“Bữa cÆ¡m gia đình†là má»™t trong những vẻ đẹp truyá»n thống văn hóa độc đáo mang tâm hồn ngưá»i Việt. Äẹp bởi cách ăn và cách má»i tao nhã; đặc trưng bởi những đồ dùng như mâm, bát, đũa, thìa, dÄ©a… Truyá»n thống bởi có sá»± Ä‘oà n tụ cá»§a ba thế hệ: ông bà , cha mẹ, con cháu… ngồi quây quần bên nhau. Vì thế, bữa cÆ¡m chÃnh là nÆ¡i giúp cho tình gia đình thêm thắm đượm hÆ¡n bao giá» hết. Ở đó, cháu con như được lá»›n lên vá» má»i chiá»u kÃch và truyá»n thống gia đình bởi những lá»i ân cần dạy bảo cá»§a ông ba, mẹ cha…
Tuy nhiên, những năm gần đây, bữa cÆ¡m gia đình Ä‘ang bị phá vỡ và mai má»™t dần dần, do ảnh hướng lối sống chá»§ nghÄ©a cá nhân hưởng thụ, ảnh hưởng cá»§a “đô thị hoá, hay ná»n kinh tế thị trưá»ngâ€, đã thúc đẩy công nhân tăng ca, để được ‘tăng tiá»n’. CÅ©ng trong bối cảnh ấy, các trưá»ng há»c cÅ©ng thi Ä‘ua ‘dạy tốt, há»c tốt’, cÅ©ng bằng cách ‘tăng ca’ để há»c sinh chạy theo ‘cái guồng’ cá»§a ‘bệnh thà nh tÃch’… Do đó, cà ng ngà y, cha mẹ con cái Ãt có thá»i giá» gặp gỡ nhau, sá»± gắn kết trong gia đình giữa các thà nh viên trở nên lá»ng lẻo, thiếu sá»± chia sẻ, không còn “no nê tình ngưá»i†như ngà y xưa nữa.
Ngưá»i Công giáo cÅ©ng không nằm ngoà i cái thá»±c trạng đó. Tuy nhiên, ở đây ngưá»i viết chỉ muốn khởi Ä‘i từ cung cách thá»±c hà nh đức tin trong bữa ăn cá»§a các gia đình Công giáo: vốn là nét đẹp cá»§a đạo Công giáo, nhưng nay đã bị mai má»™t Ãt nhiá»u.
Má»—i khi hè vá» và tết đến, gia đình lại Ä‘oà n tụ đông đủ nhất, cái thá»±c trạng lá»™n xá»™n khi thánh hóa giỠăn được bá»™c lá»™ ở rất nhiá»u gia đình. Chẳng hạn, bố hay mẹ cứ nguyện kinh; trong khi đó chị nà y cứ chuyển đồ từ khu nấu ăn ra bà n ăn, chị kia thì Ä‘ang so đũa hay lấy đồ ăn cho con cái, các cháu thì ‘chỉ chỠý á»›i’ gì đó, anh dể nà y cứ rót rượu, anh dể kia cứ hoà n thiện khâu pha chế nước chấm cho xong… Nói chung, gần như chẳng mấy ai ý thức mình Ä‘ang tham dá»± việc thánh hóa bữa ăn nữa; khá nhiá»u thà nh viên Là m dấu thì như ‘phẩy ruổi’, thôi thì ‘má»—i ngưá»i má»—i phách’; má»™t số khác, không biết đã Là m Dấu chưa, nhưng thưa Amen! thì to phải biết, ra vẻ ta đây sốt sắng và tá» tế như ai!
Äến đây, ngưá»i viết chá»™t dạ suy nghÄ©: chỉ mất chỉ vá»n vẹn 15 giây để nguyện kinh cho có tâm tình mà khó váºy sao? Thiết tưởng, đây chẳng phải là những đòi há»i gì ghê gá»›m, mà chỉ là những phép lịch sá»± nhân bản tối thiểu vá»›i Chúa và vá»›i nhau mà thôi
Thá»±c ra, cái khoảnh khắc thánh hóa như thế, ngưá»i ta cÅ©ng không dám đánh giá rằng: gia đình ấy có lá» lối gia giáo, truyá»n thống đạo đức hay không, nhưng cÅ©ng nói lên má»™t phần cung cách thá»±c hà nh Äức tin chưa mấy trưởng thà nh. Có thể, má»i ngưá»i đã không sốt ruá»™t vá»›i 15 giây nguyện kinh, cho bằng những thói quen ấy đã có từ lâu, và cứ như thế, chẳng ai bảo ai, nên cÅ©ng chẳng mấy ai ý thức cần được thay đổi.
Có thể nói rằng, chỉ vá»›i động tác Là m Dấu và Äá»c Kinh Lạy Cha cho tháºt trang trá»ng, ấy là chúng ta Ä‘ang thá»±c hiện má»™t hà nh vị tạ Æ¡n, hà nh vi linh thánh, cÅ©ng là cách tuyên xưng Äức tin tháºt ý nghÄ©a, là thái độ căn bản cá»§a ngưá»i Ki-tô hữu rồi. Bởi chưng, tất cả những gì chúng ta là và chúng ta có… Ä‘á»u là hồng ân Chúa ban. Äó cÅ©ng chÃnh là tâm tình mà thánh Phao-lô hằng khuyên nhá»§ con cái mình: “Dù anh chị em ăn uống hay là m bất cứ việc gì, hãy là m vì vinh danh Thiên Chúa†( 1Cr 10:31).
Ước mong sao, trong dịp tết nà y, các báºc cha mẹ Công giáo hãy ý thức vá» Ä‘iá»u nà y hÆ¡n nữa. Hãy táºp cho các thà nh viên trong gia đình biết Là m Dấu và Nguyện Kinh cho tháºt sốt sắng, trước và sau bữa ăn. CÅ©ng có nhiá»u dịp tham dá»± bữa ăn có bè bạn lương giáo, các gia đình trở nên lúng túng và ngần ngại trong việc Thánh Hóa. Thiết nghÄ©, chúng ta chỉ cần ra hiệu và xin phép quan khách để bắt đầu cá» hà nh Äức tin Công giáo như vẫn quen là m.
Cuối cùng, xin được gợi ý vá»›i các gia đình vá» phút thánh hóa: trước bữa ăn, khi má»i ngưá»i và má»i sá»± đã tương đối ổn định, vị gia trưởng ra hiệu để má»i ngưá»i cùng thinh lặng và ngừng má»i hoạt động trong giây lát, sau đó Là m Dấu và đồng thanh Nguyện Kinh Lạy Cha. Nguyện kinh xong, ai nấy lại tiếp tục hoà n thiện phần vụ cá»§a mình, thì tháºt là lý tưởng. Äôi khi cÅ©ng nên thánh hóa bằng Lá»i Kinh Chúc Là nh (hoặc tá»± phát) cho phong phú: Xin Chúa chúc là nh cho chúng con và những cá»§a ăn nà y mà chúng con sắp lãnh nháºn do lòng quảng đại cá»§a Chúa, để chúng con sống, chúng con phục vụ và là m sáng danh Chúa. Chúng con cầu xin nhá» Äức Ki-tô Chúa chúng con. Amen… Sau bữa ăn, má»™t số Ãt gia đình có thói quen cảm Æ¡n bằng Kinh Sáng Danh và lá»i nguyện tắt cầu nguyện cho các tiá»n nhân… Äây cÅ©ng là truyá»n thống rất tốt là nh cá»§a giáo pháºn Bùi Chu chúng ta, hy vá»ng các gia đình gắng thá»±c hà nh, để Danh Chúa được Cả Sáng trong gia đình mình má»—i ngà y má»™t hÆ¡n.
Tác giả bà i viết: Giuse Phạm Quang

