Giải đáp thắc mắc nhân lễ kính �ức Maria Mẹ Thiên Chúa

H�i: Xin cha cho con h�i những câu h�i sau:

1. Tín đi�u �ức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa có nguồn gốc Kinh Thánh không?
2. �ức Mẹ có nhận ơn cứu độ của Chúa Kitô hay không?

———————————————————————-

�áp:

1. Trước khi trả l�i câu h�i này, xin được nhắc lại một lần nữa là vào thế kỷ thứ 4 sau Chúa Giáng Sinh, có một linh mục tên là Arius thuộc Tòa Thượng Phụ Alexandria (Ai Cập) đã lạc giáo (heretic) khi cho rằng Chúa Giêsu Kitô có hai bản tính riêng rẽ là nhân tính (humanity) và thần tính (divinity) khi xuống trần gian làm Con Ngư�i. Vì thế �ức Mẹ Maria chỉ là Mẹ của Chúa Giêsu v� phần nhân tính mà thôi. Quan điểm lạc giáo này đã bị Công �ồng Nicaea năm 325 A.D lên án và bác b� hoàn toàn vì đi ngược với ni�m tin của Giáo Hội v� sự đồng nhất bản thể của Ba Ngôi Thiên Chúa (Trinity) và v� hai bản tính không tách r�i nhau của Chúa Cứu Thế Giêsu. Nghĩa là, Chúa Giêsu Kitô là Thiên Chúa thật và là Con Ngư�i thật, Chúa vừa có thần tính (divinity) như Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, vừa có nhân tính (humanity) như m�i con ngư�i, và hai bản tính này không h� tách r�i nhau. Arius đã lạc giáo khi cho rằng Chúa Kitô có hai bản tính tách r�i nhau, nên Mẹ Maria chỉ là Mẹ Chúa Giêsu trong phần nhân tính mà thôi. chứ không thể là Mẹ Thiên Chúa (Theotokos) như các Giáo Phụ dạy và Giáo Hội sơ khai đã tin. Quan điểm sai lầm trên đến đầu thế kỷ thứ 5, (428 A.D) lại được tán đồng bởi Thượng Phụ Nestorius thành Constantinople, là ngư�i cũng cho rằng �ức Mẹ chỉ là Mẹ phần xác (nhân tính) của Chúa Giêsu Kitô để phủ nhận đi�u các Giáo Phụ từ th�i tiên khởi đã dạy rằng: �ức Trinh Nữ Maria là Mẹ Thiên Chúa (Deipara = Theotokos = God bearer = �ấng cưu mang Thiên Chúa).

Các Công �ồng Nicaea (325) và Êphêsô (431) đ�u lên án tư tưởng lạc giáo của Arius và Nestorius để khẳng định rằng Chúa Giêsu đồng bản tính (bản thể=substance) với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Lại nữa, Chúa Kitô có hai bản tính không h� tách r�i nhau là nhân tính (humanity và thiên tính (divinity). Do đó, �ức Mẹ là Mẹ thật của Chúa Kitô, cũng là Thiên Chúa thật, nên Mẹ được tuyên xưng là Mẹ Thiên Chúa (Deipara = Theotokos = God bearer) như Giáo Hội đã dạy không sai lầm. Sau đây là bằng chứng Kinh Thánh:

Khi Ä�ức Mẹ đến viếng thăm ngÆ°á»�i chị em há»� là bà Êlisabét (Elizabeth), thì bà này đã được tràn đầy Thánh Thần, liá»�n kêu lá»›n tiếng và nói rằng: “Em đượcdiá»…m phúc hÆ¡n má»�i ngÆ°á»�i phụ nữ, và ngÆ°á»�i con em Ä‘ang cÆ°u mang cÅ©ng được chúc phúc. Bởi đâu tôi được Thân Mẫu của Chúa tôi (Mother of my Lord) đến vá»›i tôi thế này” (Lc 43: 39-43)

Bà Êlisabét chắc chắn đã được Chúa Thánh Thần soi sáng nên đã thốt ra những l�i trên để ca tụng �ức Mẹ. Như thế đủ cho thấy Giáo Hội, từ đầu, đã không sai lầm khi tuyên xưng �ức Trinh Nữ Mara là Mẹ Thiên Chúa, vì là Mẹ thật của Chúa Giêsu Kitô, cũng là Thiên Chúa thật, đồng bản tính ( bản thể = substance) với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần trong mầu nhiệm Ba Ngôi một Thiên Chúa (Holy Trinity).

Nhưng cho dầu với địa vị cao tr�ng làm vậy, �ức Mẹ cũng không cao hơn Thiên Chúa mà chỉ được tôn kính (veneration) ở mức Hyperdulia trong khi Thiên Chúa được tôn th� (adoration) ở mức Latria trong phụng vụ thánh của Giáo Hội. Nghĩa là chúng ta chỉ phải th� lậy (adore), ngợi khen, vinh danh một mình Thiên Chúa mà thôi, chứ không th� lạy �ức Mẹ, mà chỉ tôn kính (venerate) Mẹ cách đặc biệt (hyperdulia) hơn các Thánh nam nữ khác, được tôn kính ở mức Dulia.

Do đó, trong thực hành, ngư�i tín hữu phải cầu xin Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, nh� �ức Mẹ và các Thánh chuyển giúp cầu thay, chứ không cầu xin Mẹ hay bất cứ Thánh Nam nữ nào như nguồn ban phát m�i ơn phúc. Chỉ có Chúa là cội nguồn của m�i ơn phúc mà chúng ta phải cầu xin cho được an vui trong cuộc sống trên trần gian này, và nhất là biết sống xứng đáng là con cái của Cha trên tr�i để được cứu rỗi nh� công nghiệp Chúa Kitô và sự phù giúp đắc lực của �ức Mẹ và các Thánh Nam nữ đang vui hưởng Thánh Nhan Chúa trên Thiên �àng. Lại nữa, khi vào nhà th� hay nhà nguyện nào, thì phải bái lạy trong tâm tình th� lạy Chúa trong nhà tạm (Tabernacle) trước khi bái kính ảnh tượng �ức Mẹ, Thánh Cả Giuse, hay Thánh nam nữ nào khác. Phải nói đi�u này vì có một số ngư�i, khi vào nhà th�, đã chạy ngay đến nơi có thánh tượng �ức Mẹ để cầu xin mà quên bái quỳ th� lạy Chúa Kitô đang hiện diện thực sự trong nhà tạm.

Tóm lại, sùng kính �ức Mẹ là việc đạo đức rất tốt đẹp và đáng khuyến khích cho m�i tín hữu, nhưng đừng quên là trên hết phải th� lạy Chúa là �ấng mà Mẹ Maria cũng phải tôn th� cùng các Thánh nam nữ và các Thiên Thần, mặc dù Mẹ có địa vị cao tr�ng là Mẹ Chúa Kitô và cũng là Mẹ Thiên Chúa như Giáo Hội dạy.

2. Theo giáo lý của Giáo Hội, chúng ta phải tin Mẹ được diễm phúc thụ thai không mắc tội nguyên tổ (immaculate Conception) và m�i tội khác như m�i ngư�i trong nhân loại, cũng như được tuyên xưng là Mẹ Thiên Chúa, vì là Mẹ thật của Chúa Kitô, cũng là Thiên Chúa thật đồng bản thể với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần như đã nói ở trên. Nhưng Mẹ không cao hơn Chúa và không cùng một bản thể (substance) với Ba Ngôi Thiên Chúa, nên Mẹ vẫn phải nhận ơn cứu chuộc của Chúa Kitô như chính Mẹ đã tuyên xưng như sau:

“Linh hồn tôi ngượi khen �ức Chúa
Thần trí tôi hớn hở vui mừng
Vì Thiên Chúa �ấng cứu độ tôi (my Savior).…�
(Magnificat, Lc 1: 46-55)

Vì là Mẹ Chúa Kitô, nên Mẹ được diễm phúc kh�i tội tổ tông và m�i tội cá nhân từ khi được thụ thai cho đến khi v� tr�i cả hồn xác. Mẹ được sinh ra như m�i tạo vật khác, trừ đặc ân được giữ gìn kh�i m�i vết nhơ của tội lỗi để xứng đáng làm Mẹ Ngôi L�i nhập thể.

Nhưng việc nhận ơn cứu chuộc của Chúa Giêsu, Con của Mẹ, không làm thương tổn địa vị cao tr�ng của Mẹ là Mẹ Ngôi Hai và là Mẹ Thiên Chúa. Ngược lại, Mẹ đã vinh danh Chúa Cứu Thế Giêsu khi nhận ơn cứu chuộc của Chúa, vì “ngoàiNgư�i ra, không ai đem lại ơn cứu độ; vì dưới gầm tr�i này, không có một danh nào khác được ban cho nhân loại, để chúng ta phải nh� vào danh ấy mà được cứu độ.� (Cv 4 :12)

Như thế khi nhận ơn cứu độ của Chúa Kitô, Mẹ đã tôn vinh Chúa là �ấng cứu thế duy nhất đã hòa giải con ngư�i với Thiên Chúa qua vâng phục và hy sinh chịu chết trên thập giá năm xưa, mặc dù Mẹ không có tội lỗi nào cần phải được tha thứ nh� công nghiệp cứu chuộc vô giá của Chúa. Chúng ta cảm tạ Mẹ Maria thật nhi�u vì Mẹ đã “xin vâng� với Thiên Chúa để làm Mẹ Chúa Cứu Thế Giêsu, và cộng tác với Con của Mẹ trong sứ mệnh cứu chuộc cho nhân loại kh�i phải chết vì tội. Vai trò của Mẹ thật quan tr�ng trong chương trình cứu chuộc loài ngư�i của Thiên Chúa nh� Chúa Kitô, Con của Mẹ.

Vậy chúng ta hãy siêng năng chạy đến với Mẹ để nh� Mẹ nguyện giúp cầu thay cho chúng ta được m�i ơn cần thiết của Chúa trong cuộc lữ hành v� Quê Tr�i giữa bao khốn khó, gian nan vì cản trở và đánh phá của ma quỷ, cám dỗ của thế gian với đầy rẫy gương xấu, dịp tội và vì bản chất yếu đuối nơi mỗi ngư�i chúng ta.

Lm. Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn