Giới thiệu bên trong ��n Th� Thánh Phêrô

1060610622106231062478704

Lần trước chúng ta đã tìm hiểu quảng trư�ng, các nét đại cương ��n Th� Thánh Phêrô và Dinh Tông Toà. Hôm nay xin m�i quý vào thăm bên trong ��n th� Thánh Phêrô. Bên trên Cửa Thánh là bức khảm đá mầu hình thánh Phêrô theo h�a đồ của Ciro Ferri năm 1675.

Khi bÆ°á»›c qua Cá»­a Thánh ngay bên phải là nhà nguyện Pietà, có tượng Ä�ức Mẹ bồng xác Chúa Giêsu do Michelangelo tạc năm 1.500, lúc ông 24 tuổi. Ä�ây là má»™t trong các bức tượng gây xúc cảm nhất trong tất cả các tác phẩm Ä‘iêu khắc do chính ông ký tên – giữa ngá»±c và vai trái của Ä�ức Mẹ. Năm 1975 có má»™t chàng loạn óc đã cầm búa đập khiến tượng Ä�ức Mẹ bị gẫy mÅ©i và tay. Tượng đã được tu sá»­a, và cÅ©ng từ ngày đó có kính chắn đạn bên ngoài, không ai có thể đến gần hÆ¡n. Tranh trên vòm nhà nguyện diá»…n tả cảnh Thánh Giá chiến thắng do Lanfranco vẽ.

Tiếp đến là nhà nguyện Thánh Giá bên trong có cây thánh giá gỗ th�i Trung Cổ rất quý của Cavallini. Bên dưói bàn th� có quan tài của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

Giữa nhà nguyện 2 và 3 của gian phải là tượng �GH Leo III do Fabris tạc năm 1836. Bên trái là đài kỷ niệm hoàng hậu Christina nước Thụy �iển do Carlo Fontana xây. Phần này hiện được trưng dụng làm phòng thánh nơi �GH và các Hồng Y, Giám Mục mặc phẩm phục cử hành thánh lễ.

Bước sang gian giữa đ�n th�, bạn cảm nhận được sự cân đối hoà hợp khiến chúng ta có cảm tưởng đ�n th� không lớn lắm. Nhưng bạn thử đến gần bồn nước thánh có hai thiên thần bé chầu hai bên, bạn sẽ biết mình cao lớn tới mức nào.

Trần đ�n th� cong, mạ vàng, trang hoàng hình hộp nhưng cũng dùng để phóng thanh. Gian giữa dài 187 mét, gian ngang 137 mét 50. Gần cửa gian chính giữa có một phiến đá vân ban tròn, xưa kia đặt trước bàn th� chính. Dịp lễ Giáng Sinh năm 800 hoàng đế Carlo Magno đã quỳ trên  đó để được �GH Leo III  đội tri�u thiên phong làm Hoàng �ế Tây Phương. Xa hơn chút nữa là các tấm kim loại có ghi chi�u kích các nhà th� chính ở Âu châu, nhưng không chính xác. Bốn vòm khổng lồ rộng 13 mét, cao 23 mét nâng đỡ trần đ�n th� dựa trên các cột trụ lớn, gồm hai cột kiểu Côrintô có s�c chụm vào nhau. Trong các vòm đục sâu vào các trụ là tượng của các thánh lập dòng.

Nhà nguyện thứ hai bên phải là nhà nguyện kính thánh Sebastiano có tượng �GH Pio XI. Trên bàn th� có bức khảm đá mầu thánh Sebastiano tử đạo. Giữa nhà nguyện 3 và 4 là đài kỷ niệm �GH Innocente XII. Bên trái là đài kỷ niệm nữ bá tước Matilde della Toscana do Bernini xây.

Tiếp đến là nhà nguyện Thánh Thể. Cửa thép do Borromini vẽ kiểu. Nhà tạm bằng đồng mạ vàng là tác phẩm của Bernini. Trên bàn th� có bức tranh Chúa Ba Ngôi của Pietro da Cortona. Từ khi lên làm Giáo Hoàng �ức Gioan Phaolô II xin nữ tu các dòng thay phiên nhau chầu Mình Thánh Chúa từ sáng tới chi�u tại m�i vương cung thánh đư�ng ở Roma, xin cho có nhi�u ơn g�i linh mục tu sĩ, vì đại chủng viện Roma hồi đo hầu như không có  chủng sinh. Sau vài năm số chủng sinh đã gia tăng và có năm đã lên tới 150 thầy. Bàn th� bên phải kính thánh Phanxicô thành Assisi. Bên trái có cửa dẫn lên Dinh Tông Toà. Cạnh nhà nguyện bên phải là đài kỷ niệm �GH Gregorio XIII do Rusconi tạc. Bên trái là mộ �GH Gregorio XIV.

Trên bàn th� cạnh cột trụ lớn nâng mái vòm đ�n th� có tranh vẽ thánh Giêrôlamô rước lễ. Bên dưới bàn th� là xác của thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII. Sau 37 năm qua đ�i, khi được phong chân phước xác �GH vẫn còn y nguyên không hư nát.

Phiá bên phải hiện nay có các toà giải tội bằng nhi�u thứ tiếng khác nhau nên không thể thăm viếng.

Tựa trụ cột khổng lồ bên phải nâng mái vòm đ�n th� là tượng đồng Thánh Phêrô ngồi trên ngai cẩm thạch bên trên có tàn che bằng đồng. Tượng do nhà điêu khắc Arnolfo di Cambio tạc hồi thế kỷ XIII. Vào các dip lễ lớn tượng được mặc áo choàng đ� và đội mũ ba tầng rất đẹp. Tín hữu có thói quen hôn kính và vuốt chân thánh nhân nên sau bao thế kỷ hai chân ngài mòn láng.

Mái tròn của đ�n th� có chu vi 42 mét, cao 119 mét, là một kỳ công kiến trúc nổi tiếng với những đư�ng nét đơn sơ nhưng oai nghiêm hùng vĩ và chan hoà ánh sáng từ bên ngoại r�i vào qua 16 cửa sổ lớn. Vòm mái chia ra thành 16 rải  quạt với 6 hàng các bức đồ khảm đá mầu rực rỡ do Cavalier d’ Arpino vẽ kiểu diễn tả Chúa Cứu Thế, Mẹ Maria, các Thánh Tông �ồ vv… trên chóp đỉnh là Thiên Chúa Cha.

Mái vòm dựa trên 4 cột trụ khổng lồ chu vi 71 mét, được trang hoàng với các tượng cao 5 mét. Từ bên phải là thánh Longino cầm đòng đâm cạnh sư�n Chúa do Bernini tạc; đối diện là thánh nữ Elena mẹ hoàng đế Costantino đã tìm ra thánh giá Chúa năm 326 khi đi hành hương Thánh �ịa, do Bolgi tạc; bên trái là thánh nữ Veronica ngư�i đã lau mặt Chúa trên đư�ng khổ nạn, do Mochi tạc; và đối diện là thánh Anrê, em thánh Phêrô, bị đóng đinh trên thánh giá hình chữ X, do Duquesnoy tạc.

Trên 4 góc cột trụ là các bức khảm đá mầu diễn tả 4 Thánh Sử Mátthêu, Marcô, Luca và Gioan. Trên nữa bên trong vòng tròn là hàng chữ Latinh: “Con là đá, trên đá này Ta sẽ xây Giáo Hội Ta và Ta sẽ trao cho con chià khóa Nước Tr�i�. Rồi có Kinh Tin Kính chạy d�c quanh đ�n th�.

Chính giữa là Bàn th� tuyên xưng đức tin nơi �GH cử hành thánh lễ. Ngoài bàn th� chính có 29 bàn th� cạnh. Chiếc tàn khổng lồ bằng đồng lấy từ cửa đồng Pantheon cao 29 mét do Bernini đúc và chạm trổ giữa các năm 1624-1633. Bốn cột hình vặn cong theo kiểu các cây cột trong nhà nguyện Pietà. Tri�u thiên bên trên được trang hoàng với 4 thiên thần, mỗi vị cao 3 mét 50.

Phía trước bàn th� là nhà nguyện Tuyên Xưng �ức Tin do kiến trúc sư Maderno xây, chung quanh có 95 ng�n đèn đốt sáng liên lỉ. Bên dưới là tượng �GH Pio VI quỳ cầu nguyện.

Thẳng dưới bàn th� Tuyên Xưng �ức Tin là hòm đựng hài cốt thánh Phêrô. Các cuộc đào bới khảo cổ giữa các năm 1940-1949 đã đưa ra ánh sáng nghĩa trang cổ thuộc thế kỷ thứ II-III  và mộ thánh Phêrô. Hài cốt thánh nhân được gói trong một miếng vải đi�u có sợi vàng quý giá và đặt trong một hộc xây sâu vào tư�ng, bên ngoài có đ� chữ Hy lạp “Petros eni� , nghĩa là “Phêrô ở đây� hay “Phêrô ở trong này�. Hộc này thuộc tầng trên của đài kỷ niệm dâng kính thánh nhân.

�àng sau bàn th� chính là ngai toà thánh Phêrô do Bernini xây năm 1656. Chiếc ngai khổng lồ bên trong đựng chiếc ghế gỗ khảm xà cừ của thánh Phêrô được 4 thánh Giáo Phụ nâng trên tay: phía trước là thánh Agostino và thánh Ambrogio của Giáo Hội Latinh, phía sau là thánh Atanasio và thánh Gioan Kim Khẩu của Giáo Hội Hy lạp.

Bên trên ngai có một hào quang rực rỡ bằng cẩm thạch, chính giữa có hình Chim Bồ Câu biểu tượng cho Chúa Thánh Thần là �ấng luôn soi sáng và hướng dẫn Giáo Hội.

Bên phải ngai toà thánh Phêrô là đài kỷ niệm �GH Urbano VIII do Lorenzo Bernini tạc, với tượng một bộ xương ngư�i, �ức Urbano VIII và hai tượng biểu trưng cho hai nhân đức Bác �i và Công Bằng. Phụ nữ dang cho con bú tượng trưng cho �ức Bác �i là Costanxa Bonarelli ngư�i tình của kiến trúc sư Bernini.

Bên trái ngai tòa là đài kỷ niệm �GH Phaolo III, vị Giáo Hoàng triệu tập Công �ồng Chung Trento chống lại phong trào Cải cách của Luther, do Guglielmo della Porta tạc: phiá trên có tượng bằng đồng của �GH, đang cúi xuống ban phép lành cho tín hữu, bên dưới là hai tượng biểu trưng cho nhân đức Cẩn Tr�ng là hình của thân mẫu �GH bà Giovannella Caetani và nhân đức Công Bằng, là hình của Giulia Farnese, em gái �GH.

Gian ngang cánh phải của đ�n thở hiện có các toà giải tội bằng nhi�u thứ tiếng khác nhau, không thể thăm viếng. �ây đã là nơi h�p Công �ồng Chung Vatican I năm 1870. Ở phía này còn có các nhà nguyện Gregorio, nhà nguyện kính Tổng lãnh thiên thần Micae, nhà nguyện kính thánh nữ Petronilla, nhà nguyện Cây cột, nơi còn giữ lại một cây cột đ�n th� do hoàng đế Costantino xây hồi thế kỷ thứ IV.  Bên phải là bàn th� và mộ �GH Leo Cả và bức tranh tả cảnh �GH gặp hoàng đế Attila do h�a sĩ Algardi vẽ năm 1650. Chính giữa là bia mộ �GH Leo XIII, tiếp đến là đài kỷ niệm �GH Alessandro VII do Bernini tạc có bộ xương ngư�i và bên dưới có cửa ra, qua đó quan tài các Hồng Y được đưa đi an táng  sau thánh lễ. Trên bàn thở đối diện là bức tranh Thánh Tâm Chúa hiện ra với thánh nữ Margherita Maria Alacoque của h�a sĩ Muccioli.

Gian ngang cánh trái có nhà nguyện kính thánh Giuse với các bức tranh thánh Giuse, thanh Toma và thánh Phêrô. Tiếp đến là lối vào phòng mặc áo và kho tàng đ�n th�. Ỏ đây có bảng danh sách 148 Giáo Hoàng được chôn cất dưới hầm đ�n th� thánh Phêrô, trong đó có các Giáo Hoàng thuộc thế kỷ XX là Pio X, Biển �ức XV, Pio XI, Pio XII, Gioan XXIII, Phaolô VI, Gioan Phaolô I và Gioan Phaolô II. Bảo tàng viện Kho  tàng  đ�n th� có từ th�i hoàng đế Costantino, nhưng qua bao vụ cướp bóc của quân rợ Sarazin năm 846 và vụ cướp bóc Roma năm 1572, các vụ trả nợ theo thoả hiệp Tolentino năm 1797 và dưới th�i cộng hòa 1848, khiến cho kho tàng mất đi rất nhi�u báu vật.

Tiếp đến trong gian d�c bên trái là nhà nguyện Gregorio hay nhà nguyện Clementina, nhà nguyện Ca đoàn, nhà nguyện �ức Mẹ dâng mình vào đ�n thánh, bên dưói bàn th� có xác của Thánh Giáo Hoàng Pio X qua đ�i năm 1914, còn nguyên ven không hư nát, và sau cùng là nhà nguyện giếng rừa tội.

Linh Tiến Khải