ngưá»i nà y là có mục Ä‘Ãch cho tương lai phÃa sau, đó là những chá»— ta phải cáºy dá»±a.
Chúa cho biết lý do tại sao: đừng má»i những loại ngưá»i đó, vì “há» cÅ©ng má»i lại ông, và như thế ông được trả lá»… rồi.â€
NHƯNG KHI LÀM TIỆC, HÃY MỜI NHá»®NG NGƯỜI NGHÈO KHÓ TÀN TẬT, QUÈ QUẶT, VÀ ÄUI MÙ; ÔNG SẼ CÓ PHÚC, BỞI HỌ KHÔNG CÓ GÃŒ TRẢ LỄ. VÃŒ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C TRẢ LỄ KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠI”
“HÃY MỜI NHá»®NG NGƯỜI NGHÈO KHÓ TÀN TẬT, QUÈ QUẶT, VÀ ÄUI MÙâ€.
Khi má»i “những ngưá»i nghèo khó, tà n táºt, què quặt, Ä‘ui mù†chá»§ tiệc không những không được đáp lá»… sau nà y, mà còn phải chấp nháºn bao phiá»n phức; không chừng bữa tiệc sẽ dở Ä‘i vì sá»± hiện diện cá»§a há».
Chúa đỠnghị má»™t cách tÃnh toán khác, hay đúng hÆ¡n, đừng tÃnh toán khi cho Ä‘i. Hãy ban phát theo tiếng gá»i cá»§a má»™t con tim rá»™ng mở, nhằm đến phúc lợi cá»§a tha nhân. Không ngại gian nan, không chỠđáp trả. Vì Thiên Chúa già u lòng thương xót, bao giá» Ngà i cÅ©ng bù đắp lại bằng những tấm “bánh chì†đầy đặn.
Lý do Äức Giêsu đưa ra khi má»i như váºy: ÔNG SẼ CÓ PHÚC, BỞI HỌ KHÔNG CÓ GÃŒ TRẢ LỄ. VÃŒ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C TRẢ LỄ KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠI”.
“KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠIâ€
Là cụm từ ám chỉ ngà y táºn thế. Äến ngà y đó chÃnh Thiên Chúa sẽ trả lại cho ta tất cả những gì mà ta đã cho Ä‘i mà không mong nháºn lại.
Nhìn và o thá»±c tế cuá»™c sống, ta vẫn thấy: không Ãt ngưá»i thưá»ng xuyên đãi tiệc, không phải để chia vui sẻ buồn, mà để thu lợi từ những phong bì lại quả cá»§a khách dá»± tiệc ; không hiếm ngưá»i mở những bữa tiệc vá»›i những thá»±c khách sang trá»ng, vá»›i thá»±c đơn đắt tiá»n, nhưng trong danh sách khách má»i sẽ không có bóng dáng ngưá»i tầm thưá»ng hoặc ngưá»i nghèo vì những ngưá»i nà y sẽ không giúp gì cho việc mở rá»™ng uy tÃn và danh tiếng cá»§a chá»§ tiệc ; sẽ không giúp tăng các hợp đồng béo bở; sẽ không giúp tăng số tà i khoản trong ngân hà ng hoặc tăng số cá»§a cải trong két sắt cá»§a há». Ngưá»i ta muốn hưởng cái háºu cá»§a việc mình là m ngay Ä‘á»i nà y, muốn hưởng cái lợi trước mắt. Hòn đất ném Ä‘i, thưá»ng thì ai cÅ©ng muốn có hòn chì ném lại.
Lạy Chúa Giê-su, xin cho con má»™t tâm hồn đơn sÆ¡, không biết đến phức tạp cá»§a Ãch ká»·, và tìm hiến dâng mà không đòi lại. Má»™t tâm hồn lặng lẽ, hạnh phúc khi thấy sá»± quảng đại cá»§a mình không được ngưá»i khác biết đếnâ€.
Amen.
_____________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

