I. LỜI CHÚA: Mt 6, 24-34
24 “Không ai có thể là m tôi hai chá»§, vì hoặc sẽ ghét chá»§ nà y mà yêu chá»§ kia, hoặc sẽ gắn bó vá»›i chá»§ nà y mà khinh dể chá»§ ná». Anh em không thể vừa là m tôi Thiên Chúa vừa là m tôi Tiá»n Cá»§a được.
25 “Vì váºy Thầy bảo cho anh em biết: đừng lo cho mạng sống: lấy gì mà ăn; cÅ©ng đừng lo cho thân thể: lấy gì mà mặc. Mạng sống chẳng trá»ng hÆ¡n cá»§a ăn, và thân thể chẳng trá»ng hÆ¡n áo mặc sao?
26 Hãy xem chim trá»i: chúng không gieo, không gặt, không thu tÃch và o kho; thế mà Cha anh em trên trá»i vẫn nuôi chúng. Anh em lại chẳng quý giá hÆ¡n chúng sao?27 Há»i có ai trong anh em, nhá» lo lắng, mà kéo dà i Ä‘á»i mình thêm được dù chỉ má»™t gang tay?
28 Còn vỠáo mặc cÅ©ng thế, lo lắng là m gì? Hãy ngắm xem hoa huệ ngoà i đồng má»c lên thế nà o mà rút ra bà i há»c: chúng không là m lụng, không kéo sợi;29 thế mà , Thầy bảo cho anh em biết: ngay cả vua Sa-lô-môn, dù vinh hoa tá»™t báºc, cÅ©ng không mặc đẹp bằng má»™t bông hoa ấy.30 Váºy nếu hoa cá» ngoà i đồng, nay còn, mai đã quẳng và o lò, mà Thiên Chúa còn mặc đẹp cho như thế, thì huống hồ là anh em, ôi những kẻ kém tin!
31 Vì thế, anh em đừng lo lắng tá»± há»i: ta sẽ ăn gì, uống gì, hay mặc gì đây?32 Tất cả những thứ đó, dân ngoại vẫn tìm kiếm. Cha anh em trên trá»i thừa biết anh em cần tất cả những thứ đó.33 Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chÃnh cá»§a Ngưá»i, còn tất cả những thứ kia, Ngưá»i sẽ thêm cho.34 Váºy, anh em đừng lo lắng vá» ngà y mai: ngà y mai, cứ để ngà y mai lo. Ngà y nà o có cái khổ cá»§a ngà y ấy.
(Bản dịch của Nhóm Phiên Dịch CGKPV)
II. SUY NIỆM:
1. Thiên Chúa và Tiá»n Cá»§a
Trong những tháºp niên vừa qua, Ä‘á»i sống cá»§a chúng ta có rất nhiá»u thay đổi, theo hướng cà ng ngà y cà ng có có nhiá»u phương tiện, và những phương tiện nà y lại cà ng ngà y cà ng cao cấp hay còn gá»i là chất lượng cao, Ä‘iá»u nà y có nghÄ©a là cà ng đắt tiá»n. Äó là những phương tiện liên quan đến nhu cầu ăn uống, may mặc, nhà ở, tiện nghi trong nhà , nhu cầu giải trÃ, nhu cầu truyá»n thông bằng Ä‘iện thoại hay internet, nhu cầu Ä‘i lại, Ä‘i lại trong nước và ngoà i nước, nhu cầu há»c táºp… Vì thế, má»i ngưá»i ai cÅ©ng cảm thấy có áp lá»±c rất lá»›n, là phải có việc là m, và phải là m ra tiá»n, cà ng nhiá»u cà ng tốt.
Là m việc để có tiá»n có cá»§a, là điá»u tất yếu trong cuá»™c sống, nhưng ai trong chúng ta cÅ©ng có kinh nghiệm vá» sá»± tai hại cá»§a má»™t cuá»™c sống chỉ chạy theo tiá»n cá»§a, chỉ chạy theo việc mua sắm các phương tiện, chỉ lo thá»a mãn những nhu cầu váºt chất cá»§a mình. Lúc đó, ngưá»i ta không còn là m chá»§ tiá»n cá»§a nữa, nhưng bị tiá»n cá»§a là m chá»§, và háºu quả là là m thương tổn, tháºm chà gây đổ vỡ những tương quan, vốn là m cho chúng ta sống hạnh phúc, đó là tình thương và sá»± liên đới trong cá»™ng Ä‘oà n, gia đình, há» hà ng, giữa các bạn hữu, trong lối xóm và xứ đạo.
Bởi lẽ, chúng ta không chỉ sống bằng tiá»n cá»§a, bằng phương tiện, bằng việc thá»a mãn nhu cầu, nhưng còn sống bằng tình thương mà Lá»i Chúa Ä‘em lại cho chúng ta. Má»™t em bé cÅ©ng nháºn ra và sống Ä‘iá»u nà y, vì em không chỉ cần ăn, cần mặc, nhưng còn cần hÆ¡n nữa sá»± hiện diện yêu thương và lá»i âu yếm vá»— vá» an á»§i cá»§a những ngưá»i thân yêu. Thiếu tình thương, thì dù có tiá»n cá»§a, Ä‘á»i sống cá»§a chúng ta cÅ©ng trở thà nh chết chóc, tháºm chà trở thà nh địa ngục. ChÃnh vì thế, Äức Giê-su nói vá»›i chúng ta trong bà i Tin Mừng:
Anh em không thể vừa là m tôi Thiên Chúa,
vừa là m tôi Tiá»n Cá»§a được. (c. 24)
Äiá»u nà y không có nghÄ©a là , Chúa đòi há»i chúng ta phải từ bá» tiá»n bạc cá»§a cải, vì là m sao sống mà không có tiá»n bạc và cá»§a cải, nhưng là sá» dụng tiá»n cá»§a, như là phương tiện để ca tụng, tôn kÃnh và phụng sá»± Chúa, để là m Ä‘iá»u là m đẹp lòng Chúa. NghÄ©a là , dùng tiá»n cá»§a để “tạo lấy bạn bè†(Lc 16, 9), để diá»…n tả sá»± hiệp thông, liên đới, diá»…n tả lòng biết Æ¡n, lòng mến; và như những gì Chúa nói vá» những mối lo, chúng ta được má»i gá»i dùng cá»§a cải và đảm nháºn Ä‘á»i mình vá»›i những những lá»±a chá»n lá»›n bé và vá»›i tất cả những gì chúng ta có và chúng ta là , để tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chÃnh cá»§a Ngưá»i.
2. Nước Thiên Chúa và sá»± công chÃnh cá»§a Ngưá»i
Äức Giê-su má»i gá»i chúng ta: “Äừng lo lắngâ€. Nhưng là m sao ở trên Ä‘á»i mà không có lo lắng, dù chúng ta sống trong Æ¡n gá»i nà o? Như má»™t triết gia đã nói, “con ngưá»i là má»™t hữu thể lo lắngâ€. Trong lá»i giảng dạy cá»§a Äức Giê-su mà chúng ta vừa nghe, Ngà i nói vá» những lo lắng cá»§a chúng ta đối vá»›i “cái ăn cái mặcâ€. “Cái ăn cái mặcâ€, xem ra nói chung đối vá»›i chúng ta, là những mối lo đã qua rồi và là những mối lo tầm thưá»ng. Qua rồi, vì chúng ta đã vượt qua cái thá»§a hà n vi “chạy gạo ăn hà ng ngà y†và mặc quần áo từ Ä‘á»i nà y truyá»n sang Ä‘á»i kia. Tầm thưá»ng, vì chúng ta có nhiá»u mối lo khác nghiêm trá»ng hÆ¡n.
Tuy nhiên, nếu chúng ta để tâm má»™t chút, chúng ta sẽ nháºn ra rằng, tháºt ra, mối lo vá» cái ăn cái mặc, tưởng là đã qua rồi và là tầm thưá»ng, nhưng vẫn còn đó : có thể mình không thiếu ăn thiếu mặc, nhưng mình lại chăm chút quá đáng, để tâm hay đòi há»i quá đáng ; có những lúc hay sẽ đến lúc (có khi là đã đến rồi !) chúng ta tá» ra “khó ăn khó mặcâ€. Ngoà i ra, chúng ta cÅ©ng đừng quên, quanh chúng ta, trong xã há»™i và ở trên thế giá»›i, còn biết bao ngưá»i phải lo cho cái ăn cái mặc hằng ngà y.
Tuy nhiên, chúng ta được má»i gá»i hiểu lá»i cá»§a Äức Giêsu ở má»™t cấp độ khác, và ở cấp độ nà y, lá»i cá»§a Ngà i má»›i có thể đụng chạm má»i ngưá»i ở má»i thá»i và ở chiá»u sâu trong tâm hồn; đó là hiểu “cái ăn cái mặcâ€, mà Ngà i nói tá»›i, như là “má»i nhu cầu cần thiết†trong cuá»™c sống cá»§a chúng ta. Thế mà , trong Ä‘á»i sống hiện thá»i cá»§a chúng ta, chúng ta có rất nhiá»u nhu cầu cần thiết, cần thiết như và còn hÆ¡n “cái ăn cái mặcâ€: đó là  : há»c táºp, huấn luyện, việc là m, chá»— ở và các phương tiện đủ loại khác, chẳng hạn các phương tiện Ä‘i lại, truyá»n thông, tiện nghi, giải trÃ… ChÃnh vì thế, lá»i cá»§a Äức Giêsu không nhất thiết chất vấn chúng ta vá» mối lo ăn mặc, hay vá» mối lo nà y mối lo kia, nhưng là vá» mối lo có nguy cÆ¡ cạnh tranh vá»›i việc tìm kiếm Nước Thiên Chúa và sá»± công chÃnh cá»§a Ngà i, vá» mối lo choán ngợp chúng ta đến độ gạt qua má»™t bên, tháºm chà loại trừ việc tìm kiếm Thiên Chúa và những gì thuá»™c vá» Ngà i.
Như khi là m thế, chúng ta có loại trừ Ngà i ra khá»i cuá»™c sống cá»§a chúng ta được không?
– Khi mà má»i sá»± sẽ qua Ä‘i, và chỉ có Ngà i là cùng Ä‘Ãch và là điểm tá»›i, là vÄ©nh hằng.
– Khi mà Ngà i bao bá»c chúng ta cả sau lẫn trước, bà n tay cá»§a Ngà i đặt trên chúng ta, bằng ân huệ sá»± sống má»—i ngà y (x. Tv 139).
– Khi mà chúng ta sống không nguyên bởi cái thú thá»a mãn má»i nhu cầu, cho dù cần thiết đến mức nà o, nhưng nhất là còn sống bằng tương quan nhưng không, yêu thương, tha thứ, đón nháºn, bao dung, cảm thông, biết Æ¡n… được tác tạo và duy trì bởi và chỉ bởi Lá»i và Ngôi vị cá»§a Chúa mà thôi.
– Khi mà , những thá» thách cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, là điá»u không thể tránh được, sẽ buá»™c chúng ta phải đặt ra những câu há»i táºn căn: Tôi Ä‘ang tìm gì hay Ä‘ang tìm ai? Tôi sống cho bản thân, cho cái gì hay cho ai đó? Tôi sẽ phải chết, váºy đâu là lối Ä‘i và ý nghÄ©a Ä‘á»i tôi? Tôi sống theo Æ¡n gá»i hay theo thị hiếu, trà o lưu?
– Khi mà sẽ đến lúc, lúc nà y có thể xẩy ra bất cứ lúc nà o, phải buông xuôi tất cả, như thánh Phao-lô nói: “thá»i gian chẳng còn bao lâu nữa… bá»™ mặt thế giá»›i nà y Ä‘ang qua Ä‘i†(1Cr 7, 29.31)
Váºy, đâu là những mối lo cá»§a chúng ta trong thá»i Ä‘iểm nà y ? Chúng ta có sắp xếp thứ tá»± ưu tiên cho các mối lo không ? Chúng ta có những mối lo vá» những Ä‘iá»u nhân bản hÆ¡n, cao quà hÆ¡n và “thiêng liêng†hÆ¡n không? “Thiêng liêng†có nghÄ©a là trá»n vẹn con ngưá»i cá»§a tôi sống hay ước ao sống tương quan vá»›i Chúa trong má»i sá»± và ở má»i nÆ¡i má»i lúc ? Và nhất là , ngang qua những mối lo không thể tránh được cá»§a chúng ta, chúng ta tìm gì ? Äức Ki-tô há»i từng ngưá»i trong chúng ta và o thá»i Ä‘iểm quan trá»ng nà y cá»§a thá»i gian : “Con tìm gì ?â€
3. Xem xét và nhìn ngắm
Trong giáo huấn cá»§a mình Äức Giê-su còn Ä‘i xa hÆ¡n nữa để má»i gá»i chúng ta sống trong sá»± tÃn thác, nhưng không phải là sá»± tÃn thác tình cảm, ngây ngô hay mù quáng.
a. Xem xét
Äể có thể Ä‘iá»u hợp và định hướng những mối lo cá»§a chúng ta, Äức Giê-su trước hết má»i gá»i chúng ta hãy sá» dụng là trà để xem xét và cân nhắc các sá»± việc : “Mạng sống chẳng trá»ng hÆ¡n cá»§a ăn, và thân thể chẳng trá»ng hÆ¡n áo mặc sao?â€, “Há»i có ai trong anh em, nhá» lo lắng, mà kéo dà i Ä‘á»i mình thêm được dù chỉ má»™t gang tay?â€
Quả là chúng ta không thể sống mà không ăn, và có những lúc cần ăn ngon và ăn những thứ chúng ta ưa thÃch. CÅ©ng thế, chúng ta không thể sống mà không mặc, và có những lúc cần mặc đồ đẹp và mặc những y phục mà chúng ta ước ao. Và cÅ©ng tương tá»± như thế đối vá»›i những nhu cầu khác mà chúng ta cần để có thể sống vui vẻ và hạnh phúc. Nhưng xét cho cùng, tất cả những Ä‘iá»u đó không thể thay đổi sá»± sống cá»§a chúng ta ở mức độ căn bản : chúng ta sinh ra và o năm đó, năm con khỉ, con gà , con heo, con rắn, con ngá»±a, con chó hay con rồng… và là như thế, là Ngưá»i Việt, đà n ông hay đà n bà , cao, trung bình hay thấp, đẹp, tà m tạm hay không được đẹp… Äiá»u nà y có nghÄ©a là , dù có lo hay không lo, chúng ta không là m chá»§ được sá»± sống cá»§a chúng ta, vì đó là má»™t Æ¡n huệ tuyệt đối : chúng đã đón nháºn sá»± sống và má»™t ngà y kia, chúng ta sẽ hoà n trả lại.
b. Nhìn ngắm
Và để chúng ta có thể tÃn thác nÆ¡i Thiên Chúa, Äức Giê-su còn má»i gá»i chúng ta nhìn xem và chiêm ngắm chim trên trá»i và hoa ngoà i đồng để nháºn ra sá»± chăm lo quảng đại và nhưng không cá»§a Thiên Chúa. Thánh Phanxicô Assisi đã có được kinh nghiệm thiêng liêng nà y khi dõi mắt theo con chim sẻ bé bá»ng ở trong thiên nhiên. Sau đó, thánh nhân đã giÅ© bá» má»i lo lắng và bắt đầu sống má»™t cuá»™c sống má»›i trong niá»m tÃn thác rất triệt để. Ngà y nay, kinh nghiệm thiêng liêng nà y vẫn còn rất sống động nÆ¡i biết bao ngưá»i sống linh đạo Phanxicô.
Lá»i Chúa trong các Thánh Vịnh vá» công trình sáng tạo, chẳng hạn Tv 8, Tv 19 và Tv 104, còn má»i gá»i chúng ta nhìm ngắm sao trá»i và những biến cố trong cuá»™c Ä‘á»i chúng ta để nháºn ra sá»± hiện diện thi ân cá»§a Thiên Chúa, má»™t Thiên Chúa không xa xôi, nhưng là “Cha cá»§a chúng taâ€, má»™t Thiên Chúa, muôn ngà n Ä‘á»i, vẫn trá»n tình thương (x. Tv 136).
*Â *Â *
Nháºn ra sá»± hiện diện cá»§a Thiên Chúa, Cha chúng ta, và đi và o tương quan con thảo vá»›i Ngà i, và từ đó sống tương quan anh chị em vá»›i má»i ngưá»i, đó chÃnh là con đưá»ng để chúng ta xây dá»±ng Nước Thiên Chúa và sống đức công chÃnh cá»§a Ngưá»i. Äức Giê-su đã Ä‘i và đi đến cùng con đưá»ng nà y, để trở thà nh ÄÆ°á»ng Äi cá»§a chúng ta ; và Ngà i má»i gá»i chúng ta Ä‘i theo Ngưá»i hôm nay.
Lm Giuse Nguyễn Văn Lộc
daminhtamhiep

