CHUYỆN VỀ TÌNH BẠN

Vị giáo sĩ và nhà sử h�c ngư�i Anh – Thomas Fuller ( 1608 – 1661) – có một câu nói đơn giản nhưng rất trân tr�ng đối với Tình Bạn : Tình bạn thì hiếm, nhưng bạn bè thì không hiếm…

Tình Bạn ngày xưa đã hiếm và hôm nay còn hiếm hơn…Hay là hiếm ở m�i th�i ???

Dù là hiếm đấy, nhưng không phải là không có những Tình Bạn đáng trân tr�ng…và được ngư�i đ�i ca tụng…

Và – dĩ nhiên – đ� cập đến Tình Bạn thì không thể nào không đụng đến hai thuật ngữ quen thuộc và được dành riêng để diễn tả : ấy là Tri Kỷ và Tri Âm…

Tri kỷ : tri là biết và kỷ là tôi – ngư�i bạn tri kỷ là ngư�i bạn biết và hiểu rõ “cái tôi� của tôi…

Hai chữ Tri Kỷ này có được là do câu chuyện Tình Bạn của cặp đôi bằng hữu Bảo Thúc Nha và Quản Tr�ng th�i Xuân Thu (772 TCN – 479 TCN) …

Hai ngư�i đ�u là thương nhân và vẫn đi buôn chung với nhau…Khi chia phần huê lợi, Thúc Nha luôn luôn dành cho Quản Tr�ng nhi�u hơn…Gia nhân nhà h� Bảo lấy làm khó chịu…Và ông giải thích : Quản Tr�ng không màng chi chút ít hơn thiệt ấy đâu, nhưng vì biết gia đình Quản Tr�ng không khá giả chi nên chắc chắn là cần ti�n hơn ta, và vì thế ta như�ng ông một chút vậy thôi…Khi cùng tham gia chiến trận, Quản Tr�ng nấp đàng sau khi tiến binh và đi hàng đầu khi lui binh…Binh sĩ t� ra khinh thư�ng…Thúc Nha giải thích: Tr�ng không phải vì hèn nhát mà chỉ vì còn mẹ già cần săn sóc…nên ông vì hiếu mà cần phải sống…Nghe biết Thúc Nha bênh vực mình như vậy, Quản Tr�ng nói: Sinh ta ra là cha mẹ ta, hiểu ta là Thúc Nha…Nguồn gốc hai chữ “Tri Kỷ� là từ mối tương giao bằng hữu hiếm hoi này…Sau này trở thành một chính trị gia và kinh tế gia lỗi lạc, Quản Tr�ng lên tới chức Tể Tướng nước T� cũng là nh�  Bảo Thúc Nha biết rất rõ những ưu điểm của bạn để tiến cử và khuyết điểm để chở che…

Tri Âm : tri là biết – âm là tiếng (đàn) …Tri âm là nghe tiếng đàn, biết tâm tình của nhau…

�ấy là câu chuyện bằng hữu giữa Bá Nha – Chung Tử Kỳ th�i Chiến Quốc ( 403 TCN – 221 TCN)…

Bá Nha là danh sĩ đ�i nhà Tần, làm quan Thượng �ại Phu. Một hôm đi sứ nước Sở trở v�, đến sông Hàn Dương, nhân đêm trung thu trăng thanh gió mát, ông cho lệnh dừng thuy�n, uống rượu, ngắm trăng…Thừa hứng, Bá Nha đem đàn ra gảy, nhưng bản đàn chưa dứt…thì giây đàn bỗng đứt…Thầm nghĩ trong lòng : nơi này đèo heo hút gió, lẽ nào có ngư�i biết nghe đàn làm cho giây đàn vội đứt…Thì ra ngư�i nghe là một ti�u phu tên Chung Tử Kỳ…Bá Nha nối lại giây đàn, gảy khúc nào…Tử Kỳ đ�c lên khúc ấy và diễn tả bằng l�i tâm tư của Bá Nha gửi gắm nơi bản đàn…Hai ngư�i vô cùng tâm đắc…H� hẹn với nhau mùa thu năm sau sẽ gặp lại nơi đây để cùng so giây, gảy đàn…Thế nhưng năm sau, Bá Nha giong thuy�n đến cạnh núi Mã An trên sông Hàn Dương ch� dợi…Mãi không thấy Tử Kỳ, ông lần bước thăm h�i thì được biết Tử Kỳ lâm bạo bệnh mà qua đ�i…Trước khi mất, Tử Kỳ có dặn dò ngư�i nhà an táng ông bên cạnh núi Mã An trên sông Hàn Dương…Bá Nha xách đàn đến mộ Tử Kỳ, bày đồ lễ tế, rồi so giây đàn gảy một khúc ai điếu và khóc lóc thảm thiết…Chấm dứt khúc đàn, Tử Kỳ xách cây đàn đập nát và th� không bao gi�  đàn nữa…vì đã hết bạn tri âm…Hai chữ tri âm phát xuất từ đấy…

Lại có câu chuyện LÆ°u Bình – DÆ°Æ¡ng Lá»……

H� là đôi bạn “tâm giao� từ thủa thiếu th�i…

Dương Lễ nhà nghèo, Lưu Bình giàu có…nên đem bạn mình v� nhà ở, ăn cùng mâm, h�c cùng đèn…rất tâm đắc…Dương Lễ biết phận mình nghèo nên ra sức h�c…Lưu Bình nhà giàu nên ham chơi…�ến khoa thi, Dương Lễ đậu và được bổ làm quan…Lưu Bình thi rớt, buồn và sa vào chuyện rượu chè, c� bạc…Hết ti�n, chợt nhớ đến Dương Lễ…nên tìm đến phủ để nh� giúp đỡ…Dương Lễ tránh mặt không tiếp, d�n cơm hẩm với với dĩa cà thấm ra đãi…t� vẻ khinh bạc…Tức giận và tủi nhục ra v�…Trên đư�ng, Lưu Bình ghé lại Nghinh Hương quán, làm quen với một thiếu phụ tên là Châu Long đang kén chồng…Nghe Lưu Bình thi h�ng cả hai khóa, Châu Long kiếm l�i an ủi, khuyên nên b�n chí, nàng sẽ lo liệu m�i việc để Lưu Bình yên tâm ăn h�c và giao hẹn là chỉ khi nào Lưu Bình thi đỗ mới tính đến chuyện vợ chồng…

Nh� sự giúp đỡ của Châu Long, Lưu Bình ráng h�c…và ba năm sau gặp khoa thi, ông thi đỗ trạng nguyên…Trở v� chốn cũ, nhưng Châu Long biệt tích…H�i thăm, không ai biết…Chợt nhớ tới chuyện bị khinh bạc năm xưa, Lưu Bình quyết định đến gặp Dương Lễ mắng cho mấy câu…Dương Lễ vui vẻ đón tiếp bạn, và đang khi Lưu Bình định mở miệng… thì thấy Châu Long tươi cư�i bước ra chào…Dương Lễ giới thiệu nàng là thiếp thứ ba của mình…Lưu Bình hiểu ngay rằng trước đây Dương Lễ cố ý t� ra khinh bạc là để khích mình và sơ bạn mình không chốn nương tựa…nên sai ngư�i thiếp thứ ba thay mình giúp đỡ bạn cho đến khi thành đạt…Phải chăng hai chữ “tâm giao�…là để diễn tả Tình Bạn hiếm hoi này ?

Và không phải chỉ là chuyện xÆ°a…mà – trong hôm nay – vẫn có nhÆ°ng DÆ°Æ¡ng Lá»… – LÆ°u Bình khá là tuyệt vá»�i…NgÆ°á»�i viết muốn nói đến câu chuyện của Ngô Mạnh Ä�ạt và Châu Nhuận Phát…

H� là đôi bạn diễn viên rất thành công…và đặc biệt Ngô Mạnh �ạt có những vai diễn kinh điển nổi tiếng khắp đôi b� Hồng Kông và Trung Quốc…

Tuy nhiên sau này Ngô Mạnh �ạt ham mê tửu sắc và bài bạc…Công việc chỉ qua loa cho xong…Cuối cùng coi như tự tay hủy đi sự nghiệp của chính mình…và còn mang thêm một món nợ khổng lồ…

Nhớ đến ngư�i bạn Châu Nhuận Phát của mình lúc này khá thành công trong làng giải trí, Ngô Mạnh �ạt đến xin vay 300.000 USD, nhưng Châu Nhuận Phát lạnh lùng nói : tự mình giải quyết !

Mệt m�i và chán chư�ng lại còn bị bạn nối khố tạt một gáo nước lạnh vào mặt, Ngô Mạnh �ạt muốn chết…Nhưng ngay lúc đó thì có một đạo diễn đến m�i anh nhận một vai diễn…Ngô Mạnh �ạt vui mừng nắm lấy th�i cơ và hết lòng cho công việc cũng như rèn luyện bản thân để diễn xuất…Bộ phim được trình chiếu và Ngô Mạnh �ạt nhận được được rất nhi�u l�i khen ngợi…Ông cũng đủ ti�n để trả món nợ, đồng th�i là diễn viên đoạt giải Kim Tượng của năm ấy…

Châu Nhuận Phát cũng có mặt trong lễ trao giải…Khi Ngô Mạnh �ạt ng� l�i cám ơn đạo diễn…thì vị đạo diễn mỉm cư�i cho biết là Ngô Mạnh �ạt nên cám ơn Châu Nhuận Phát…Thì ra  ngư�i đã tiến cử Ngô Mạnh �ạt với vị đạo diễn chính là Châu Nhuận Phát…

Vài ba câu chuyện v� Bạn và Tình Bạn nhằm để trân tr�ng mái nhà thâm tình ở Bê-ta-ni-a Chúa vẫn ghé khi có dịp lên Giê-ru-sa-lem, và đặc biệt trong lần ghé này trước khi đi vào cuộc Thương Khó & Tử Nạn để cứu chuộc – lần ghé có “bình dầu thơm dành cho ngày mai táng�…Ngư�i viết rất thích khung cảnh và bầu khí của căn nhà này, bởi vì nó cho thấy Vị Thiên-Chúa  cần đến Tình Bạn biết bao khi Ngư�i ở trong “phận ngưởi� và đứng trước thử thách …

Dĩ nhiên Bạn chứ không là Bạn Bè…

Bè – cánh – phe – nhóm…là những thứ bạn vô bổ…

Vậy cho nên mới thấm thía l�i của Thomas Fuller : Bạn thì hiếm, nhưng bạn bè thì không hiếm…

 

Lm Giuse Ngô Mạnh �iệp

CGVN