Hướng dẫn đ�c Amoris Laetitia

Trong Tông huấn trước đây, Evangelii Gaudium, �ức giáo hoàng Phanxicô đã viết rằng sau hai ngàn năm Chúa Giêsu, một lần nữa, lại trở nên ngư�i xa lạ đối với nhi�u xứ sở, ngay cả các xứ Tây phương. Vì thế, “chúng ta cần phải thực tế và đừng nghĩ rằng các thính giả của chúng ta ngày nay hiểu toàn bộ n�n hậu cảnh của những gì chúng ta đang nói, hoặc h� có khả năng liên hệ đi�u ta nói với tâm điểm của Phúc âm, vốn là đi�u trao ban cho nó ý nghĩa, vẻ đẹp, và sự hấp dẫn� (EG 34).

Thế nên, cung cách của �ức giáo hoàng không phải là “đổi mới�, mà đúng hơn, là một “hoán cải� thực sự v� ngôn ngữ. Mục đích rõ ràng, là bảo đảm việc loan báo Tin mừng là đi�u quan tr�ng và đến được với hết m�i ngư�i. Tin mừng không phải chỉ là chuyện lý thuyết nhưng liên hệ đến đ�i sống thực tế của ngư�i ta. �ể nói v� gia đình và nói với các gia đình, thách đố đối với chúng ta không phải là thay đổi đạo lý nhưng là hội nhập văn hoá các nguyên tắc chung để sao cho m�i ngư�i có thể hiểu và thực hành. Ngôn ngữ của chúng ta cần phải khích lệ và bảo đảm từng bước đi tích cực cho mỗi gia đình thực sự.

Do đó, �ức giáo hoàng Phanxicô muốn tự diễn đạt bằng một ngôn ngữ khả dĩ m�i thính giả thực sự có thể hiểu được. �i�u đó hàm nghĩa phải có sự phân định và đối thoại.

Phân định tránh việc giả định tiên thiên các chân lý và lựa ch�n của ta. Nó đòi ta phải xem xét lại và chấp nhận một cách ý thức các dạng thức diễn tả chân lý và lựa ch�n của mình.

Như các vị ti�n nhiệm, �ức giáo hoàng Phanxicô yêu cầu chúng ta với tư cách mục tử phải biết phân định các hoàn cảnh rất khác nhau trong đó ngư�i tín hữu của chúng ta, cũng như m�i ngư�i, từng gia đình và cá nhân, đang sống. Luôn cần có sựphân định như thế, không chỉ đối với các trư�ng hợp ngoại thư�ng. Sự phân định là một quá trình thư�ng xuyên mở lòng ra trước L�i Chúa để cuộc sống thực tế cụ thể của mỗi ngư�i được sáng t�; nó giúp ta trở nên m�m m�ng vâng nghe Chúa Thánh Thần; nó thúc đẩy mỗi ngư�i chúng ta hành động với hết cả tâm tình yêu thương trong các hoàn cảnh cụ thể. Bởi thế, sự phân định thúc đẩy chúng ta tăng triển từ tốt đến tốt hơn. Một trong những đặc tính của sự phân định, theo thánh Inhaxiô Loyola, là nhấn mạnh không những phải xét đến sự thật khách quan, nhưng còn phải diễn tả sự thật ấy trong một tinh thần tốt lành và xây dựng. Phân định là đối thoại của các mục tử với vị Mục tử Nhân lành để luôn tìm kiếm ơn cứu độ cho con chiên.

Tư tưởng của �ức giáo hoàng Phanxicô là một tư tưởng đối thoại. Ngài coi tr�ng lối tư duy mà ngài g�i là “bất toàn� và giữ nó trong tư thế rõ ràng mở ra với đối thoại, nghĩa là không quy ngã, không trừu tượng và không độc thoại. �ối thoại có nghĩa là chúng ta không được coi những gì chính chúng ta nghĩ và cả những gì ngư�i khác nghĩ, là tiên thiên đúng. �ức Phanxicô cho chúng ta thấy hai loại ngư�i không thể đối thoại bởi lẽ cả hai đ�u “cô đặc� hay giản lược tất cả vào chính bản thân h� thôi. Một số ngư�i thì giản lược con ngư�i h� vào những gì h� biết hoặc cảm thấy (ngài g�i đó là những ngư�i theo phái “ngộ đạo� – “gnosticism�); những ngư�i kia thì giản lược vào những sức mạnh của h� (ngài g�i là những ngư�i theo phái “tân Pelagiô� – “neopelagianaism�). �ối thoại gắn li�n với ni�m tin chúng ta cốt yếu là những hữu thể xã hội và cá nhân mỗi ngư�i là bất toàn. �i�u này v� cơ bản là một sự tích cực bởi lẽ nó tránh cho chúng ta không rơi vào tình trạng khép kín trong chính mình mà mở lòng ra với tình yêu nơi xuất phát của chúng ta.

�ối với n�n văn hoá đối thoại, tinh thần bao gồm (inclusion) m�i ngư�i là đi�u quan yếu. Thế nhưng, nói tất cả chúng ta là chủ thể không có nghĩa là chúng ta chỉ là một tổng số gồm tất cả các cá nhân; đúng hơn, nó có nghĩa là một sự tổng hợp của tất cả m�i ngư�i được hiểu như một dân tộc. �ức giáo hoàng gợi ý chúng ta cứ luôn hiểu Hội Thánh như thế, như là một dân tín trung của Chúa. Quan điểm của �ức giáo hoàng v� xã hội là có tính bao dung. Một sự bao dung như thế gắn li�n với nỗ lực chấp nhận những dị biệt, đối thoại với những ngư�i có suy nghĩ khác với ta, khuyến khích sự thông dự của những ngư�i khác biệt nhau v� tài năng.

�ối thoại và phân định đan quyện vào nhau, như �ức giáo hoàng đã nói với cử t�a trong buổi tiếp kiến Civiltà Cattolica. “Phân định thiêng liêng truy tìm để nhận ra sự hiện diện của Thần Khí Chúa trong thực tại nhân loại và văn hoá của chúng ta; hạt giống của sự hiện diện của Ngư�i đã được gieo trong các sự kiện, các thái độ, ước muốn, và trong các cuộc chiến sâu xa trong tâm hồn chúng ta và trong bối cảnh xã hội, văn hoá và tâm linh� (14.06.2013). �i�u đó có nghĩa là các mục tử có bổn phận phải phân định các hoàn cảnh thật tốt (cf. Familiaris Consortio 84 và Sacramentum Caritatis 29).

Bởi thế, những quan tâm mục vụ không nên được lý giải như là đối nghịch với l� luật. Trái lại: tình yêu đối với sự thật là điểm gặp gỡ căn bản giữa l� luật và việc chăm sóc mục vụ. Sự thật thì không trừu tượng; sự thật hoà nhập trong hành trình nhân bản và đức tin của mỗi ngư�i tín hữu. Chăm sóc mục vụ cũng không chỉ là một sự áp dụng thần h�c vào thực tế được chăng hay chớ. Chúng ta không có ý áp việc chăm sóc mục vụ vào khuôn giáo thuyết, nhưng giữ gìn dấu ấn đạo lý nguyên tuy�n, có tính mục vụ cơ bản.

Ngôn ngữ của lòng thÆ°Æ¡ng xót làm sá»± thật xuất hiện trong cuá»™c sống. Bận tâm của Ä�ức giáo hoàng, vì thế, là muốn đặt lại đạo lý vào trong bối cảnh má»›i ngày nay nhằm phục vụ cho sứ mạng chăm sóc mục vụ của Há»™i Thánh. Ä�ạo lý cần phải được diá»…n giải trong khi liên hệ đến tâm Ä‘iểm của keryma, lá»�i rao giảng Tin mừng tiên khởi của Kitô giáo, và dÆ°á»›i ánh sáng của hoàn cảnh mục vụ trong đó nó sẽ được áp dụng, và luôn luôn nhá»› rằng luật tối thượng (suprema lex) phải là cứu Ä‘á»™ các linh hồn (salus animarum) nhÆ° khoản cuối của Bá»™ Giáo Luật nói “… và Æ¡n cứu Ä‘á»™ của các linh hồn, vốn phải là luật tối thượng trong Há»™i Thánh, phải được luôn giữ trÆ°á»›c mắt má»—i ngÆ°á»�iâ€� (Bá»™ Giáo Luật §1752).