Thưa ông Thứ trưởng Bá»™ Y tế, tôi không tin ông và những ngưá»i nà o đó cùng ông ở Bá»™ y tế lại có thể không biết những Ä‘iá»u sÆ¡ đẳng trên vá» dược há»c. Các vị nói lấy được như váºy chẳng qua là các vị biết dân Ä‘en chúng tôi tất nhiên mù tịt vì má»i khái niệm “tương đương†giữa thuốc gốc và thuốc tương tá»±, các quy chuẩn để chấp nháºn thuốc tương tá»±. Mà chúng tôi mù tịt tháºt, có Ä‘iá»u chÃnh những kẻ mù tịt vá» dược và y nà y đã bằng tiá»n thuế mình đóng nuôi bá»™ máy giám sát và quản lý là các vị, vá»›i niá»m tin là được bảo vệ bởi sá»± giá»i giang cá»§a các vị. Hoá ra chúng tôi vừa mù tịt, vừa ngây thÆ¡.
***
Thá»§ tướng và Phó Thá»§ tướng trong phiên há»p ChÃnh phá»§ vừa qua kiên quyết chỉ đạo thanh tra nghiêm ngặt là m rõ trách nhiệm cá»§a Cục quản lý Dược trong vụ cho nháºp lô H-Capita chữa ung thư. Nhưng ngay sau đó, như Thá»i sá»± VTV1 vừa đưa tin hôm nay, vị Thứ trưởng Nguyá»…n Việt Tiến vẫn khẳng định lô thuốc đó KHÔNG PHẢI là thuốc giả.
Láºp luáºn rằng lô thuốc VN Pharma nháºp có chứa 97% hoạt chất capecitabine, và như váºy nó là thuốc có đúng thà nh phần hoá dược chữa ung thư. Như váºy lá»—i là là m giả mạo giấy tá», nhưng thuốc không phải là giả. Hà m ý là nó vẫn chữa được bệnh, tuy là mạo danh.
Láºp luáºn dá»±a trên thà nh phần thuốc, nói gì thì nói, sẽ là m không Ãt ngưá»i tin và o Ä‘iá»u: Do hám lợi nên ngưá»i ta mạo danh thuốc chÃnh hãng, nhưng không định đưa và o tay những bệnh nhân Ä‘ang già nh giáºt từng ngà y sống từ tá» thần thuốc giả, mà vẫn là thuốc có tác dụng giống thế.
Tôi cÅ©ng như phần tuyệt đại Ä‘a số ngưá»i bình thưá»ng, không có chuyên môn vá» dược há»c, rất dá»… bị thuyết phục bởi láºp luáºn nà y.
Nhưng xin kể câu chuyện xảy ra với riêng tôi.
Cách đây ná»a năm, tôi bị viêm răng lợi. Trước đây tôi thưá»ng mua uống Rodogyl, má»™t loại thuốc mà chỉ uống và i viên đã thấy đỡ hẳn Ä‘au và sau hai ngà y là hoà n toà n khá»i. Lần đó bác sỹ không kê Rodogyl, nói rằng hiện Rodogyl (cá»§a Pháp) không nháºp nữa do đã sản xuất ná»™i địa được, và thuốc được kê là thuốc ná»™i, là thuốc tương tá»±, chỉ khác tên.
Tôi đã uống thuốc đó ba tuần và không thể dứt khá»i Ä‘au răng lợi. Kể cả khi đã tá»± tiện uống đến gấp đôi liá»u chỉ định. Cho đến khi má»™t ngưá»i bạn là m dược khi biết đã cưá»i nói vá»›i tôi: Anh sẽ không thể khá»i nếu uống thuốc như thế.
Bằng nguồn nà o đó, ngưá»i bạn mua được cho tôi há»™p Rodogyl cá»§a Pháp, và tôi chưa sá» dụng hết 1/2 há»™p thuốc (vẫn còn há»™p dở giữ lại) thì đã hoà n toà n khá»i Ä‘au răng.
Khi Ä‘á»c kỹ vá» hai loại thuốc, tôi thấy thà nh phần giống hệt nhau, Ä‘á»u bao gồm hai thà nh phần Spiramycin và Metronidazole, liá»u lượng uống cÅ©ng giống nhau. Tôi thắc mắc là m sao giống nhau vá» thà nh phần thuốc mà khác nhau vá» tác dụng đến thế.
Tôi đã nháºn được bà i giảng sÆ¡ lược vá» chuyện nà y như sau:
Khi thá»i hạn độc quyá»n cá»§a thuốc gốc hết, ngưá»i ta có thể sản xuất thuốc tương tá»± vá»›i các nguyên liệu giống thế. Nhưng thuốc tương tá»± nà y nếu muốn giống thuốc gốc phải qua 4 cấp độ khác nhau:
– Cấp độ sÆ¡ giản nhất là TÆ¯Æ NG ÄÆ¯Æ NG HOà HỌC, tức là thà nh phần nguyên liệu cÆ¡ bản giống vá»›i thuốc gốc. Như là trưá»ng hợp hai loại thuốc chữa Ä‘au răng kia có thà nh phần hoá há»c tương đương nhau. Hoặc nếu đúng thuốc H-Capita kia nếu tháºt sá»± chiếm 97% capecitabine cÅ©ng chỉ là tương đương hoá há»c vá»›i thuốc gốc.
– Cấp độ thứ hai là TÆ¯Æ NG ÄÆ¯Æ NG BÀO CHẾ, tức là vá» nguyên liệu và tá dược được bà o chế quy trình giống nhau.
– Cấp độ thứ ba là TÆ¯Æ NG ÄÆ¯Æ NG SINH HỌC. Có nghÄ©a là khi và o cÆ¡ thể ngưá»i, thuốc được bà o chế đúng nên độ rã, độ hấp thụ tương đương vá»›i thuốc gốc. Nói và dụ đơn giản: Dù thà nh phần hoá chất giống nhau nhưng chế viên thuốc trong các Ä‘iá»u kiện sản xuất không giống nhau, tức không có cùng GMP (Good Manufacturing Practice ), cho nên loại thì tan và thẩm thấu và o cÆ¡ thể và phát huy tác dụng; Loại khác lại vẫn chưa rã hết và rồi thải ra theo đưá»ng khác nên cÆ¡ thể không nháºn được há»— trợ cá»§a thuốc. Hoặc có loại thuốc chữa đưá»ng ruá»™t được bà o chế tÃnh toán sao cho giữ nguyên dạng khi trên đưá»ng Ä‘i, xuống đúng ruá»™t má»›i rã, thì sẽ có tác dụng cao hÆ¡n loại rã ngay ở dạ dà y. Äể xác định tương đương sinh há»c, ngưá»i ta phải thá» nghiệm dùng thuốc trên ngưá»i tình nguyện thuốc gốc và thuốc tương tá»±, sau đó Ä‘o nồng độ thuốc lưu trong máu hoặc các xét nghiệm khác.
– Cấp độ thứ tư, cao nhất, là TÆ¯Æ NG ÄÆ¯Æ NG ÄIỀU TRỊ. Có nghÄ©a là thuốc được sản xuất, thuốc gốc được xoá nhãn để không phân biệt được và điá»u trị cho các bệnh nhân (Ä‘iá»u trị mù), kết quả thu được giống nhau. Phải có Há»™i đồng gồm các chuyên gia thẩm định qua thá»±c tế Ä‘iá»u trị thá» nghiệm để xác định độ tương đương nà y.
Äiá»u đó giải thÃch tại sao hai loại thuốc có thà nh phần hoá chất giống hệt nhau nhưng không được mạo tên nhau, không được lấy nhãn cá»§a nhau. Bởi thá»±c tế nó có thể quá khác nhau vá» công dụng. Nếu mạo tên nhãn cá»§a nhau, thì nó là thuốc giả. Và điá»u đó được quy định qua Luáºt (Xem mục 24 Ä‘iá»u 2 Luáºt Dược 2005 và mục 33 Ä‘iá»u 2 Luáºt Dược 2016).
Và điá»u đó cÅ©ng giải thÃch tại sao có thể đến hà ng năm, tháºm chà và i năm má»™t nhãn hiệu thuốc được đỠnghị nháºp khẩu và o Việt Nam má»›i được chấp nháºn. Bá» qua yếu tố quan liêu câu giá» thì có lý do: Äể xác định chÃnh xác công dụng cá»§a nó ngưá»i ta phải qua quá trình thẩm định phức tạp. DÄ© nhiên, các trưá»ng hợp khẩn cấp hoặc thuốc gốc thì có thể khác. Lô H-Capita cá»§a VN Pharma, như báo chà viết, được cấp phép sau hai tháng – má»™t tốc độ trong mÆ¡.
Và điá»u đó cÅ©ng giải thÃch tại sao lô thuốc H- Capita nà y có giá rẻ bất ngá» (nếu không tÃnh chuyện để có tiá»n trả cho hoa hồng bác sỹ, ngưá»i ta nâng thuốc lên gấp ba lần, như báo chà viết).
Thưa ông Thứ trưởng Bá»™ Y tế, tôi không tin ông và những ngưá»i nà o đó cùng ông ở Bá»™ y tế lại có thể không biết những Ä‘iá»u sÆ¡ đẳng trên vá» dược há»c. Các vị nói lấy được như váºy chẳng qua là các vị biết dân Ä‘en chúng tôi tất nhiên mù tịt vì má»i khái niệm “tương đương†giữa thuốc gốc và thuốc tương tá»±, các quy chuẩn để chấp nháºn thuốc tương tá»±. Mà chúng tôi mù tịt tháºt, có Ä‘iá»u chÃnh những kẻ mù tịt vá» dược và y nà y đã bằng tiá»n thuế mình đóng nuôi bá»™ máy giám sát và quản lý là các vị, vá»›i niá»m tin là được bảo vệ bởi sá»± giá»i giang cá»§a các vị. Hoá ra chúng tôi vừa mù tịt, vừa ngây thÆ¡.
Nếu các vị quả tháºt là bị VN Pharma lừa, sao các vị phải ngồi xổm cả lên luáºt , lẫn kiến thức dược há»c mà các vị hẳn đầy trong đầu, để bảo vệ kỳ được VN Pharma bằng cái láºp luáºn “không phải là thuốc giảâ€?
Tôi đã uống thuốc có thà nh phần tương đương và ba tuần không dứt khá»i các cÆ¡n Ä‘au răng. Chẳng chết ngưá»i gì. Còn ung thư? Ung thư đâu phải là đau răng, thưa các vị?
Äừng là m ra vẻ vô tư lương thiện nữa. Hãy nhìn thẳng và o mắt những bệnh nhân ung thư. Lừa dối thế đủ rồi, thưa các vị.
Thêm: 1- Äá»c má»™t số cmt, tôi thấy cần nói thêm để tránh hiểu lầm vá» thuốc tương tá»±. Thuốc tương tá»± không có nghÄ©a là không tốt, nếu nó được qua kiểm nghiệm nghiêm túc, và không phải nhất thiết cứ thuốc gốc là má»›i tốt. Nhưng trưá»ng hợp H-Capita thì là thuốc vá» nhãn, xuất xứ, hồ sÆ¡ giả mạo, không há» có hồ sÆ¡ tháºt để chứng minh tÃnh tương đương vá»›i thuốc gốc, thì nó là giả, và không thể lấy lý do thà nh phần thuốc mà bà o chữa được.
2- Trước thá»i Ä‘iểm VN Pharma nháºp lô hà ng nà y nhà nước đã có những văn bản pháp luáºt quy định vá» hà ng giả. Và dụ như theo quy định tại khoản 2, Äiá»u 4, Nghị định 08/2013/NÄ-CP ngà y 10-1-2013 cá»§a ChÃnh phá»§ quy định xá» phạt vi phạm hà nh chÃnh đối vá»›i hà nh vi sản xuất, buôn bán hà ng giả, thì hà ng giả mạo nhãn hà ng hóa, bao bì hà ng hóa gồm những loại sau: a) Hà ng hóa có nhãn hà ng hóa, bao bì hà ng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ cá»§a thương nhân khác; giả mạo tên thương mại, tên thương phẩm hà ng hóa, mã số đăng ký lưu hà nh, mã vạch hoặc bao bì hà ng hóa cá»§a thương nhân khác; b) Hà ng hóa có nhãn hà ng hóa, bao bì hà ng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo vá» nguồn gốc hà ng hóa, nÆ¡i sản xuất, đóng gói, lắp ráp hà ng hóa. CÅ©ng theo Nghị định nà y nếu hà ng giả là thuốc chữa bệnh sẽ xá» lý nặng gấp đôi. Trưá»ng hợp là m hà ng giả thu lợi lá»›n bị xá» lý hình sá»±.

