MONICA XƯA VÀ NAY
Monica là vị thánh nữ được tôn kÃnh trong Giáo Há»™i Công Giáo và ChÃnh Thống Giáo từ thế ká»· thứ Tư. Lá»… kÃnh và o ngà y 27 tháng 8 hà ng năm. Thánh nữ sinh năm 331 hoặc 332 AD tại Thagaste, Phi Châu nay là Souk Ahras, Algeria, và qua Ä‘á»i năm 387 AD. CÅ©ng có sá» liệu ghi thánh nữ sinh năm 322 AD và qua Ä‘á»i năm 387 AD tại Ostia Antica, à trên đưá»ng trở vá» quê hương sau khi Augustine con bà được Æ¡n trở lại. Thánh nữ được an táng tại Ostia.
Thá»i thanh xuân, thánh nữ kết hôn sá»›m vá»›i Patricius, má»™t quan chức ngoại đạo ngưá»i Roma tại Thagaste. Thánh nữ có ba ngưá»i con gồm 2 trai là Augustine và Navigius, và ngưá»i gái út là Perpetua.
Dá»±a theo lịch sá» cá»§a thánh nữ, bá» ngoà i bà được cho là má»™t trong những phu nhân, mệnh phụ nhân đức, giầu lòng bác ái và thương ngưá»i. Bà và má»™t số phụ nữ khác thưá»ng xuyên thăm viếng, an á»§i và giúp đỡ những ngưá»i nghèo khổ, túng thiếu và bệnh táºt. Nhưng sâu thẳm trong tâm hồn, thánh nữ là má»™t ngưá»i vợ, ngưá»i mẹ đã phải chịu đựng, hy sinh và cầu nguyện liên lá»· cho ngưá»i chồng ngoại đạo, cao ngạo, nóng nảy, gia trưởng và ngoại tình. Cùng vá»›i ngưá»i con đầu lòng Augustine, má»™t thanh niên thông minh xuất chúng, giá»i giang, nhưng cÅ©ng như cha mình, rất cao ngạo, ăn chÆ¡i, đà ng Ä‘iếm và sống buông thả.
Trong vai trò là m vợ và là m mẹ, thánh nữ đã ngà y đêm kiên trì, liên lá»· hy sinh và cầu nguyện cho chồng, cho con. Sau hÆ¡n 20 năm ròng rã kinh nguyện, hy sinh trong nước mắt, cuối cùng ông Patricius và Augustine đã được Æ¡n trở vá» vá»›i Chúa. Chồng thánh nữ đã nháºn bà tÃch rá»a tá»™i má»™t năm trước khi ông qua Ä‘á»i. Còn Augustine thì được Tổng Giám Mục Milan là Thánh Ambrôsiô rá»a tá»™i tại thánh đưá»ng Thánh Gioan Tẩy Giả tại Milan. Và sau những ngà y ngắn ngá»§i vui mừng vì thấy con trở lại, hai mẹ con thánh nữ đã đồng ý trở lại Phi Châu vá»›i tâm nguyện Ä‘em Chúa đến cho nhiá»u ngưá»i. Trên đưá»ng hồi hương, thánh nữ đã qua Ä‘á»i và được an táng tại Ostia, Ã, hưởng dương 55 hay 56 tuổi. Nhìn thấy tấm gương đạo hạnh cá»§a mẹ, cùng vá»›i Æ¡n thánh Chúa ban, sau khi an tang mẹ xong, Augustine khi vỠđến quê hương đã quyết tâm sống Ä‘á»i sống má»›i, hoán cải cuá»™c Ä‘á»i lãnh chức linh mục, và giám mục phụ tá Hippo. Ngà i được cho là má»™t trong những Giáo Phụ rất thông minh, lẫy lừng vá»›i danh hiệu “rừng gá»— qúi cá»§a Giáo Há»™iâ€, má»™t tiến sỹ cá»§a Há»™i Thánh.
Câu truyện cá»§a Monica xưa chỉ đơn sÆ¡, tóm gá»n lại như váºy, nhưng tháºt sá»± cuá»™c Ä‘á»i thánh nữ là má»™t chuá»—i dà i tỠđạo liên tục. Có thể là tỠđạo má»—i ngà y. TỠđạo cho những chiến đấu ná»™i tâm chống lại con ngưá»i tá»± nhiên là điá»u mà ai cÅ©ng phải trải qua. TỠđạo vì ngưá»i chồng bê tha, vô trách nhiệm, và chối bá» Thiên Chúa. Và tỠđạo vì ngưá»i con lầm lạc Ä‘i theo bè rối, cÅ©ng ăn chÆ¡i, vô độ, bê tha, và coi thưá»ng Thiên Chúa.
Nhưng những gì xảy ra cho Monica hÆ¡n nghìn năm trước liệu có xảy ra cho những “Monica†cá»§a thá»i đại chúng ta Ä‘ang sống không? Chắc chắn là có, và còn hÆ¡n thế nữa, phụ nữ ngà y nay trong thế giá»›i văn minh, vô thần và duy váºt hà ng ngà y há» cÅ©ng Ä‘ang phải đối diện vá»›i trăm nghìn thá» thách. Há» hà ng ngà y cÅ©ng phải chấp nháºn, chịu đựng vá»›i những ngưá»i chồng bê tha cá» bạc, rượu chè, thuốc xái, gian dâm ngoại tình. Há» cÅ©ng hà ng ngà y phải khổ sở, khóc lóc vì những đứa con hoang đà ng không vâng lá»i cha mẹ, những đứa con hư há»ng bá» nhà đi hoang, phung phà tương lai và tuổi xuân và o những thú vui dục vá»ng, nghiện hút, và cá» bạc.
Bản thân há», phụ nữ ngà y nay ngà y ngà y phải chiến đấu vá»›i những ảnh hưởng cá»§a chá»§ thuyết nữ quyá»n, những đòi há»i phải vượt ra khá»i nếp sống gia đình mà há» cho là gò bó và hạn chế quyá»n tá»± do cá»§a ngưá»i phụ nữ, những thu hút cá»§a xã há»™i như lối sống trai gái sống chung mà không hôn thú, ly dị, phá thai, đồng tÃnh và hôn nhân đồng tÃnh.
Trong gia đình, phụ nữ ngà y nay cÅ©ng phải đối diện vá»›i sá»± ăn chÆ¡i, trác táng, cá» bạc, và nghiện ngáºp cá»§a chồng. Ngưá»i chồng vô tâm, ngoại tình và thiếu trách nhiệm là má»™t thá» thách lá»›n đối vá»›i nữ giá»›i khi nghÄ© đến Ä‘á»i sống hôn nhân, gia đình. Những ngưá»i chồng phản bá»™i. Những ngưá»i chồng lạm dụng tình dục, lạm dụng sức khá»e xúc phạm thân xác vợ bằng những hình thức đánh Ä‘áºp, dá»a dẫm và đòi há»i thá»a mãn dục vá»ng. Những ngưá»i chồng nà y cÅ©ng là những giấc mÆ¡ kinh hoà ng cho nhiá»u phụ nữ khi nghÄ© đến kết hôn và đá»i sống gia đình. Ngoà i ra, trong vai trò là m mẹ, rất nhiá»u phụ nữ đã phải Ä‘au khổ triá»n miên khi biết mình bất lá»±c trước thế giá»›i bên ngoà i Ä‘ang bá»§a vây những cạm bẫy để rình bắt con cái há». Bạo lá»±c há»c đưá»ng, Bạo lá»±c hè phố. Dục vá»ng, nghiện hút, tá»™i phạm, kể cả nạn buôn bán trẻ vị thà nh niên.
Tóm lại, Monica ngà y xưa và Monica ngà y nay không khác nhau vá» mặt tinh thần và trách nhiệm. Những gì mà bà vợ Monica, bà mẹ Monica đã trải qua thì phần đông phụ nữ ngà y nay cÅ©ng Ä‘ang trải qua. Nhưng sá»± khác nhau ở chá»— là Monica xưa đã nhẫn nại, chịu đựng và hy sinh vì tình yêu, vì những giá trị cá»§a Ä‘á»i sống hôn nhân gia đình. Và Monica xưa đã thắng được Ä‘iá»u nà y vì nhá» và o lòng yêu mến Thiên Chúa, cáºy nhá» và o Æ¡n Chúa ban, và ý thức được giá trị hy sinh cho ngưá»i mình yêu. Äây cÅ©ng là những gì mà các Monica thá»i nay cần phải há»c há»i, bắt chước và thá»±c hà nh.
Không có thánh giá, không có vinh quang. No pain no gain. Vẫn biết rằng không ai thÃch hy sinh, thÃch Ä‘au khổ, và thÃch những thá» thách. Nhưng đó lại là yếu tố căn bản cá»§a tình yêu, cá»§a giá trị hôn nhân, và cá»§a hạnh phúc hôn nhân gia đình. Tình yêu đòi há»i hy sinh và chấp nháºn. Nếu có lúc nà o đó các chị em thấy mình không đủ sức bước tá»›i, xin đừng thất vá»ng, nản lòng. Hãy ngước mắt nhìn lên Thánh Giá là biểu tượng cá»§a hy sinh và đau khổ. Hãy nhìn và o tấm gương cá»§a thánh nữ Monica và tá»± nhá»§: “Nếu tôi không tha cho chồng, cho con tôi thì ai sẽ là m việc nà y?†“Nếu tôi không cầu nguyện cho chồng, cho con tôi thì ai sẽ là ngưá»i cầu cho há»?â€.
Thá»±c tế hÆ¡n nữa là hãy nhìn những hy sinh, vất vả bằng cái nhìn lạc quan, tin tưởng. Bằng cái nhìn rất con ngưá»i ấy, trước những thá» thách và cám dá»—, hãy nói vá»›i chÃnh mình: “Hôm qua tôi đã cưá»i, đã hạnh phúc vá»›i chồng tôi mà sao hôm nay tôi lại có cảm giác và cái nhìn khác. Äá»i chẳng là má»™t diá»…n biến không ngừng giữa vui và buồn, giữa sướng và khổ, giữa vui mừng và thất vá»ng đó sao? CÅ©ng chÃnh là tôi đã yêu và chấp nháºn anh ấy mà !†Rồi bình tÄ©nh nhìn và o những Ä‘iểm tÃch cá»±c để tạo cho mình má»™t nghị lá»±c sống, và sá»a đổi chÃnh mình. Biết đâu trong những Ä‘au khổ ấy lại chẳng phải là do chÃnh mình đã gây ra. Äây cÅ©ng là bà quyết đã giúp thánh Monica chinh phục được tình thương cá»§a Thiên Chúa, chinh phục được sá»± cứng cá»i, vô tâm, và lạnh lùng cá»§a trái tim ngưá»i chồng cÅ©ng như ngưá»i con cá»§a thánh nữ.
Thánh Monica cầu cho chúng con. Amen.
Trần Mỹ Duyệt
CGVN

