Và vì sao được ăn cá thay ăn thịt?Â
Vì sao Giáo há»™i yêu cầu ngưá»i công giáo không ăn thịt các ngà y thứ sáu Mùa Chay (ngà y thú tư Lá»… Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh) nhưng lại cho phép ăn cá?
Trước hết là câu há»i: “Vì sao ngà y thứ sáu?†Từ xa xưa, chúng ta không còn nhá»› bắt đầu từ lúc nà o, các cá»™ng Ä‘oà n công giáo xem ngà y thứ sáu là ngà y đặc biệt để ăn năn hối cải, trong niá»m vui, há» chia sẻ vá»›i nhau các sá»± thương khó cá»§a Chúa Kitô trong hy vá»ng má»™t ngà y được vinh quang vá»›i Ngà i. Äiá»u nà y là trá»ng tâm việc kiêng thịt ngà y thứ sáu và truyá»n thống nà y được Giáo há»™i công giáo gìn giữ.
Vì ngưá»i ta nghÄ© Chúa Kitô chịu Ä‘au khổ và chết trên tháºp giá và o má»™t ngà y thứ sáu nên ngay từ đầu các tÃn hữu kitô đã kết hiệp Ä‘au khổ cá»§a há» và o Ä‘au khổ cá»§a Chúa Giêsu và o ngà y nà y. Vì thế dẫn đến việc Giáo há»™i công nháºn ngà y thứ sáu như “ngà y thứ sáu thánhâ€, trong ngà y nà y giáo dân nhá»› lại sá»± thương khó cá»§a Chúa Kitô và có má»™t hình thức ăn năn đặc biệt. Từ lâu trong lịch sá» Giáo há»™i, thịt là thức ăn đặc biệt trong những ngà y lá»… há»™i và ăn mừng. Phần lá»›n các ná»n văn hóa xưa, thịt được xem là thức ăn ngon, ngưá»i ta chỉ “giết bê béo†khi có dịp ăn mừng. Vì ngà y thứ sáu được xem là ngà y ăn năn hối cải nên “mừng†cái chết cá»§a Chúa Kitô được xem là không phù hợp.Â
Nhưng vì sao cá lại không được xem là thịt?
Vì không được ăn thịt cá»§a các “động váºt trên mặt đấtâ€. Các luáºt lệ kiêng thịt nà y xem thịt động váºt là gà , bò, heo, cừu…, những động váºt nuôi trên mặt đất. Các động váºt gia cầm cÅ©ng xem là thịt.
Cá thuá»™c má»™t loại động váºt khác. Như thế được phép ăn cá (nước mặn cÅ©ng như nước ngá»t), tôm cua, ếch nhái, loà i bò sát (động váºt máu lạnh). Tiếng la-tinh chữ “thịt†mà chúng ta có thể ăn và o ngà y thứ sáu là chữ carnis, có nghÄ©a là “thịt động váºt†và cá không ở trong định nghÄ©a nà y. Thêm nữa ngà y xưa trong văn hóa la-tinh, ngưá»i ta không xem cá là thức ăn dùng trong các “bữa tiệcâ€, cá bị xem là má»™t thức ăn buá»™c phải ăn.
Vá»›i văn hóa bây giá», các chuyện nà y đã khác, thịt nhiá»u lúc lại không đắt bằng cá và ngưá»i ta cÅ©ng không còn nghÄ© thịt là thức ăn cá»§a các buổi tiệc. ChÃnh vì váºy bây giá» nhiá»u ngưá»i đặt vấn đỠcác luáºt lệ nà y có còn thÃch đáng hay không, nhất là những ngưá»i thÃch ăn cá, há» không xem việc nà y như má»™t hình thức ăn năn.
Nhưng mục Ä‘Ãch cá»§a Giáo há»™i là khuyến khÃch giáo dân là m má»™t việc hy sinh từ tâm hồn để kết hiệp Ä‘au khổ cá»§a mình vá»›i Ä‘au khổ cá»§a Chúa Giêsu trên tháºp giá. Kiêng thịt là hình thức ăn năn cổ Ä‘iển nhất, nhưng đừng bao giá» quên mục Ä‘Ãch cá»§a việc Ä‘iá»u chỉnh thức ăn nà y. Chẳng hạn không nên ăn tôm hùm trong các ngà y thứ sáu Mùa Chay. à tưởng là m má»™t việc hy sinh giúp chúng ta đến gần vá»›i Chúa mà vì tình yêu Chúa đã là m má»™t hy sinh cao cả nhất cho chúng ta.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

