Thứ sáu, sau Chúa Nháºt XI Thưá»ng Niên,Â
 Mt 6, 19-23
1. Bà i Giảng Trên Núi
Trong Thánh Lá»… cá»§a những ngà y nà y, Giáo Há»™i cho chúng ta nghe lại Bà i Giảng Trên Núi cá»§a Äức Giê-su, được kể lại trong sách Tin Mừng theo thánh Mát-thêu.
Trong bà i giảng đầu tiên nà y, Äức Giê-su công bố Tin Mừng Nước Trá»i (5, 1-16) và má»i gá»i chúng ta đón nháºn và sống Tin Mừng Nước Trá»i: trước hết trong cách chúng ta tuân giữ Lá» Luáºt; tiếp đến, vì Lá» Luáºt, xét ở mức độ chữ viết, không chi phối hết má»i hà nh vi cá»§a chúng ta, nên Äức Giê-su nói vá» tương quan Ä‘Ãch tháºt cá»§a chúng ta vá»›i Thiên Chúa, Cha cá»§a chúng ta ở trên trá»i, khởi Ä‘i từ việc thá»±c hà nh những việc đạo đức: bố thÃ, cầu nguyện và ăn chay (6, 1-18), việc sá» dụng những gì thuá»™c vá» cuá»™c Ä‘á»i nà y (6, 19-34) và cách chúng ta sống vá»›i ngưá»i khác (7, 1-20: những bà i Tin Mừng cá»§a tuần tá»›i).
Trong bà i Tin Mừng cá»§a hai ngà y vừa qua, Äức Giê-su nói vá» tương quan Ä‘Ãch thá»±c cá»§a chúng ta vá»›i Cha trên trá»i, ngang qua các việc bố thÃ, cầu nguyện và ăn chay (6, 1-18), và trong bà i Tin Mừng hôm nay và ngà y mai, ngang qua tương quan sâu kÃn cá»§a chúng ta vá»›i « những kho tà ng » (c. 19-23) và những nhu cầu ăn mặc cá»§a Ä‘á»i thưá»ng (c. 24-34). Và khi nói vá» những vấn đỠnà y, lá»i cá»§a Äức Giê-su chất đầy những hình ảnh, mặc khải cho chúng ta vô và n ý nghÄ©a sâu sa. Những hình ảnh Ngưá»i dùng trong bà i Tin Mừng hôm nay, có thể chia là m hai nhóm : con tim và đôi mắt.
2. Con tim
Nhóm hình ảnh thứ nhất xoay quanh hình ảnh « con tim » (là chữ « lòng » trong bản dịch Việt Ngữ) :
Vì kho tà ng của anh ở đâu,
thì lòng anh ở đó. (c. 21)
Có những kho tà ng ở dưới đất ; và vì « ở dưới đất », nên những kho tà ng nà y tất yếu sẽ qua Ä‘i, hoặc vì mối má»t hoặc vì bị lấy trá»™m, tháºm chÃ, như trong thá»±c tế cuá»™c sống cho thấy, bị ăn cướp bằng bạo lá»±c, gây nguy hại cho tÃnh mạng.
Có những kho tà ng ở trên trá»i ; và vì « ở trên trá»i », nên những kho tà ng nà y sẽ không qua Ä‘i. Hình ảnh « ở trên trá»i » nhắc nhá»› lá»i nguyện Äức Giê-su vừa truyá»n đạt cho chúng ta : « Lạy Cha chúng con ở trên trá»i ». Như thế, kho tà ng ở trên trá»i, rốt cuá»™c là những gì thuá»™c vá» Thiên Chúa, Cha cá»§a chúng ta, là Danh cá»§a Ngưá»i, là Nước cá»§a Ngưá»i, là à cá»§a Ngưá»i, và là chÃnh Ngưá»i.
Váºy, con tim cá»§a tôi Ä‘ang hướng vỠđâu và đang hiện diện nÆ¡i đâu ? Tôi có « kho tà ng » cá»§a tôi không ? Và « kho tà ng » cá»§a tôi là gì ?
3. Äôi mắt
Nhóm hình ảnh thứ hai xoay quanh hình ảnh « đôi mắt ». Äức Giê-su nói :
Äèn cá»§a thân thể là đôi mắt. (c. 22)
Theo Äức Giê-su, đôi mắt được và như cây đèn, soi sáng cho cả thân thể hiện hữu và bước Ä‘i trong ánh sáng. Tháºt váºy, đôi mắt là cá»a sổ cá»§a tâm hồn, nghÄ©a là ngang qua hai « cá»a sổ » là đôi mắt, chúng ta nhìn thấy tâm hồn.
Tâm hồn hướng vá» những gì cao quÃ, hay « bừng cháy lòng yêu mến Chúa », đôi mắt sẽ bừng sáng, soi sáng cho « thân thể », cho con ngưá»i trá»n vẹn, bước Ä‘i má»—i ngà y trong hà nh trình là m ngưá»i. Thánh I-nha-xiô Loyola gởi chuyển động tâm hồn nà y là « an á»§i thiêng liêng » (LT 316).
Nhưng « cây đèn đôi mắt » có thể không tá»a sáng, hay không được thắp sáng, khi ấy : « ánh sáng nÆ¡i anh thà nh bóng tối » và « tối biết chừng nà o », nghÄ©a là tháºt chết chóc. Bởi vì, tâm hồn để cho sá»± dữ là m cho quên Æ¡n, nghi ngá»Â ; từ đó búng phát sá»± ghen tị và lòng ham muốn.[1]
*Â *Â *
Và Äức Giê-su muốn nói vá»›i chúng ta rằng, đôi mắt cá»§a chúng ta sẽ sáng, nếu tâm hồn chúng ta, con tim chúng ta hướng vỠ« những kho tà ng ở trên trá»i ». Kho tà ng trên trá»i là chÃnh Thiên Chúa, nhưng lại được trao ban cho chúng ta ngay ở dưới đất, nÆ¡i ngôi vị cá»§a Äức Giê-su, là Ngôi Lá»i Thiên Chúa, trao ban ánh sáng và sá»± sống.
Váºy, lúc nà y đây, thá»i gian nà y đây, giai Ä‘oạn nà y đây, đôi mắt cá»§a tôi Ä‘ang « sáng hay tối » ? Và bởi vì đôi mắt sáng hay tối không tùy thuá»™c và o sức khá»e thể lý, nhưng tùy thuá»™c và o con tim ; váºy, con tim cá»§a tôi Ä‘ang hướng vỠđâu, vỠ« kho tà ng » nà o ? Và « kho tà ng » đó là gì ?
Lm Giuse Nguyễn Văn Lộc
daminhtamhiep
[1] Có thể Ä‘á»c Tông Huấn GAUDETE ET EXSULTATE cá»§a ÄTC Phanxicô, vá» lá»i kêu gá»i nên thánh trong thế giá»›i hôm nay (19/03/2018), chương năm: CHIẾN ÄẤU, TỈNH THỨC và PHÂN ÄỊNH, số 158-175.
TÔNG HUẤN
GAUDETE ET EXSULTATE
HÃY VUI MỪNG VÀ HÂN HOAN
Cá»§a Äức Thánh Cha Phanxicô
Vá» lá»i kêu gá»i nên thánh
trong thế giới hôm nay
(19/03/2018)
Chương Năm
CHIẾN ÄẤU, TỈNH THỨC
vÃ
PHÂN ÄỊNH
158. Äá»i sống Kitô-hữu là má»™t cuá»™c chiến đấu liên lỉ. Cần phải có
sức mạnh và can đảm, để chống lại các cám dỗ của ma quỷ và để
loan báo Tin Mừng. Cuộc chiến nà y rất cao đẹp, vì cho phép
chúng ta ăn mừng (célébrer) mỗi khi Chúa chiến thắng trong cuộc
Ä‘á»i cá»§a chúng ta.
I. CHIẾN ÄẤU và TỈNH THỨC
159. Äây không chỉ là má»™t cuá»™c chiến chống lại thế gian và não
trạng thế tục, vốn hay lừa dối chúng ta, khiến chúng ta u mê đần
độn và là m cho chúng ta biến thà nh những ngưá»i tầm thưá»ng,
thiếu dấn thân và không niá»m vui. Cuá»™c chiến đấu nà y cÅ©ng
không giản lược và o cuá»™c chiến đấu chống lại những yếu Ä‘uối vÃ
những xu hướng xấu cá»§a con ngưá»i (má»—i ngưá»i Ä‘á»u có xu hướng
xấu riêng: biếng nhác, xa hoa, ham muốn, ghen tị, những xu
hướng khác nữa). Äây cÅ©ng là má»™t cuá»™c chiến đấu thưá»ng xuyên
chống lại ma quá»·, tên trùm cá»§a sá»± dữ. ChÃnh Chúa Giêsu ăn mừng
2
(fêter) chiến thắng của chúng ta. Ngà i đã vui mừng khi các môn
đệ của Ngà i từ từ tiến bộ trong việc rao giảng Tin Mừng, khi vượt
qua những chướng ngại cá»§a Ãc Thần, và Ngà i reo vui: “Thầy thấy
Satan như chá»›p từ trá»i sa xuống†(Lc 10, 18).
Hơn cả một thần thoại
160. Chúng ta sẽ không nhìn nháºn sá»± hiện hữu cá»§a ma quá»·, nếu
chúng ta cố nhìn cuá»™c sống vá»›i những tiêu chuẩn thá»±c nghiệm vÃ
không có cảm thức siêu nhiên. Má»™t cách chÃnh xác, xác tÃn rằng
quyá»n lá»±c thần dữ hiện diện ở giữa chúng ta, chÃnh là điá»u cho
phép chúng ta hiểu tại sao sự dữ đôi khi lại có sức mạnh tà n phá
đến như thế. Các tác giả Thánh Kinh quả là có một hà nh trang
khái niệm giá»›i hạn, để diá»…n tả má»™t số thá»±c tại và và o thá»i cá»§a Äức
Giêsu, ngưá»i ta đã có thể lẫn lá»™n, chẳng hạn, bệnh động kinh vá»›i
sá»± việc bị quá»· ám. Tuy nhiên, Ä‘iá»u nà y không được dẫn chúng ta
đến việc đơn giản hóa quá đáng thực tại, bằng cách nói rằng, tất cả
các trưá»ng hợp được tưá»ng thuáºt lại trong các sách Tin Mừng Ä‘á»u
là những căn bệnh tâm thần và rốt cuộc cho rằng, không có ma
quỷ hoặc ma quỷ không hoạt động. Sự hiện diện của nó được tìm
thấy ngay trong trang đầu của Thánh Kinh, và trang nà y kết thúc
vá»›i chiến thắng cá»§a Thiên Chúa trên ma quá»· [120]. Quả tháºt, khi
dạy chúng ta Kinh Lạy Cha, Äức Giêsu đã yêu cầu chúng ta kết
thúc bằng cách xin Chúa Cha giải thoát chúng ta khá»i má»i sá»± dữ.
Hạn từ được sỠdụng ở đây không qui chiếu vỠsự dữ trừu tượng
và phiên dịch chÃnh xác phải là “Ãc Thần†(le Malin). Nó ám chỉ
má»™t cá thể (être personnel) phá rối chúng ta. Äức Giêsu đã dạy
chúng ta má»—i ngà y cầu xin Æ¡n giải thoát nà y, để quyá»n năng cá»§a
nó không thống trị chúng ta.
161. Như váºy, chúng ta đừng nghÄ© rằng ma quỉ là má»™t huyá»n thoại,
một hình dung, một biểu tượng, một hình ảnh hay một ý tưởng
[121]. Sai lầm nà y sẽ dẫn chúng ta đến việc buông tay, ná»›i lá»ng
chú ý và để mình bị lộ ra hơn. Ma quỷ không cần chiếm hữu
chúng ta, nó đầu độc chúng ta bằng háºn thù, buồn sầu, ham muốn,
3
những thói xấu. Nó phá hoại cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta, gia đình vÃ
cộng đoà n của chúng ta, khi chúng ta mất cảnh giác, vì nó rình mò
“như sư tỠgầm gừ, rảo quanh, tìm mồi cắn xé†(x. 1 Pr 5, 8).
Cảnh giác và tin tưởng
162. Lá»i Chúa má»i gá»i ta má»™t cách rõ rà ng “hãy chống lại những
mưu chước cá»§a ma quỷ†(Ep 6,11) và dáºp tắt “má»i tên lá»a cá»§a Ãc
Thần†(Ep 6, 16). Cho cuá»™c chiến đấu nà y, chúng ta có những khÃ
giới mạnh mẽ Chúa ban cho chúng ta: đức tin được diễn tả trong
cầu nguyện, suy niệm Lá»i Chúa, cá» hà nh Thánh lá»…, tôn thá» Thánh
thể, bà tÃch Hòa giải, các việc bác ái, Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n, dấn thân
thi hà nh sứ vụ. Nếu chúng ta lơ là , những hứa hẹn lừa đảo của sự
dữ sẽ dễ dà ng quyến rũ chúng ta, như thánh linh mục Brochero đã
nói: “Có quan trá»ng gì việc Lucifer hứa hẹn giải phóng chúng ta
và ngay cả phá»§ lấp chúng ta bằng những lợi Ãch cá»§a nó, nếu đó lÃ
những lợi Ãch giả dối, nếu đó là những lợi Ãch độc hại?†[122].
163. Trên con đưá»ng nà y, phát triển Ä‘iá»u tốt là nh, trưởng thà nh
thiêng liêng và lá»›n lên trong tình yêu là những đối trá»ng tốt nhất
chống lại sự dữ. Không ai chống lại được, nếu dừng lại ở điểm
chết, nếu hà i lòng vá»›i Ä‘iá»u Ãt á»i, nếu ngừng mÆ¡ ước dâng cho
Chúa chÃnh bản thâm mình cách quảng đại hÆ¡n. Tệ hÆ¡n nữa, nếu
há» rÆ¡i và o tinh thần lụn bại, vì “ai khởi đầu mà không có niá»m tin,
thì đã thua trước má»™t ná»a tráºn chiến rồi, và vùi lấp những tà i năng
cá»§a mình […] chiến thắng thuá»™c đức tin Kitô luôn là má»™t tháºp giá,
nhưng là má»™t tháºp giá vốn đồng thá»i cÅ©ng là ngá»n cá» chiến thắng,
mà chúng ta dương cao vá»›i sá»± hiá»n là nh (tendresse) chiến đấu,
chống lại những tấn công của sự dữ†[123].
Hư há»ng thiêng liêng
164. Con đưá»ng thánh thiện là nguồn cá»§a bình an và niá»m vui, mÃ
Thần Khà ban cho chúng ta, nhưng đồng thá»i Ngà i cÅ©ng đòi há»i
chúng ta hiện hữu vá»›i “những ngá»n đèn cháy sáng†(Lc 12, 35) vÃ
chúng ta phải chú ý: “Anh em hãy giữ mình khá»i má»i hình thức
4
cá»§a sá»± dữ†(1Thes 5, 22). “Váºy, anh em hãy tỉnh thức†(Mt 24, 42;
Mc 13, 35). “Chúng ta đừng mê ngủ†(1Thes 5, 6). Vì những ai
nghÄ© mình không có những lá»—i nghiêm trá»ng chống lại Luáºt Thiên
Chúa, có thể rơi và o tình trạng u mê hoặc mê ngủ. Vì chẳng thấy
mình có gì nghiêm trá»ng đáng trách, nên há» không nháºn ra sá»±
nguá»™i lạnh, dần dần xâm chiếm Ä‘á»i sống thiêng liêng cá»§a mình vÃ
há» rốt cuá»™c trở nên yếu nhược và hư há»ng.
Sá»± hư há»ng thiêng liêng thì tồi tệ hÆ¡n sá»± sa ngã cá»§a má»™t tá»™i nhân,
vì đó là một sự mù quáng tiện nghi (confortable) và tự đủ, khi đó
má»i sá»± cuối cùng dưá»ng như trở nên hợp lệ: lừa dối, vu khống, Ãch
ká»· và những hình thức tinh vi khác cá»§a tÃnh tá»± qui chiếu vá» bản
thân (auto-référentialité), bởi vì “chÃnh Satan giả dạng thà nh
thiên thần ánh sáng†(2 Cr 11,14). ChÃnh như thế mà vua
Salômôn đã kết thúc những ngà y cá»§a Ä‘á»i ông, khi mà vua ÄavÃt
“đại tá»™i nhân†đã biết đưa mình ra khá»i cÆ¡n khốn khổ cá»§a mình.
Trong má»™t trình thuáºt, Äức Giêsu đã cảnh báo chúng ta chống lại
sá»± cám dá»— lừa dối, là m cho chúng ta trôi dạt vá» phÃa sá»± hư đốn:
Ngưá»i nói vá» má»™t ngưá»i được giải thoát khá»i tay tên quá»·, rồi khi
nghÄ© rằng Ä‘á»i mình giỠđây đã tinh tuyá»n, lại kết thúc bởi trình
trạng bị ám bởi bảy tên quỷ khác (xem Lc 11, 24-26). Một đoạn
Thánh Kinh khác dùng má»™t hình ảnh tháºt mạnh: “Con chó quay
trở lại vá»›i đồ má»a cá»§a riêng nó†(2 Pr 2, 22; x. Cn 26, 11).
II. PHÂN ÄỊNH (DISCERNEMENT)
166. Là m thế nà o để biết má»™t Ä‘iá»u đến từ Chúa Thánh Thần hay
nó có nguồn gốc nơi tinh thần của thế gian hay nơi tinh thần của
ma quá»·? Cách thức duy nhất, đó là phân định, vốn đòi há»i không
chỉ khả năng suy nghÄ© hay lý lẽ thưá»ng tình. Äó cÅ©ng là má»™t ân
huệ phải nà i xin. Nếu chúng ta xin Chúa Thánh Thần ơn huệ ấy
vá»›i sá»± tin tưởng, và nếu chúng ta đồng thá»i ná»— lá»±c phát triển Æ¡n ấy
nhá» cầu nguyện, suy nghÄ©, Ä‘á»c sách và lắng nghe những lá»i
5
khuyên tốt là nh, thì chắc chắn chúng ta sẽ lớn lên trong khả năng
thiêng liêng nà y.
Một sự cần thiết cấp bách (nécessité impérieuse)
167. Ngà y nay, khả năng phân định lại trở nên cần thiết cách đặc
biệt. Thá»±c váºy, Ä‘á»i sống hiện nay cung cấp vô và n những khả thể
hà nh động, giải trà và thế giới trình bà y chúng như thể tất cả
chúng Ä‘á»u có giá trị và tốt đẹp. Má»i ngưá»i, nhưng đặc biệt là giá»›i
trẻ, bị đưa và o má»™t ná»n văn hóa bấm nút chuyển kênh liên tục
(zapping constant). Ngưá»i ta có thể đồng thá»i lướt qua hai hoặc ba
mà n hình và tương tác đồng thá»i trên những nÆ¡i ảo khác nhau.
Không có sự khôn ngoan phân định, chúng ta có thể dễ dà ng biến
thà nh những con rối, bị cuốn và o những xu hướng nhất thá»i.
168. Äiá»u nà y đặc biệt quan trá»ng khi má»™t sá»± má»›i mẻ xuất hiện
trong Ä‘á»i sống cá»§a chúng ta, và khi lúc đó phải phân định xem đó
có phải là rượu mới của Thiên Chúa hay đó là một thứ mới mẻ lừa
dối của tinh thần thế tục hoặc của tinh thần ma quỷ. Trong những
trưá»ng hợp khác, Ä‘iá»u ngược lại có thể xảy ra, bởi vì các thế lá»±c
cá»§a sá»± dữ xui khiến chúng ta không thay đổi, cứ để yên má»i sá»±
như chúng là , chá»n lá»±a chá»§ nghÄ©a bất động hay sá»± cứng nhắc. Như
thế, chúng ta ngăn chặn hơi thở của Chúa Thánh Thần hà nh động.
Chúng ta được tá»± do, đến từ sá»± tá»± do cá»§a Äức Giêsu, nhưng
Ngưá»i má»i gá»i chúng ta kiểm tra những gì Ä‘ang ở bên trong chúng
ta – các ước muốn, lo âu, sợ hãi, những khao khát – và những gì
xảy ra ở bên ngoà i chúng ta – “các dấu chỉ cá»§a thá»i đại†– để nháºn
ra những nẻo đưá»ng cá»§a tá»± do tròn đầy. “Anh em hãy xem xét má»i
sá»±; Ä‘iá»u gì là tốt, anh em hãy giữ lại†(1 Tx 5, 21).
Luôn luôn dưới ánh sáng của Chúa
169. Sá»± phân định cần thiết không chỉ và o những thá»i Ä‘iểm ngoại
thưá»ng, hay khi chúng ta phải giải quyết các vấn đỠnghiêm trá»ng
hay khi phải đưa ra má»™t quyết định đặc biệt quan trá»ng. Äó là má»™t
công cụ chiến đấu để đi theo Chúa tốt hơn. Chúng ta luôn luôn
6
cần phân định, để sẵn sà ng nháºn biết những thá»i Ä‘iểm cá»§a Thiên
Chúa và ân sủng của Ngà i, để không lãng phà những gợi hứng của
Chúa, để không bá» qua lá»i má»i gá»i lá»›n lên cá»§a Ngưá»i. Thưá»ng
thưá»ng Ä‘iá»u nà y diá»…n ra trong những việc bé nhá», trong Ä‘iá»u
không đáng lưu tâm, bởi vì sá»± lá»›n lao được tá» lá»™ trong Ä‘iá»u đơn sÆ¡
và hà ng ngà y [124]. Vấn đỠlà đừng có những giá»›i hạn cho Ä‘iá»u lÃ
lá»›n lao, cho Ä‘iá»u gì là tốt hÆ¡n và đẹp hÆ¡n, nhưng đồng thá»i cÅ©ng
chú ý đến những gì bé nhá», đến việc cho Ä‘i chÃnh mình hôm nay.
Vì thế, tôi yêu cầu tất cả các Kitô hữu thực hiện mỗi ngà y việc đối
thoại vá»›i Chúa, Äấng yêu thương chúng ta và thá»±c hiện việc « xét
mình » chân thà nh. Äồng thá»i, sá»± phân định dẫn chúng ta đến việc
nháºn ra những phương tiện cụ thể mà Chúa an bà i trong kế hoạch
yêu thương nhiệm mầu cá»§a Ngưá»i, để chúng ta không chỉ dừng lại
ở những ý định tốt là nh.
Một ơn huệ siêu nhiên
170. Äúng là sá»± phân định thiêng liêng không loại trừ những đóng
góp cá»§a các hiểu biết vá» con ngưá»i, cõi hiện sinh, tâm lý, xã há»™i
hay luân lý. Nhưng nó vượt trên chúng. Cả những qui luáºt khôn
ngoan của Hội Thánh cũng chưa đủ. Chúng ta phải luôn luôn nhớ
rằng phân định là một ân sủng. Mặc dù nó bao hà m lý trà và sự
cẩn trá»ng, nó vẫn vượt trên chúng, vì đó là việc Ä‘oán ra mầu
nhiệm của kế hoạch duy nhất và không thể bắt chước, mà Thiên
Chúa dà nh cho má»—i ngưá»i chúng ta, và mầu nhiệm nà y được thá»±c
hiện trong những bối cảnh và những giới hạn khác biệt nhất.
Những gì được đặt cuộc trong phân định, không chỉ là một sự êm
xuôi Ä‘á»i nà y (bien-être temporel), cÅ©ng không là sá»± hà i lòng vì đã
là m má»™t Ä‘iá»u gì hữu Ãch, hoặc cÅ©ng không là ước muốn có được
má»™t lương tâm thanh thản. Äiá»u được hay mất trong phân định, lÃ
ý nghÄ©a cá»§a cuá»™c Ä‘á»i tôi trước mặt Chúa Cha, Äấng hiểu biết tôi
và yêu thương tôi, là ý nghĩa thực sự của cuộc sống tôi, mà không
ai biết rõ hÆ¡n Ngà i. Hiểu ở mức độ táºn cùng, phân định dẫn đến
chÃnh nguồn cá»§a sá»± sống không tan biến, nghÄ©a là , biết Chúa Cha,
7
Thiên Chúa Chân Tháºt Duy Nhất, và Äấng mà Ngà i đã sai đến,
Äức Giêsu-Kitô (x. Ga 17, 3). Phân định không đòi há»i những khả
năng đặc biệt, cÅ©ng không chỉ dà nh cho những ngưá»i thông minh
hÆ¡n hoặc há»c thức hÆ¡n, và Chúa Cha tá»± nguyện tá» mình ra cho
những ngưá»i bé nhá» (x. Mt 11, 25).
171. Cả khi Chúa nói vá»›i chúng ta bằng nhiá»u cách khác nhau,
trong công việc, qua ngưá»i khác và ở má»i lúc, thì chúng ta cÅ©ng
không thể bá» qua sá»± thinh lặng cá»§a cầu nguyện tháºt chú tâm, để
nháºn ra tốt hÆ¡n ngôn ngữ cá»§a Thiên Chúa, để giải thÃch ý nghÄ©a
thá»±c sá»± cá»§a những soi sáng mà chúng ta xác tÃn mình nháºn được,
để xoa dịu những lo âu và để tái cấu tạo toà n thể cuộc sống của
mình dưới ánh sáng của Thiên Chúa. Như thế, chúng ta có thể là m
phát sinh má»™t tổng hợp má»›i mẻ, trà o vá»t ra từ sá»± sống được khai
sáng bởi Chúa Thánh Thần.
Lạy Chúa, xin hãy nói
172. Tuy nhiên, có thể xẩy ra là , ngay trong cầu nguyện, chúng ta
né tránh việc để cho mình bị chất vấn bởi sự tự do của Chúa
Thánh Thần, Äấng hà nh động như Ngà i muốn. Chúng ta phải nhá»›
rằng, phân định cầu nguyện (discernement priant) phải tìm thấy
nguồn cá»§a nó nÆ¡i sá»± sẵn sà ng lắng nghe Chúa, lắng nghe ngưá»i
khác, lắng nghe chÃnh thá»±c tại, vốn luôn chất vấn chúng ta má»™t
cách mới mẻ. Chỉ có ai sẵn sà ng lắng nghe, mới có được sự tự do
để từ bỠquan điểm phiến diện hay không đầy đủ của riêng của
mình, từ bỠnhững thói quen của mình, những sơ đồ của mình
(schémas). Là m như thế, ngưá»i nà y sẵn sà ng để đón nháºn tiếng
gá»i, tiếng gá»i phá vỡ những an toà n cá»§a mình, nhưng lại dẫn đến
má»™t sá»± sống tuyệt hảo hÆ¡n, vì vẫn chưa đủ khi má»i sá»± Ä‘á»u xuôi
chảy, má»i sá»± Ä‘á»u êm ả. Thiên Chúa có thể Ä‘ang ban cho chúng ta
Ä‘iá»u gì đó hÆ¡n nữa, và vì sá»± thoải mái cá»§a chúng ta trong tiện
nghi, chúng ta không để tâm.
173. Một thái độ lắng nghe như thế, chắc chắn bao hà m sự vâng
phục đối vá»›i Tin Mừng như là tiêu chuẩn tối háºu, nhưng cÅ©ng
8
vâng phục đối vá»›i Huấn Quyá»n, vốn gìn giữ Tin Mừng bằng cách
tìm ra trong kho tà ng cá»§a Há»™i Thánh Ä‘iá»u phong nhiêu nhất cho
thá»i Ä‘iểm hôm nay cá»§a Æ¡n cứu độ. Vấn đỠkhông phải là áp dụng
các công thức, cũng không phải là lặp lại quá khứ, bởi vì cùng
những giải pháp không có giá trị trong má»i tình huống, và điá»u
hữu Ãch trong má»™t bối cảnh có thể không hữu Ãch trong má»™t bối
cảnh khác. Sá»± phân định các thần loại giải thoát chúng ta khá»i sá»±
cứng nhắc, vốn không là điá»u không có chá»— đứng trước “ngà y
hôm nay vÄ©nh cá»u†cá»§a Äấng Phục Sinh. Chỉ có Thần Khà má»›i
biết thấm nháºp và o những nếp gấp mịt má» nhất cá»§a thá»±c tại và để
ý đến tất cả má»i sắc thái cá»§a thá»±c tại, để cho, và o má»™t ngà y má»›i,
tÃnh sá»± má»›i mẻ cá»§a Tin Mừng trồi hiện lên.
Luáºn lý (logique) cá»§a Æ¡n huệ và cá»§a Tháºp Giá
174. Má»™t Ä‘iá»u kiện thiết yếu cho sá»± tiến bá»™ trong việc phân định,
đó là tự giáo dục mình cho sự kiên nhẫn của Thiên Chúa và cho
các thá»i Ä‘iểm cá»§a Ngà i, vốn không bao giá» là những thá»i Ä‘iểm
cá»§a chúng ta. Thiên Chúa không là m cho lá»a à o xuống thiêu đốt
những kẻ ngoại đạo (xem Lc 9, 54), cÅ©ng không cho phép “nhổ cá»
lùng†đang má»c lên cùng vá»›i lúa mì (x. Mt 13, 29). CÅ©ng cần có
lòng quảng đại, vì “cho Ä‘i thì hạnh phúc hÆ¡n là tiếp nháºn†(Cv 20,
35). Chúng ta không phân định để khám phá ra Ä‘iá»u chúng ta có
thể rút ra được hÆ¡n nữa từ cuá»™c sống nà y, nhưng để nháºn biết là m
sao chúng ta có thể hoà n tất tốt hơn sứ mạng được ủy thác cho
chúng ta trong Phép Rá»a, và điá»u đó bao hà m việc chúng ta phải
sẵn sà ng cho những từ bá», đến mức cho Ä‘i má»i sá»±. Thá»±c váºy, hạnh
phúc thì nghịch lý, và hạnh phúc mang lại cho chúng ta những
kinh nghiệm tốt nhất khi chúng ta chấp nháºn luáºn lý nhiệm mầu,
vốn không thuộc vỠthế gian. Như Thánh Bonaventura đã xác
quyết Ä‘iá»u nà y, khi nói vá» tháºp giá: “Äây là luáºn lý cá»§a chúng taâ€
[125]. Nếu có ai Ä‘i và o trong năng động nà y, khi đó ngưá»i nà y sẽ
không để cho lương tâm của mình bị tê liệt và sẽ mở lòng ra cách
quảng đại cho phân định.
9
175. Khi chúng ta dò dẫm trước nhan Thiên Chúa những con
đưá»ng cá»§a cuá»™c sống, thì sẽ không có những phạm vi bị loại trừ.
Trên má»i bình diện cá»§a cuá»™c sống, chúng ta có thể tiếp tục lá»›n lên
và dâng hiến Ä‘iá»u gì đó hÆ¡n nữa cho Thiên Chúa, bao gồm cả
những bình diện mà ở đó chúng ta có kinh nghiệm vỠnhững khó
khăn lớn lao nhất. Nhưng, cần phải xin Chúa Thánh Thần giải
thoát chúng ta và xua đuổi sự sợ hãi, vốn đưa chúng ta đến chỗ
ngăn cấm Ngà i Ä‘i và o trong má»™t số lãnh vá»±c thuá»™c Ä‘á»i sống cá»§a
chúng ta. Ngà i là Äấng đòi há»i má»i sá»±, nhưng cÅ©ng trao ban má»i
sá»±, và Ngà i không muốn Ä‘i và o trong chúng ta để là m tà n táºt hay
là m suy yếu, nhưng để mang vác chúng ta đến sá»± tròn đầy. Äiá»u
nà y cho chúng ta thấy rằng, phân định không phải là một thứ tự-
phân tÃch duy ngã (auto-analyse intimiste), hay ná»™i quan quy ngã
(introspection égoïste), nhưng là má»™t tiến trình Ä‘i ra Ä‘Ãch thá»±c
khá»i chÃnh mình, hướng vá» mầu nhiệm cá»§a Thiên Chúa, Äấng
giúp chúng ta sống sứ mạng, mà Ngà i đã má»i gá»i chúng ta, vì Ä‘iá»u
thiện hảo của anh chị em chúng ta.
(176-177)
Ban hà nh tại Rôma, ở Äá»n Thánh Phêrô,
và o ngà y 19 tháng 3, Lá»… trá»ng kÃnh Thánh Giuse, năm 2018,
là năm thứ sáu cá»§a triá»u đại cá»§a tôi.
ÄTC Phanxicô
(Giuse Nguyễn Văn Lộc chuyển ngữ
từ bản Tiếng Pháp)
——————-
[120] X. “Bà i giảng trong Thánh Lễ ở Nhà Santa Marta†(11/10/2013):
L’Osservatore Romano, ấn bản Tiếng Pháp (17/10/2013), tr. 7.
[121] X. PHAOLÔ VI, Bà i Giáo Lý (15/11/1972): Insegnamenti X
(1972), tr. 1168-1170: “Má»™t trong những nhu cầu chÃnh yếu nhất cá»§a
chúng ta là phòng thá»§ chống lại sá»± dữ mà chúng ta gá»i là QuÄ© Dữ […]
Sự dữ không đơn thuần là một sự khiếm khuyết nhưng là một năng lực,
má»™t hữu thể Ä‘ang sống và thuá»™c bình diện tinh thần, bị hư há»ng và là m
10
cho ngưá»i khác ra hư há»ng. Má»™t thá»±c tế khá»§ng khiếp, bà nhiệm và đáng
sợ. Ai từ chối nhìn nháºn nó Ä‘ang hiện hữu, thì ngưá»i nà y Ä‘i ra khá»i giáo
huấn của Kinh Thánh và của Giáo Hội; hoặc ai biến nó thà nh một
nguyên lý tá»± đứng vững bởi chÃnh nó, không há» có nguồn gốc nÆ¡i Thiên
Chúa, như má»i thụ tạo; hoặc ai giải thÃch nó như má»™t ngụy thá»±c tại, má»™t
nhân cách hoá thuá»™c bình diện khái niệm và số pháºn, những nguyên
nhân không được biết vá» những khiếm khuyết cá»§a chúng taâ€.
[122] JOSÉ GABRIEL DEL ROSARIO BROCHERO, Plática de las
banderas, in CONFERENCIA EPISCOPAL ARGENTINA, El Cura
Brochero. Cartas y sermones, Buenos Aires 1999, tr. 71.
[123] Tông Huấn Evangelii Gaudium (24 tháng 11 năm 2013), 85: AAS
105 (2013), tr. 1056.
[124] Trên mộ phần của Thánh Ignatiô Loyola, có khắc hà ng chữ đầy ý
nghĩa: Non coerceri a maximo, conteneri tamen a minimo divinum est
(“Äiá»u là thần linh, thì không sợ những Ä‘iá»u lá»›n lao, đồng thá»i lưu ý đến
những Ä‘iá»u nhá» bé nhấtâ€).
[125] Collationes in Hexaemeron, 1, 30.

