CHỢ ÄŨI : 160 NÄ‚M Há»’NG ÂN
“Lá»i tạ Æ¡n con dâng lên Chúa khi nắng hồng vừa má»›i lên, khi hoà ng hôn Ä‘ang xuống dần, xuống dần. Vì ngà n hồng ân như muôn lá»›p sóng, Chúa thương đổ xuống trên con, tháng năm hoà i mãi miên man …†có lẽ đó chÃnh là tâm tình cá»§a hỠđạo Chợ ÄÅ©i. ÄÆ¡n giản vì tháng nà y qua tháng kia, năm nà y qua năm ná» và vá»›i biết bao nhiêu thăng trầm cá»§a lịch sá» và có lúc tưởng chừng bom đạn phá tan ngôi Nhà Thá» nhưng rồi nhà thá» vẫn còn đó, Ä‘á»i sống đức tin vẫn có đó để rồi lá»i tạ Æ¡n cứ mãi miên man.

Từ Cha Sở đến bà con giáo hữu trong hỠđạo Chợ ÄÅ©i ý thức và nghÄ© rằng mình tạ Æ¡n không đủ hay còn thiếu sót nên má»i Vị Cha Chung cá»§a Tổng Giáo Pháºn, quý Cha, quý tu sÄ© nam nữ và cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa ngoà i hỠđạo vá» cùng hiệp ý tạ Æ¡n Chúa cho trá»n vẹn vì quá nhiá»u hồng ân Chúa ban cho hỠđạo. Vá»›i tâm tình và tất cả tâm tình để rồi Äức Cha Giuse Äá»— Mạnh Hùng – Giám Quản Tông Tòa Tổng Giáo Pháºn Sà i Gòn cùng vá»›i nhiá»u Cha và cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa nhiá»u nÆ¡i khác nữa đã vá» vá»›i Chợ ÄÅ©i trong Thánh Lá»… tạ Æ¡n chiá»u nay, Thứ Năm, 2 tháng 5 năm 2019.

17 g 15, Äức Cha Giuse hiện diện vá»›i hỠđạo. Sau lá»i chà o mừng, Äức Cha Giuse là m phép bá»™ xông hương được má»™t số giáo dân trong và ngoà i nước dâng tặng hỠđạo gá»i vá» từ nÆ¡i xa.

17 g 30, cộng đoà n cùng nhau hướng vỠcuối Nhà ThỠđể đón đoà n đồng tế sau khi nghe một chút vỠHuyện Sỹ.
Khi cá»™ng Ä‘oà n an vị trong Nhà Thá», Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng – Cha Sở Chợ ÄÅ©i – ngá» lá»i chà o Äức Cha Giuse và xin Äức Cha chá»§ sá»± Thánh Lá»… tạ Æ¡n.


Và , cùng vá»›i tâm tình tạ Æ¡n, Äức Cha má»i cá»™ng Ä‘oà n cùng lắng Ä‘á»ng tâm hồn để dâng Thánh Lá»… tháºt sốt sắng.
Trong bà i chia sẻ, Äức Cha Giuse má»i cá»™ng Ä‘oà n qua bà i Phúc Âm nghe Ä‘iểm quan trá»ng trong đức tin : “Lạy Thầy, xin tá» cho chúng con xem thấy Cha như thế là đủ cho chúng con … Ai thấy Thầy là xem thấy Chaâ€.
Từ Ä‘iểm nhấn nà y, Äức Cha má»i cá»™ng Ä‘oà n “phải gặp được Chúa Giêsu và xem thấy Chúa Giêsuâ€.
Äức Cha nói vá»›i cá»™ng Ä‘oà n rằng Chúa Giêsu ở trong Giáo Há»™i : Nà y đây Thầy ở cùng các con má»i ngà y cho đến táºn thế.

Kế đến, Äức Cha gợi đến vá»›i cá»™ng Ä‘oà n 2 hình ảnh sống động là ngôi nhà thá» váºt chất và ngôi nhà đá»i sống đức tin cá»§a HỠđạo Chợ ÄÅ©i. Qua hy tế Thánh Thể, trong Thánh Lá»…, cá»™ng Ä‘oà n nháºn biết bao nhiêu Æ¡n là nh.
Và rồi Äức Cha lược lại má»™t chút vá» lịch sá» thà nh láºp hỠđạo trong 160 năm qua cÅ©ng như vá» hình ảnh đức tin cá»§a hỠđạo. Äặc biệt có Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm là ngưá»i con cá»§a hỠđạo (1813-1847). Äức Cha gợi lại cho cá»™ng Ä‘oà n hình ảnh vá» sá»± tỠđạo cá»§a vị thánh tiên khởi Stephano : Chúng ta tưởng tượng mình Ä‘au đớn như thế nà o khi bị ném đá cho đến chết.Vá»›i Æ¡n Chúa thì Ä‘au khổ chẳng là gì. Äặc biệt cuá»™c khổ nạn cá»§a thánh Stephano phác há»a cái chết cá»§a Chúa Giêsu vá»›i 2 nét là phó thác và tin tưởng và o Chúa Cha là thứ tha cho ngưá»i là m khổ mình.

Äức Cha nói rằng 160 năm qua, bà con đóng góp tà i chÃnh cÅ©ng như đức tin để có Chợ ÄÅ©i như ngà y hôm nay. Sá»± phát triển cá»§a Chợ ÄÅ©i đóng góp cho sá»± phát triển cá»§a Tổng Giáo Pháºn Sà i Gòn. Hình ảnh có các thầy Chá»§ng Sinh dá»± bị hiện diện ở đây, má»™t nét, Giáo Xứ Chợ ÄÅ©i lá»›n mạnh, Giáo Xứ Chợ ÄÅ©i nháºn trách nhiệm lo cho Lá»›p Chá»§ng Sinh Dá»± Bị chuẩn bị há»c ở Äại Chá»§ng Viện. Äó chÃnh là sá»± lá»›n mạnh cá»§a Giáo Xứ Chợ ÄÅ©i cá»§a chúng ta trong 160 năm qua.
Äể kết, Äức Cha nói : “Trong Thánh lá»… hôm nay, chúng ta cùng tạ Æ¡n Chúa 160 năm qua, đồng thá»i chúng ta cÅ©ng dâng lên Chúa những khó khăn, giá»›i hạn trong cá»™ng Ä‘oà n, trong gia đình, trong giáo xứ cá»§a chúng ta. Xin Chúa nhá» lá»i chuyển cầu cá»§a Thánh Philipphê bổn mạng nâng đỡ và đồng hà nh vá»›i gia đình, vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta trong những tháng ngà y sắp tá»›iâ€.

Trước khi ban phép là nh cuối Lá»… vá»›i Æ¡n đặc biệt trong ngà y mừng bổn mạng Há» Äạo, Cha Sở Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng ngá» lá»i cảm Æ¡n chân thà nh đến Äức Giám Quản Giuse, quý Cha và từng ngưá»i trong cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa và cả ngoà i hỠđạo. Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng rất cảm kÃch trước tấm lòng cá»§a Äức Cha vì dù báºn việc mục vụ Äức Cha đã dá»i lại 1 ngà y mừng Lá»… và cá»™ng Ä‘oà n rất vui mừng trước sá»± hiện diện cá»§a Äức Cha.
Và rồi cá»™ng Ä‘oà n dâng lên Äức Cha đóa hoa tươi bà y tá» tấm lòng cá»§a cá»™ng Ä‘oà n.

Äáp lá»i Cha Sở, Äức Cha nói rằng Chợ ÄÅ©i nằm trong số 6/10 giáo xứ lâu Ä‘á»i nhất cá»§a Giáo Pháºn. Äức Cha thấy sá»± Ä‘oà n kết trong các há»™i Ä‘oà n cá»§a Giáo Xứ và Äức Cha thấy biểu hiện cá»™ng Ä‘oà n đức tin sống động để rồi Äức Cha chúc mừng Cha Sở và cá»™ng Ä‘oà n hỠđạo. Äức Cha đại diện cho Giáo Pháºn cảm Æ¡n Cha Sở và Giáo Xứ qua sá»± cố gắng xây dá»±ng Giáo Xứ và Giáo Pháºn cảm thấy Giáo Xứ Chợ ÄÅ©i lá»›n mạnh thì Giáo Pháºn lá»›n mạnh. Äức Cha nguyện chúc cho Chợ ÄÅ©i ngà y cà ng phát triển và xin Chúa chúc là nh cho tất cả má»i ngưá»i : Má»™t lần nữa xin chúc mừng, cám Æ¡n và cầu chúc.
Thánh Lá»… cÅ©ng như bữa ăn đầy tình huynh đệ khép lại nhưng rồi tâm tình tạ Æ¡n và tri ân Chúa còn vang mãi nÆ¡i má»—i tâm hồn cá»§a cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa Huyện Sỹ. Và rồi từ Cha Sở đến má»i thà nh phần dân Chúa xin hát mãi khúc tri ân : “Xin tri ân Ngà i bằng khúc hoan ca trong không gian theo thá»i gian vang mãi. Bao nhiêu tâm tình dệt khúc hoan ca, xin dâng lên Ngà i, xin tri ân Ngà iâ€.

Như Chúa đã thương suốt 160 năm qua thì xin Chúa tiếp tục thương như thế để Huyện Sỹ bước tá»›i tương lai trong sá»± quan phòng và che chở cá»§a Chúa. CÅ©ng xin Thánh Philipphê tông đồ là bổn mạng hỠđạo chuyển lá»i nguyện xin để cá»™ng Ä‘oà n ngà y má»—i ngà y sống trở nên chứng nhân Tin Mừng cá»§a Chúa giữa lòng Giáo Há»™i và Xã Há»™i.
ÄÆ°á»£c biết và o Thứ Bảy tá»›i đây, 4.5.2019 như thông báo cá»§a Cha Sở Ernest, chương trình Thánh Ca vá»›i chá»§ đỠTẤT CẢ LÀ Há»’NG ÂN sẽ được ca Ä‘oà n cá»§a Giáo Xứ, ca Ä‘oà n Mai Tâm, nhóm Má»™t chút, nhóm Angelo và các ca sÄ© Công Giáo sẽ diá»…n ra lúc 19 g 00. Chương trình Thánh Ca nà y hoà n toà n phục vụ vá»›i tất cả tấm lòng và “và o cá»a†tá»± do vì trình bà y các ca khúc Thánh Ca cầu nguyện trong Thánh ÄÆ°á»ng Huyện Sỹ.
Huệ Minh
LƯỢC SỬ HỌ ÄẠO CHỢ ÄŨI (1859-2019)
Phóng viên: KÃnh chà o Cha Sở Ernest, trước hết, xin Cha cho chúng con biết đôi nét vá» lịch sá» hỠđạo Chợ ÄÅ©i?
Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng: Xin chà o anh, theo báo Nam Kỳ Äịa Pháºn (năm 1918) và sách Sà i Gòn Năm Xưa, khoảng năm 1859, do thá»i cuá»™c, má»™t số giáo dân (hÆ¡n 1.000 ngưá»i) đã đến phÃa Tây Nam thà nh Sà i Gòn, quanh khu vá»±c Chợ ÄÅ©i, để sinh sống. “ÄÅ©i†là má»™t loại lụa tÆ¡ tằm, chất liệu hÆ¡i giống vải thô, vải bố nhưng má»m và mịn hÆ¡n. “Chợ ÄÅ©i†chuyên bán đũi, bán lụa,… Thá»i đó, “Chợ ÄÅ©i†trải dà i từ xóm Boresse giáp qua đưá»ng xe lá»a Sà i Gòn – Mỹ Tho. Có lẽ, vì các giáo dân đầu tiên sống quanh chợ nà y, nên khi thà nh láºp đã lấy “Chợ ÄÅ©i†là m tên hỠđạo. Thấy số giáo dân khá đông, Äức Cha Dominique Lefèbvre (Äức Cha Ngãi) đã dá»±ng má»™t nhà thá» bằng lá, và giao cho Cha Oscar de Noiberne (Cha Thiện) là Cha Sở hỠđạo Chánh Toà kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i. Cây Thánh Giá trên bà n thá» hiện nay khắc rõ con số 1862, rất gần vá»›i thá»i Ä‘iểm thà nh láºp hỠđạo. Äây có thể là Thánh Giá cá»§a nhà thỠđầu tiên. Lịch sá» hỠđạo Cầu Kho (lưu trong văn khố Toà Tổng Giám Mục) ghi lại như sau: “Cha Phêrô Nguyá»…n Äức Nhi là Cha Sở Cầu Kho nhưng đồng thá»i lãnh lo luôn há» Chợ ÄÅ©i, khi ấy, nguyện đưá»ng Chợ ÄÅ©i ở chá»— nhà mồ Äá»™i Bằng, nÆ¡i gá»i là Mả Lái Gẫm.
Giai Ä‘oạn từ 1882 đến 1887, Cha Sở Lucien E. Mossard (Cha Mão) đã xây ngôi nhà thá» thứ hai bằng ngói thay cho nhà thá» lá ban đầu [không rõ năm xây dá»±ng và địa Ä‘iểm, có tà i liệu ghi là 1885?]. Sổ Rá»a Tá»™i xưa nhất mà văn khố hỠđạo còn lưu giữ là từ năm 1882, vá»›i chữ ký cá»§a Cha Sở Lucien E. Mossard.
Äến khoảng năm 1900, nhà thá» ngói bị hư há»ng nặng, nhá» Æ¡n Chúa, cùng vá»›i sá»± lo toan cá»§a Äức Cha Lucien E. Mossard (Äức Cha Mão), vốn là Cha Sở hỠđạo Chợ ÄÅ©i từ 1882 đến 1887, hỠđạo đã được Ông Bà PhilÃpphê Lê Phát Äạt dâng tặng má»™t khoản tiá»n lá»›n để cất nhà thá» má»›i. Nhà thá» thứ ba do Cha Charles Boutier (Cha Thiết) thiết kế, và tồn tại đến ngà y nay.
Nhà thỠđược xây theo kiến trúc tân Gothic, là má»™t trong số hiếm công trình sá» dụng váºt liệu đá granit Biên Hòa, ở mặt tiá»n cÅ©ng như các phần đế, nhất là các cá»™t chÃnh. Loại đá granit nà y rất cứng nên không có các chi tiết trang trà truyá»n thống như vẫn thưá»ng thấy. Theo dá»± tÃnh ban đầu, nhà thá» gồm 5 gian, nhưng vì nhà thá» tạm ở Chà Hoà bị hư há»ng trầm trá»ng, không có nÆ¡i cho bổn đạo thá» phượng Chúa, nên giáo pháºn đã trÃch kinh phà má»™t gian cá»§a nhà thá» hỠđạo Chợ ÄÅ©i để xây nhà thá» Chà Hoà . Dá»±a và o con số khắc trên kÃnh mà u (1904) và bốn quả chuông (1905), có lẽ, nhà thá» thứ ba cá»§a hỠđạo Chợ ÄÅ©i được khánh thà nh khoảng năm 1905.
Äến năm 2007, do nhu cầu sá» dụng, Cha Sở Tôma Äặng Toà n Tràđã cho mở rá»™ng và nối dà i phòng thánh cá»§a nhà thá». Hiện nay, nhà thá» hỠđạo Chợ ÄÅ©i rá»™ng 20 mét, dà i 50 mét, tháp chuông cao 57 mét (kể cả Thánh Giá và con gà trống Gaulois).
Äể ghi nhá»› công Æ¡n to lá»›n cá»§a Ông Bà PhilÃpphê Lê Phát Äạt, hỠđạo Chợ ÄÅ©i đã chá»n Thánh PhilÃpphê Tông Äồ, bổn mạng Ông Lê Phát Äạt, là m tước hiệu cho nhà thá» thứ ba cá»§a hỠđạo [Ä‘ang tra lại những văn bản chÃnh thức?].
Cho nên, không lạ gì khi trong má»™t số văn bản có dùng cụm từ “Há» Chợ ÄÅ©i – Sà i Gòn – Thánh ÄÆ°á»ng PhilÃpphêâ€Â [Từ sau 1970, xuất hiện con dấu “Há» Chợ ÄÅ©i – Sà i Gòn – Thánh ÄÆ°á»ng PhilÃpphê†trong các văn bản cá»§a hỠđạo lưu ở văn khố Toà Tổng Giám Mục]. Ngoà i ra, như chúng ta biết, Ông Lê Phát Äạt có tên khai sinh là “SÄ©,†đã từng là m á»§y viên Há»™i Äồng Quản Hạt Nam Kỳ, được phong hà m cấp huyện, nên được gá»i là “Ông Huyện SÄ©.†Vì thế, Thánh ÄÆ°á»ng PhilÃpphê cá»§a hỠđạo Chợ ÄÅ©i còn được gá»i vá»›i má»™t tên khác là  “nhà thá» Huyện SÄ©.â€Â Tên gá»i nà y được nhiá»u ngưá»i biết đến hÆ¡n.
Má»™ Ông Bà Huyện SÄ© sau cung thánh nhà thá»
Từ khi thà nh láºp đến nay, hỠđạo Chợ ÄÅ©i đã trải qua các thá»i Cha Sở:
‒ Cha Oscar de Noioberne (Cha Thiện) từ năm 1859 đến 1871 [Cha Sở hỠđạo Chánh Toà kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i].
‒ Cha Henri de Kerlan (Cha Là nh) từ năm 1871 đến 1874 [Cha Sở hỠđạo Chánh Toà kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i].
‒ Cha Phanxicô Xaviê Phan Äăng Khoa từ năm 1874 đến 1876 [Cha Sở hỠđạo Cầu Kho kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i].
‒ Cha Phêrô Nguyá»…n Äức Nhi từ năm 1876 đến 1882 [Cha Sở hỠđạo Cầu Kho kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i].
‒ Cha Lucien Emile Mossard (Cha Mão) từ năm 1882 đến 1887. Năm 1899, Cha được đặt là m Äại Diện Tông Tòa giáo pháºn Tây Äà ng Trong.
‒ Cha Jean Baptiste Marie Clair (Cha Quang) từ năm 1887 đến 1891.
‒ Cha Renier (Cha Gẫm) từ năm 1891 đến 1899.
‒ Cha Lambert (Cha Lương) từ năm 1899 đến 1916 [có thể?].
‒ Cha Cyprien Theophile Brugidou (Cha Báu). Tìm được 2 nguồn tà i liệu:
- Nam Kỳ Äịa Pháºn số 234 (03/07/1913) mục “Văn tÃnâ€: “Cha Brugidou (Báu) ở bên Tây má»›i qua, điChợ ÄÅ©i.†Số 255 (23/11/1913) mục “Äổi sởâ€: “Cha Brugidou (Báu) ở Chợ ÄÅ©i xuống Cái MÆ¡n.â€Â Có 2 cách hiểu:
- Má»™t là , Cha Brugidou (Báu) là m Cha Sở Chợ ÄÅ©i trong 4 tháng;
- Hai là , tháng 07, Cha đến sống tại Chợ ÄÅ©i (có thể là để há»c tiếng Việt), tháng 11 thì đổi xuống Cái MÆ¡n (là m Cha Sở hoặc chỉ là lưu trú).
- Tiểu Sá» Cha Cipriano Brugidou đăng tại http://chinhtoaphanthiet.blogspot.com/p/tieu-su-cha-cipriano-brugidou.html viết: “Cuối cùng và o ngà y 14/05/1913, ngà i xuống tà u tại Marseilles. Äến Sà i Gòn, Cha Brugidou được gá»i đến Chợ ÄÅ©i, má»™t giáo xứ lá»›n ở ngoại ô thà nh phố, sau đó đến giáo xứ Cái MÆ¡n, tại đây ngà i há»c thêm tiếng Việt và tìm hiểu cách quản trị giáo xứ. Năm 1914, ngà i được bổ nhiệm là m chÃnh xứ Tây Ninh.â€
‒ Cha Céleste Nicolas (Cha Ninh). Bà i viết Các Cha Thuá»™c Há»™i Thừa Sai Paris vá»›i Sá»± Hình Thà nh cá»§a Giáo Pháºn Äà Lạt đăng tại http://www.simonhoadalat.com/…/CacChaMEP/HoiThuaSaiParis.htm có ghi nháºn: “Từ năm 1904 đến 1920, ngà i lần lượt là m phó xứ Chợ Quán [19/10/1904-19/02/1905, theo lịch sá» hỠđạo Chợ Quán], phó xứ Tha-la, phó xứ nhà thá» Äức Bà Sà i-gòn, Cha Sở Chợ ÄÅ©i. Trong thá»i gian đó, ngà i phải ngưng công việc mục vụ hai lần để trở vá» Pháp chữa bệnh Ä‘au gan, và o các năm 1909 và  1916. Lần sau, do chiến tranh, ngà i bị kẹt ở Pháp cho đến năm 1920 má»›i trở vá» lại nhiệm sở. Nhưng chưa đến má»™t tháng sau, chứng Ä‘au gan cá»§a ngà i tái phát. Bác sÄ© tuyên bố dứt khoát rằng ngà i không thể chịu được khà háºu nhiệt đới. Do đó, Äức Cha Quinton quyết định gá»i ngà i lên Äà -lạt như đã nói đến trên đây. Ngà i đến Äà -lạt ngà y 11/9/1920†[Ä‘ang tra lại bản phúc trình năm 1920 cá»§a Äức Cha Quinton?].
‒ Cha Dư, Cha Nhu, Cha Frison (Cha Hoà ng) [có lẽ là Cha Felix Frison?], Cha Victor Charles Quinton (Cha Tôn) [năm 1912, Cha Victor Charles Quinton được đặt là m Phó Äại Diện Tông Tòa giáo pháºn Tây Äà ng Trong. Từ 1920, là m Äại Diện Tông Tòa giáo pháºn Tây Äà ng Trong], và  cha Nhượng [có lẽ là Phaolô Phạm Công Nhượng?], cÅ©ng có thá»i gian coi há» Chợ ÄÅ©i má»™t Ãt lâu [phải chăng các Cha nà y tạm thá»i coi hỠđạo trong thá»i gian Cha Céleste Nicolas Ä‘i chữa bệnh ở Pháp?]
‒ Cha Poitier (Cha Phước): [có thể?] từ năm 1916 đến 1923. Thá»i Ä‘iểm năm 1918, hỠđạo Chợ ÄÅ©i có 1.200 giáo dân.
‒ Cha Simon Nguyễn Văn Sang: từ năm 1923 đến 1943.
‒ Cha Gioakim Nguyá»…n Bá Luáºt: từ năm 1943 đến 1948 [không rõ nguyên nhân và năm mất?].
‒ Cha Carôlô Lê Văn Nhơn: [có thể?] từ năm 1948 đến 1974.
‒ Cha Gioan Baotixita Dương Hoà ng Thanh: từ năm 1974 đến 1980.
‒ Cha Carôlô Lê Văn NhÆ¡n: quyá»n Cha Sở từ năm 1980 đến 1981.
‒ Cha Gioan Baotixita Võ Văn Ãnh: từ năm 1981 đến 1992.
‒ Cha Tôma Äặng Toà n TrÃ: từ năm 1992 đến 2012.
‒ Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng: từ năm 2012 đến nay. Năm 2019, hỠđạo có 2.500 giáo dân.
Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng, Cha Sở đương nhiệm
Như váºy, hỠđạo Chợ ÄÅ©i đã hiện diện được 160 năm (1859-2019). Trước năm 1882, Cha Sở ở nÆ¡i khác kiêm nhiệm hỠđạo Chợ ÄÅ©i. Từ 1882 cho đến nay, Chợ ÄÅ©i đã có Cha Sở thưá»ng trú để coi sóc bổn đạo.
Trải qua 160 năm, có 3 nhà thá»Â đã được xây dá»±ng, trong đó, có đến 2 nhà thá» (thứ hai và thứ ba) nhá» phần lá»›n công lao cá»§a Cha Lucien Emile Mossard (Cha Mão). Thánh đưá»ng PhilÃpphê (nhà thá» Huyện SÄ©) 114 tuổi (1905-2019) là nhà thá» thứ ba cá»§a hỠđạo Chợ ÄÅ©i.
Năm 2020 là đúng 120 năm ngà y mất cá»§a Ông PhilÃpphê Lê Phát Äạt (Ông Huyện SÄ©), 100 năm Äức Cha Lucien Emile Mossard (Äức Cha Mão) và  Bà Agnes Huỳnh Thị Tà i (Bà Huyện SÄ©) qua Ä‘á»i.
Theo một thống kê chưa đầy đủ, con cái của hỠđạo đã dâng mình cho Chúa gồm có:
‒ Cha Phaolô Nguyá»…n Minh KÃnh, chịu chức Linh Mục năm 1937, giáo pháºn Sà i Gòn (X).
‒ Cha Phaolô Nguyá»…n Äình Ngát, giáo pháºn Liegie (X).
‒ Cha Phanxicô Xaviê Trịnh Văn Phát.
‒ Cha Stêphanô Nguyá»…n Phan Khiêm, Dòng Äa Minh.
‒ Cha Micaen Nguyá»…n Văn Lá»™c, Cha Sở Phú Nhuáºn, giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM.
‒ Cha Máccô Nguyá»…n Äức Huỳnh, Dòng Don Bosco (X).
‒ Cha Inhaxiô Hồ Văn Xuân, Tổng Äại Diện giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM.
‒ Cha Bênêđitô Nguyễn Văn Nghĩa, Dòng Xitô Phước Sơn.
‒ Cha Giuse Trương VÄ©nh Phúc, Cha Sở Mông Triệu, giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM.
‒ Cha Gioakim Nguyá»…n Xuân Tiến, Dòng Thánh Thể, Ä‘ang mục vụ tại Nháºt Bản.
‒ Cha Gioakim Nguyá»…n Xuân Thinh, giáo sư Äại Chá»§ng Viện, giáo pháºn Melbourne, Australia.
‒ Cha Phaolô Nguyá»…n VÅ© Thông, Cha Sở Phú Lá»™c, giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM.
‒ Cha Micaen Nguyá»…n Tiến Bình, Thư Ký cá»§a Äức Giám Quản giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM.
‒ Thầy Giuse Quách Minh Äức, Dòng Chúa Cứu Thế.
‒ Thầy Giuse Phạm Anh NghÄ©a, Tu Äoà n Nhà Chúa.
‒ Soeur Marie Joseph Nguyá»…n Thị ThÆ¡m, Dòng Äức Bà (X).
‒ Soeur Marie Sophie Nguyá»…n Thị Phú, Dòng Äức Bà .
‒ Soeur Marie Amélie Nguyá»…n Thị Sang, Dòng Äức Bà .
‒ Soeur Agnes Nguyá»…n Thị Ãnh, Dòng Cát Minh.
‒ Sơ Marie Gabriel Nguyễn Thị Cẩm Nhung, Dòng Cát Minh.
‒ Soeur Marie Gisèle Trần Thị Xuân Liên, Dòng Thánh Tâm Chúa Giêsu.
‒ Soeur Maria Trương Thị Ngá»c Mai, Dòng Phaolô thà nh Chartes (X).
Phóng viên:Â ÄÆ°á»£c biết, Thánh Mátthêu Lê Văn Gẫm đã tỠđạo trên phần đất cá»§a hỠđạo?
Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng: Äúng váºy. Mátthêu Lê Văn Gẫm, sinh năm 1813 tại hỠđạo Tắt, là ng Long Ãại, xứ Gò Công, tỉnh Biên Hòa. Ngà i là con trai trưởng trong má»™t gia đình sáu ngưá»i con. 15 tuổi, Mátthêu Gẫm xin và o Chá»§ng Viện Lái Thiêu, nhưng vì hoà n cảnh cha mẹ già yếu, đông các em, nên cáºu Gẫm phải rá»i Chá»§ng Viện để vá» phụng dưỡng cha mẹ và coi sóc các em. 1833, Mátthêu Gẫm kết hôn vá»›i má»™t thiếu nữ thuá»™c hỠđạo Thà nh, là ng Long Äiá»n, phá»§ Phước Tuy (Bà Rịa). Hai vợ chồng sống vá»›i nhau rất êm ấm thuáºn hoà và sinh hạ được bốn ngưá»i con. Tuy nhiên, nghá» thương nhân thưá»ng phải xa nhà , má»™t lần kia, Mátthêu Gẫm sa ngã, theo Ä‘uổi má»™t thiếu nữ khác. Nhưng khi nghÄ© lại, ông cương quyết từ bá» mối tình ngang trái. Äể bù lại, ông yêu thương vợ nhiá»u hÆ¡n, và chú tâm và o việc giáo dục con cái, nhất là vá» Ä‘á»i sống đạo đức.
Năm 1846, vì nhu cầu cá»§a giáo pháºn, ông Gẫm không sợ nguy hiểm, đã sang Singapore đón Äức Cha Dominique Lefèbvre (Äức Cha Ngãi), Cha Pierre Duclos (Cha Lá»™) và ba chá»§ng sinh vá» Sà i Gòn. Nhưng chẳng may, trên đưá»ng trở vá», thuyá»n cá»§a ông đã bị quan quân triá»u đình bắt giữ. Ông Mátthêu Gẫm tá»± nháºn là ngưá»i chá»§ mưu nên bị biệt giam ở Sà i Gòn. Và i ngà y sau, các quan đưa ông ra tòa lấy khẩu cung và kêu gá»i quá khóa (bước qua Thánh Giá). Dù bị tra tấn Ä‘au đớn nhưng ông vẫn kiên cưá»ng chịu đựng, không khai má»™t ai, cÅ©ng không chịu bước qua Thánh Giá. Sau bảy tháng giam cầm, bản án xá» trảm được vua Thiệu Trị châu phê. Ngà y 11 tháng 05 năm 1847, ông Mátthêu Lê Văn Gẫm được đưa đến pháp trưá»ng chợ Da Còm (nay là 47 D Nguyá»…n Trãi, P. Bến Thà nh, Q.1, Tp. HCM). Các tÃn hữu và lương dân hiện diện rất đông. Khi tiếng chiêng hà nh hình vang lên, viên Ä‘ao phá»§ phải chém đến ba nhát thì đầu vị tỠđạo má»›i lìa khá»i cổ.
Gông mà Thánh Gẫm mang khi ra pháp trưá»ng
Ngà y 27 tháng 09 năm 1857, ông Mátthêu Lê Văn Gẫm được Äức Thánh Cha Piô IX tuyên là Äấng Äáng KÃnh. Ngà y 27 tháng 05 năm 1900, được Ãức Lêô XIII tuyên Chân Phước. Ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Ãức Thánh Cha Gioan Phaolô II tuyên Mátthêu Lê Văn Gẫm lên hà ng Hiển Thánh.
Phóng viên: Xin Cha chia sẻ vá» hỠđạo Chợ ÄÅ©i trong hiện tại, và những thao thức mục vụ cá»§a Cha cho hỠđạo ?
Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng: Khi vá» nháºn hỠđạo năm 2012, tôi chỉ có má»™t mục Ä‘Ãch duy nhất là là m sao cho Äức Kitô lá»›n lên nÆ¡i cá»™ng Ä‘oà n. Tất cả những hoạt động trong hỠđạo Ä‘á»u nhắm đến Ä‘iá»u đó, nghÄ©a là dần dần tiến đến Ä‘iá»u đó. Năm 2019, hỠđạo Chợ ÄÅ©i có 2.500 giáo dân, chia là 6 giáo khu. HỠđạo hiện có: 8 Ä‘oà n thể, 12 ca Ä‘oà n, 1 cá»™ng Ä‘oà n Anh Chị Em Hà n Quốc, Chá»§ng Viện Dá»± Bị cá»§a giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM. Các Dòng Tu phục vụ tại hỠđạo gồm: MTG Chợ Quán, MTG Cần ThÆ¡, Trinh Vương, MTG Cái Nhum, Phan Sinh.
Tiếp nối các Cha Sở tiá»n nhiệm, tôi mong muốn xây dá»±ng hỠđạo trên ná»n tảng mến Chúa – yêu ngưá»i.
Thứ nhất, mến Chúa. Má»™t ghi nháºn thoáng qua đó là : các Thánh Lá»… ngà y thưá»ng và Chúa Nháºt Ä‘á»u có đông ngưá»i tham dá»±, ngưá»i trong hỠđạo, và cả những ngưá»i từ nhiá»u nÆ¡i khác đến. Nháºn xét chung cá»§a nhiá»u ngưá»i là há» tìm thấy bình an và tâm tình cầu nguyện khi tham dá»± các lá»… nghi phụng vụ ở nhà thá» Huyện SÄ©. Tôi thiết nghÄ©, đó là ơn Chúa ban cho tất cả má»i ngưá»i khi đến nhà Chúa. Phần chúng tôi, những Linh Mục phục vụ tại hỠđạo, thế hệ nà y nối tiếp thế hệ kia, chúng tôi chỉ góp má»™t phần công sức rất nhá», khi giúp má»i ngưá»i tìm gặp Chúa dá»… dà ng hÆ¡n, qua việc dâng Thánh Lá»…, giảng dạy, cá» hà nh các bÃch tÃch…
Thứ hai, yêu ngưá»i. Từ nhiá»u năm nay, vá»›i sá»± góp sức cá»§a các Anh Chị Em trong và ngoà i hỠđạo, chúng tôi đã bắt đầu thá»±c hiện bếp ăn tình thương cho ngưá»i nghèo, không phân biệt lương giáo. Qua bếp ăn tình thương, hỠđạo có dịp gặp gỡ và sẻ chia vá»›i những cuá»™c Ä‘á»i khó nhá»c. Song song đó, từ năm 2016, má»™t nhóm Anh Chị Em nhiệt thà nh đã cùng vá»›i các Cha trong hỠđạo Ä‘i thăm anh chị em lương dân tại các giáo Ä‘iểm cá»§a giáo pháºn Sà i Gòn – TP. HCM như: Doi Lầu, VÄ©nh lá»™c B, An Thá»›i Äông. Chuyến Ä‘i xa và khá vất vả nhưng nụ cưá»i luôn nở trên môi cá»§a má»i ngưá»i: từ con đến cha, từ ngưá»i có đạo đến ngưá»i chưa tin Chúa.
Bếp ăn tình thương
Thăm các giáo điểm
Và i lá»i sÆ¡ lược như váºy để thấy rằng: khi sống giá»›i răn mến Chúa – yêu ngưá»i, cá»™ng Ä‘oà n hỠđạo Chợ ÄÅ©i đã tìm được niá»m vui tháºt sá»± cá»§a Ä‘á»i sống Kitô hữu, đó là niá»m vui Tin Mừng, tháºt đúng như lá»i Äức Thánh Cha Phanxicô nói trong tông huấn Evangelii Gaudium (Niá»m Vui cá»§a Tin Mừng): “Niá»m Vui cá»§a Tin Mừng đổ đầy trái tim và cuá»™c sống cá»§a tất cả những ai gặp Chúa Giêsu†(số 1).
Phóng viên: Thưa Cha, Cha mong má»i những gì khi nhìn vá» tương lai hỠđạo Chợ ÄÅ©i?
Cha Ernest Nguyá»…n Văn Hưởng: HỠđạo Chợ ÄÅ©i nằm ở khu vá»±c trung tâm thà nh phố. Do nhu cầu cuá»™c sống, má»™t số bổn đạo kỳ cá»±u cá»§a hỠđạo đã phải di chuyển đến má»™t nÆ¡i ở má»›i, ngoà i hỠđạo. Cho nên, số giáo dân cá»§a hỠđạo đã bị giảm Ä‘i. Nhưng mặt khác, nhà thá» Huyện SÄ© lại ngà y ngà y được tiếp đón rất nhiá»u con cái Chúa từ khắp nÆ¡i “tiện đưá»ng†ghé và o cầu nguyện, tham dá»± Thánh Lá»…. Cho nên, theo cái nhìn chá»§ quan cá»§a tôi thì vá» lâu vá» dà i, nên chăng, hỠđạo cần là má»™t hỠđạo “mở†để má»i ngưá»i, không phân biệt lương – giáo, Chợ ÄÅ©i hay không Chợ ÄÅ©i, có thể đến và gặp gỡ Chúa nÆ¡i ngôi thánh đưá»ng Huyện SÄ© cổ kÃnh.
Äiểm cuối cùng đó là chỉnh trang lại khuôn viên nhà thá». Như anh thấy, Nhà Sinh Hoạt cá»§a hỠđạo, nhá» Æ¡n Chúa, cùng sá»± chung sức cá»§a má»i ngưá»i trong hỠđạo, đã hoà n thà nh và o năm 2018, và góp phần không nhá» trong các sinh hoạt chung cá»§a hỠđạo, cá»§a giáo pháºn. Tuy nhiên, khuôn viên xung quanh vẫn còn chưa ổn định, hy vá»ng, trong thá»i gian tá»›i, hỠđạo có thể hoà n thà nh được việc nà y. Nhiá»u ngưá»i lo lắng cho tôi: “Trá»i Æ¡i, việc nhiá»u quá là m sao cha lo hết!†Nhưng tạ Æ¡n Chúa, tôi được kế thừa tâm huyết cá»§a các Cha Sở tiá»n nhiệm, sá»± há»— trợ từ Äấng Bản Quyá»n giáo pháºn, từ các cha trong hỠđạo, và quý nhất là tấm lòng cá»§a tất cả anh chị em trong hỠđạo Chợ ÄÅ©i (còn ở tại hỠđạo hoặc đã chuyển Ä‘i nÆ¡i khác). Tôi nghÄ©, đó là ơn Chúa ban cho tôi khi tôi được sai vá» phục vụ hỠđạo Chợ ÄÅ©i. Và tôi nhá»› đến lá»i thánh Phêrô: â€œÆ n riêng Thiên Chúa đã ban, má»—i ngưá»i trong anh em phải dùng mà phục vụ kẻ khác. Như váºy, anh em má»›i là những ngưá»i khéo quản lý ân huệ thiên hình vạn trạng cá»§a Thiên Chúa†(1 Pr 4,10).
Nhà Sinh Hoạt của hỠđạo.
Phóng viên: Xin cám ơn Cha đã dà nh cho chúng con một cuộc trao đổi nà y.
Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng: Cám ơn Anh. Xin Chúa ở cùng Anh. Chà o Anh.
Viet Catholic

