Thứ Hai tuần XXIX TN , Lc 12, 13-21
Tiá»n, bạc, cá»§a cải, má»™t đỠtà i mà tÃn hữu Kitô dưá»ng như nghe đã quá nhiá»u. Oái ăm thay, những ngưá»i thưá»ng lên giá»ng vỠđỠtà i cá»§a cải, tiá»n bạc thì hầu như Ãt bị chi phối bởi đồng tiá»n bát gạo kiểu cảnh “bán mặt cho đất, bán lưng cho trá»i†hay ‘dãi dầm mưa nắng’ để có cái lót dạ và sinh hoạt cho bản thân và gia đình.
Cuá»™c Ä‘á»i tháºt lắm Ä‘iá»u trá»› trêu. Chuyện nghịch lý như không còn là chuyện lý thuyết. Ngưá»i hô hà o “vô sản†thì cá»§a tiá»n hằng hà vô số. Ngưá»i cam kết sống khó nghèo thì tháºt khó mà nghèo. Ngưá»i chá»§ trương duy váºt thì rất chi là chá»§ quan, duy ý chÃ, lại còn mê tÃn đủ Ä‘iá»u. Ngưá»i mong được rá»—i linh hồn thì quá lo lắng chuyện nhà cá»a, tiện nghi váºt chất, cÆ¡ sở…Dù nghịch lý hay trá»› trêu, thì chúng ta cÅ©ng phải đối diện vá»›i Lá»i hằng sống truy vấn chúng ta vá» thái độ cá»§a chúng ta vá»›i cá»§a cải, bạc tiá»n.
Trang Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu dạy chúng ta phải có thái độ đúng đắn khi sá» dụng cá»§a cải. Thánh Luca, ngay câu đầu cá»§a bà i Tin Mừng, Ngà i đã đưa ra má»™t tình huống xá» kiện vá» gia tà i : “ Thưa Thầy, xin Thầy bảo anh tôi chia phần gia tà i cho tôi ? (c.13) thỉnh cầu  cá»§a ngưá»i nà y khiến chúng ta thấy có Ä‘iá»u bất hoà giữa hai anh em, mà nguyên nhân gây bất hoà là cá»§a cải. Hồi đó, dân Do Thái thưá»ng nhá» các Thầy Rabbi, có địa vị, có uy tÃn… để phân xá». Trong Cá»±u Ước, ông Môsê cÅ©ng đã từng xá» kiện cho dân chúng, vì ông đã được đặt là m ngưá»i lãnh đạo và xét xá» ( Xh 2,14). Trưá»ng hợp trên: Ngưá»i anh thì ham cá»§a, muốn “ăn†trá»n. Ngưá»i em chắc yếu thế hoặc sống phung phá gì đó, nên cha mẹ không để phần gia tà i.
Và rồi ta xem Chúa Giêsu trả lá»i thế nà o: “Ai đặt tôi là m ngưá»i xá» kiện hay chia gia tà i ?†Má»™t câu há»i cÅ©ng là câu khẳng định vá» chân tÃnh cá»§a Äức Kitô. Ngà i không đảm nháºn má»™t công việc trần thế. Ngà i đến để rao giảng Tin Mừng Nước Trá»i và đưa há» và o vương quốc cá»§a Ngà i. Và Ngà i nói tiếp để căn dặn há» : “ Hãy coi chừng, phải giữ mình khá»i má»i thứ tham lam, vì không phải được dư giả, thì mạng sống nhá» cá»§a cải mà được bảo đảm đâu.†(c.15). Chúa Giêsu biết khi tham lam ngưá»i ta đánh mất lương tri. Già u thì muốn già u thêm. Có tiá»n lại muốn nhiá»u tiá»n hÆ¡n : lòng tham vô đáy là thế.
Cá»§a cải, tiá»n bạc tá»± nó không xấu mà trái lại là tốt đẹp vì Ä‘á»u do Thiên Chúa dá»±ng nên. Thế nhưng cần phân biệt những cái tốt mang tÃnh giá»›i hạn, vì nó chỉ là phương tiện chứ không phải là cùng Ä‘Ãch. “Anh em phải coi chừng, phải giữ mình khá»i má»i thứ tham lam, không phải vì dư giả mà mạng sống con ngưá»i được bảo đảm nhá» cá»§a cải đâuâ€(Lc 12,15). Và cÅ©ng chắc chắn rằng không phải nhá» cá»§a tiá»n dư giả mà hạnh phúc vÄ©nh cá»u được bảo đảm. Theo thánh Phaolô thì tham lam là má»™t hình thức thá» ngẫu tượng. Ngẫu tượng chỉ có thể dẫn chúng ta đến chá»— diệt vong. Xin đừng quên tham lam là mối tá»™i thừ hai trong “bảy mối tá»™i đầuâ€.
Khi tham lam, ngưá»i ta dá»… loại trừ nhau. Äồng tiá»n là m mỠđôi mắt, là m tối lương tâm. Cho dù  đá»i nà y ăn mặc sung sướng, và ng bạc đầy nhà , cá»§a cải ê há», thì cÅ©ng không chắc sẽ giữ được mạng sống sau khi chết, nếu ngưá»i đó không biết sá» dụng đúng cách. Vì nhiá»u ngưá»i đầy cá»§a cải, vẫn chết. Có ngưá»i tá»± tá» trên đống tiá»n. Nhiá»u gia đình không hạnh phúc, nhà cá»a tan nát, cha mẹ li dị chỉ vì có quá nhiá»u cá»§a cải rồi sinh táºt ăn uống, chÆ¡i bá»i.
Kế tiếp, Chúa Giêsu đưa ra má»™t dụ ngôn để minh chứng Ä‘iá»u Ngà i vừa giảng dạy. Ngà i đưa ra má»™t hình ảnh ông phú há»™ già u có, ruá»™ng vưá»n thẳng cánh cò bay, đà n váºt sung túc, cá»§a cải ê há». Ông ta còn khôn ngoan theo kiểu “ con cái loà i ngưá»i†là cho xây những cái kho lẫm to lá»›n, lá»›n hÆ¡n và xây nhiá»u hÆ¡n để tÃch trữ. Lúc đó, ông không lo hạn hán hay mất mùa. Ông nghÄ© Ta cứ việc ăn chÆ¡i thoả thÃch trong nhiá»u năm mà cá»§a cải vẫn bảo đảm cho Ä‘á»i sống. Ông còn tá»± bảo: hồn ông đừng lo lắng, cứ nghÄ© ngÆ¡i ăn uống…Ông khôn ngoan khi chỉ nghÄ© đến thân xác, đến cá»§a cải nuôi dưỡng cái thân xác đê hèn nà y. Ông không nghÄ© đến bệnh táºt, tuổi già , tháºm chà cái chết Ä‘ang đứng ngoà i cá»a rình ráºp ông. Cái khôn ngoan cá»§a ông mà Thánh Phao lô gá»i là sá»± Ä‘iên dại cá»§a Thiên Chúa…(x.1Cr 2,25).
Tháºt thế, Thiên Chúa bảo ông : “Äêm nay ta đòi mạng ngươi… thì cá»§a cải ngươi sắm sẽ vá» tay ai ? ( c.20). Tháºt là đồ ngốc khi ngươi chỉ lo sắm những cá»§a cải, mà sau khi chết ngươi không thể mang Ä‘i được. Äến ná»—i, ngươi muốn mang cái gì ngươi thÃch mà ngươi cÅ©ng không tá»± mang được. Quần áo, già y dép… ngay cái đơn giản nhất cÅ©ng là do ngưá»i khác khoác mặc cho ngươi. Váºy đó chỉ là những phù phiếm, giả tạo. Chúng sẽ bá» ngươi sau khi ngươi chết.
Vá»›i câu kết luáºn : kẻ nà o thu tÃch cá»§a cải cho mình, mà không lo là m già u trước mặt Thiên Chúa, thì số pháºn cÅ©ng như thế đó ( c.21), Chúa Giêsu muốn cho chúng ta thấy háºu quả cá»§a những ngưá»i ham mê cá»§a cải. Số pháºn tay trắng vẫn “hoà n tay trắng. cá»§a cÅ©ng mất mà linh hồn lại chẳng được cứu, vì khi còn sống, ngưá»i đó đã bám vÃu và o cá»§a cải. Nay cá»§a cải bá» ngưá»i ấy ra Ä‘i má»™t mình, chúng không đảm bảo cho ngưá»i đó có cuá»™c sống Ä‘á»i Ä‘á»i. Ở đây chúng ta thấy Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh đối láºp giữa cá»§a cải và Thiên Chúa như Ngà i đã nói : Không thể là m tôi Thiên Chúa lẫn tiá»n cá»§a ( Mt 6,24). Ngà i nhấn mạnh : cần là m già u trước mặt Thiên Chúa, nghÄ©a là tìm kiếm sá»± khôn ngoan cá»§a Thiên Chúa, là dùng tiá»n cá»§a mua bạn hữu, dùng cá»§a cải đổi lấy Nước Trá»i, là là m chá»§ cá»§a cải chứ không lệ thuá»™c hoặc là m nô lệ cho nó.
Xét cho cùng, thế giá»›i hôm nay không thiếu những ngưá»i há»c theo sách cá»§a nhà phú há»™ hay cá»§a ngưá»i nông dân tham cá»§a trên đây. Trong tôi vẫn có lòng tham cá»§a ngưá»i nông dân ngu dại, hằng thúc đẩy tôi thu tóm, ky cóp cho tháºt nhiá»u, không bao giá» thấy đủ.Trong tôi cÅ©ng có má»™t gã phú há»™ dại khá», tìm cách cÆ¡i ná»›i thêm kho lẫm để chất cho đầy cá»§a cải chóng qua, chỉ biết thu gom, ki cóp cá»§a cải váºt chất mà lãng quên linh hồn thì chúng ta cÅ©ng Ä‘ang Ä‘i và o vết xe cá»§a ngưá»i phú há»™ và ngưá»i nông dân đáng thương kia.
Ngà y nay, trong xã há»™i, biết bao gia đình phải tan nát vì cá»§a cải. Ngưá»i nghèo sinh trá»™m cắp, giết hại lẫn nhau bán cả nhân phẩm, bán cả lương tâm. Ngưá»i già u thì bóc lá»™t sức lao động, mua gian bán láºn hoặc dùng đồng tiá»n biến ngưá»i khác thà nh váºt sở hữu cá»§a mình.
Tháºt ra ranh giá»›i vá»±c thẳm giữa già u nghèo vẫn còn đó. Bên cạnh những thà nh phố xa hoa, chÆ¡i bá»i vẫn còn có những tấm lưng còng cúi rạp trên bãi rác, đầu đưá»ng xó chợ để tìm kiếm miếng ăn. Xin Chúa cho má»—i ngưá»i chúng ta biết san bằng những hố sâu ngăn cách ấy qua những bưổi tương trợ, bác ái giúp nhau “ Lá là nh đùm lá ráchâ€, để thế giá»›i thêm vui tươi, hạnh phúc, má»i ngưá»i Ä‘á»u có cÆ¡m ăn áo mặc, như thế chúng con má»›i là anh em con cùng má»™t Cha trên trá»i.
Huệ Minh

