Nói chuyện tầm phào khi Mỹ và Rôma đang cháy!

Triết gia chuyên v� chính trị nổi tiếng Leo Strauss từng nói các nhà lý luận và thực hành chính trị ngày nay tệ hơn th�i hoàng đế La Mã Neron. Bởi vì ngược với ngạn ngữ xưa, h� không biết h� chỉ đang nói chuyện tầm phào cũng không biết La Mã đang cháy.

Cách đây vài tuần, các giám mục Mỹ có buổi h�p thư�ng niên vào tháng sáu ở Fort Lauderdale, và nếu tin vào các bảng báo cáo thì h� cùng nhau b� thì gi� ra để thảo luận v� các chuyện chính trị th�i nay, các thay đổi phải mang lại để hướng dẫn cử tri cho cuộc bầu cử vào giữa nhiệm kỳ.

Ở Rôma, tuần vừa qua, linh mục Dòng Tên Antonio Spadaro, chủ biên t� báo Văn minh Công giáo, t� báo bán-chính thức của Vatican và linh mục Marcelo Figueroa, ngư�i được �ức Phanxicô đ� cử làm phó chủ biên t� L’Osservatore Romano ấn bản Argentina, đã đăng một bài dài công kích một hiện tượng tôn giáo ở Mỹ: “Tin Mừng Thịnh vượng: nguy hiểm và khác biệt�.

Không như các bài trước của hai ngư�i, chẳng hạn như bài nói rằng sự hợp tác giữa phái Phúc âm bảo thủ và ngư�i Công giáo là kiểu “đại kết của hận thù�, bài mới này ít gây được sự chú ý. �i�u này không có gì đáng ngạc nhiên.

Dù dù những l�i tầm phào v� Tin Mừng Thịnh vượng vốn có mối liên hệ với Tổng thống Trump – ngư�i gần như là đích ngắm của bài tiểu luận – thì không mấy ngư�i am hiểu v� tôn giáo ở Mỹ xem phái này là một bộ phận của các nhóm tín ngưỡng đặc biệt quan tr�ng. Thật ra, giữa đa số các ngư�i có tôn giáo, vừa cả ở bên hữu lẫn bên tả, đ�u xem đây là một tà phái kitô kỳ quặc.

Trong khi đó, một đe d�a quốc tế đối với Giáo hội xuất hiện, cùng một lúc ở nhi�u nước: khủng hoảng lòng tin trong ban lãnh đạo công giáo và trong chính Giáo hội, một vấn đ� có thể làm cho các mối bận tâm khác, những thứ xét cho cùng chỉ là ngoại vi của cuộc sống và của sứ mạng Giáo hội, trở thành phù phiếm.

Ở Mỹ nhi�u ngư�i sốc v� các tin tức của hồng y Theodore McCarrick, một trong các giám mục công giáo Mỹ nổi tiếng nhất trong hai thập niên vừa qua, khuôn mặt trước công chúng của Giáo hội sau cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục năm 2002, mà bây gi� chính ngài lại là ngư�i đi lạm dụng.

Mới đầu có tin đồn v� quan hệ của ngài với các ngư�i đàn ông đã trưởng thành, hai trong số này đã nhận ti�n bồi thư�ng của các giáo phận Metuchen và Newark, nơi hồng y McCarrick từng là giám mục và tổng giám mục. Các câu chuyện này xác nhận cho đi�u đã được đồn đại rõ ràng trong nhi�u năm qua, rằng “bác Ted� có thói quen ép chủng sinh và những ngư�i khác vào chuyện tình dục.

Nhưng bây gi� có một ngư�i đàn ông kể câu chuyện hồng y McCarrick đã bắt đầu lạm dụng khi ông mới 11 tuổi. Chắc chắn có nhi�u vụ khác nữa sẽ bùng ra với tất cả những gì chúng ta đã biết.

�i�u này đã dẫn đến thêm các vụ tiết lộ khác bởi những ngư�i đã bị các linh mục, giám mục lạm dụng, một vài vụ gây sốc, và đi�u đau lòng là gần như không một ai có thế giá lên tiếng phản ứng, đặc biệt khi có các vụ dính đến các giám mục. Nếu chúng ta có thể hiểu được các chi tiết, đôi khi hoàn toàn báng bổ và theo nghĩa đen đúng là ma quỷ thì chúng ta có thể thấy bản chất của vấn đ� ở đây, ở đây, ở đây và đặc biệt ở đây.

Không có gì ngạc nhiên khi có làn sóng phẫn nộ xảy ra tại Mỹ hiện nay, ngay cả trong hàng ngũ ngư�i công giáo. Theo rất nhi�u ngư�i mà tôi liên lạc thư�ng xuyên, những ngư�i biết rõ câu chuyện, thì chúng ta chỉ mới ở giai đoạn đầu của một làn sóng khác của vấn đ� tự kiểm trong Giáo hội, lần này không phải là các linh mục, nhưng ở mức độ các giám mục, những ngư�i đáng phải làm một cái gì đó cho các giám mục khác và những ngư�i ở chức vụ có quy�n uy.

Chúng ta thấy các xử lý sai lầm trong các việc tương tự xảy ra ở Chi-lê, đã ảnh hưởng đến chuyến đi của �ức Giáo hoàng đến đất nước này năm nay. Hai hồng y Chi-lê, một trong hai ở trong thành phần Hội đồng hồng y cố vấn C9 của giáo hoàng, được giáo hoàng ch�n lựa kỹ càng, lại có liên hệ trong các vụ bao che và có thể đã cung cấp cho �ức Phanxicô các thông tin sai lạc. Mới hôm qua, chính quy�n Chi-lê vừa loan báo h� đi�u tra 158 thành viên Giáo hội bị nghi là những ngư�i tấn công tình dục hoặc che giấu các lạm dụng.

Một trong các cố vấn hàng đầu của �ức Giáo hoàng, hồng y Oscar Rodriquez Maradiaga, ngư�i Honduras bị buộc tội tham nhũng tài chánh. Nhưng có thể còn nghiêm tr�ng hơn nữa, là cấp dưới của ngài, giám mục Juan José Pineda Fasquelle, ngư�i đi�u hành giáo phận trong th�i gian vắng mặt lâu dài của hồng y Maradiaga, đã phải từ chức sau các tiết lộ liên tục v� các lạm dụng tình dục của giám mục trên các chủng sinh, tương tự như trư�ng hợp của hồng y McCarrick.

Nhưng trư�ng hợp của hồng y McCarrick là bất bình thư�ng ở chỗ chúng ta có một hồng y đang tại chức, bây gi� bị xét xử bởi những ngư�i có thẩm quy�n vì các hành vi phạm tội trong nhi�u năm mà vẫn ở chức vị hồng y. �ức Phanxicô phải làm một cái gì v� vấn đ� này – và với những ngư�i đã che đậy cho hồng y McCarrick.

Dù có các phủ nhận, nhưng nhi�u giám mục Mỹ đã nhận các than phi�n v� hồng y McCarrick và h� không phản ứng gì v� việc này. Chính Rôma cũng được thông báo v� các vụ trả ti�n cho các vụ lạm dụng trước đây (chúng tôi biết có một phái đoàn giáo dân đến Rôma để cố gắng ngăn chặn việc bổ nhiệm McCarrick ở Washington, chính xác vì khuynh hướng tình dục của hồng y mà ai cũng biết).

Ngay cả báo Washington Post, trước đây báo không quan tâm đến các tin đồn v� hồng y McCarrick nhưng nay t� báo nhận xét: “Nhi�u nhà quan sát của Giáo hội nghĩ rằng đây là th�i khắc sinh tử đối với �ức Phanxicô, vì tầm vóc của hồng y McCarrick và với thực tế của các vụ khủng hoảng lạm dụng tình dục trong hàng giáo sĩ công giáo đã nổ ra ở Chi-lê và Honduras�.

Ngư�i bạn Phil Lawler đồng nghiệp của chúng tôi đã viết một bài xã luận trên trang mạng Internet First Things. Theo ông, đi�u quan tr�ng là phải tìm hiểu làm thế nào mà hồng y McCarrick đã lạm dụng trẻ con và ngư�i lớn trong một th�i gian lau dài, đây là vấn đ� quan tr�ng để bảo vệ các nạn nhân trong tương lai, nhưng: “�t quan tr�ng vấn đ� làm thế nào mà hồng y McCarrick lại tiếp tục lên cao trong hàng ngũ giáo sĩ dù có tin đồn v� các chuyện đồng tính đã loan truy�n chung quanh ngài. Tại sao McCarrick lại có thể được phong làm Tổng Giám mục Washington và nhận mũ đ� hồng y? Tại sao hồng y lại được quy�n giới thiệu những ngư�i mình che chở làm các chức vụ ngoại giao đặc biệt ở Vatican, tại sao hồng y có ảnh hưởng trên việc lựa ch�n các giám mục và thậm chí cả việc bầu giáo hoàng, khi mà các tấn trò của hồng y đã trở thành vấn đ� ai cũng biết?Tìm hiểu nguyên do làm thế nào các vụ này lại có thể xảy ra được đòi h�i một sự xét mình đau đớn, ở đây và ở cả Rôma. Và còn một giải pháp khác là cứ tiếp tục sống như bình thư�ng. Nhưng cái bình thư�ng đó nặng mùi sụp đổ lắm rồi.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Hồng y McCarrick không còn là Hồng y nữa!