“�úng, ngài bướng bỉnh�: các giai thoại của �ức ông Vigano, bộ trưởng bộ Truy�n thông

�ức ông Dario Edoardo Vigano, ngư�i �, bộ trưởng bộ Truy�n thông, cũng tựa như ông Jacques Séguéla, nhà truy�n thông ngư�i Pháp. �ức ông Dario Vigano, 55 tuổi, quản lý truy�n thông của �ức Phanxicô. �ức ông cho chúng tôi biết một vài câu chuyện lý thú của ngài.

Với một “ông chủ� có thể thay đổi bài diễn văn của mình gi� chót, thay đổi lịch làm việc như thay áo chùng, đi thăm ngư�i vô gia cư không ai biết, thì �ức ông Dario Edoardo Vigano không thiếu việc làm. Cha lo việc truy�n thông cho �ức Giáo hoàng, từ truy�n thanh, truy�n hình, báo hàng ngày cho đến các trang mạng xã hội… của Vatican. Chính cha là ngư�i đưa �ức Phanxicô đến với mạng xã hội Instagram. Năm 2015, cha vào làm việc ở bộ Truy�n thông. Cha đến Paris để giới thiệu quyển sách của mình “Chào anh chị em! Truy�n thông của Giáo hoàng Phanxicô: một cách mạng�, Nxb. Bayard. Quyển sách giải mã “phương cách� cách mạng của �ức Phanxicô. Chúng tôi có buổi ph�ng vấn với �ức ông.

Với một giáo hoàng nhi�u bất ng�, quản lý cách truy�n thông của ngài có khó không? 

�ức ông Dario Edoardo Vigano. �ức Phanxicô bất ng� vì ngài không để mình bị giam trong hình thức, trong các nghi thức nghi lễ khác nhau. Chúng tôi biết, ngài giao tiếp mạnh hơn qua sự hiện diện, qua gần gũi, qua vòng ôm của ngài với giáo dân… Trong các lần ngài xuất hiện ở Quảng trư�ng Thánh Phêrô, ngư�i quay phim của đài truy�n hình Vatican phải chú ý nhi�u đến các cử chỉ của ngài, có thể bất ng�, nhưng trên thực tế, đối với chúng tôi đi�u này không còn bất ng� vì chúng tôi đã quen với ngài như vậy!

Nhà xã hội h�c ngư�i Pháp Dominique Wolton, vừa xuất bản quyển sách nói chuyện trao đổi với ngài, ông khuyên ngài nên làm cho l�i của mình trở nên hiếm. �ức Phanxicô có nói nhi�u quá không?

L�i phê bình cho rằng ngài xuất hiện nhi�u, ngài nói hơi nhi�u là l�i phê bình tốt, nhưng nếu ngài nghe theo l�i khuyên này là để làm cho quyển sách của ông Wolton thành công! �ức Phanxicô không phải chỉ nói cho các ngư�i trí thức. Ngài có thể nói được với cả những ngư�i thấp hèn, những ngư�i vô gia cư… 

Khi ngài g�i điện thoại cho ai, thì đó là ý tưởng của ngài hay của bộ?

Không, ngài tự quyết định, do sáng kiến tự phát của ngài. Ngài không có chiến thuật đánh bóng cho hình ảnh của mình. 

�ư�ng lối giao tiếp của ngài có bất trắc không?

Truy�n thông là có bất trắc, phải có một cách tính toán nào đó trong mức độ có thể chấp nhận được. Tháng 2 vừa qua, trong video nói chuyện với đội bóng Super Bowl, khi đội này tranh chức vô địch nước Mỹ, ngài thâu một video. Ngài có hai bài chuẩn bị, một tiếng Anh, một tiếng Tây Ban Nha. Khi đó ngài hơi mệt và không có thì gi� để chuẩn bị bản tiếng Anh. Ngài mạo hiểm nói bằng tiếng Tây Ban Nha, trong bối cảnh có căng thẳng giữa Mêhicô và Mỹ.

Ngài có để cho an ninh của mình bị nguy hiểm khi quyết định ra kh�i xe giáo hoàng để trực tiếp chào giáo dân không?

Xác tín của ngài, là qua cách giao tiếp của mình, ngài loan báo Tin Mừng cho tín hữu bây gi� qua sự dịu dàng ân cần của ngài. Và để làm được như vậy, ngài không ngần ngại để mình bị hiểm nguy. Nhưng ban an ninh của giáo hoàng làm việc rất khéo cùng với các ban thông tin khác trong các buổi tiếp kiến chung ở Rôma hay trong các chuyến tông du. Không có quá nhi�u sợ. 

Cha là ngư�i mê phim ảnh. Cha có cùng xem phim với �ức Giáo hoàng không?

Không, ngài không xem phim, cũng không xem truy�n hình. Khi nhà đạo diễn Martin Scorsese đến Vatican để giới thiệu phim “Im lặng� (Silence), bộ phim nói v� các tu sĩ truy�n giáo Dòng Tên ở Nhật, ông có gặp �ức Giáo hoàng nhưng ngài không đến dự buổi trình chiếu phim. Khi còn là hồng y ở Buenos Aires, ngài có thói quen một tháng xem phim một lần với nhóm truy�n thông của ngài. Theo dự trù, tháng 3 năm 2013, nhóm sẽ xem phim “Chúng ta đã có giáo hoàng, Habemus Papam� của đạo diễn Nanni Moretti, với diễn viên chính là tài tử Michel Piccoli. Nhưng lúc đó ngài phải lên đư�ng đi Rôma dự mật nghị, ngài nói: “Giữ đó, khi nào tôi đi Rôma v� thì mình sẽ xem�. Cuốn phim vẫn còn trong hộp ở Buenos Aires…

�âu là các khuyết điểm của ngài?

Chính ngài, ngài biết mình nói “vâng� một cách dễ dàng. Trong các chuyến tông du của ngài, ngài chào tất cả các ký giả, từng ngư�i một và dĩ nhiên, tất cả đ�u xin ngài dành cho mình một cuộc ph�ng vấn. Và cũng dĩ nhiên, ngài nói “vâng� với tất cả m�i ngư�i. Sau đó thì chính tôi là ngư�i l�c lại!! 

Ngài có vẻ bướng bỉnh, đúng không?

�úng! (Cha dùng bàn tay đập mạnh trên bàn, ý muốn nói ngài rất bướng). Rất khó để làm ngài thay đổi ý kiến, nhưng chúng tôi có thể làm được.

Khi nào ngài đi Pháp?

Ai là ngư�i có thể biết được? Chỉ có ngài quyết định cho chuyến đi này. Tôi xin ngư�i Pháp cầu nguyện nhi�u với �ức Mẹ Lộ �ức để thuyết phục ngài lên đư�ng.

Ngài viết câu tweet như thế nào?

Bây gi� tài khoản Twitter của ngài có hơn 40 triệu ngư�i theo! Nhưng không phải ngài là ngư�i đánh máy các câu tweet. Ngài không có điện thoại di động cũng không có máy bảng. “Ngài tự cho mình là ngư�i Trung Cổ, không quen dùng các kỹ thuật mới�, �ức ông Vigano vừa cư�i vừa nói. Ngài cùng hợp tác với văn phòng phủ Quốc vụ khanh, “phân bộ� này đi�u hành các tài khoản Twitter Pontifex trong 9 ngôn ngữ, trong đó có tiếng Pháp. Các câu “tweet líu lo� được chuẩn bị cho tháng sắp tới dựa trên các sự kiện (chẳng hạn tháng 11 có sự kiện Ngày Thế giới Ngư�i nghèo) và trình cho �ức Giáo hoàng. �ức ông cho biết: “�ức Phanxicô đ�c tất cả các câu tweet và ngài chuẩn chi. Cũng có khi chính ngài đ� nghị các câu tweet như trong trư�ng hợp các câu nói v� thượng hội đồng dành cho ngư�i tre�.

Marta An Nguyễn dịch