Bài h�c từ những con đư�ng

Vài năm trước đây, Hollywood có làm một bộ phim v� cuộc đi bộ hành hương Camino ở Tây Ban Nha, tựa đ� là Những nẻo đư�ng, bộ phim thuật lại câu chuyện của ngư�i cha có ngư�i con bị chết trong một tai nạn không lâu sau khi anh vừa bắt đầu cuộc hành hương Camino dài năm trăm dặm này. Ngư�i cha, do Martin Sheen thủ vai, đã bị đứa con mình ghẻ lạnh, nhưng khi đến Pháp, điểm khởi hành cuộc hành hương của con để nhận tro, ông thấy mình phải hoàn tất chuyến đi của con mình, với hành lý và tro của con, ông lên đư�ng.

Ông không biết chắc vì sao mình lại lên đư�ng, ngoài việc ông cảm thấy có một lý do nào đó, đây là đi�u ông phải làm cho con trai mình, và đi�u này, theo cách nào đó, sẽ làm rõ sự ghẻ lạnh mà đứa con đã dành cho ông, và đây cũng là đi�u ông phải làm để nguôi đi sầu đau trong lòng. Dù đang ở trong tình trạng khủng hoảng và bất mãn xã hội, nhưng trên đư�ng đi, ông được bầu bạn với ba ngư�i, mỗi ngư�i đi vì một nguyên do khác nhau.

Ngư�i đầu tiên là một ngư�i đàn ông từ Hà Lan, ông đi để giảm cân, nếu không giảm cân, vợ sẽ ly dị. Ngư�i thứ hai là một phụ nữ Canada thuộc Pháp, b� ngoài thì đi để b� thuốc lá, nhưng chính ra là để vươn lên sau một quan hệ đổ vỡ. Ngư�i thứ ba là nhà văn Ireland, lên đư�ng trong hy v�ng vượt lên ‘khối văn h�c khép kín’ của mình. Như thế câu chuyện tập trung vào bốn ngư�i đồng hành không tưởng này, vì mỗi ngư�i mang trong đầu một mục tiêu riêng cho chuyến đi này.

H� b�n chí và hoàn thành cuộc hành hương, h� tới được nhà th� chính tòa Santiago, h� thấy thói quen hàng thế kỷ của vô số khách hành hương khi đến đích đã đánh dấu mốc đến của mình, nhưng rồi h� nhận ra, h� chưa đạt được những gì h� hy v�ng. Ngư�i đàn ông Hà Lan vẫn chưa giảm được cân nào, cô ngư�i Canada – Pháp chưa thể b� thuốc lá, nhà văn Ireland nhận ra vấn đ� thực sự của mình không phải là khối đá văn giả khép kín của mình, còn ngư�i cha trong chuyến hành hương thay cho con, thấy mình làm việc này vì các lý do khác, những lý do của riêng ông thì đúng hơn. Không một ai trong h� có được đi�u mình muốn, nhưng mỗi ngư�i đ�u có được đi�u mình cần. Những nẻo đư�ng sự sống làm việc như nẻo đư�ng Camino Santiago.

Tôi đã h�c được chính bài h�c này khi thực hiện cuộc đi bộ Camino một năm trước. Tôi đến đó với một ước mơ trong lòng. �ã sáu tháng trôi qua, sau đợt hóa trị, tôi được hồi sinh cùng nguồn sinh lực mới, đang trong kỳ nghỉ phép, tôi mong đi bộ hết con đư�ng cổ xưa và nổi tiếng này để củng cố sức lực và tinh thần mình. Sức của tôi đã tốt hơn đúng như tôi kỳ v�ng trước khi lên đư�ng. Nhưng việc cơ thể mạnh lại là một con đư�ng dài, rất dài so với nhưng gì tôi hình dung.

Và tôi mơ qua chuyến đi này, tôi có thể viết được một tác phẩm nội tâm sâu sắc, đ�c một vài quyển sách thần nghiệm cổ điển, pha trộn chi�u sâu thần nghiệm với sự huy�n bí của tuyến đư�ng cổ xưa này, cũng như sẽ viết được một vài bài báo, và khi trở v� sẽ là ngư�i chiêm niệm có độ sâu sắc hơn. Tôi mong là thế, nhưng các nẻo đư�ng lại có những hướng khác cho tôi.

Vì mỗi ngày chúng tôi b� nhi�u thì gi� ở trên đư�ng, nên thực tế tôi không có thì gi� để đ�c hay viết báo. �ến tối, thì tôi mệt lử, không còn sức để đào sâu nội tâm. Chính yếu là tôi chỉ muốn đi tắm và ăn một bữa ăn nóng sốt. Quyển sách chính mà tôi mang theo, �ám mây Vô thức vẫn còn ở đáy vali, tôi chưa giở ra trang nào. Tôi thu xếp để mỗi ngày có vài gi� cầu nguyện riêng trên đư�ng, nhưng đây không phải là dạng nội tâm sâu đậm mà tôi tưởng tượng. Tôi đã tưởng tượng v� những gì tôi muốn đạt đến, nhưng cũng như các nhân vật trong bộ phim trên, đó không phải là những đi�u tôi cần.

Con đư�ng dạy tôi một đi�u khác, sâu sắc hơn, cần thiết hơn và khiêm nhượng hơn. �i�u tôi h�c được từ chuyến đi với ba ngư�i bạn thân chính là việc tôi nhận ra tôi là đứa con nít được nuông chi�u. Linh mục độc thân, không có những đòi h�i bắt buộc của hôn nhân, con cái, và gia đình hơn bốn mươi năm qua, tôi nhận ra lối sống và thói quen của mình chỉ tập trung vào cái tôi và chi�u theo tính riêng của tôi đến mức như thế nào. Tôi thư�ng nhớ lại những khoảnh khắc đ�i mình, ít nhất là trong nhịp sống mỗi ngày. Chuyến đi bộ Camino dạy cho tôi biết tôi phải xác định những vấn đ� của đ�i mình, và đó là việc cần thiết cấp bách và nghiêm tr�ng hơn việc đ�c và hiểu quyển �ám mây Vô thức nhi�u. Chuyến đi bộ Camino dạy tôi có một số con đư�ng quan tr�ng, tôi cần phải lớn lên!

Robert Funk đã viết, ân sủng là chuyện âm thầm: Nó gây đau đớn từ bên trong, từ nơi mà chúng ta nghĩ là khó bị tổn thương nhất. Chúng ta lập luận đạo đức để tránh nó, nhưng nó khắc nghiệt hơn những gì chúng ta nghĩ. Và nó lại càng độ lượng hơn chúng ta nghĩ, nhưng nó không bao gi� dễ dãi lúc chúng ta nghĩ nó đáng phải dễ dãi. Cũng như cuộc hành hương đi bộ Camino Santiago vậy.(Ronald Rolheiser, 2013-09-29)

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn