Khi chúng ta đau, ai là ngư�i có thể hiểu chúng ta?

Trong nỗi đau, các nhà hi�n triết có thể giúp nhưng h� không đáp ứng được các mong ch� sâu đậm trong lòng ngư�i đang đau, đang ch� chết. Tiếng nói của kitô giáo giúp chúng ta hiểu, một thế giới tách kh�i Chúa là thế giới của nỗi đau, nhưng chính Chúa Kitô lại chiến thắng trên thập giá.

Có vẻ như những ngư�i có một cái gì đó để nói v� nỗi đau thì h� lại im lặng: vậy mà trong những lúc đau khổ nhất, có phải chúng ta khát khao nghe những l�i xoa dịu, những l�i an ủi, cử chỉ chăm sóc đi kèm theo không? Vậy mà không đơn giản: khi đau đớn không nói lên l�i thì l�i không có tác dụng. Chúng ta vừa muốn có h� bên cạnh vừa muốn h� để chúng ta yên, chúng ta muốn cầm tay một ai đó nhưng không còn ai ở bên cạnh, chúng ta vừa muốn h� nói vừa muốn h� im… chúng ta kêu khóc đến tr�i nhưng lại than trống vắng. Vì không có lý do nào đứng vững với cái đau tàn ác này.

Các l�i an ủi không th�a nguyện

Vậy chúng ta nên mang một ý nghĩa nào cho những ai đang đau khổ? Và đó là mong ước của các nhà minh triết phổ biến nhất: luôn  m�i g�i chúng ta xem lại những gì xảy ra ở một bình diện lớn hơn, bao gồm cả nỗi bất hạnh chúng ta. Nhưng ai có thể vừa lòng? H� m�i g�i chúng ta phải có lý. “Ông đã qua đ�i, nhưng với tuổi của ông…� “Con cái, bạn sẽ có nhi�u hơn…� Ai có thể hài lòng? H� m�i g�i chúng ta tích cực, làm việc với cảm xúc của mình: “Ngày mai bạn sẽ không nghĩ tới nó nữa� , “bạn sẽ quên nó.� Thêm một lần nữa, ai có thể vừa lòng? Và nhất là đứng trước nỗi dày vò sợ chết, h� đ�u đồng ý: xin an ủi chúng tôi, cái chết sẽ có ý nghĩa. Cái chết của chúng ta như bóng tối, một mảnh ghép màu xám ghép vào bức tranh khổng lồ. Và bức tranh này nhìn từ xa thì rất đẹp. Các nạn dịch, các dàn xếp tự nhiên của giống loài ngăn nạn nhân mãn, góp phần đổi mới kinh tế, đúng không? Tóm lại, chúng ta phàn nàn cái gì? Có vẻ như chúng ta muốn làm món trứng tráng mà không muốn làm vỡ một vài quả trứng! Suy nghĩ cho hợp lý, từ triết gia cổ đại Epicurus đến triết gia Leibniz, kể cả Seneca và Spinoza chắc chắn h� đ�u có uy tín và can đảm nhưng cuối cùng lòng vẫn nặng trĩu: Tôi vẫn tiếp tục đau, thêm nữa tôi như chẳng hiểu gì?

Hiểu sự kiện của tội nguyên tổ là hiểu thế giới tách kh�i Chúa là một thế giới của nỗi đau.

Con đư�ng kitô giáo: cái chết gây cản trở đức tin

Giữa tất cả đ�u ngược lại, chiến thắng rực rỡ của kitô giáo lại được thấy trên thập giá, nơi ngư�i sắp chết thở hơi cuối cùng, ngư�i kitô hữu lại rất gắn bó với thập giá: vì lý do kỳ lạ nào? Vì một lý do chính. Kitô giáo khác hẳn các suy nghĩ được cho là để an ủi, để ru ngủ khi khẳng định một cách mạnh mẽ: sự dữ chưa bao gi� xâm nhập vào kế hoạch của Chúa và đau khổ là tai ương không phù với một chương trình nào. Cái chết gây cản trở đức tin vì chúng ta được tạo ra cho cuộc sống vĩnh cửu, vì ngay từ bây gi�, cơ thể là bạn đồng hành của chúng ta trong cõi vĩnh hằng chứ không phải là v� b�c mơ hồ mà có ngày chúng ta sẽ tách ra, để chúng ta chấp nhận sự việc một cách triết h�c. Câu chuyện trong sách Sáng thế ký nói lên một sự thật hiển nhiên: chúng ta muốn có một thế giới không đau khổ, không khó khăn và ngay cả không có cái chết, tất cả không được quy�n nêu lên. Hiểu sự kiện của tội nguyên tổ là hiểu thế giới tách kh�i Chúa là một thế giới của nỗi đau với những chuyện đi kèm: dịch bệnh, ung thư, sẩy thai, thất tình, danh sách còn dài vô tận. Và để cứu chúng ta ra kh�i đi�u này, Chúa Kitô đã nhìn thẳng cái chết, và chúng ta tự hào mặc lấy dấu hiệu chiến thắng, sự chết và sự phục sinh của Ngài.

Với Chúa Kitô, các đau đớn của việc sinh con

Chiến thắng này của Chúa Kitô trên cái chết cứu chúng ta kh�i sự phi lý, như quả bóng nay lên: không, các đau khổ của chúng ta không phi lý vì cả thế giới này được tạo ra bởi “các cơn đau đẻ�, cả thế giới hướng đến sự hoàn tựu l�i hứa của Chúa, đó là đ�i sống vĩnh cữu. “Thật vậy, chúng ta biết rằng: cho đến bây gi�, muôn loài th� tạo cùng rên siết và quằn quại như sắp sinh nở. Không phải muôn loài mà thôi, cả chúng ta cũng rên siết trong lòng�(Rm, 8, 18-25). Chắc chắn, tự cho sự dữ và các đau khổ đe d�a chẳng giúp được gì cho chúng ta, đó là lý do vì sao Chúa Kitô xuống thể để trục xuất chúng, để tống chúng vào lại nơi chúng bị giam cầm trong địa ngục, nơi chúng ở để tiêu diệt chúng. Và đó là lý do vì sao tín hữu kitô luôn chăm sóc và giúp đỡ ngư�i bệnh nơi h� đi qua. Nhưng Chúa Kitô cũng dạy chúng ta khi chúng ta đau, chúng ta có thể làm để mình không thành “vô ích�. Chúng ta núp vào vạt áo Chúa và cùng Chúa dự vào cuộc chiến chống lại cái chết mà Chúa đã đương đầu: chúng ta cũng được quy�n giết con rồng.

Vậy thì ai có thể hiểu chúng ta khi chúng ta đau? Không có bao nhiêu ngư�i, ngoài chính Chúa Giêsu. Nhưng chúng ta cũng cám ơn những ngư�i trong danh Ngài đã tìm l�i để an ủi chúng ta. Trong danh Ngài, tất cả chúng ta dù vụng v� cũng cùng hiệp với nhau để an ủi nhau, để tìm l�i xoa dịu nhau.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn