Chúa đã cho chúng ta hai nhà thá», má»™t có thể thấy được ở bất kỳ đâu, và má»™t ở những nÆ¡i được chá»n. Má»™t số chúng ta thÃch má»™t trong hai nhà thá» nà y, và đương cá»± vá»›i nhà thá» còn lại, nhưng cả hai Ä‘á»u là nÆ¡i thánh, nÆ¡i để tìm thấy Chúa và thá» phượng Ngà i.
Khi nghÄ© đến nhà thá», hầu hết má»i ngưá»i Ä‘á»u nghÄ© đến má»™t tòa nhà , má»™t nhà thá» chÃnh tòa, má»™t Ä‘á»n thánh, miếu Ä‘iện, há»™i đưá»ng, Ä‘á»n thá», hay đất thánh. Ngưá»i Công giáo La Mã có lẽ sẽ nghÄ© vá» Vương cung Thánh đưá»ng thánh Phêrô ở Roma hay má»™t nhà thá» chÃnh tòa nổi tiếng, hay nhà thá» giáo xứ cá»§a mình. Ngưá»i Anh giáo và Tân giáo có lẽ sẽ nghÄ© vá» nhà thá» chÃnh tòa thánh Phaolô ở Luân Äôn, hay nhà thỠđịa phương cá»§a mình, và ngưá»i Hồi giáo sẽ nghÄ© vá» Mecca hay Ä‘á»n thá» trong vùng mình. Äây Ä‘á»u là nhà thá», là nÆ¡i thánh dà nh riêng, nÆ¡i Thiên Chúa gặp gỡ chúng ta. Äây là má»™t dạng nhà thá», má»™t tòa nhà hay má»™t địa Ä‘iểm thần thiêng. Nhưng ná»n tảng cho khái niệm nà y là gì?
Trong sách Sáng Thế, chúng ta thấy Giacóp đã má»™ng thấy má»™t cầu thang nối liá»n đất vá»›i trá»i, và các thiên thần lên lên xuống xuống trên thang ấy. Từ giấc mÆ¡, Giacóp nháºn ra rằng ông đã có được má»™t cảm nghiệm rất đặc ân, vá» cầu nối giữa trá»i và đất. Không muốn để mất cảm nghiệm nà y, cÅ©ng như cả nÆ¡i đặc biệt mà ông ngả đầu để mÆ¡ giấc mÆ¡ nà y, ông dá»±ng má»™t cá»™t đá, như má»™t bà n thá», để đánh dấu nÆ¡i đó, má»™t Ä‘iểm cụ thể hữu hình, nÆ¡i ông thấy có liên kết đặc biệt giữa trá»i và đất, để sau nà y ông tìm lại được đưá»ng vá» nÆ¡i đặc ân nà y. Äó là công trình nhà thỠđầu tiên, và xét táºn cùng, cÅ©ng là ý nghÄ©a cá»§a tất cả má»i nhà thá», miếu Ä‘iện, Ä‘á»n thánh, Ä‘á»n thá», và đất thánh. Äó là má»™t địa Ä‘iểm đặc ân, nÆ¡i cầu thang nối liá»n đất vá»›i trá»i, vá»›i các thiên thần cá»§a Thiên Chúa lên lên xuống xuống. Äó là má»™t nÆ¡i đặc biệt để ngưá»i ta có thể đến mà cầu nguyện.
Nhưng, còn có má»™t dạng nhà thá» thứ hai, chẳng quan hệ gì vá»›i các công trình, nhà thá», miếu Ä‘iện, Ä‘á»n thánh, hay đất thánh cả. Äây là nhà thá» mà Chúa Giêsu đã mặc khải vá»›i ngưá»i phụ nữ thà nh Samari trong Tin mừng thánh Gioan. Hầu hết chúng ta Ä‘á»u biết câu chuyện giữa Chúa Giêsu vá»›i ngưá»i phụ nữ nà y. Bà đã thú nháºn là thấy mÆ¡ hồ rối rắm vá» vấn đỠcác nhà thá». Bà nói vá»›i Chúa Giêsu là bà sống trong má»™t thế giá»›i bất đồng vá» việc đâu là nÆ¡i thá» phượng tháºt sá»±, đâu là nÆ¡i có cầu thang thá»±c sá»± nối liá»n trá»i và đất. Ngưá»i Do Thái bảo bà nÆ¡i thá» phượng Ä‘Ãch thá»±c, nhà thá» thá»±c sá»±, là đá»n thá» Giêrusalem, nhưng ngưá»i dân Samari cá»§a bà , lại bảo bà rằng nÆ¡i đáng để đến thá» phượng phải là Núi Gerizim. Váºy đâu má»›i là nÆ¡i đúng để thá» phượng?
Chúa Giêsu nói vá»›i bà , chẳng nhất thiết phải thá» phượng ở cả hai nÆ¡i đó. Nhưng, hãy thá» phượng nÆ¡i Ä‘á»n thá» tháºt sá»±, nÆ¡i thánh tháºt sá»±, nÆ¡i đặc ân thá»±c sá»± có cầu thang nối giữa trá»i và đất vá»›i các thiên thần lên lên xuống xuống, và nÆ¡i đó ở ngay trong lòng bà . Nhà thá» thá»±c sá»± không phải lúc nà o cÅ©ng là má»™t công trình hay đất thánh, nhưng là mảnh đất lương tâm và linh hồn bên trong con ngưá»i, nÆ¡i chúng ta có thể Ä‘i và o mà không cần phải chu du đến Thánh địa, Roma, Luân Äôn, Salt Lake, Mecca, Lá»™ Äức, hay các nhà thá» lân cáºn. Cầu thang vá»›i các thiên thần lên lên xuống xuống nối liá»n trá»i và đất, có thể thấy được ở khắp má»i nÆ¡i, tá»± bản chất là má»™t thánh đưá»ng, ở ngay trong lòng chúng ta.
Do đó, Chúa cho chúng ta hai nhà thá» tháºt sá»±: má»™t ở ngoà i chúng ta, hữu hình và cụ thể, má»™t ở trong lòng chúng ta, thiêng liêng và vô hình. Tất nhiên, lý tưởng là tất cả chúng ta thá» phượng toà n tâm ở cả hai nÆ¡i, bên ngoà i là ở các công trình nhà thá», và bên trong là nÆ¡i lương tâm và tâm hồn mình. Nhưng, tiếc là không phải lúc nà o cÅ©ng được váºy. Ngà y nay tất các các tôn giáo chÃnh và cả các phái Kitô giáo Ä‘á»u có má»™t sá»± căng thẳng trong giáo há»™i, giữa những ngưá»i xem nhà thá», trên hết, mà cÅ©ng có thể là duy nhất, là việc tham dá»± trong má»™t công trình nhà thá» (nếu bạn không đến nhà thá», bạn không phải là tÃn hữu Ä‘Ãch thá»±c!) vá»›i những ngưá»i, dù có thể vô thức, xem nhà thá» là việc thá» phượng và chân thà nh trong lương tâm và linh hồn mình (tôi có Ä‘á»i sống tâm linh nhưng không theo đạo!)
Cả hai Ä‘á»u đúng, cả hai Ä‘á»u sai, và đá»u cần phải mở rá»™ng nháºn thức cá»§a mình vá» Giáo há»™i. Chúa cho chúng ta hai nhà thá», và cả hai Ä‘á»u quan trá»ng để sống còn. Tôi biết có những ngưá»i bạn tốt cá»§a tôi, Ä‘ang đấu tranh vá»›i Ä‘á»i sống thiêng liêng ná»™i tâm. Há» hiểu được ý nghÄ©a cá»§a các công trình nhà thá», đất thánh, và những Ä‘iá»u nà y thá»±c sá»± đã đặt ná»n tảng cho Ä‘á»i sống đạo cá»§a há». Há» có thể kết hiệp vá»›i công trình và tổ chức nhà thá», nÆ¡i có các phụng vụ thánh, há» có thể thấy cầu thang cá»§a Giacóp ở nÆ¡i nà y. Ngược lại, có những bạn tốt cá»§a tôi, có Ä‘á»i sống thiêng liêng ná»™i tâm phong phú, nhưng lại đấu tranh vá»›i nhà thá» hữu hình. Há» xem đây là những tổ chức, địa Ä‘iểm nhân trần quá dá»… dãi, và đôi khi còn có vẻ là thá» ngẫu tượng. Vá»›i hỠđưá»ng lên trá»i, phải là qua con ngưá»i, hỠđương cá»± không chấp nháºn việc cầu thang cá»§a Giacóp ở trong những sá»± cụ thể, bất toà n nà y.
Cả hai Ä‘á»u cần phải há»c lấy từ ngưá»i kia, và nắm bắt sâu sắc hÆ¡n mối quan hệ qua lại cá»§a hai nhà thá» mà Chúa đã cho chúng ta.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

