Golgotha ở đâu?

Theo Tân Ước, Golgotha là nơi Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Golgotha tạo lạc ở noi nào tại Giêrusalem? Theo tạp chí khảo cổ [1], số tháng Năm/Sáu năm 2016, Marcel Serr và Dieter Vieweger đã thảo luận v� các cuộc đi�u tra trong quá khứ và hiện tại v� nơi Chúa Giêsu chịu đóng đinh.

Ngày nay, Golgotha ở đâu? Ngư�i ta vẫn đang thảo luận v� vị trí chính xác mà Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Thế kỷ IV, Nhà th� Thánh Mộ (Church of the Holy Sepulchre) [2] được xây dựng ngay tại nơi Chúa Giêsu chịu đóng dinh, tức là đồi Golgotha, ngư�i xây dựng là hoàng hậu Helena – mẹ của Constantine, hoàng đế La Mã. Tuy nhiên, các h�c giả đặt vấn đ� v� tính xác thực này hồi thế kỷ XIX, vì Nhà th� Thánh Mộ nằm trong các bức tư�ng của thành phố cổ Giêrusalem ngày nay. Có lẽ Golgotha phải nằm ở ngoài thành phố thì mới phù hợp với tục lệ của ngư�i Do Thái và La Mã th�i đó.

Các Phúc Âm có vẻ cũng “đ� nghị� rằng Chúa Giêsu bị đóng đinh bên ngoài thành phố (x. Mt 27:31; Mc 15:20; Lc 23:26; Ga 19:17). Vậy thì Golgotha t�a lạc ở nơi nào?

Cần lưu ý rằng thành phố Giêrusalem cổ ngày nay không là một trong các thành phố th�i Chúa Giêsu. Serr và Vieweger cho biết: “Các nỗ lực tìm kiếm cái g�i là Bức Tư�ng Thứ Hai ở phía Nam của Nhà th� Thánh Mộ được dùng làm bức tư�ng phía Bắc thành phố Giêrusalem trong th�i Chúa Giêsu (và di d�i ra ngoài thành phố th�i Chúa Giêsu) chứng t� khó hiểu — mặc dù Josephus, sử gia Do Thái nổi tiếng hồi thế kỷ I, đã nói tới một bức tư�ng như vậy (Chiến Tranh Do Thái 5.146)�.

Các h�c giả Conrad Schick và Louis-Hugues Vincent cho rằng h� đã tìm thấy Bức Tư�ng Thứ Hai vào năm 1893, khi một bức tư�ng được khai quật trong lúc xây dựng Nhà th� �ấng Cứu �ộ (Church of the Redeemer) ngay phía nam Nhà th� Thánh Mộ. Gần một thế kỷ qua, đi�u này có vẻ vẫn để nhằm giải quyết vấn đ� v� tính chính xác — Nhà th� Thánh Mộ được xây dựng tại đồi Golgotha, nơi Chúa Giêsu chịu đóng đinh!

Nhưng trong thập niên 1970, nhà khảo cổ Ute Wagner-Lux (ngư�i �ức), thuộc Viện Khảo Cổ Tin Lành �ức tại Giêrusalem đã khai quật n�n Nhà th� �ấng Cứu �ộ và xác định rằng bức tư�ng này không thể là Bức Tư�ng Thứ Hai. Tại sao? Serr và Vieweger cho biết: “Bức tư�ng này chỉ dày 5 feet (1,524 m) — quá m�ng để có thể là tư�ng thành bảo vệ thành phố�. Vì thế, cuộc nghiên cứu lại bắt đầu lại.

Mặc dù m�i thứ đã không còn, các cuộc khai quật tại Nhà th� �ấng Cứu �ộ cho thấy những gợi ý rằng Nhà th� Thánh Một nằm bên ngoài Bức Tư�ng Thứ Hai.

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ BiblicalArchaeology.org)

Tuần Thánh – 2017