Làm ngư�i môn đệ Chúa thương

Tin mừng theo thánh Gioan cho chúng ta thấy một hình ảnh thần nghiệm rất hùng hồn mà khá trần tục. Khi thánh Gioan mô tả Bữa Tiệc Ly, ngài cho chúng ta biết rằng trong bàn tiệc, ngư�i môn đệ mà Chúa thương ngồi ngả đầu vào ngực Chúa.

Tôi tin là các h�a sĩ nắm bắt sức mạnh của hình ảnh này tốt hơn là các thần h�c gia và h�c giả Kinh thánh. Các h�a sĩ và diễn giải nghệ thuật thư�ng thể hiện hình ảnh này như sau: Ngư�i môn đệ Chúa thương ngả đầu vào ngực Chúa với một tai hướng thẳng vào tim Chúa Giêsu, nhưng mắt thì nhìn thẳng vào thế giới.

�úng là một hình ảnh hùng hồn! Nếu đặt tai vào ngực ngư�i khác, bạn có thể nghe được tiếng tim h� đập. Thế thì ngư�i môn đệ này là ngư�i hòa chung nhịp tim của Chúa và đang nhìn ra thế giới từ điểm quy chiếu đó.

Xa hơn nữa, thánh Gioan cho chúng ta một loạt hình ảnh để thực tế hóa những hệ quả từ việc nghe tiếng tim Chúa.

Trước hết, ngư�i môn đên Chúa thương đã đứng cạnh �ức Mẹ dưới chân thập giá Chúa Giêsu. Hình ảnh này gói g�n đi�u gì? Trong Tin mừng theo thánh Luca, Chúa Giêsu thừa nhận là đôi khi bóng tối có vẻ lấn át sự thiện và dư�ng như Thiên Chúa bất lực. �ôi khi bóng tối lấn lướt! Cái chết của Chúa Giêsu là một trong những lúc như thế, và ngư�i môn đệ Chúa thương, cũng như �ức Mẹ, không thể làm gì khác ngoài đứng đó bất lực giữa muôn trùng tối tăm và bất công. Chẳng thể làm được gì ngoài đứng đó bất lực. Nhưng khi đứng đó, ngư�i môn đệ Chúa thương cũng chung vai sát cánh với hàng triệu ngư�i nghèo và những nạn nhân trên khắp thế giới, những ngư�i chẳng thể làm gì trước cảnh ngộ của mình. Khi ngư�i ta đứng đó bất lực, khi chẳng thể làm được gì, khi sự hữu hạn của con ngư�i câm nín, thì có thể nảy lên l�i cầu nguyện thâm sâu nhất. Rồi sau đó, ngư�i môn đệ Chúa thương đưa �ức Mẹ v� nhà mình, một hình ảnh không cần phải giải nghĩa gì thêm.

Tuy nhiên, có một hình ảnh thứ hai liên kết với ngư�i môn đệ Chúa thương ngả đầu vào ngực Chúa, mà chúng ta cần giải nghĩa đôi chút. Khi ngư�i môn đệ đó ngả vào ngực Chúa, thì có một cuộc đối thoại đáng để ý diễn ra. Chúa Giêsu bảo các môn đệ là một ngư�i trong số h� sẽ phản bội Ngài. Thánh Phêrô quay sang ngư�i môn đệ Chúa thương mà nói: “H�i thầy xem đó là ai?� �i�u này gợi lên chất vấn: Tại sao Phêrô không tự h�i Chúa câu đó? Thánh Phêrô đâu có ngồi xa Chúa đến mức không thể tự mình h�i Chúa câu đó.

Hơn nữa, câu h�i của thánh Phêrô có tầm quan tr�ng thực sự khi xét theo bối cảnh sử h�c. Các h�c giả ước chừng Tin Mừng theo thánh Gioan được viết vào khoảng những năm 90 đến 100. Khi đó thánh Phêrô đã được công nhận là giáo hoàng và đã chịu tử đạo rồi. �oạn Tin Mừng này đang nói lên rằng sự mật thiết với Chúa Giêsu cao hơn bất kỳ đi�u gì khác, kể cả vai vế trong giáo hội, kể cả có là giáo hoàng đi chăng nữa. L�i cầu nguyện của tất cả m�i ngư�i đ�u đi qua ngư�i môn đệ Chúa thương. �ức Giáo hoàng không thể cầu nguyện với tư cách Giáo hoàng, nhưng là với tư cách một ngư�i môn đệ được Chúa thương như bao Kitô hữu khác. �ức Giáo hoàng có thể cầu nguyện cho thế giới và giáo hội với tư cách Giáo hoàng, nhưng chỉ có thể cầu nguyện riêng với tư cách ngư�i môn đệ Chúa thương.

Cuối cùng, trong Tin Mừng theo thánh Gioan nêu bật lên khái niệm rằng sự mật thiết với Chúa Giêsu thì quan tr�ng hơn vai vế trong Giáo hội, và đi�u này được mô tả rõ hơn nữa trong buổi sáng ngày Phục Sinh. Maria Magdalena chạy từ mộ v� và bảo các môn đệ là ngôi mộ trống. Thánh Phêrô và ngư�i môn đệ Chúa thương li�n chạy ngay đến mộ. Ta có thể dễ dàng đoán ra ai là ngư�i đến đó trước. Ngư�i môn đệ Chúa thương dễ dàng đến trước thánh Phêrô, không phải bởi có lẽ do trẻ hơn, nhưng là do tình yêu thì mạnh hơn vị thế. �ức Giáo hoàng cũng có thể đến đó trước, nếu ngài chạy với tư cách ngư�i môn đệ Chúa thương chứ không phải tư cách giáo hoàng.

Và m�i ngư�i cho rằng ngư�i môn đệ Chúa thương chính là thánh Gioan. Có thể đúng là thế, nhưng đấy không phải đi�u mà những đoạn Tin Mừng này muốn nói. Thân thế theo sử h�c của ngư�i môn đệ Chúa thương được b� ng� một cách có chủ đích, là bởi Tin mừng muốn khái niệm v� ngư�i môn đệ Chúa thương là một l�i m�i g�i và một vai trò hợp với bạn, với m�i Kitô hữu trên đ�i, bao gồm cả giáo hoàng nữa.

Vậy ai là ngư�i môn đệ Chúa thương? Ngư�i môn đệ Chúa thương có thể là bất kỳ ai, nam nữ trẻ em, miễn là mật thiết với Chúa Giêsu đủ để hòa nhịp với nhịp tim của Chúa, và nhìn thế giới từ góc nhìn của sự mật thiết đó, cầu nguyện từ sự mật thiết đó, và ra đi trong yêu mến đến tìm Chúa Giêsu Phục sinh và hiểu được ý nghĩa của ngôi mộ trống.

Các hình ảnh thần nghiệm được giải nghĩa rõ nhất nh� các nhà thần nghiệm khác. Nghĩ như thế, tôi xin để lại cho các bạn một hình ảnh từ �an phụ Sa mạc thế kỷ IV, Evagrius Ponticus.

Ngực �ức Chúa

Vương quốc Ngài

Ai ngả vào đấy

Là thần h�c gia

Ronald Rolheiser, 2018-06-04

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn