Tổng Giám mục Dominique Lebrun: “Có, một vài linh mục được gởi ra nước ngoài đã không v� lại, bất tuân lệnh giám mục của h� g�i v��.

Tổng Giám mục Dominique Lebrun, cựu chủ tịch nhóm làm việc với các “linh mục đến từ các nước khác� của Hội đồng Giám mục Pháp / CHARLY TRIBALLEAU/AFP

Cuối tháng 5, Chủ tịch Hội đồng Giám mục �ảo Ngà than phi�n tình trạng “lang thang� của một vài linh mục được gởi đi sứ vụ ở các giáo phận Âu châu mấy năm trước đây, nay h� từ chối v� nước. �ức Tổng Giám mục Dominique Lebrun giáo phận Rouen, cựu chủ tịch nhóm làm việc với các “linh mục đến từ các nước khác� của Hội đồng Giám mục Pháp phân tích vấn đ� gai góc này.

Báo Thập giá: Cha có thấy có hiện tượng “lang thang� của một vài linh mục của các giáo phận Phi châu được gởi đến Pháp không?

Tổng Giám mục Dominique Lebrun: Có, một vài linh mục được gởi ra nước ngoài đã không v� lại, bất tuân lệnh giám mục của h� g�i v�. Vì sao? Trong những trư�ng hợp ngoại lệ này thì sẽ không có một l�i giải thích chung. Mỗi trư�ng hợp là một trư�ng hợp đặc biệt và có một quá khứ đau khổ. Tôi nghe nhi�u lý do khác nhau và tôi không chắc mình đã hiểu rõ hết. Có thể là có các lý do riêng như sức kh�e, tình trạng gia đình hoặc chính trị. Cũng có thể là lý do tu hành liên hệ đến cá tính, đến vấn đ� địa phương, vấn đ� tài chánh, hoặc từ giáo phận đã đón nhận h�.

Dù lý do nào thì việc không trở v� của linh mục ‘fidei donum, hồng ân đức tin’ làm tổn thương quan hệ cơ bản của linh mục với giáo phận và với chủ chăn của mình là giám mục. Tôi hiểu l�i than phi�n của Giám mục Bessi Dogbo. Khi một linh mục không còn ở trong tình trạng “gởi đi�, thì h� bị xem là “vagus� có nghĩa là lang thang. �ây là tình trạng bất thư�ng. Nhưng tôi là ai mà đi ném đá? Sứ vụ của tôi là đi tìm h�, đưa bàn tay ra cho h�, tháp tùng h�. Nhưng chúng ta đừng quên cũng có các linh mục “lang thang� trong số các linh mục của Pháp! 

Làm sao giải thích tình trạng này?

Tôi đã nhi�u lần đón nhận các linh mục đến đây bằng con đư�ng bình thư�ng. H� đến không giấy t� như anh chị em của h�. Tôi bị đánh động nhi�u. Khi nghe câu chuyện của h�, tôi hiểu sự đau khổ của h� đã dẫn h� có một quá trình như vậy, từ đất nước của h�, từ Giáo hội đôi khi bị chia xé của h�.

Giám mục Bessi Dogbo cũng nói đến “tình trạng di dân kéo dài của các tu sĩ�. Suy tư của các giám mục Pháp v� tình trạng các linh mục đến từ các nước khác ghi nhận, các linh mục này là một trư�ng hợp đặc biệt của vấn đ� di dân. Trong làn sóng di dân nam-bắc – không phải là làn sóng duy nhất -, có những lý do và những vấn đ� chòng chéo nhau và rất nhi�u.

Chung chung các giáo phận Pháp đ�u đón nhận. Các cộng đoàn thiếu linh mục. Các giáo phận gởi linh mục đi cũng là những ngư�i xin đào tạo hay có kinh nghiệm mục vụ. Tôi thán phục các linh mục đi xa đất nước mình để phục vụ. H� là chứng nhân rất đẹp của đức tin.

Nhưng h� phải sống xa quê hương, có thể có nguy cơ bị mất gốc, các cộng đoàn cũng như các linh mục có thể bị cách biệt văn hóa. Chúng tôi cố gắng chuẩn bị tinh thần cho bên này, bên kia, nhưng không phải lúc nào cũng thành công. Chúng tôi còn phải tháp tùng không phải chỉ với các linh mục nước ngoài mà cũng tháp tùng với các cộng đoàn đón nhận h�. Các giáo xứ dần dần thực hiện công việc này. 

Làm thế nào để Hội đồng Giám mục Pháp chuẩn bị tốt hơn cho các tình trạng này?

Khi sắp v� nước, rất nhi�u câu h�i được đặt ra. Chẳng hạn v� vấn đ� sức kh�e. Các linh mục ở đây được hưởng một chế độ bảo vệ sức kh�e rất tốt. Nói h� trở v� thì có thể h� sẽ không còn được săn sóc sức kh�e như bác sĩ mong muốn. Nếu h� ở lại đây khá lâu, h� có thể hưởng một ít ti�n hưu hoặc có thể giúp đỡ giáo phận hay gia đình của h�. Tương lai sẽ như thế nào?

�ể chuẩn bị việc ra v� được tốt thì cũng phải xem lại những gì h� đã được sống ở đây. Các khóa chuẩn bị đi v� đã được tổ chức. Các kỷ niệm ít nhi�u chôn giấu bây gi� trồi lên. Bên cạnh những chuyện tốt đẹp, tôi còn nghe những chuyện không được tốt đẹp. Sự đón nhận mà chúng ta nghĩ không có vấn đ�, nhi�u khi lại bị nhìn theo một cách khác. Gần như tất cả các linh mục đến từ các nước khác đ�u là nạn nhân của một sự vụng v� kỳ thị nào đó. Chẳng hạn, một giáo dân cho biết, ngư�i thân của h� không muốn một linh mục �en làm lễ an táng. �i�u này là không thể chấp nhận được.

�ể việc ra v� tốt đẹp, tôi nghĩ việc đón nhận cũng phải tốt đẹp! Phải biết phát triển tài năng của h�. Chúng ta có để cho h�, hoặc chúng ta chỉ ch� h� thay thế các linh mục thổ dân mà chúng ta thiếu, để h� làm sứ vụ như các linh mục thổ dân này không?

Sự ‘không trở v�’ có luôn đáng lên án không? Có, nếu nó không được phối hợp và sống trong đức vâng l�i. �úng là có một số lượng đáng kể các linh mục hay các nhà truy�n giáo Pháp đã sống ở các nước khác cho đến khi kiệt lực, thậm chí cho đến chết.

�âu là hệ quả của hiện tượng này trên các quan hệ giữa các giám mục nước gốc và các giám mục đón nhận?

Như giám mục Bessi Dogbo đã nhấn mạnh, các quan hệ giữa các giám mục là quan tr�ng. Chúng ta sống tinh thần đồng đội trong Giáo hội công giáo. Tính từ “công giáo� có nghĩa là “phổ quát�. �ó là một ơn phi thư�ng. Giữa các giám mục, có thể có những bất đồng hay hiểu lầm v� tình trạng của linh mục này, linh mục kia. Theo kinh nghiệm, h� gần như không chống lại các cuộc gặp gỡ cá nhân hay đối thoại. Trong m�i trư�ng hợp, một giám mục phải lắng nghe giám mục của giáo phận gốc của linh mục nếu linh mục này t� ra đáng chỉ trích.

Nhi�u anh em đồng bạn của tôi tận dụng th�i gian nghỉ hè để đi thăm giáo phận gốc của các linh mục được đón nhận. Tôi đã tiếp các giám mục của các linh mục “hồng ân đức tin� khi h� có dịp đi Âu châu. Giáo phận Évreux đã có mối bang giao thân tình với giáo phận Boma (Cộng hòa Công-gô)  : Trong vài tuần nữa, một linh mục giáo phận Évreux sẽ đi giáo phận Boma theo sứ mạng linh mục “hồng ân đức tin�. �ây là một tấm gương hỗ tương và bác ái trong hàng giáo sĩ.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn