Brexit: Anh quốc chính thức xin ra kh�i Liên Hiệp châu Âu

32031

Biến cố được chú ý nhi�u nhất trong tuần qua có lẽ là việc Anh quốc chính thức xin ra kh�i Liên Hiệp châu Âu, vẫn thư�ng được nói đến với danh hiệu Brexit. �ây là một th�i điểm lịch sử. Chưa bao gi� Liên Hiệp châu Âu đã phải đối diện với một quyết định ly khai như thế.

Trưa ngày 29.03, đại sứ Anh quốc cạnh Liên Hiệp châu Âu ông Tim Barrow đã chính thức trao tận tay ông Donald Tusk, chủ tịch Liên Hiệp châu Âu đương nhiệm, lá thư viện dẫn đi�u khoản 50 liên quan đến việc Anh quốc quyết định r�i kh�i Liên Hiệp và khởi đầu tiến trình bàn thảo thương thuyết liên quan đến việc này.

Tiến trình này theo đi�u khoản 50, sẽ kéo dài  2 năm, có mục tiêu dàn xếp m�i cam kết hay dấn thân của Anh quốc trong những hoạt động của Liên Hiệp châu Âu cho đến nay. Cụ thể là từ ngày thứ sáu 31.03, chủ tịch Liên Hiệp châu Âu Donald Tusk đ� nghị  những tiêu chuẩn hướng dẫn cuộc thương thuyết đ� các quốc gia thành viên nghiên cứu.

Ngày 05.04, các nghị viên quốc hội châu Âu sẽ b� phiếu tại nghị viện Strasbourg v� vấn đ� này. Ngày 20.04, giới lãnh đạo 27 quốc gia thuộc liên hiệp châu Âu, tức là loại trừ Anh quốc, sẽ nhóm một cuộc h�p thượng đỉnh ngoại thư�ng ở Bruxelles bên Bỉ để chuẩn y những mục tiêu cần đạt đến.

Vào tháng 5, bộ trưởng đặc trách Liên Hiệp châu Âu của 27 quốc gia này sẽ nhóm h�p để đ� ra những tiêu chuẩn tiến hành thương thảo chi tiết hơn v� những ngân khoản mà Anh quốc phải chi trả khi r�i kh�i liên hiệp, quy�n lợi của ngư�i dân các nước thuộc Liên Hiệp châu Âu sinh sống trên lãnh thổ Anh quốc, cũng như vấn đ� Cộng hòa Ailen cùng với vùng Bắc Ailen, tuy là một tỉnh trực thuộc Anh quốc, nhưng lại muốn ở lại trong Liên Hiệp châu Âu.

Các bàn thảo thương thuyết liên quan đến m�i lãnh vực có thể sẽ kết thúc trong th�i hạn tháng 10 năm 2018, ngoại trừ những th�a hiệp liên quan đến vấn đ� kinh tế thương mại.

Theo nhi�u chuyên viên, Brexit là một cuộc ly dị sau 40 năm kéo dài cuộc hôn nhân vì lý trí thương mại chứ không có tình yêu của Anh quốc với Liên Hiệp châu Âu.

Bà Pauline Schnapper, giáo sư môn Văm Minh hiện đại Anh quốc tại đại h�c Sorbonne ở Pái nhận định rằng từ năm 1973, liên hệ giữa Anh quốc và Liên Hiệp châu Âu hoàn toàn dựa trên lợi lộc kinh tế, chứ không dính dáng gì đến chính trị tình cảm.

Còn giáo sư Patricia Hogwood, chuyên viên v� luật Âu châu tại đại h�c Westminster Anh quốc thì nhận định rằng ngay từ đầu Anh quốc đã không muốn tháp nhập vào chương trình liên hiệp châu Âu tiên khởi, được thành hình trong th�i gian hậu thế chiến thứ hai và trong một viễn tượng hòa giải hòa hợp.

Một chuyên viên khác là giáo sư Anand Menon, dạy môn chính trị Âu châu tại h�c viện hoàng gia London kiêm giám đốc chương trình Anh quốc trong một liên hiệp Âu châu đang thay đổi, nói: Chúng tôi lúc ấy đang quá mạnh để tháp nhập vào Liên Hiệp châu Âu. Anh quốc là nước chiến thắng thế chiến thứ hai  mà. Chúng tôi vẫn hướng v� đồng minh Hoa Kỳ và tựa trên thế mạnh của khối thuộc địa còn lại, tuy rằng cũng muốn ủng hộ Liên hiệp châu Âu.

�i�u hiếu kỳ là khoản luật số 50 v� việc tách ra kh�i Liên Hiệp Châu Âu đã do các chuyên viên đa số là ngư�i Anh đảm nhận công cuộc soạn thảo hồi năm 2002-2003, với chủ tâm trừng phạt những nước nào muốn ly khai kh�i Liên Hiệp.

Khi nhận thư của chính quy�n Anh quốc thông báo quyết định r�i kh�i Liên Hiệp châu Âu, ông Donald Tusk, chủ tịch Liên Hiệp tuyên bố rất lấy làm tiếc, nhưng công cuộc thương thuyết sẽ có nhi�u cam go vì Âu châu không phải là một đối tác ngây thơ. Brexit là một thảm kịch và Liên Hiệp Âu châu đang phải đối diện với nhi�u bất định tương lai, tuy rằng bà thủ tướng Anh Theresa May khẳng định “Chúng tôi r�i kh�i Liên Hiệp châu Âu, chứ không r�i kh�i lục địa này.�

Mai Anh

RV