Năm hết, Tết đến, ai cÅ©ng lo “đổi má»›i†bá» ngoà i – từ đơn giản tá»›i phức tạp, vì váºy cÅ©ng cần lắm đối vá»›i má»i ngưá»i vá» việc “canh tân†đá»i sống tâm linh trong năm má»›i. Hãy táºp thói quen canh tân Ä‘á»i sống tâm linh, và hãy dạy trẻ em đổi má»›i tâm hồn ngay từ tuổi nhá».
Má»™t năm má»›i bắt đầu, má»™t khởi sá»± má»›i cÅ©ng bắt đầu. Do đó, đừng chỉ đặt ra các quyết định bình thưá»ng như giảm cân, bá» hút thuốc, bá»›t say xỉn, bá»›t lải nhải, bá»›t độc Ä‘oán, bá»›t chuyên quyá»n, bá»›t Ãch ká»·, cố gắng ngoan ngoãn, cố gắng há»c táºp,… CÅ©ng đừng đặt ra các mục Ä‘Ãch quá lá»›n hoặc xa vá»i, mà hãy đặt ra các mục Ä‘Ãch đơn giản và thiết yếu, nhất là cố gắng cải thiện mối quan hệ vá»›i Thiên Chúa. Äây là và i cách khả thi:
1. Canh Tân
Cầu nguyện luôn cần thiết, vì Chúa Giêsu dạy: “Hãy canh thức và cầu nguyện, để khá»i lâm và o cÆ¡n cám dá»—. Vì tinh thần thì hăng say, nhưng thể xác lại yếu hèn†(Mt 26:41). Có thể đó là việc đơn giản, cÅ©ng có thể phức tạp, nhưng không dá»… thá»±c hiện trong má»™t sá»›m má»™t chiá»u. Hãy cố gắng siêng năng hÆ¡n trong việc cầu nguyện hằng ngà y. Nhiá»u ngưá»i có quyết định nà y nhưng lại mau thất bại, vì há» muốn nhảy vá»t ngay từ bước đầu tiên. Nếu bạn đã từng không thưá»ng xuyên cầu nguyện, bây giá» muốn cầu nguyện nhiá»u ngay thì rất khó. Hãy bắt đầu táºp bằng cách cầu nguyện má»—i buổi sáng khi vừa thức dáºy, dù là bạn cầu nguyện khi bạn Ä‘ang đánh răng. Hãy bắt đầu dà nh cho Chúa má»—i sáng 5 phút. Rồi dần dần bạn cố gắng thêm 2, 3 hoặc 5 phút nữa. Bạn sẽ mau cảm thấy thÃch thú tâm sá»± vá»›i Chúa trước khi là m bất cứ Ä‘iá»u gì. Äừng lo phải nói gì vá»›i Ngà i, cứ hướng tâm hồn lên vá»›i Ngà i, bạn cứ nói chuyện vá»›i Ngà i bất cứ Ä‘iá»u gì, hoặc có thể chỉ im lặng chiêm ngưỡng Ngà i. Bạn sẽ thấy kết quả kỳ diệu.
2. Kinh Thánh
Táºp cho quen Ä‘á»c Lá»i Chúa cÅ©ng là má»™t quyết định quan trá»ng trong năm má»›i đối vá»›i má»—i Kitô hữu. Có nhiá»u kế hoạch cho việc Ä‘á»c Kinh thánh để có thể Ä‘á»c trá»n bá»™ Kinh thánh trong má»™t năm. Hãy quyết định Ä‘á»c Kinh thánh má»—i buổi tối trước khi Ä‘i ngá»§. Có thể bạn không Ä‘á»c hết bá»™ Kinh thánh, nhưng có thể dùng cả năm để táºp trung và o các chá»§ đỠđặc biệt hoặc các vấn đỠliên quan Ä‘á»i sống mà bạn muốn Thiên Chúa giúp bạn cải thiện. Hãy láºp má»™t “kế hoạch†vá» Kinh thánh, và quyết tâm thá»±c hiện trong năm má»›i.
3. Bác Ãi
Qua Kinh thánh, Thiên Chúa má»i gá»i chúng ta là m việc thiện. Có nhiá»u cách giúp đỡ ngưá»i khác, nhất là thá»±c hà nh đức ái: “Ngưá»i nghèo thì bên cạnh anh em lúc nà o cÅ©ng có†(Ga 12:8). Chi tiêu là việc cần thiết, nhưng đừng lãng phÃ. Tiết kiệm có lợi cho bản thân và gia đình, đồng thá»i cÅ©ng để có thể giúp ngưá»i khác má»™t cách thá»±c tế. Hãy coi việc giúp đỡ ngưá»i khác là má»™t phần trong hoạt động cá»§a cuá»™c Ä‘á»i bạn trên cuá»™c lữ hà nh trần gian. Äa số các giáo xứ Ä‘á»u có các hoạt động “ngoại khóaâ€, hoặc bạn có thể tham gia các hoạt động từ thiện cá»§a giáo xứ, cá»§a há»™i Ä‘oà n, cá»§a trưá»ng há»c, cá»§a xã há»™i,… Có rất nhiá»u ngưá»i cần sá»± giúp đỡ cá»§a bạn, việc giúp đỡ ngưá»i khác là cách tốt để sống đức tin, sống yêu thương, là m gương sáng, và chứng tá» mình là ngưá»i có niá»m tin và o Thiên Chúa.
4. Sinh Hoạt
Äa số các giáo xứ Ä‘á»u có các há»™i Ä‘oà n hoặc nhóm sinh hoạt việc đạo đức (Dòng Ba Äa-minh, Cá»™ng Ä‘oà n Lòng Chúa Thương Xót, Há»™i Con Äức Mẹ, Gia đình Phạt tạ Thánh Tâm, Há»™i cầu nguyện, Há»™i các Bà mẹ Công giáo, Ca Ä‘oà n, Lá»… sinh, Thiếu nhi Thánh Thể, Giáo lý viên, lá»›p Giáo lý, lá»›p Kinh thánh,…). Hãy tham gia các sinh hoạt chung trong giáo xứ dà nh cho lứa tuổi cá»§a mình. Nhiá»u nhóm sinh hoạt gặp nhau hằng tuần hoặc hằng tháng, các cuá»™c há»p mặt nà y là cách tốt để tạo sá»± thân thiện vá»›i nhau, tạo sá»± há»— trợ lẫn nhau trong sinh hoạt hằng ngà y và sinh hoạt tâm linh.
5. Phục Vụ
Má»™t trong các vấn đỠkhó khăn đối vá»›i các Kitô hữu là chuyện phục vụ, đó là quá trình rất cần thiết: “Ai muốn là m lá»›n giữa anh em, thì phải là m ngưá»i phục vụ anh em. Và ai muốn là m đầu anh em thì phải là m đầy tá»› anh em. CÅ©ng như Con Ngưá»i đến không phải để được ngưá»i ta phục vụ, nhưng là để phục vụ và hiến dâng mạng sống là m giá chuá»™c muôn ngưá»i†(Mt 20:28). Ai cÅ©ng được ngưá»i khác phục vụ, bằng cách nà y hoặc cách khác, trá»±c tiếp hoặc gián tiếp, vì thế chúng ta cÅ©ng phải biết phục vụ ngưá»i khác. Tuy nhiên, Chúa Giêsu dạy là phải phục vụ, nhưng phục vụ trong khiêm nhưá»ng: “Khi đã là m tất cả những gì theo lệnh phải là m, thì hãy nói: chúng tôi là những đầy tá»› vô dụng, chúng tôi đã chỉ là m việc bổn pháºn đấy thôi†(Lc 17:10).
6. Sách Thiêng Liêng
Hãy dùng cách nà o đó có lợi cho bạn, có thể là việc Ä‘á»c sách thiêng liêng như Ä‘á»c các sách đạo đức hoặc hạnh các thánh, miá»…n sao cách đó giúp bạn phát triển trên đưá»ng nhân đức. Các dòng tu thưá»ng có giá» Ä‘á»c sách thiêng liêng, giáo dân Ãt ngưá»i có thói quen tốt là nh nà y. Tốt nhất vẫn là đá»c Kinh thánh. Äá»c Kinh thánh là giao tiếp vá»›i Thiên Chúa, là phần thiết yếu cá»§a má»i ngưá»i trong Ä‘á»i sống Kitô hữu, vì Kinh thánh là Lá»i Chúa, mà Lá»i Chúa thì chÃnh xác đến độ “má»™t chấm, má»™t phẩy cÅ©ng không sai†(x. Mt 5:18). Äá»c sách là thá»i gian tÄ©nh lặng, giúp tâm hồn lắng Ä‘á»ng, có thể thấy rõ mình hÆ¡n.
7. Sống Äức Tin
Bạn đã loan truyá»n Phúc âm bao nhiêu lần cho bạn bè hoặc gia đình? Truyá»n giáo không phải Ä‘i xa tá»›i nÆ¡i nà y, nÆ¡i ná», mà có thể là truyá»n giáo ngay trong gia đình, cho bạn bè, cho láng giá»ng, tháºm chà là tái truyá»n giáo cho chÃnh mình bằng cách sống thể hiện đức tin. Nếu có Ä‘iá»u kiện thì là m như Thánh Phanxicô Xaviê, không thì hãy bắt chước “bông hoa nhá»â€ Têrêsa Hà i Äồng Giêsu. Sống đức tin là gieo hạt yêu thương, là m nảy mầm bác ái, bảo vệ công lý, tôn trá»ng nhân vị, nhân phẩm và nhân quyá»n. Cứ hiểu nhân quyá»n má»™t cách đơn giản là “quyá»n sống cá»§a con ngưá»i†để cảm thấy không “nặng ná»â€. Cứ hà nh động, đừng lo đến kết quả, như Thánh Phaolô nói: “Tôi trồng, anh Apôlô tưới, nhưng Thiên Chúa má»›i là m cho lá»›n lên. Vì thế, kẻ trồng hay ngưá»i tưới chẳng là gì cả, nhưng Thiên Chúa, Äấng là m cho lá»›n lên, má»›i đáng kể†(1 Cr 3:6-7).
8. Cảm Thông
Trong hà ng tá»· chiếc lá chẳng có hai chiếc lá giống nhau. Con ngưá»i cÅ©ng váºy. Má»—i ngưá»i là má»™t cá thể vá»›i trình độ và hoà n cảnh sống khác nhau, như tục ngữ nói: “Cha mẹ sinh con, Trá»i sinh tÃnhâ€. Vì thế ngưá»i nà y cần chịu đựng ngưá»i kia, cảm thông lẫn nhau, hiểu và tha thứ cho nhau. Äó là Luáºt Yêu Thương cá»§a Chúa: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em†(Ga 13:34; Ga 15:12). Còn Thánh Phaolô khuyên: “Anh em đừng mắc nợ gì ai ngoà i món nợ tương thân tương ái; vì ai yêu ngưá»i thì đã chu toà n Lá» Luáºt†(Rm 13:8). Cuá»™c sống nhiêu khê, nhiá»u vấn đỠphức tạp, khó tránh khá»i xung đột. Ngay cả cha mẹ và con cái cÅ©ng vẫn xung khắc, ngay cả vợ chồng cÅ©ng vẫn bất đồng ý kiến, ngay cả trong các dòng tu cÅ©ng vẫn xảy ra tranh chấp. Vấn đỠlà khiêm nhưá»ng, hiểu biết và cảm thông.
9. Hỗ Trợ
Nghe chừng đơn giản nhưng lại cần nhiá»u can đảm má»›i có thể giúp ngưá»i khác sống đạo đức hÆ¡n – nói chung, và siêng năng tham dá»± các giá» phụng vụ tại nhà thỠ– nói riêng. Giúp ngưá»i trong gia đình hoặc bạn bè cùng tôn giáo đã là khó, huống chi vá»›i ngưá»i khô khan đạo hạnh. Tháºm chà có những ngưá»i sẽ cho là bạn “lên mặt đạo đức†hoặc “lên lá»›p†há». Khó lắm, thế nên phải tế nhị và khéo léo lắm. Tuy nhiên, việc giúp ngưá»i khác sống đạo đức hÆ¡n là nhiệm vụ truyá»n giáo chung: “Anh em hãy Ä‘i khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho má»i loà i thá» tạo†(Mc 16:15).
Xin chúc má»i ngưá»i năm má»›i hạnh phúc và thánh thiện. Việt ngữ khó diá»…n tả “hết ý†như Anh ngữ: HAPPY NEW YOU và HOLY NEW YOU. Thiết nghÄ© đó là má»™t cách nói và là lá»i chúc đầy ý nghÄ©a đối vá»›i bất kỳ ai.
TRẦM THIÊN THU

