Stephen Hawking và Chúa, một câu chuyện đầy sóng gió

Tham v�ng của Stephen Hawking là muốn “hiểu hoàn toàn v� vũ trụ�

Nhà thiên văn h�c Stephen Hawking của Anh đã qua đ�i vào ngày 14 tháng 3 năm 2018, th� 76 tuổi, ở Cambridge, mi�n nam nước Anh. Nhà nghiên cứu tài ba này đã nhi�u lần công khai đặt vấn đ� v� sự hiện hữu của Thiên Chúa.

Thiên tài khoa h�c và khuyết tật v� cơ thể của ông đã làm cho ông trở thành một nhân vật nổi tiếng thế giới. Ông lặp lại rằng mục đích của đ�i ông là “hiểu biết toàn diện v� Vũ trụ […] tại sao ông lại như vậy và tại sao ông lại tồn tại�.

Nghiên cứu này đã làm cho ông có các quan điểm khác nhau v� nguồn gốc của thế giới và sự tồn tại có hay không của một lực cao hơn, mà từ đó có thể được bắt nguồn. Trong quyển sách của ông, Một câu chuyện ngắn của th�i gian xuất bản năm 1988, ông gợi ý rằng sự tồn tại của một Thiên Chúa tạo dựng theo ông không phải là không tương thích với tư duy khoa h�c.

Hy v�ng trong một “Lý thuyết của Toàn bộ�

Nhưng năm 2010, trong cuốn sách Dự định lớn (The Great Desire), ông đã phản đối ý tưởng này, ông loại trừ bất kỳ sự can thiệp thần thánh nào trong quá trình tạo ra vũ trụ. Theo nhà vật lý thiên văn, các quy luật vật lý, đặc biệt là lực hấp dẫn, đủ để trả l�i câu h�i v� sự xuất hiện của nó. “Bởi vì nh� tr�ng lực, vũ trụ có thể tự chính nó được tạo ra từ không có gì�. Kết quả là, “không cần phải cầu viện đến Chúa để kích hoạt vũ trụ,�, nhà bác h�c kết luận. Từ năm 22 tuổi, ông đã bị  một căn bệnh thoái hóa làm tê liệt toàn thân.

Những yếu tố nào dẫn tới sự thay đổi ý kiến này? Stephen Hawking đã bị tác động đáng kể bởi sự khám phá hành tinh ngoại lai đầu tiên năm 1992. Ông đã nhìn thấy khả năng tồn tại của vô số các vũ tru, bằng chứng rằng “trái đất không được hình thành trong mục đích nhằm th�a mãn chúng ta, những sinh vật loài ngư�i�. Ông cũng tin vào sự xuất hiện sắp xảy ra của một “lý thuyết của Toàn bộ�  hay “lý thuyết M�, có thể giải thích tất cả các hiện tượng có thể quan sát được trong vũ trụ. Sự hòa hợp này của cơ h�c lượng tử và sự hấp dẫn phổ quát sẽ cho phép con ngư�i dứt khoát vượt qua kh�i Thiên Chúa để hiểu thiên nhiên.

Thiên Chúa hoặc hư không

Tuy nhiên tầm nhìn v� các sự việc như thế này không được sự nhất trí trong cộng đồng khoa h�c. Nhà vật lý h�c ngư�i Pháp Etienne Klein trả l�i cho báo Le Figaro: “Hawking nói v� lý thuyết M […] như thể nó đã được xác nhận, trong khi nó chỉ là một dò tìm trong số các dò tìm khác�, ông Klein là nhà nghiên cứu tại Văn phòng Pháp v� Năng lượng Nguyên tử và Năng lượng thay thế (CEA) phát biểu như trên sau khi quyển Dự án lớn xuất bản.

Một quan điểm cũng được nhà vật lý Mỹ Lee Smolin bảo vệ trong quyển sách của ông Không có gì tiến hành nữa trong vật lý! Sự thất bại của lý thuyết dây (2007). Thật là buồn vì trong 30 năm qua không có một khám phá chính nào giúp giải quyết “năm vấn đ� lớn� vẫn còn đặt ra trong lý thuyết vật lý.

Tuy nhiên, vai trò ngư�i sáng tạo mà Stephen Hawking quy cho là do lực hấp dẫn cũng bị tranh cãi. Nhà vật lý Etienne Klein mỉa mai: “Có cần phải hiểu lực hấp dẫn ở trong hư không ban đầu không? Nhưng tại sao không nói Thiên Chúa cũng chính là tr�ng lực?�

Vượt ra ngoài cả khoa h�c

Cuối cùng, một số ngư�i thấy rằng nhà thiên văn h�c Cambridge đôi khi đi quá xa lĩnh vực chuyên môn của mình. Nhất là đối với nhà thiên văn h�c nổi tiếng khác, trong một lần ph�ng vấn năm 2013, nhà thiên văn ngư�i Pháp-Quebec Hubert Reeves khẳng định: “Tôi thấy Stephen Hawking nhầm lẫn lãnh vực khoa h�c với đạo đức, với thẩm quy�n, với các giá trị (…) Khoa h�c có thể cho chúng ta biết nó hoạt động như thế nào trong vũ trụ, nhưng nó không thể cho chúng ta ý nghĩa của những sự kiện này. Khoa h�c không thể tuyệt đối cho chúng ta biết có Chúa hay không�.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch 

Phanxicovn

Nhà thiên văn h�c Stephen Hawking đã gặp bốn giáo hoàng, �ức Phaolô VI, �ức Gioan-Phaolô II, �ức Bênêđictô XVI và �ức Phanxicô