Gương thánh nhân: Chúa Giêsu báo trước cho các môn đệ: “Vì danh Thầy, anh em sẽ bị má»i ngưá»i thù ghét. Nhưng kẻ nà o bá»n chà đến cùng, kẻ ấy sẽ được cứu thoát. Khi ngưá»i ta bách hại anh em trong thà nh nà y, thì hãy trốn sang thà nh khác. Thầy bảo tháºt anh em : anh em chưa Ä‘i hết các thà nh cá»§a Ãt-ra-en thì Con Ngưá»i đã đến.”(Mt.10, 22-23).
Thá» thách, bách hại là số pháºn thưá»ng tình cá»§a môn đệ Chúa. Theo Chúa, giúp việc Chúa là chấp nháºn vác thánh giá hằng ngà y. Có như thế, Nước Trá»i má»›i đến được trần gian. Có như thế, Æ¡n cưu rá»—i má»›i đến vá»›i mình và má»i ngưá»i. Nhưng không phải vì thế mà liá»u mình cách vô Ãch; nếu cần, thì cÅ©ng phải trốn lánh nguy hiểm theo như ý Chúa muốn, để phụng sá»± Chúa và phục vụ các linh hồn như thánh Äa-minh Minh và Phan-xi-cô Chiểu đã là m.
Äa-minh Minh tên tháºt là Hê-na, ngưá»i Tây-ban-nha, sinh năm 1765. Ngay từ nhá», cáºu đã ước nguyện dâng mình cho Chúa. Năm 16 tuổi, cáºu xin gia nháºp và o dòng thánh Äa-minh, và hai năm sau thì được tuyên khấn và theo há»c triết há»c. Trong thá»i gian nà y, thầy Äa-minh được Chúa soi sáng thúc giục, nên xin Ä‘i truyá»n giáo ở Việt Nam. Thế là thầy được gởi Ä‘i Phi-Luáºt-tân cùng vá»›i má»™t nhóm tu sÄ© trẻ, để tiếp tục há»c thần há»c. Ngà y 20 tháng 9 năm 1789, thầy thụ phong linh mục và được sai Ä‘i truyá»n giáo tại Bắc Việt.
Nháºn thấy cha Minh tà i giá»i đạo đức, Bá» trên bổ nhiệm lên là m giám đốc chá»§ng viện Tiên Chu , và Ãt lâu sau được bầu là m cha chÃnh địa pháºn. Và ngà y 9 tháng 9 năm 1800, Äức Thánh Cha Pi-ô VIII đã chá»n cha là m Giám mục, phụ tá Äức cha Y.
Từ ngà y được phong chức giám mục, Äức cha Minh cà ng sống khiêm tốn, thánh thiện, bác ái, nhiệt thà nh vá»›i sứ vụ rao giảng Tin Mừng. Ngà i thưá»ng xuyên viếng thăm dạy dá»—, khuyến khÃch giáo hữu giữ vững đức tin trong cÆ¡n thá» thách ở các xứ đạo, nhất là những xứ đạo xa xôi, hẻo lánh. Ngà i được má»™t thầy giảng phụ rất đắc lá»±c. Äó là thầy Phan-xi-cô Äổ văn Chiểu.
Phan-xi-cô Chiểu sinh năm 1764 tại là ng trung lá»…, giáo xứ Liên Thá»§y, thuá»™c giáo pháºn Äông Äà ng Ngoà i. Lá»›n lên, cáºu xin tu há»c là m thầy giảng. Và sau khi há»c xong, cáºu được mặc tu phục, được Äức cha Minh chá»n giúp việc ngà i, vì thấy thầy nhân đức. Từ đó, thầy luôn sống gần gá»§i bên Äức cha, táºn tình giúp đỡ ngà i trong má»i công việc mục vụ, trung thà nh gắn bó trong suốt cÆ¡n thá» thách bách hại, và sau cùng đã được phúc lãnh triá»u thiên tỠđạo vá»›i ngà i.
Lúc đó, vua Minh Mạng bắt đạo gắt gao. Ngưá»i công giáo muốn giữ đạo phải lén lúc trốn tránh, nhất là các vị Chá»§ Chăn phải ẩn náo rà y đây mai đó, để an á»§i khÃch lệ giáo hữu, đồng thá»i ban bà tÃch cho há». Äức cha Minh và thầy Chiểu Ä‘ang ở Tiên Chu, phải Ä‘i ẩn lánh tại Kiên Lao. Vì mặc dù Äức cha rất mong má»i được phúc tỠđạo để là m chứng cho Chúa, nhưng ngà i không dám liá»u lÄ©nh theo ý mình, mà muốn là m đúng theo lá»›i Chúa dạy: ” Khi ngưá»i ta bách hại anh em trong thà nh nà y, thì hãy trốn sang thà nh khác”. Ngà i trốn lánh không phải vì nhác đảm sợ chết, nhưng vì lợi Ãt Ä‘oà n chiên Chúa đã phú giao cho ngà i chăm nom săn sóc.
Nhưng ngà y 27 tháng 5 năm 1838, vì có ngưá»i tố giác, quan tổng đốc Nam Äịnh kéo quân đến vây là ng Kiên Lao, bắt được Äức cha Y . Còn Äức cha Minh và thầy Chiểu may mắn trốn thoát ra bá» sông, xuống thuyá»n Ä‘i Hải Dương. Song má»™t ngư phá»§ ngá»a giáo đã nháºn ra các ngà i; Ä‘i tố cáo vá»›i Quan, nên các ngà i bị bắt giải vá» Nam Äịnh và tống giam và o ngục. Ở đây, các ngà i phải chịu nhiá»u hình khổ, Ä‘au đớn: cổ mang gông, tay chân xiá»ng xÃch, nhiá»u lần bị tra tấn đánh Ä‘áºp, bắt buá»™c bước qua thánh giá. Nhưng các ngà i vẫn luôn luôn can đảm tuyên xưng niá»m tinh và o Chúa Kitô. Khi quan há»i Äức cha là ngươi nước nà o, sau đến đây rao giảng tà đạo. Ngà i dõng dạc trả lá»i:
– Tôi là ngưá»i Tây-ban-nha. Tôi muốn Ä‘em hạnh phúc tháºt đến cho ngưá»i Việt Nam. Tôi đến rao giảng đạo chân chÃnh là đạo Äức Chúa Trá»i. Ai thá» phượng kÃnh mến ngưá»i thì được hưởng phước Ä‘á»i Ä‘á»i . . .
Thấy không lay chuyển nổi niá»m tin kiên cưá»ng bất khuất cá»§a Äức cha và thầy Chiểu, quan buá»™c lòng kết án trảm quyết và đệ trình lên vua. Vua Minh Mạng phê y án và gởi vá» tá»›i Nam Äịnh ngà y 25 tháng 6 năm 1838.
Sáng hôm sau, quân lÃnh dẫn Äức cha Minh và thấy Chiểu ra pháp trưá»ng Bảy Mẫu. Các Ngà i hết sức vui mừng tạ Æ¡n Chúa.
Tại pháp trưá»ng, Äức cha Minh muốn chứng kiến cái chết anh dÅ©ng cá»§a môn đệ mình, nên xin quan xá» trảm thầy Chiểu trước, Và sau đó, ngà i nghiêng mình cho lý hình thi hà nh pháºn sá»± . . .
Ngà y 27 tháng 5 năm 1900, Äức Thánh Cha Lê-ô XIII đã phong Chân phước cho các ngà i, Và ngà y 19 tháng 6 năm 1988, Äức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã suy tôn các ngà i lên Hiển thánh.
Quyết tâm: Sẵn lòng chịu khó chịu cá»±c thá» phượng Chúa, luôn luôn vâng theo thánh ý Chúa, và không bao giá» liá»u mình là m Ä‘iá»u gì mất lòng Chúa theo gương thánh Äa-minh Minh và Phan-xi-cô Chiểu.
Cầu nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giao há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại: luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

