“Theotokos� (Mẹ Thiên Chúa) đã trở thành một tước hiệu rất mực xứng hạp cho �ức Mẹ ra sao

Giáo hội thuở sơ khai đã tóm g�n vị thế của Mẹ bằng một từ Hy Lạp duy nhất.

Năm 431, có một cuộc tranh luận gay gắt đã diễn ra trong Giáo Hội Công Giáo, v� tước hiệu đặc biệt của �ức Mẹ. Cuộc tranh luận đã đưa tới một công đồng chung, được tổ chức tại thành phố Êphêsô nhằm giải quyết vấn đ� đặt ra.

Có hai lập trư�ng hoàn toàn trái ngược nhau, một bên là giám mục Nestorius (Constantinople), bên kia là thánh Cyrilô (Alexanria).

Giám mục Netorius một mực cho rằng, �ức Maria nên được g�i là Christokos “ngư�i sinh ra Chúa Kitô�. Linh mục Dwight Longnecker giải thích rằng “Ngôn từ mà giám mục Netorious sử dụng, cho thấy, ông ta chủ trương rằng, �ức Giêsu Kitô có hai ngôi vị tách biệt. Vì thế, �ức Mẹ chỉ là ngư�i đã sinh ra Chúa Giê-su v� mặt thể xác, nhân tính; và Mẹ nên được g�i là Christokos, tức là “Mẹ của Chúa Kitô� chứ không thể là “Mẹ Thiên Chúa.�

�ối lại với quan điểm trên, thánh Cyrilô và đa phần các giám mục đ�u cho rằng, �ức Maria phải được g�i là Theotokos, tức là “Mẹ Thiên Chúa�. Tín đi�u này khẳng định rằng Chúa Giêsu có “một ngôi vị duy nhất, gồm hai bản tính liên kết chặt chẽ với nhau (không h� tách r�i nhau.)�

�a số tuyệt đối đã đồng quan điểm rằng, Theotokos là tước hiệu xứng hạp với �ức Mẹ, và Nestorius đã bị truất phế chức giám mục Constantinople .

“Mẹ Thiên Chúa� không có nghĩa là �ức Maria hiện hữu trước Thiên Chúa hay Mẹ dựng nên Thiên Chúa, nhưng Mẹ là �ấng đã sinh ra Chúa Giêsu, �ấng vừa là Thiên Chúa thật vừa là ngư�i thật.

Trong mục nói vá»� tín Ä‘iá»�u Ã�ức Maria, Mẹ Thiên Chúa, sách Giáo Lý Há»™i Thánh Công Giáo có Ä‘oạn viết: “Quả thế, Ã�ấng mà Mẹ cÆ°u mang làm ngÆ°á»�i bởi Thánh Thần, Ã�ấng thá»±c sá»± là Con Mẹ theo xác phàm, chính là Con hằng hữu của Chúa Cha, Ngôi Hai trong Ba Ngôi chí thánh. Vì vậy, Há»™i Thánh tuyên xÆ°ng Ã�ức Maria thá»±c sá»± là ‘Mẹ Thiên Chúa’ (Theotokos)â€�. (Sách Giáo Lý Há»™i Thánh Công Giáo, số 495)

Truy�n thống Kitô giáo Chính Thống và Byzantine ưa dùng tước hiệu này hơn bất cứ tước hiệu nào khác của Mẹ. Một bản thánh ca có từ lâu đ�i trong nghi thức phụng vụ của các truy�n thống này, đã diễn tả một cách rất thơ văn, chân lý không đơn giản này như sau: “�ấng toàn thể vũ trụ không thể chứa đựng nổi lại được cưu mang trong cung lòng của Mẹ, ôi Mẹ là Mẹ Thiên Chúa!�

Việc Giáo hội Công Giáo quyết định tuyên xưng Mẹ là Theotokos (Mẹ Thiên Chúa), đã đánh dấu một bước ngoạt quan tr�ng trong dòng lịch sử Giáo hội. Tước hiệu này làm sáng t� hơn ni�m tin của Giáo hội v� �ức Giêsu Kitô, đồng th�i cũng xác quyết mạnh mẽ hơn v� bản chất của cuộc nhập thể của �ức Kitô. Tất cả những gì Giáo hội đã tin tưởng từ th�i các thánh tông đồ, đã được long tr�ng xác quyết một cách chính thức trong Công đồng Êphêsô.

Hơn nữa, việc vinh danh �ức Mẹ với tước hiệu là Mẹ Thiên Chúa đã khẳng định vai trò ưu tuyển của Mẹ trong dòng lịch sử cứu độ, đồng th�i cũng cho thấy rõ hơn mầu nhiệm cao cả đã diễn ra nơi cung lòng của Mẹ.

�ể kỷ niệm thánh công đồng này, năm 1931, đức Piô XI đã cho thiết lập lễ Mẹ Thiên Chúa vào ngày 11 tháng 10, sau này công đồng Vaticanô II đã chuyển lễ này sang ngày 01 Tháng Giêng và đổi tên thành lễ kính tr�ng thể Thánh Maria, Mẹ Thiên Chúa.

Chuyển dịch: Sr. Anna Nguyễn Tuyết, op. (Nhóm phiên dịch Mai Khôi)

Philip Kosloski
https://aleteia.org