BBC, trong chương trình tà i liệu Panorama chiếu ngà y thứ hai, 15-02, công bố hà ng trăm bức thư và ảnh, vá» mối liên hệ thân thiết giữa Äức Gioan Phaolô II vá»›i bà Anna-Teresa Tymieniecka.
Tình bạn giữa hai ngưá»i bắt đầu từ năm 1973, khi bà Tymieniecka liên hệ vá»›i hồng y Karol Wojtyla, Tổng Giám mục Krakow, vá» má»™t quyển sách triết há»c bà đang viết. Bà đã bay từ Hoa Kỳ đến Ba Lan để thảo luáºn vá»›i ngà i.

Sau đó, hai ngưá»i trao đổi thư từ thưá»ng xuyên. Lúc đầu, là xã giao, nhưng khi tình bạn ngà y cà ng sâu sắc, các lá thư thân thiết hÆ¡n.
Theo công bố cá»§a BBC, thì năm 1974, ngà i viết rằng ngà i Ä‘á»c lại 4 lá thư bà gởi trong vòng má»™t tháng, bởi chúng ‘quá ý nghÄ©a và đồng cảm.’
Trong má»™t lá thư đỠtháng chÃn 1976, ngà i viết: ‘Teresa thân mến, cha đã nháºn được tất cả ba lá thư. Con viết cho cha vá» cảm giác giằng xé, nhưng cha không tìm được câu trả lá»i cho những lá»i nà y.’
Ngà i gá»i bà là ‘tặng váºt từ Thiên Chúa.’ Ngà i cÅ©ng tặng bà má»™t trong những váºt quý nhất cá»§a ngà i, má»™t dây áo Äức Bà , và viết rằng: ‘Cha Ä‘ang tìm câu trả lá»i cho lá»i nà y, ‘Con thuá»™c vá» ngà i,’ và cuối cùng, trước khi rá»i Ba Lan, cha tìm được má»™t cách – là dây áo Äức Bà . Äây là cách mà cha đón nháºn và cảm thấy con, ở bất kỳ nÆ¡i nà o, hoà n cảnh nà o, khi con ở gần cÅ©ng như ở xa.’
Sau khi trở thà nh giáo hoà ng, ngà i viết: ‘Sau sá»± kiện trá»ng đại (tôn phong giáo hoà ng), cha viết thư nà y vì muốn mối liên lạc giữa chúng ta tiếp tục.’
Äức Gioan Phaolô đã má»i bà Tymieniecka, má»™t triết gia, Ä‘i cùng vá»›i ngà i trong những chuyến dã ngoại và trượt tuyết chung. Ngà i cÅ©ng từng có kỳ nghỉ tại nhà vợ chồng bà ở Vermont.
Khi Äức Gioan Phaolô mắc bệnh Parkinson, bà viếng thăm ngà i thưá»ng xuyên và gá»i ngà i Ä‘iện hoa.
Chồng bà Tymieniecka, là nhà kinh tế há»c xuất sắc Hendrik Houthakker.
Sau khi chế độ cá»™ng sản sụp đổ, ông là cố vấn cho Äức Giáo hoà ng vá» kinh tế háºu cá»™ng sản, và Äức Gioan Phaolô đã phong ông tước hiệp sỹ giáo hoà ng vì các đóng góp phục vụ cá»§a ông cho giáo há»™i.
Bà Tymieniecka không giấu diếm tình cảm mình dà nh cho Äức Gioan Phaolô, trong tiểu sá», bà cho biết: ‘Ngà i có má»™t cách Ä‘i đứng, cách cưá»i, cách nhìn chung quanh, rất khác và cá»±c kỳ cá tÃnh. Tháºt là má»™t vẻ đẹp.’
Bà thêm rằng, ‘Nếu có má»™t nét tÃnh cách mà tôi có thể nháºn xét vá» ngà i, đó là tình yêu đối vá»›i sá»± mâu thuẫn. Ngà i vô cùng tá»± trá»ng, cá»±c kỳ nhạy cảm vá» danh dá»±. Ngà i là má»™t con ngưá»i cá»±c kỳ Ä‘a diện, đầy mà u sắc. Những ngưá»i quanh ngà i thấy được má»™t con ngưá»i ngá»t ngà o nhất, nhã nhặn nhất. Nhưng ngà i nghÄ© vá» mình rất cao.’
Tình bạn giữa thánh Gioan Phaolô II và bà Anna-Teresa Tymieniecka, đã được biết đến rộng rãi trước đó.
Trong tiểu sỠ‘Chứng nhân Hi vá»ng’ [Witness to Hope] cá»§a George Weigel viết vá» Äức Gioan Phaolô II, có kể lại chuyện bà Tymienecka viết thư cho hồng y Karol Wojtyla. Các lá thư bà n luáºn vá» suy tư triết há»c cá»§a bà sau khi xuất bản quyển sách ‘Con ngưá»i Hà nh động.’ [The Acting Person]
Msgr. Linh mục Pawel Ptasznik, ngưá»i Ba Lan, từng là m việc ở Phá»§ Quốc vụ khanh, là má»™t trong các cá»™ng sá»± thân tÃn cá»§a Äức Gioan Phaolô II trong 10 năm. Cha cho biết, ‘Khi đã xong các thảo luáºn vá» triết há»c, bà vẫn tiếp tục gởi thư cho hồng y Karol Wojtyla. Và ngà i là má»™t ngưá»i lịch sá»±, ngà i thưá»ng trả lá»i tất cả má»i lá thư bà gởi.’
Nhà quan sát kỳ cá»±u Gianfranco Svidercoschi, cÅ©ng là ngưá»i viết tiểu sá» Äức Gioan Phaolô II, cÅ©ng cho biết,
‘Bà Tymieniecka giữ tất cả má»i lá thư từ Äức Giáo hoà ng, và cả bản sao các lá thư bà gởi Ä‘i. Sau khi Äức Gioan Phaolô II qua Ä‘á»i, bà cố gắng bán các lá thư nà y, và cuối cùng Thư viện Quốc gia Ba Lan đã mua. Nhưng các lá thư không nằm trong diện được truy cáºp rá»™ng rãi.’
Và đây là lý do mà BBC khi quảng cáo cho chương trình đã gá»i đây là ‘các lá thư bà máºt cá»§a Äức Gioan Phaolô II.’
Nhưng Thư viện quốc gia Ba Lan, nÆ¡i mà bà Tymieniecka đã bán các tấm ảnh và thư tÃn, trước khi chuyển giao cho BBC, tuyên bố, ‘Tình bạn giữa Äức Gioan Phaolô II và bà Tymieniecka, không bà máºt và cÅ©ng không lạ thưá»ng. Các tuyên bố trên truyá»n thông không có căn cứ trên các thư tÃn mà Äức Gioan Phaolô II gởi cho Anna-Teresa Tymieniecka, vốn Ä‘ang là tà i sản trong thư khố cá»§a Thư viện Quốc gia Ba Lan.’

Ông Svidercoschi cho biết, Äức Gioan Phaolô II có tình bạn vá»›i nhiá»u ngưá»i.
‘Äức Gioan Phaolô II yêu thÃch được gặp má»i ngưá»i. Khi ngà i muốn thảo luáºn Ä‘iá»u gì, ngà i thưá»ng má»i Ä‘i dạo trên núi. Và ngà i thÃch dạo thuyá»n nữa.’
Ngà i nháºn tin mình được phong giám mục khi Ä‘ang Ä‘i dã ngoại vá»›i má»™t nhóm sinh viên.
Hồng y Stanislaw Dziwisz, thư ký lâu năm cá»§a Äức Gioan Phaolô II cho biết, ‘Những ai sống bên cạnh Äức Gioan Phaolô II Ä‘á»u biết rõ là không có chá»— cho những luáºn thuyết hoà i nghi thâm độc.
Ngà i tá»± tại và minh bạch, ngà i sống không phức tạp, ngà i tôn trá»ng má»i ngưá»i trong má»i hoà n cảnh sống. Äây là chìa khóa duy nhất diá»…n giải Ä‘á»i sống mẫu má»±c và thánh thiện cá»§a ngà i.’
J.B. Thái Hòa


