Tự ngã, Chúa, và Sứ vụ

Nhà thần h�c nổi tiếng Hans Urs von Balthasar từng nói rằng chúng ta có thể sống với hai bản ngã – tự ngã và thần ngã.

Chúng ta sống với tự ngã khi chúng ta lấy nguồn sinh khí căn bản từ bản ngã của mình với những thăng trầm mà bản ngã chúng ta trải qua trong cuộc sống, cảm thấy ổn khi m�i việc tốt đẹp, chán nản khi ngược lại. Khi sống với tự ngã, chúng ta dễ dàng bị và thư�ng thư�ng bị thoái chí, cáu giận và chán chư�ng.

Chúng ta sống với Thần Ngã khi chúng ta lấy nguồn sinh khí căn bản từ đi�u gì đó vượt cao trên bản thân chúng ta, từ Chúa. Khi chúng ta làm được, thì những thăng trầm trong cuộc sống hàng ngày không gây ảnh hưởng quá sâu đậm tới chúng ta, chúng ta ít bị ngã lòng, cáu giận và chán nản hơn vì chúng ta lấy ý nghĩa và sinh khí từ một đi�u gì vượt cao hơn những biến thiên trong bản ngã chính mình.

Không nơi nào đi�u này lại đúng hơn trong sứ  vụ, nơi mà chúng ta luôn luôn hoặc là quá tự mãn khi m�i việc diễn tiến tốt đẹp hoặc quá thoái chí và giận dữ khi m�i việc không như ý. Có một câu chuyện trong truy�n thuyết thần bí của đạo Hồi minh h�a đi�u này một cách xuất sắc. Câu chuyện có nhi�u dị bản nhưng tất cả đ�u có chung một thông điệp, và đây là phiên bản tôi thấy quen thuộc nhất:

Ngày xửa ngày xưa có một chàng trai trẻ, lòng thành tâm và đầy lý tưởng, chàng trai cảm thấy có tiếng g�i thôi thúc mình rao giảng cho thế giới nghe v� thách thức và sự an ủi của Chúa. Vì vậy chàng đi vào rừng sâu và theo h�c các Trưởng lão. Những ngư�i này rèn luyện chàng, và khi cảm thấy chàng đã sẵn sàng, h� đặt tay lên ngư�i chàng, chúc lành cho chàng, rồi phái chàng ra đi để rao giảng v� thách thức và sự an ủi của Chúa.

Và chàng trai làm như thế này: Mỗi ngày, chàng thư�ng đến một khu phố vào lúc giữa trưa, khi quảng trư�ng khu chợ đông đúc nhất, và rồi kêu to: “Có ai muốn nghe v� thách thức và an ủi của Chúa không?� Luôn luôn có một ngư�i nào đó, một ngư�i già, bước tới và nói: “Có, chúng tôi sẽ nghe anh nói v� đi�u này.� Và vị cao niên đó dẫn chàng trai v� nhà, sau bữa cơm tối, một số ngư�i h�p lại. Nhưng không có nhi�u ngư�i đến cho lắm, một số ngư�i tới muộn, một số v� sớm, và chàng trai cảm thấy h� lắng nghe chàng nói chỉ vì lịch sự, mà không thật sự quan tâm. Vì thế, sau những buổi như vậy, chàng trai trẻ thư�ng quay v� nơi trú ngụ của mình với tâm trạng trống rỗng, thoái chí, nghĩ rằng đây chắc chắn không phải là những ngư�i mà vì h� chàng được m�i g�i để làm sứ vụ.

Sự việc cứ vậy trôi đi, trong một th�i gian dài, một th�i gian ngắn, hay dài ngắn gì đó: hàng ngày, chu trình này cứ tiếp diễn: Chàng đi vào một khu phố, kêu to lên h�i có ai muốn nghe v� thách thức và an ủi của Chúa hay không, rồi luôn luôn có một vị cao niên bước tới và dẫn chàng v� nhà; hàng đêm có một nhóm nh� tụ tập, một số ngư�i đến muộn và một số v� sớm, loch sự lắng nghe, đặt ra những câu h�i lịch sự, và rồi chàng lại quay v� với tâm trạng trống rỗng và thoái chí.

Cho tới một ngày n�, chàng đến một khu phố như m�i khi vẫn đến, kêu to lên như m�i khi vẫn kêu, và một ngư�i cao niên bước tới như m�i bận. Nhưng lần này sự việc khác hẳn: thay vì dẫn chàng v� nhà mình, bậc cao niên đó dẫn chàng tới quảng trư�ng thành phố, ở đó đã có đặt một bục nói chuyện và rất nhi�u ghế ngồi. Tối hôm đó, quảng trư�ng chật kín ngư�i, không ai đến muộn cũng không ai v� sớm, h� ngồi chăm chú lắng nghe và đặt ra những câu h�i sâu sắc tới tận đêm khuya.

Trở v� nơi trú ngụ đêm đó, chàng cảm thấy tràn tr� sinh khí và suốt cả ngày hôm sau, chàng phấn khởi làm việc để chuẩn bị những gì sẽ nói vào buổi tối. Và khi tới quảng trư�ng thành phố tối hôm đó, quang cảnh cũng y như đêm trước, một đám đông lớn đã tụ tập. Nhưng, khi chàng chuẩn bị bước lên bục để nói, thì vị cao niên n� giật tay áo chàng và nói: “Tối nay một ngư�i khác sẽ nói, không phải anh�. Và rồi cũng giống như đêm hôm trước, không có ai tới muộn cũng không ai v� sớm, tất cả m�i ngư�i đ�u chăm chú lắng nghe và đặt cho diễn giả những câu h�i sâu sắc tới tận đêm khuya.

Nhưng chàng trai trẻ cảm thấy trống rỗng và không thể để tâm lắng nghe. Khi buổi nói chuyện kết thúc, chàng quay v� nơi trú ngụ, lòng bắt đầu rấm rứt thấy vỡ mộng. Sáng hôm sau, chàng xếp khăn gói với chút đồ đạc ít �i của mình, và vừa khi chàng bắt đầu r�i thành phố, ngay ven thành, vị cao niên n� gặp chàng và h�i: “Tại sao anh lại r�i b� chúng tôi?� Chàng trai trẻ trả l�i: “Có vẻ như các bác không cần tôi rao giảng cho các bác nữa, các bác đã có ngư�i khác rồi.�

Vị cao niên nắm tay áo chàng và ôn tồn nói: “�ể tôi cho anh một l�i khuyên: Cái ngư�i đầy tự mãn đêm hôm trước và cái ngư�i quá thất v�ng đêm hôm qua, cả hai ngư�i ấy đ�u không phải là anh. Hãy ở lại với chúng tôi và hãy để chúng tôi dạy cho anh biết mình là ai.�

Những l�i lẽ thông thái, hết sức thông thái, mang ý nghĩa sâu sắc hơn nhi�u so với mức ta tưởng ban đầu.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn