Thánh Ba-tô-lô-mê-ô Tông Äồ
CÔNG CHÃNH – ÄỪNG Dá»I GIAN
Tương truyá»n rằng, sau ngà y lá»… NgÅ© Tuần, cÅ©ng như các Tông Äồ khác, Batôlômêô đã Ä‘i khắp nÆ¡i để giảng đạo. Ngà i đã đặt chân đến các miá»n đất như vùng Tiểu Ã, Armênia, Mêsôpôtamia, Persia, Ấn Äá»™ và Ai-cáºp. Cuối cùng, ngà i bị chặt đầu rồi bị đóng Ä‘inh tháºp giá khoảng năm 71.
Trong danh sách các Tông Äồ, Thánh Ba-tô-lô-mê-ô thưá»ng được 3 Phúc Âm Nhất Lãm nhắc đến (Mt 10,3 ; Mc gá»i Ngà i là Bar-Tolmai ; ngà i được Phúc Âm Gioan gá»i là Natanael (Ga 1,45-51). Ngưá»i ta Ä‘oán rằng Nathanael là má»™t thầy thông luáºt hay đệ tá» cá»§a trưá»ng phái luáºt sÄ©.
Trước khi trở thà nh Tông Äồ, Batôlômêô đã có má»™t cuá»™c gặp gỡ khá thú vị vá»›i Äức Giêsu thông qua sá»± giá»›i thiệu cá»§a Philipphê: “Äấng mà sách Luáºt Môsê và các ngôn sứ nói tá»›i, chúng tôi đã gặp: đó là Äức Giêsu, con ông Giuse, ngưá»i Nazarét†(Ga 1,45). Thế nhưng xem ra, Batôlômêô không mấy mặn mà vá»›i lá»i giá»›i thiệu nà y, bởi theo ông thì “Ở Nazarét có cái gì hay đâu†(Ga 1,46).
Tuy nhiên, sau khi được Äức Giêsu nói rõ vá» danh tÃnh và nguồn gốc cá»§a mình, Batôlômêô bèn thay đổi thái độ. Ông đã nháºn ra nguồn gốc thiên sai cá»§a Chúa Giêsu nhá» cuá»™c gặp gỡ vá»›i Ngà i: “Thưa Thầy, chÃnh Thầy là Con Thiên Chúa, chÃnh Thầy là Vua Israel†(Ga 1,47-49).
Theo truyá»n thuyết, Natanael rao giảng ở Ấn Äá»™, Mésopotamie và nhất là ở Arménie, cuối cùng chịu tỠđạo tại đây. Di hà i cá»§a ngà i sau đó được chuyển vỠđảo Lipara và vá» Benevent. Hoà ng đế Otto III cho chuyển vá» Rôma và đặt ở má»™t cồn nhá» trên sông Tibre. Trong Tin Mừng Gioan, Natanael là ngưá»i môn đệ thứ tư được Chúa Giêsu kêu gá»i.
         Khi Philipphê nói vá»›i Natanael rằng Äức Giêsu chÃnh là Äấng Messia, Natanael tá» vẻ hoà i nghi, bởi vì theo ông, Äấng Messia không thể xuất thân từ má»™t nÆ¡i mà Thánh Kinh không bao giá» nói tá»›i như Nagiarét. Quả thá»±c, sá»± tương phản giữa quan niệm vá» má»™t Äấng Messia vinh quang vá»›i nguồn gốc hèn hạ cá»§a Äức Giêsu chÃnh là má»™t sá»± vấp phạm cá»§a mầu nhiệm nháºp thể. Äức tin phải vượt qua cá»› vấp phạm nà y để nháºn ra Äức Giêsu xuất thân từ Nagiarét tầm thưá»ng ấy chÃnh là Äấng Messia. Má»™t số ngưá»i do thái đã không thể vượt qua như váºy, há» nói : “Ông nà y không phải là con cá»§a Giuse đấy ư ? Chúng ta há không biết cha mẹ cá»§a ông ta sao ? Thế mà tại sao bây giỠông ta lại tuyên bố rằng ta từ trá»i xuống ? (6,42)
         Äức Giêsu nói vá»›i Natanaen “Trước khi Philipphê gá»i anh, lúc anh Ä‘ang ở dưới cây vả, tôi đã thấy anh†: Trong Ga, Äức Giêsu thưá»ng tá» ra am tưá»ng các biến cố và các con ngưá»i (2,25 6,61 13,1). Hình ảnh cây vả hÆ¡i mÆ¡ hồ : có ngưá»i hiểu đó là nÆ¡i các rabbi thÃch ngồi để nghiên cứu Thánh Kinh ; có ngưá»i nghÄ© đến cây biết tốt xấu trong vưá»n diệu quang. Có lẽ ý nghÄ©a ở đây là : Natanaen là ngưá»i thÃch suy gẫm Thánh Kinh để biết vá» Äấng Messia, và Äức Giêsu cho ông hay rằng những lá»i tiên báo vá» Äấng Messia ấy đã được thá»±c hiện nÆ¡i Ngà i.
Khi chá»n gá»i các môn đệ đầu tiên, Chúa Giêsu mạc khải cho các ông biết vá» Ngà i: há» sẽ thấy trá»i rá»™ng mở, và các thiên thần cá»§a Thiên Chúa lên xuống trên Con Ngưá»i (x.Ga 1,51). Tước hiệu “Con Ngưá»i†được Chúa Giêsu sá» dụng để nói vá» chÃnh Ngà i (x.Ga 3,13), trong khi hình ảnh ‘trá»i rá»™ng mở và các thiên thần lên xuống’ lại gợi nhá»› đến sá»± kiện Gia-cóp thấy Thiên Chúa phán vá»›i ông qua trung gian má»™t cái thang (x.St 28,13).
Ông PhilÃpphê dẫn ông Nathanaen đến giá»›i thiệu vá»›i Äức Giêsu. Vừa thấy ông Nathanaen tiến vá» phÃa mình, Ngưá»i liá»n nói ngay vỠông rằng: “Äây Ä‘Ãch tháºt là má»™t ngưá»i Ãtraen, lòng dạ không có gì gian dốiâ€Â (Ga 1, 47). Má»™t lá»i đơn sÆ¡, nhưng chứng tá» Ngưá»i thấu biết má»i sá»± trong lòng dạ mình là m ông kinh ngạc há»i lại: “Là m sao Ngà i lại biết tôi?â€Â Ngưá»i trả lá»i rằng Ngưá»i đã “thấy†ông trước khi PhilÃpphê gá»i ông cÆ¡! Chỉ nghe lá»i đó thôi mà lòng tin nÆ¡i ông đã bừng cháy, khiến ông ngay láºp tức tuyên xưng: “Thưa Thầy, chÃnh Thầy là Con Thiên Chúa, chÃnh Thầy là Vua Ãtraen!â€Â (Ga 1, 49). Äức Giêsu cho biết: “Vì tôi nói vá»›i anh là tôi đã thấy anh ở dưới cây vả, nên anh tin! Anh sẽ còn được thấy những Ä‘iá»u lá»›n lao hÆ¡n thế nữaâ€Â (Ga 1, 50). Ông đã “thấy†má»™t chút nÆ¡i Äức Giêsu và đã tin Ngưá»i, Ngưá»i khẳng định ông tin thì ông sẽ còn được “thấy†những Ä‘iá»u lá»›n lao hÆ¡n. Vâng, chÃnh đức tin là m cho má»i sá»± Ä‘á»u có thể được. Biết bao ngưá»i thoát khá»i bệnh hoạn táºt nguyá»n đã nghe Ngưá»i khẳng định: “lòng tin cá»§a con đã cứu chữa conâ€.
Như váºy, qua lá»i mạc khải trên, Chúa Giêsu cho biết Ngà i chÃnh là Äấng trung gian, qua đó Thiên Chúa hiện diện và ngá» lá»i vá»›i nhân loại (x.Ga 12,45). Ngà i là “chiếc thang†nối trá»i vá»›i đất, để Thiên Chúa đến ở vá»›i con ngưá»i và đưa dẫn con ngưá»i đến cung lòng Thiên Chúa. Ngà i vừa là Thiên Chúa vừa là con ngưá»i nên nÆ¡i Ngà i, không còn khoảng cách giữa trá»i và đất. Thiên Chúa trở nên con ngưá»i để con ngưá»i trở thà nh thiên chúa (thánh Tôma Aquinô). Vì thế, từ nay, con đưá»ng duy nhất vá» trá»i có tên gá»i là Giêsu Kitô.
Äể sống trung thá»±c, ngay thẳng, “lòng dạ không có gì gian dối†giữa má»™t xã há»™i đầy những dối gian và lá»c lừa, quả là điá»u không hỠđơn giản. Nhưng như lá»i Chúa nói: “Nếu các ngươi không ăn ở công chÃnh hÆ¡n các kinh sư và biệt phái, các ngươi sẽ chẳng được và o Nước Trá»iâ€. Váºy chúng ta phải là m gì để là m chứng cho Tin Mừng, cho sá»± tháºt ? Chúng ta phải là m gì, để ngà y sau hết, khi ra trước Tòa Chúa, chúng ta cÅ©ng hân hoan được nghe lá»i nháºn xét cá»§a Chúa: NÆ¡i anh A, chị B, lòng dạ không có gì gian dối. Hãy và o hưởng gia nghiệp đã dà nh sẵn cho ngưá»i từ thuở Ä‘á»i Ä‘á»i.
Chúng ta Ä‘ang sống trong má»™t xã há»™i mà sá»± tháºt thà đang mất dần Ä‘i chá»— đứng, như ngưá»i ta vẫn và von vui vá»›i nhau rằng: “Tháºt thà , thẳng thắn thưá»ng thua thiệt. Lá»c lừa, lươn lẹo lại lên lươngâ€. Sá»± gian dối, lừa lá»c Ä‘ang len lá»i và o tất cả má»i ngõ ngách cá»§a cuá»™c sống; tháºm chÃ, sá»± gian dối thống trị ngay cả những ngà nh nghá» nhạy cảm nhất như Giáo dục và Y tế.
Là Kitô hữu, chúng ta hãy mang Äức Kitô trong mình và tin tưởng bước theo Ngà i. Ngà i biết rõ má»—i ngưá»i chúng ta như từng biết rõ Nathanael trước khi ông đến gặp Ngà i. Ngà i không chỉ biết qua dáng vẻ bên ngoà i nhưng cả tâm tÃnh bên trong và váºn mệnh cuá»™c Ä‘á»i má»—i ngưá»i. Äi theo Ngà i, sống theo giáo huấn cá»§a Ngà i, chúng ta sẽ bước Ä‘i trên con đưá»ng cá»§a sá»± tháºt, sá»± sống và đạt đến hạnh phúc Nước Trá»i. Con đưá»ng Ä‘i theo Ngà i là con đưá»ng tháºp giá nhưng cuối chặng đưá»ng sẽ nở hoa phục sinh vinh quang và bước và o Thiên quốc.
Huệ Minh

