Hình ảnh Äức Phanxicô ngồi ở hà ng ghế thứ tư giữa các hồng y và giám mục trong Giáo triá»u Roma, cùng tham dá»± bà i linh thao Mùa chay thưá»ng niên ở Ariccia (à quốc), là tượng trưng rõ nét cho năm đầu triá»u giáo hoà ng cá»§a ngà i. Không ngồi trên ngai mà ngồi ở hà ng ghế sau, là m má»™t tấm gương ngưá»i lãnh đạo phục vụ vô vị lợi, hà nh động nà y không phải là chuyện gì má»›i mẻ đối vá»›i Äức Phanxicô. Năm 1992, cố tổng giám mục Buenos Aires, hồng y Antonio Quarracino, đã bổ nhiệm vị linh mục Dòng Tên Ãt nói, ngưá»i hạnh phúc khi được dà nh hà ng giá» trong tòa giải tá»™i, là m giám mục phụ tá cho mình. ‘Tôi luôn luôn biết phụ tá cá»§a mình, Bergoglio Ä‘ang ở đâu. Ở hà ng ghế sau …’ cố hồng y cho biết. Tháºm chà khi trở thà nh tổng giám mục rồi hồng y và trong suốt những chuyến viếng thăm thưá»ng lệ đến các khu ổ chuá»™t ở Buenos Aires, Bergoglio luôn luôn ngồi ở hà ng ghế sau. Äây là lý do vì sao rất dá»… cho ngà i từ bá» những biểu tượng cố hữu suốt má»™t thá»i gian dà i, những nghi thức hoà ng gia tiêu biểu mà các triá»u giáo hoà ng đã nối tiếp nhau sá» dụng. Các là m việc và phong cách mang Ä‘áºm căn chất cá»§a ngà i đã giúp ngà i gần lại và dá»… gần hÆ¡n vá»›i má»i ngưá»i.
Từ phòng số 201 cá»§a Nhà trá» thánh Martha, vá»›i những đồ đạc bằng gá»— óc chó, và o ban sáng, ánh đèn được báºt lên rất sá»›m, khoảng 04h30 Theo lá»i Alfred Xuereb, viên thư ký gốc Malta cá»§a ngà i, thì trong hai giỠđồng hồ, Äức Phanxicô ngồi má»™t mình, cầu nguyện và suy niệm Tin mừng ngà y hôm đó và chuẩn bị các bà i giảng ngắn gá»n nhưng ngoại hạng cá»§a ngà i. Khoảng và i phút trước lúc 7h00, giáo hoà ng má»™t mình Ä‘i xuống nhà nguyện, nÆ¡i có khoảng 50 ngưá»i hoặc hÆ¡n, má»™t và i linh mục và hai thư ký cá»§a ngà i Xuereb và Fabián Pedacchio (ngưá»i Argentina) Ä‘ang đợi sẵn. Từ tháng 1, má»—i ngà y các tÃn hữu đến từ các giáo xứ khác nhau thay phiên tham dá»± thánh lá»… ban sáng nà y, Giám mục Roma, Bergoglio biết mình không thể viếng thăm hết các giáo xứ (đến Wojtyla suốt 27 năm cÅ©ng chưa là m được), váºy nên ngà i má»i hỠđến nhà mình. Các bà i giảng trong thánh lá»… tại nguyện đưá»ng nhà trá» Martha là má»™t trong những yếu tố má»›i quan trá»ng nhất cá»§a triá»u giáo hoà ng nà y: chúng đơn sÆ¡, có ý rất sâu sắc. Không có bản văn viết chÃnh thức, nhưng Vatican Radio Ä‘á»u có đăng những bà i tóm gá»n má»—i má»™t bà i giảng nà y và i giá» sau. Nhà xuất bản Vatican cÅ©ng đã xuất bản hai má»™t bá»™ sách hai táºp vá»›i tá»±a đỠ‘Omelie del mattino’, vá»›i các bà i giảng ban sáng hà ng ngà y cá»§a giáo hoà ng.

Khi thánh lá»… kết thúc, giáo hoà ng cởi áo lá»… và đi vá» nhà lại nhà nguyện, ngồi ở hà ng ghế sau và cầu nguyện trong thinh lặng trong và i phút. Rồi ngà i Ä‘i ra cá»a và chà o há»i từng ngưá»i má»™t. Ngà i dùng bữa sáng lúc 08:00 tại phòng ăn nhà trá» thánh Martha. Äây cÅ©ng là nÆ¡i giáo hoà ng thưá»ng dùng bữa trưa lúc 13:00 và bữa tối lúc 16:00. Bữa tối chỉ có phục vụ bà n cho những ngưá»i cư trú tại đây và chỉ trong món đầu tiên mà thôi. Sau khi dùng xong món đầu, các bạn dùng bữa vá»›i Äức Phanxicô, và cả ngà i Ä‘á»u đứng dáºy và tá»± Ä‘i lấy món thứ hai cá»§a mình ở khu vá»±c tá»± phục vụ. ‘Tôi cần phải sống giữa ngưá»i dân và nếu tôi sống riêng mình, có lẽ tách biệt má»™t chút, thì sẽ chẳng tốt cho tôi’, Äức Phanxicô đã nói thế khi giải thÃch rằng ngà i không sống trong Dinh thá»± Tông Äồ vì nhiá»u ‘lý do tâm lý’, bởi ngà i không thể ‘sống má»™t mình’, tách biệt trong dinh thá»± giáo hoà ng vá»›i lối và o như cái phiá»…u cháºt hẹp và có quá nhiá»u lÃnh gác. Quyết định sống ở Nhà trá» thánh Martha cá»§a ngà i đã triệt tiêu hết cÆ¡ cấu kiểu triá»u chÃnh cÅ© chỉ trong vòng và i tháng ngắn ngá»§i.
Má»™t ngà y cá»§a giáo hoà ng rất căng thẳng. Sau khi giải quyết các buổi tiếp kiến, các há»™i kiến chÃnh thức và các chuyến viếng thăm cá»§a các nguyên thá»§ quốc gia, hà ng loạt tà i liệu được gởi đến từ phá»§ Quốc vụ khanh và các bá»™ trong Giáo triá»u cÅ©ng như các báo cáo từ các á»§y ban Ä‘iá»u tra vá» ngân hà ng và tà i chÃnh Vatican, Äức Phanxicô tìm cho mình thá»i gian riêng để tá»± mình Ä‘á»c khoảng 50 hoặc hÆ¡n trong số hà ng ngà n lá thư và lá»i nhắn gởi đến cho ngà i má»—i ngà y. Ngà i để các lá thư trên bà n má»™t thá»i gian, rồi sau đó tá»± mình gá»i Ä‘iện trả lá»i mà không cần ngưá»i trung gian.
Trong triá»u Äức Phanxicô, vai trò cá»§a các thư ký riêng cá»§a giáo hoà ng cÅ©ng đã có những thay đổi: há» không còn tháp tùng giáo hoà ng trong những buổi tiếp kiến hay những chuyến công du (trong những dịp nà y, quản gia cá»§a giáo hoà ng, Sandro Mariotti, hay còn gá»i là Sandrone, đảm nhiệm luôn má»™t phần việc cá»§a các thư ký riêng). Trên thá»±c tế, các thư ký riêng cá»§a giáo hoà ng giá» trở nên ‘vô hình’. Trước đây, lần duy nhất có chuyện nà y là thá»i giáo hoà ng Pius XII, ngà i có má»™t và i thư ký riêng là tu sỹ dòng Tên ẩn mình vá» phÃa sau. Trong và i tuần đầu tiên cá»§a triá»u giáo hoà ng, Äức Phanxicô đã nói chuyện vá»›i ngưá»i há»c trò và cÅ©ng là bạn cá»§a ngà i, Jorge Milia rằng ngà i không muốn các thư ký hay những cá»™ng sá»± khác Ä‘iá»u phối lịch trình cá»§a ngà i và quyết định xem ngà i có thể gặp ai và không được gặp ai. Và tháºt sá»± là bây giá», ngà i tá»± tay quyết định và tổ chức nhiá»u cuá»™c gặp cho mình.
J.B. Thái Hòa chuyển dịch


