Biến cố được chú ý nhiá»u nhất trong tuần qua có lẽ là việc Anh quốc chÃnh thức xin ra khá»i Liên Hiệp châu Âu, vẫn thưá»ng được nói đến vá»›i danh hiệu Brexit. Äây là má»™t thá»i Ä‘iểm lịch sá». Chưa bao giá» Liên Hiệp châu Âu đã phải đối diện vá»›i má»™t quyết định ly khai như thế.
Trưa ngà y 29.03, đại sứ Anh quốc cạnh Liên Hiệp châu Âu ông Tim Barrow đã chÃnh thức trao táºn tay ông Donald Tusk, chá»§ tịch Liên Hiệp châu Âu đương nhiệm, lá thư viện dẫn Ä‘iá»u khoản 50 liên quan đến việc Anh quốc quyết định rá»i khá»i Liên Hiệp và khởi đầu tiến trình bà n thảo thương thuyết liên quan đến việc nà y.
Tiến trình nà y theo Ä‘iá»u khoản 50, sẽ kéo dà i 2 năm, có mục tiêu dà n xếp má»i cam kết hay dấn thân cá»§a Anh quốc trong những hoạt động cá»§a Liên Hiệp châu Âu cho đến nay. Cụ thể là từ ngà y thứ sáu 31.03, chá»§ tịch Liên Hiệp châu Âu Donald Tusk đỠnghị những tiêu chuẩn hướng dẫn cuá»™c thương thuyết đỠcác quốc gia thà nh viên nghiên cứu.
Ngà y 05.04, các nghị viên quốc há»™i châu Âu sẽ bá» phiếu tại nghị viện Strasbourg vá» vấn đỠnà y. Ngà y 20.04, giá»›i lãnh đạo 27 quốc gia thuá»™c liên hiệp châu Âu, tức là loại trừ Anh quốc, sẽ nhóm má»™t cuá»™c há»p thượng đỉnh ngoại thưá»ng ở Bruxelles bên Bỉ để chuẩn y những mục tiêu cần đạt đến.
Và o tháng 5, bá»™ trưởng đặc trách Liên Hiệp châu Âu cá»§a 27 quốc gia nà y sẽ nhóm há»p để đỠra những tiêu chuẩn tiến hà nh thương thảo chi tiết hÆ¡n vá» những ngân khoản mà Anh quốc phải chi trả khi rá»i khá»i liên hiệp, quyá»n lợi cá»§a ngưá»i dân các nước thuá»™c Liên Hiệp châu Âu sinh sống trên lãnh thổ Anh quốc, cÅ©ng như vấn đỠCá»™ng hòa Ailen cùng vá»›i vùng Bắc Ailen, tuy là má»™t tỉnh trá»±c thuá»™c Anh quốc, nhưng lại muốn ở lại trong Liên Hiệp châu Âu.
Các bà n thảo thương thuyết liên quan đến má»i lãnh vá»±c có thể sẽ kết thúc trong thá»i hạn tháng 10 năm 2018, ngoại trừ những thá»a hiệp liên quan đến vấn đỠkinh tế thương mại.
Theo nhiá»u chuyên viên, Brexit là má»™t cuá»™c ly dị sau 40 năm kéo dà i cuá»™c hôn nhân vì lý trà thương mại chứ không có tình yêu cá»§a Anh quốc vá»›i Liên Hiệp châu Âu.
Bà Pauline Schnapper, giáo sư môn Văm Minh hiện đại Anh quốc tại đại há»c Sorbonne ở Pái nháºn định rằng từ năm 1973, liên hệ giữa Anh quốc và Liên Hiệp châu Âu hoà n toà n dá»±a trên lợi lá»™c kinh tế, chứ không dÃnh dáng gì đến chÃnh trị tình cảm.
Còn giáo sư Patricia Hogwood, chuyên viên vá» luáºt Âu châu tại đại há»c Westminster Anh quốc thì nháºn định rằng ngay từ đầu Anh quốc đã không muốn tháp nháºp và o chương trình liên hiệp châu Âu tiên khởi, được thà nh hình trong thá»i gian háºu thế chiến thứ hai và trong má»™t viá»…n tượng hòa giải hòa hợp.
Má»™t chuyên viên khác là giáo sư Anand Menon, dạy môn chÃnh trị Âu châu tại há»c viện hoà ng gia London kiêm giám đốc chương trình Anh quốc trong má»™t liên hiệp Âu châu Ä‘ang thay đổi, nói: Chúng tôi lúc ấy Ä‘ang quá mạnh để tháp nháºp và o Liên Hiệp châu Âu. Anh quốc là nước chiến thắng thế chiến thứ hai mà . Chúng tôi vẫn hướng vỠđồng minh Hoa Kỳ và tá»±a trên thế mạnh cá»§a khối thuá»™c địa còn lại, tuy rằng cÅ©ng muốn á»§ng há»™ Liên hiệp châu Âu.
Äiá»u hiếu kỳ là khoản luáºt số 50 vá» việc tách ra khá»i Liên Hiệp Châu Âu đã do các chuyên viên Ä‘a số là ngưá»i Anh đảm nháºn công cuá»™c soạn thảo hồi năm 2002-2003, vá»›i chá»§ tâm trừng phạt những nước nà o muốn ly khai khá»i Liên Hiệp.
Khi nháºn thư cá»§a chÃnh quyá»n Anh quốc thông báo quyết định rá»i khá»i Liên Hiệp châu Âu, ông Donald Tusk, chá»§ tịch Liên Hiệp tuyên bố rất lấy là m tiếc, nhưng công cuá»™c thương thuyết sẽ có nhiá»u cam go vì Âu châu không phải là má»™t đối tác ngây thÆ¡. Brexit là má»™t thảm kịch và Liên Hiệp Âu châu Ä‘ang phải đối diện vá»›i nhiá»u bất định tương lai, tuy rằng bà thá»§ tướng Anh Theresa May khẳng định “Chúng tôi rá»i khá»i Liên Hiệp châu Âu, chứ không rá»i khá»i lục địa nà y.â€
Mai Anh
RV

