Charles Pépin: “Gặp sá»± dịu dàng nÆ¡i ngÆ°á»�i khác By phanxicovn – 02/08/2018

Với lối văn dạy h�c và dễ đ�c, triết gia Charles Pépin xuất bản quyển sách Sự tự tin. Một giây phút của văn hóa, một suy tư say đắm.

Từ triết gia Socrate, ông đ� nghị các môn sinh của mình tìm ở chính mình câu trả l�i cho các câu h�i của mình, Kant hay Diderot thì ra lệnh “Bạn phải dám nghe lý trí của mình�, hoặc Nietzsche “Bạn phải trở nên con ngư�i thật của mình�, các triết gia lớn đ�u m�i g�i chúng ta phải có tự tin. Một khái niệm được triết gia Charles Pépin giải thích rõ, ông xem triết lý tự bản chất là một hình thức của tâm lý.

Tự tin có được từ khi còn nh�. Một em bé không có n�n tảng tự tin tốt, có thể nào lấy lại được tự tin không?

Tự tin có thể có và mất bất cứ lúc nào. �ứa bé này sẽ bù đắp qua các quan hệ khác, giữa bạn bè, giữa thầy giáo… Tr�n cuộc đ�i của nó, nó có thể tái tạo được các n�n tảng của tự tin.

Ông thích nói đến tự tin trong sự gặp gỡ giữa chính mình và ngư�i khác hơn là tự tin nơi mình. Vì sao?

Thành ngữ tự tin nơi mình dẫn đến sai lầm, nó là dối trá. Sự tự tin nơi mình luôn là thêm hơn nữa ngoài mình: nơi ngư�i khác, nơi thế giới bên ngoài mà tôi gặp, và trong chính hành động. Thư�ng thư�ng, trong sự phát triển cá nhân ngày nay, ngư�i ta nói rằng chúng ta phải phản ứng để có tự tin, nhưng ngư�i ta không nói vì sao. Ngư�i ta không đưa triết lý vào hành động và chính vì vậy tôi nên tôi đưa chủ đ� này vào trong quyển sách của tôi. Tôi giải thích, hành động không phải đơn giản là lãnh vực luyện tập để có hiệu năng hay ý chí. Nó còn hơn thế, nó là dịp để gặp sự dịu dàng của ngư�i khác, là dịp để gặp ngư�i khác và các nguồn tài năng không ng� được. Lòng tự tin cũng là tự tin nơi hành động, nơi ngư�i khác, nơi thế giới.

�ể được tự tin, phải nhấn mạnh đến sự cần thiết phải tin tưởng vào trực giác của mình và h�c để lắng nghe.

Tuyệt đối. Trực giác là thành quả của một sự tự chủ và kinh nghiệm. Ngoại trừ nếu tôi không tự chủ, là vì tôi không tin ở mình và tôi chỉ muốn trấn an. Nhưng cuộc sống thì phức tạp hơn, cuộc sống làm cho tôi ngạc nhiên. Nó có những bất ng� và những bất trắc. Tôi nghĩ, tự tin là sự cân bằng giữa tự chủ và quên mình. 

Chúng ta đã mất tiếp xúc với cách làm cơ bản nhất 

Sự phát triển của xã hội ngày nay đòi h�i phải có tự tin. Còn trước đây?

Trước hết, tính hiện đại của chúng ta có từ thế kỷ 18 đòi h�i phải có tự tin nơi mình. Trước đây, đi�u này không cần thiết vì suốt đ�i, chúng ta sống trong cùng tầng lớp xã hội, cùng một làng và những ngư�i lớn tuổi biết hết m�i sự. Mặt khác, tự tin là một lý tưởng hiện đại, nhưng mặt khác của tính hiện đại là rút đi các n�n tảng của lòng tự tin này. Thật nghịch lý. Tại sao? Bởi vì chúng ta đã mất tiếp xúc với cách làm cơ bản nhất. Thêm nữa, các mạng xã hội chắt l�c chất độc của sự so sánh. Làm sao chúng ta có thể tự tin, khi, trước khi đi ngủ, ngư�i ta chiếu cho chúng ta xem các hình ảnh chiến thắng của ngư�i khác, ở khắp các nước, không phân biệt thành phần xã hội.

Ông nhấn mạnh đến tầm quan tr�ng của ngư�i khác, và đưa ra rất nhi�u ví dụ từ nữ văn sĩ George Sand đến nhà quần vợt nổi tiếng Yannick Noah, phân biệt rõ giữa ngưỡng mộ và tôn kính….

Ngược với tôn kính, ngưỡng mộ giúp chúng ta có tự tin. Vì khi mình tôn kính ai, mình ở thế thấp hơn h�. Mình thuần phục trước một cái gì lớn hơn mình. Nhưng khi mình ngưỡng mộ ai, mình ngưỡng mộ sự độc đáo của h�. Và như thế chúng ta có thể phát triển sự độc đáo của mình và làm cho mình tự tin. Lý do thế giới chúng ta bi thảm vì thế giới hiện nay làm cho chúng ta ngưỡng mộ những ngư�i xoàng xỉnh, đưa ra ánh sáng các hiện tượng thổi bùng. Chúng ta thiếu các tấm gương tạo cảm hứng.

Nếu chúng ta luôn tin tưởng vào mình, chúng ta sẽ trở thành ngạo mạn và tự đủ.

Ngày nay, trên mạng luôn có các hiện tượng thổi bùng của giới trẻ. Làm thế nào để thế hệ này có tự tin?

Sự có mặt khắp nơi của các hình ảnh tầm thư�ng này làm soi mòn ni�m tin. Nhưng với ngư�i trẻ thì không có gì là mất. Phải đưa h� vào hành động, thuyết phục h� rằng khi đi tới đàng trước là mình trở nên sẵn sàng, nhắc h� khả năng giải phóng của các việc làm bằng tay. Và nhắc h� lòng tự tin sẽ đạt được trong quan hệ.

Chúng ta có thể khẳng định rằng, vào một lúc nào đó trong đ�i, chúng ta thật sự đã có tự tin và không cần phải tiến triển hơn?

Chắc chắn là không. Sự chinh phục này là để đem lại sức sống, tái nuôi dưỡng. Nó không bao gi� chấm dứt. Sẽ sai lầm kinh khủng nếu nghĩ rằng mình đã thụ đắc. Mặt khác, đ�i sống nhắc chúng ta nhớ lại các thất bại, các ảo tưởng, các chấn thương ego của mình… Và đi�u này cũng là đi�u tốt. Nếu chúng ta luôn tin tưởng ở mình, thì chúng ta sẽ trở thành ngạo mạn và tự đủ. Và chúng ta sẽ không mở lòng ra để gặp ngư�i khác, gặp thế giới. Lòng tự tin là tấm vải chúng ta dệt lui dệt tới không ngừng.

Nếu ông phải dùng một chữ đồng nghĩa với tự tin, thì chữ này là chữ gì?

Tôi sẽ nói, đây là chữ “tự do�. Khi chúng ta không chắc đi�u này sẽ chạy nhưng dù vậy chúng ta vẫn đi tới. Khi chúng ta quyết định trong sự không chắc. Có tự tin là thuần với sự tự do của mình.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn