“TRONG NGÀY SABBAT, AI TRONG CÃC ÔNG CÓ CON LỪA HAY CON BÃ’ RÆ I XUá»NG GIẾNG MÀ KHÔNG KÉO NÓ LÊN SAO?”
BÀI ÄỌC I: Rm 9, 1-5
“Tôi đã ước ao được loại khá»i Äức Kitô vì phần Ãch anh em cá»§a tôi”.
TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Rôma.
Anh em thân mến, tôi xin nói tháºt trong Äức Kitô, tôi không nói dối: lương tâm tôi là m chứng cho tôi trong Thánh Thần, là tôi buồn phiá»n quá đỗi, lòng tôi hằng Ä‘au đớn luôn. ChÃnh tôi đã ao ước được loại khá»i Äức Kitô vì phần Ãch anh em cá»§a tôi, là những thân nhân cá»§a tôi vá» phần xác. Há» Ä‘á»u là ngưá»i Israel, hỠđược quyá»n là m nghÄ©a tá», được vinh quang, giao ước, lá» luầt, việc phượng tá»± và lá»i hứa; các tổ phụ cÅ©ng là cá»§a há», và bởi các đấng ấy mà Äức Kitô sinh ra phần xác, Ngưá»i là Thiên Chúa trên hết má»i sá»±, đáng chúc tụng muôn Ä‘á»i. Amen.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 147, 12-13. 14-15. 19-20
A+B=Hỡi Giêrusalem, hãy ngợi khen Chúa! (c. 12a).
A=Hỡi Giêrusalem, hãy ngợi khen Chúa! Hãy ngợi khen Thiên Chúa cá»§a ngươi, hỡi Sion! vì Ngưá»i giữ chặt các then cá»a ngươi; Ngưá»i chúc phúc cho con cái ngươi trong thà nh ná»™i.
B=Ngưá»i giữ cho má»i bá» cõi ngươi được bình an, Ngưá»i dưỡng nuôi ngươi bằng tinh hoa cá»§a lúa mì. Ngưá»i đã sai lá»i Ngưá»i xuống cõi trần ai, và lá»i Ngưá»i lanh chai chạy rảo.
A=Ngưá»i đã loan truyá»n lá»i Ngưá»i cho Giacóp, những thánh chỉ và huấn lệnh Ngưá»i cho Israel. Ngưá»i đã không là m cho dân tá»™c nà o như thế, Ngưá»i đã không công bố cho há» các huấn lệnh cá»§a Ngưá»i.
ALLELUIA: Tv 118, 36a và 29b
-Lạy Chúa, xin nghiêng lòng con theo lá»i Chúa răn bảo, và xin rá»™ng tay ban luáºt pháp cá»§a Chúa cho con. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Lc 14, 1-6
“Trong ngà y Sabbat, ai trong các ông có con lừa hay con bò rÆ¡i xuống giếng mà không kéo nó lên sao?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, và o má»™t ngà y Sabbat, Chúa Giêsu và o dùng bữa trong nhà má»™t thá»§ lãnh biệt phái, thì những ngưá»i hiện diện ở đó dòm xét Ngưá»i. Bấy giá» có má»™t ngưá»i mắc bệnh thuá»· thÅ©ng ở trước mặt Ngưá»i. Chúa Giêsu lên tiếng há»i các Luáºt sÄ© và biệt phái rằng: “Trong ngà y Sabbat, có được phép chữa bệnh không?” Các ông ấy là m thinh. Bấy giá» Ngưá»i kéo kẻ ấy lại, và chữa là nh, rồi cho vá». Äoạn Ngưá»i bảo các ông rằng: “Trong ngà y Sabbat, ai trong các ông có con lừa hay con bò rÆ¡i xuống giếng mà không láºp tức kéo nó lên sao?” Nhưng các ông không thể trả lá»i câu há»i ấy.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Các Bà i Äá»c hôm nay muốn con ngưá»i hãy biết dùng trà khôn sáng suốt để nháºn ra ai là ngưá»i yêu mình tháºt sá»±.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Rôma, thánh Phaolô sẵn sà ng chấp nháºn má»i gian khổ, ngay cả việc chấp nháºn bị xa lìa Äức Kitô; để ngưá»i Do-thái nháºn ra tình yêu thá»±c sá»± mà Äức Kitô dà nh cho há». Phaolô không thể hiểu tại sao ngưá»i Do-thái khước từ tình yêu cá»§a Thiên Chúa dà nh cho há» qua việc Ngà i ban cho há» Äức Kitô để cứu chuá»™c há».
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu sẵn sà ng hy sinh và chấp nháºn chống đối để chữa là nh má»™t ngưá»i bị bệnh phù thÅ©ng trong ngà y Sabbath, và sá»a sai quan niệm cá»§a há» vá» ngà y Sabbath; nhưng há» không nháºn ra ý hướng và tình yêu cá»§a Ngà i.
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________
BÀI CHIA SẺ (Lc 14, 1-6)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Hôm nay thứ Sáu tuần XXX Thưá»ng niên, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 14 Phúc âm Luca vá»›i phần mở đầu.
Mở đầu Chương 14 là má»™t cuá»™c tranh luáºn vá»›i nhóm Pharisiêu, báo hiệu cho thấy, Chương nà y sẽ rất sôi động.
Bối cảnh cá»§a Bà i Tin mừng là má»™t ngà y Sabbat, và tại bữa tiệc do má»™t thá»§ lÄ©nh Biệt phái má»i Chúa Giêsu.
Bữa tiệc nà y do má»™t thá»§ lãnh Biệt phái tổ chức, dÄ© nhiên sẽ có nhiá»u ngưá»i Biệt Phái cÅ©ng có mặt.
Mở đầu Bà i Tin mừng, Luca nói má»™t câu tháºt ấn tượng “NHá»®NG NGƯỜI HIỆN DIỆN Ở ÄÓ DÃ’M XÉT NGƯỜIâ€.
“DÃ’M XÉT†không có nghÄ©a há» muốn nhìn thấy Chúa Giêsu là ngưá»i thế nà o, vì Ngà i đối vá»›i há» không còn lạ gì nữa, mà đã từng đối mặt.
Mà “dòm xét†ở đây là xem Ngà i sẽ hà nh động thế nà o trước cái bẫy hỠđã gà i sẵn.
Cái bẫy đó theo Luca viết: “BẤY GIỜ CÓ MỘT NGƯỜI MẮC BỆNH THUá»¶ THŨNG Ở TRƯỚC MẶT NGƯỜIâ€.
Ngưá»i Biệt Phái xem Chúa Giêsu có chữa cho ngưá»i bệnh nà y không vì hôm nay là ngà y Sabbat.
Ngưá»i Biệt Phái đúng là nham hiểm, cố chấp và “thù daiâ€. Hết gà i bẫy ở há»™i đưá»ng, nay lại gà i bẫy trong cả má»™t bữa tiệc.
Chúa Giêsu Ä‘ang trên hà nh trình tiến vá» Giêrusalem để chịu khổ nạn. Ngưá»i Biệt Phái đã tấn công Ngà i từ đà ng xa và có thể nói há» Ä‘eo Ä‘uổi Ngà i trong suốt cuá»™c hảnh trình nà y.
Cái bẫy nham hiểm vì cụm từ “Ở TRƯỚC MẶT NGƯỜIâ€. Có nghÄ©a ngưá»i bệnh Ä‘ang sá» sá» ra đấy, cho dù Chúa Giêsu không muốn thấy thì Ngà i cÅ©ng phải thấy.
Äứng trước thái độ thù ghét cá»§a ngưá»i Biệt Phái, Chúa Giêsu biết rõ âm mưu cá»§a há», nên việc đầu tiên cá»§a Ngà i không phải là chữa bệnh mà là đặt cho há» câu há»i: “TRONG NGÀY SABBAT, CÓ ÄÆ¯á»¢C PHÉP CHá»®A BỆNH KHÔNG?â€
Câu há»i đã đáng trúng và o ý đồ Ä‘en tối cá»§a ngưá»i Biệt Phái.
Má»™t câu há»i đối vá»›i ngưá»i Biệt phái tháºt không dá»… trả lá»i.
Trả lá»i “CÓ†không được, trả lá»i “KHÔNG†cÅ©ng không xong.
Ngưá»i Biệt phái cÅ©ng đã từng đặt cho Chúa Giêsu những câu há»i đại loại như váºy: “có†không được, mà “không†cÅ©ng không xong.
Chẳng hạn có phải nộp thuế cho Xêda không?
Nhưng Chúa Giêsu vẫn kiá»…n nhẫn trả lá»i cho há», Ngà i thoát ra những cái bẫy đó rất dá»… dà ng.
Nay há» gặp chÃnh câu há»i có đặc tÃnh như váºy. DÄ© nhiên há» chỉ biết im lặng mà không dám nói Ä‘iá»u gì.
Äó là bối cảnh Bà i Tin mừng hôm nay.
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng:
_________________________
“KHI ẤY, VÀO MỘT NGÀY SABBAT, CHÚA GIÊSU VÀO DÙNG Bá»®A TRONG NHÀ MỘT THỦ LÃNH BIỆT PHÃI, THÃŒ NHá»®NG NGƯỜI HIỆN DIỆN Ở ÄÓ DÃ’M XÉT NGƯỜI. BẤY GIỜ CÓ MỘT NGƯỜI MẮC BẸNH THUá»¶ THŨNG Ở TRƯỚC MẶT NGƯỜIâ€.
Bối cảnh hôm nay là ngà y Sabbat. Mà theo truyá»n thống Phúc âm Luca, ngà y Sabbat luôn xảy ra cuá»™c tranh luáºn giữa Chúa Giêsu và ngưá»i Biệt phái, và chá»§ đỠtranh luáºn thưá»ng nhắm và o việc chữa bệnh cá»§a Chúa trong ngà y nà y.
Hôm nay tháºt đặc biệt, vì sau cuá»™c rao giảng trong há»™i đưá»ng như má»i khi thì má»™t ngưá»i thá»§ lÄ©nh Biệt Phái đã chá»§ động má»i Chúa vá» nhà dùng bữa.
Ai cũng nghĩ đó là một cái ý tốt đẹp.
Nhưng chẳng tốt đẹp gì đâu, vì ngưá»i Biệt phái đã giăng cái bẫy sẵn ở đó để đưa Chúa Giêsu và o bẫy.
Thấy thái độ cá»§a ngưá»i Thá»§ lÄ©nh nà y, ngưá»i Kitô hữu cÅ©ng phải nhìn lại mình.
Ta có má»i Chúa Giêsu và o nhà linh hồn mình vì cái ý tốt đẹp không, hay chỉ là những toan tÃnh ?
Chúa Giêsu biết rõ ý đồ cá»§a há», nhưng Ngà i vẫn vui vẻ chấp nháºn lá»i má»i mà không có má»™t chút do dá»±, lưỡng lá»±.
Từ khi Chúa Giêsu bước và o nhà là hà ng trăm con mắt đổ dồn và o Ngà i. Luca viết: “NHá»®NG NGƯỜI HIỆN DIỆN Ở ÄÓ DÃ’M XÉT NGƯỜIâ€.
Há» dòm xét vì “BẤY GIỜ CÓ MỘT NGƯỜI MẮC BỆNH THUá»¶ THŨNG Ở TRƯỚC MẶT NGƯỜIâ€.
“NGƯỜI MẮC BỆNH THUá»¶ THŨNGâ€. Äó là căn bệnh bị ứ nước, trên ngưá»i sẽ nổi lên những chá»— sưng như mụn nước to vì bị ứ nước. Rất Ä‘au đớn và cÅ©ng rất khó coi.
Má»™t ngưá»i như váºy lại Ä‘ang hiện diện trước mặt Chúa thì là m sao Ngà i có thể là m ngÆ¡ mà không chữa được.
Như váºy cái bẫy mà ngưá»i Biệt Phái giăng ra đã được dà n xếp xong, rất bà i bản.
“CHÚA GIÊSU LÊN TIẾNG HỎI CÃC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÃI RẰNG: “TRONG NGÀY SABBAT, CÓ ÄÆ¯á»¢C PHÉP CHá»®A BỆNH KHÔNG?” CÃC ÔNG ẤY LÀM THINHâ€.
Luca còn cho biết không chỉ có Biệt Phái mà còn có cả Luáºt sÄ© nữa. Hai nhóm nà y thưá»ng Ä‘i đôi vá»›i nhau như cặp bà i trùng trong âm mưu hãm hại Chúa.
Chúa Giêsu không dá»… gì rÆ¡i và o bẫy cá»§a há». Ngà i không vá»™i chữa ngay mà đặt cho há» câu há»i: “TRONG NGÀY SABBAT, CÓ ÄÆ¯á»¢C PHÉP CHá»®A BỆNH KHÔNG?”.
DÄ© nhiên ngưá»i Biệt Phái không thể trả lá»i được, Luca viết: “CÃC ÔNG ẤY LÀM THINHâ€.
Là m thinh cÅ©ng đúng, vì trả lá»i:
+ “CÓâ€, hoá ra há» Ä‘ang tá»± vả và o mặt há».
+ “KHÔNGâ€. Nếu trả lá»i không, hoá ra há» sẽ mất hết uy tÃn đã gầy dá»±ng từ trước đến nay, vì ngưá»i “Ngồi trên toà Môsê†giảng dạy dân chúng mà lại sống vô cảm và bất nhân như váºy sao?
Ngay cả ngưá»i Luât sÄ© Ä‘ang hiện diện cÅ©ng không tìm ra được Ä‘iá»u khoản nà o trong luáºt cấm ngưá»i ta chữa bệnh trong ngà y Sabbat.
Như váºy trả lá»i “có†không được, trả lá»i “không†cÅ©ng không xong thì cách hay nhất là IM LẶNG. Im lặng để mua thá»i gian để tránh tình huống khó khăn.
“BẤY GIỜ NGƯỜI KÉO KẺ ẤY LẠI, VÀ CHá»®A LÀNH, Rá»’I CHO VỀâ€
Äứng trước sá»± im lặng cá»§a ngưá»i Biệt Phái, Cúa Giêsu đã chữa cho ngưá»i bệnh. Ngà i là m như váºy vì theo má»™t nguyên tắc bất thà nh văn: “NGƯỜI TA CÓ QUYỀN LÀM NHá»®NG GÃŒ LUẬT KHÔNG CẤMâ€.
HỠđã không trả lá»i được câu há»i cá»§a Chúa nên Chúa vẫn có quyá»n chữa bệnh.
Luca không có dòng nà o mô tả cách Chúa chữa bệnh, cÅ©ng không ghi lại bất kỳ lá»i nà o, mà chỉ viết: “NGƯỜI KÉO KẺ ẤY LẠIâ€. Äá»™ng tác kéo nà y cÅ©ng là cách Chúa tiếp xúc vá»›i ngưá»i bệnh. Äây không còn là “ÄẶT TAY TRÊN NGƯỜI BỆNH†mà là “KÉO KẺ ẤY LẠIâ€. Có lẽ nó ấn tượng hÆ¡n rất nhiá»u.
“ÄOẠN NGƯỜI BẢO CÃC ÔNG RẰNG: “TRONG NGÀY SABBAT, AI TRONG CÃC ÔNG CÓ CON LỪA HAY CON BÃ’ RÆ I XUá»NG GIẾNG MÀ KHÔNG LẬP TỨC KÉO NÓ LÊN SAO?” NHƯNG CÃC ÔNG KHÔNG THỂ TRẢ LỜI CÂU HỎI ẤYâ€.
Sau khi chữa cho ngưá»i bệnh, Chúa Giêsu liá»n cho nhóm Luáºt sÄ© và Biệt phái má»™t bà i há»c:
TRONG NGÀY SABBAT, AI TRONG CÃC ÔNG CÓ CON LỪA HAY CON BÃ’ RÆ I XUá»NG GIẾNG MÀ KHÔNG LẬP TỨC KÉO NÓ LÊN SAO?
“GIẾNG†được đỠcáºp ở đây là GIẾNG LỘ THIÊN, có nghÄ©a không có nắp Ä‘áºy, ngưá»i ta là m ra những cái giếng nà y để lấy nước cho gia súc uống.
Giếng lá»™ thiên rất thưá»ng xuyên gặp trên đất Palestine và là nguyên nhân các tai nạn cho con ngưá»i cÅ©ng như súc váºt (xem Exo 21:33).
Khi tai nạn té xuống giếng xảy ra, sẽ không ai thắc mắc có được kéo ngưá»i hay súc váºt dưới đó lên không, ngay cả trong ngà y Sabbat; vì đó là việc phải là m và phải là m ngay.
Việc Chúa chữa bệnh trong ngà y Sabbath cÅ©ng váºy, đó là việc cứu ngưá»i cần là m. Tại sao há» lại đặt thà nh vấn Ä‘á»?
NHƯNG CÃC ÔNG KHÔNG THỂ TRẢ LỜI CÂU HỎI ẤY
Má»™t lần nữa trong cùng má»™t Bà i Tin mừng: há» không thể trả lá»i câu há»i cá»§a Chúa Giêsu. Có lẽ 2 câu há»i cá»§a Chúa trong bà i Tin mừng hôm nay sâu sắc quá chạm đến đáy con tim cá»§a há», đánh động những tình cảm cao đẹp nhất cá»§a những con ngưá»i nệ luáºt, câu nệ và o mặt chữ mà bá» Ä‘i nhân nghÄ©a.
Lối sống hai mặt cá»§a các Kinh-sư và những ngưá»i Biệt-phái đáng bị lên án.
Chúa má»i gá»i hỠđối thá»ai để tìm ra sá»± tháºt phải theo nhưng há» là m thinh. Chúa chất vấn há» vá» lối sống hai tiêu chuẩn:
+ má»™t tiêu chuẩn cho những ngưá»i thân cáºn hay cho tà i sản cá»§a há».
+ và má»™t tiêu chuẩn cho những ngưá»i dân vô tá»™i;
nhưng há» không thể đáp lại những lá»i chất vấn cá»§a Chúa.
Äây không phải là lần đầu Chúa Giêsu và các ngưá»i biệt phái bất đồng ý kiến vá»›i nhau vá» việc giữ luáºt ngà y sabát. Và đây cÅ©ng không phải lần đầu Chúa Giêsu đưa ra lá»i giải thÃch vá» luáºt má»™t cách hợp lý khiến há» không thể nà o cãi lại được. Thế nhưng há» vẫn chứng nà o táºt ấy, vẫn tiếp tục rình mò và bắt bẻ Chúa. Những ngưá»i tưởng mình biết, tưởng mình đạo đức lại mù quáng đến ngoan cố như váºy.
Việc Chúa Giêsu thách thức những ngưá»i biệt phái để chữa là nh cho ngưá»i thuá»· thÅ©ng trong ngà y sabát cho thấy rằng đối vá»›i Ngà i, con ngưá»i là ưu tiên tối thượng.
Luáºt lệ, ngay cả luáºt hưu lá»…, cÅ©ng sẽ thà nh vô nghÄ©a nếu không vì lợi Ãch cá»§a con ngưá»i. Äối vá»›i Ngà i, chỉ có má»™t luáºt lệ gồm tóm và là ná»n tảng cá»§a má»i luáºt lệ, đó là YÊU THÆ¯Æ NG.
Nhưng để có yêu thương, trước tiên phải có sá»± nhìn nháºn và tôn trá»ng phẩm giá má»—i ngưá»i.
Trong cuá»™c sống hôm nay, có nhiá»u việc cần là m ngay. Có bao mảnh Ä‘á»i sắp bị đổ vỡ, có những nguy cÆ¡ Ä‘e dá»a nhân phẩm, có những ngưá»i trẻ đứng trên bá» vá»±c, có những thai nhi bị chối từ.
Là m sao chúng ta lại dá»ng dưng vá»›i những em nhỠở ká» miệng giếng, và lại quay lưng vá»›i những ngưá»i đã sa xuống vá»±c sâu? Chúng ta hãy bắt chước Chúa Giêsu trong Bà i Tin mừng hôm nay, hãy là m ngay những việc cần là m để cứu giúp những con ngưá»i khốn khổ, không cần phải đợi ai lên tiếng và cho phép vì chúng ta là m theo tiếng lương tâm và trái tim nhân ái nhắc bảo.
Trong tháng Các Linh hồn, chúng ta hãy dâng lên Chúa lá»i cầu xin:
“Lạy Chúa! Xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn Ä‘á»i và cho Ãnh sáng Ngà n thu chiếu soi trên các linh hồn ấyâ€.
Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

