Làm sao nuôi dưỡng đ�i sống nội tâm?

Các ngư�i đương th�i của chúng ta khát khao sống, khát khao có một đ�i sống nội tâm bình an, một nghệ thuật sống tr�n vẹn hơn là bằng lòng với cuộc sống “ăn, ngủ, đi làm�. Chứng từ của linh mục Benoît Standaert, chuyên gia v� Kinh Thánh, đan sĩ Dòng Biển �ức Thánh Anrê, Bruges (Bỉ).

Xin cha cho biết tiến trình của cha? Làm thế nào và vì sao cha ch�n đ�i sống tu hành?

Benoît Standaert:  Từ rất nh� tôi đã có ước ao “dâng mình cho Chúa�, nhưng tôi chưa hiểu tại sao và cũng chưa biết dưới hình thức nào để “trở thành linh mục�. Rồi khi tôi lên 11, 12 tuổi, tôi ở nội trú ở đan viện các cha Dòng Biển �ức Thánh Anrê gần Bruges (Bỉ). Tôi thích đ�i sống của h�. Tôi thấy h� đúng là các tư tưởng gia thật sự: tình bạn giữa h� với nhau đã chinh phục tôi và với tôi, như thế là đủ. Tôi không tìm gì xa hơn. Tôi tự nhủ: tôi sẽ là một trong những ngư�i này, mà cũng không quá tìm hiểu xem cụ thể đ�i sống này sẽ như thế nào. Tôi chưa bao gi� tham dự các gi� kinh của h� (Kinh sáng hay Kinh chi�u): ở trư�ng chúng tôi chỉ dự gi� Kinh tối chúa nhật. Nhưng tôi tin tưởng: khi đó tôi nghĩ, đ�i sống này tốt cho tôi.

Năm1962, tôi bị liệt nặng và xém chết. Trong th�i gian dưỡng bệnh, tôi suy nghĩ nhi�u đến ơn g�i làm tu sĩ Dòng Biển �ức. Một trong các bài đầu tiên tôi đ�c và suy gẫm trên giư�ng bệnh là bài Mở đầu Quy tắc của Thánh Biển �ức.

Tôi vào chủng viện năm 19 tuổi. Sau hai năm tập sinh, tôi khấn lần đầu và tôi cảm thấy mình hợp với Dòng. �ó là ngày 3 tháng 10 năm 1966. Tôi đã h�c: triết lý, ngữ h�c cổ điển, thần h�c và khoa Kinh Thánh. Tôi đã h�c ở nhi�u nơi, Anvers, Rôma, Giêrusalem và Nimègue, cũng phải mất mư�i mấy năm, đến năm 1978 mới xong. Trong th�i gian đi h�c, tôi ở Công-gô một năm để dạy các lớp tôn giáo, lịch sử, mỹ h�c ở một trư�ng trung h�c. �t chuyện trong đ�i tôi đã đào tạo tôi nhi�u như năm này (1968-69).

V� lại tu viện, tôi dạy ở Viện Quốc tế Thần h�c của đan viện trong vòng 22 năm (v� Sách Thánh và Kitô h�c). Ngoài dạy h�c là đ�i sống cộng đoàn với khoảng 20 đan sĩ đến từ khắp nơi trên thế giới (Phi châu, Châu Mỹ La Tinh, Tây Âu và sau năm 1989 là �ông Âu) và đôi khi có các đan sĩ Âu châu. Từ năm 1998, tôi được linh mục Lucien Legrand m�i giảng ở phân khoa thần h�c chủng viện Thánh Phêrô ở Bangalore, Ấn �ộ. Từ năm 2005 tôi giảng Tân Ước trong h�c kỳ đào tạo đan sinh ITIM. Ngoài ra trong vòng 25 năm, tôi đi�u khiển một tạp chí thiêng liêng nh� của Hà Lan, để theo dõi th�i sự, tạo một di sản truy�n thống lớn của “cái mới và cái cũ�. �a số các sách của tôi ra đ�i trong những năm nghiên cứu khi làm tạp chí này.

�âu là ý nghĩa của đ�i sống tôn giáo đối với ngư�i ngày nay?

��i sống của tôi là một thể loại của cái g�i là đ�i sống tôn giáo: đó là đ�i sống của một đan sĩ. Trước hết ngư�i đan sĩ được định nghĩa là ngư�i đi tìm Chúa. Ưu tiên dành cho Chúa thể hiện qua một loạt các ch�n lựa của mình (đ�c sách thánh, vâng l�i, thinh lặng, ăn chay, canh thức, đ�c thánh vịnh, v.v.). Qua năm tháng, định hướng ban đầu mới có thể đào xới, ăn sâu, cứng rắn hơn; nhưng nó cũng có thể yếu đi, rắc rối đến độ nhi�u lúc không còn thấy rõ mục đích nữa. Trong trư�ng hợp của tôi, ch�n lựa Chúa gần như trở nên một đòi h�i đối với tôi, đến mức những năm gần đây lối sống ẩn tu hơn càng ngày càng mở ra trước mặt tôi với một sức mạnh tăng dần.

“�âu là ý nghĩa của đ�i sống tôn giáo đối với ngư�i ngày nay?� Chính h� phải tự h�i và tự trả l�i: một ngư�i có tấm lòng bừng cháy cho Chúa và trước mặt Chúa, ngư�i đó sẽ mang trong lòng tr�n cả vũ trụ và cầu bàu cho tất cả mà không phân biệt ai: như thế sẽ là đi�u tốt cho m�i ngư�i. Nếu tất cả suy nghĩ của ngư�i dành tr�n cuộc sống của mình cho Chúa và ch�n sống đ�i sống ẩn dật thì các suy nghĩ này sẽ cho thấy một tình yêu riêng và hướng v� th� phượng, ngợi khen, cầu bàu, như thế đi�u này sẽ mang một vài ý nghĩa.

Còn đối với tôi, câu h�i v� ý nghĩa tuyệt đối không cần thiết. �ó là vì tôi vẫn luôn không biết liệu cuộc sống chính tự nó có một ý nghĩa hay không. Tôi có thể cho nó một ý nghĩa, nhưng tôi không biết liệu sự ra đ�i của các chòm sao mới và sóng thần ở đáy đại dương có một ý nghĩa nào không… 

Còn những ngư�i đến đan viện một tuần, h� tìm kiếm gì?

Ngày nay, đó là một nhu cầu rất đa dạng và phong phú hơn nhi�u so với bốn mươi năm trước, ví dụ: một ngư�i đến đan viện để nghỉ ngơi, để có một cách biệt với đ�i sống căng thẳng của cuộc sống hàng ngày, để tìm thấy một lối sống qua các nghi thức phụng vụ đẹp, một tháp tùng thiêng liêng, một tuần tĩnh tâm trong im lặng thuần khiết, trong thiên nhiên; hoặc tìm một nơi để có thì gi� lắng nghe; h� đến để h�c, để soạn thảo một bài viết, một quyển sách trong một bối cảnh thích hợp, v.v.

Theo cha, vì sao có nhi�u tín hữu kitô thích triết lý phật giáo hay các đư�ng hướng linh đạo khác của châu �?

Nhi�u ngư�i khao khát một đ�i sống nội tâm, một nghệ thuật sống tr�n vẹn hơn là một chuỗi căng thẳng được tóm g�n trong công thức: “ăn, ngủ, đi làm�. H� trên đư�ng đi tìm và dễ dàng nghe các l�i đ� nghị mang đến cho h� một nghệ thuật sống cụ thể, áp dụng có phương pháp, không có ý thức hệ hay giáo đi�u. Phật giáo mở vòng tay ra với h� vì gần như h� không phải tuân thủ vào các ni�m tin đặc biệt nào để giữ đạo. Nếu Giáo hội giới thiệu một cách đầy đủ, không ý thức hệ nhưng thực tế, những ngư�i đang khao khát này sẽ dễ dàng quay v� với Giáo hội. Cách đây mư�i năm, một chuyên gia truy�n thông trong vùng đã ghi nhận: “Ngư�i dân đặt các câu h�i rất hay, nhưng Giáo hội vẫn giữ một ngôn ngữ càng ngày càng không nắm được tầm mức của các câu h�i đặt ra; Giáo hội đi bên l�, thật là cả một thảm kịch�.

Trong các sách của cha v� sự gặp gỡ giữa các tôn giáo, thỉnh thoảng cha đ� cập đến “khoảng không gian Giêsu�. Chính xác đó là khoảng không gian nào?

� của cụm từ này có nghĩa là nó đi sát với một kinh nghiệm, nó có tính cách mô tả. Và nhất là nó hữu ích và thiết thực trong nghĩa khi tôi cố gắng gặp ngư�i khác: ngư�i do thái, ngư�i phật giáo, ngư�i theo thuyết bất khả tri. Tôi khám phá ra mỗi ngư�i đ�u sống từ một khoảng không gian tâm linh: và cuộc gặp gỡ là từ không gian đến không gian. Kinh nghiệm của tôi làm cho tôi thấy rõ, với thể loại này, chúng ta tránh được m�i khó khăn khi đến gần nhau, làm hạ giá ngư�i khác: các “khoảng không gian� chạm vào nhau, ngay cả bao phủ lên nhau, không bao gi� làm ngư�i này ngư�i kia giảm xuống, nhưng trong chừng mực khi gặp nhau, h� có thể m�i g�i tôi cũng như m�i g�i ngư�i khác, làm phong phú cho nhau và khơi gợi những câu h�i mới, mở rộng không gian đầu tiên và duy nhất mà ngư�i này ngư�i kia đ�u cùng sống.

Làm thế nào có thể biết được sự bình an nội tâm mà Chúa Kitô hứa (theo nghĩa của từ này) cho giới trẻ ngày nay?

Chúng ta phải đi tìm một mặt bằng nơi mình có thể gặp được ngư�i trẻ, đi�u này không phải dễ. Trên hết, chính mình phải là một ốc đảo bình an, tr�n con ngư�i mình phải được “bình an của Chúa� chinh phục tận sâu thẳm nhất tâm hồn mình. Sau đó, m�i thứ từ đó sẽ được phát đi: như bình nước hoa, một khi đã mở ra nó tự t�a hương thơm, không cách nào nhét vào bình lại được. Chúng ta phải làm chứng, bằng chính con ngư�i mình hơn là bằng l�i chúng ta nói. Sư huynh Roger Schutz là tấm gương điển hình trong số các tấm gương khác (ông Jean Vanier, Mục sư Martin Luther King, Nữ tu Emmanuelle) minh h�a cho loại chứng ngôn chân thực và không thể cưỡng lại được này.

Trong những lúc khó khăn hay khô khan (tôi hình dung các đan sĩ cũng bị), cha làm gì để tiếp tục đi trên con đư�ng cha đã ch�n? Cha suy gẫm đoạn Sách Thánh nào?

Có những lúc mệt m�i, nản lòng thậm chí còn bị kiệt sức, khi đó tôi thích đ�c lui đ�c tới sách Khôn ngoan, chương 6 đến 9. ��c xong bốn chương này, lần nào tôi cũng cảm thấy mình như một ngư�i khác, ngư�i được tái sinh, ngư�i được kết nối lại với đi�u cốt lõi, với nguồn cội đích thực mà không gì có thể làm cho cạn kiệt.

Trong những giây phút khủng hoảng và chiến đấu nội tâm, tôi bắt đầu đ�c lại toàn bộ Phúc Âm, hoặc thực hành thánh vịnh từ A đến Z trong vài ngày. Hiếm khi mà m�i sự lại không trở nên rõ ràng một cách đột ngột, ngay cả nhi�u khi chưa đ�c xong quyển sách. 

Theo cha, nơi cái gì mà “Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô� thật sự là tốt và đáng được loan báo cho toàn thế giới?

Trong việc loan báo Nước Chúa, Chúa Giêsu đã mang đến ni�m vui và tự do cho thế giới, và thật sự là một tổn hại nếu không làm cho m�i ngư�i được biết đến. Vấn đ� không phải là áp đặt ni�m vui này, nhưng hiệp thông với nó và như thế, một cách vui vẻ, đó là l�i m�i g�i vào dự buổi lễ tiệc. Chắc chắn buổi lễ tiệc này là cả một đòi h�i, nó chỉ được sống khi chúng ta đã trải qua một vài nghịch lý: Phúc thay cho những kẻ nghèo khó! Phúc thay cho những ai khóc lóc! Cao cả thay những ngư�i khiêm tốn! Cho thì hạnh phúc hơn là nhận! Ân sủng sẽ đến nơi ngư�i nào nhận biết mình khó nghèo và là ngư�i có tội; sức mạnh của Chúa Kitô dựa trên sự yếu đuối của ngư�i tự nhận mình như vậy. Ngư�i thầy rửa chân cho môn đệ và ai đến lượt mình cũng làm như ngư�i thầy, ngư�i đó sẽ được Chúa vinh danh!

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Linh mục Benoît Standaert là đan sĩ Dòng Biển �ức Thánh Anrê gần Bruges. Hiện nay linh mục sống ẩn tu ở Bévercé  gần Malmedy. Cha là nhà chú giải Thánh Kinh, giáo sư Kinh Thánh và tác giả của nhi�u sách thiêng liêng.