Tôi thấy trên mạng có ngưá»i đặt câu há»i “tại sao ngà y nay ngưá»i ta hiểu “tạo váºt†như là những váºt được dá»±ng nên, mà không phải là nghÄ©a “Äấng Tạo Hoá?†Ngưá»i ta trả lá»i: “ Từ ‘tạo váºt’ bị dùng sai, có lẽ do cách dùng sai trong tôn giáoâ€.
Nghe há» trả lá»i như thế, tôi cảm thấy rất buồn. Tháºt váºy, nhiá»u chá»— trong phụng vụ cá»§a Giáo Há»™i cÅ©ng dùng thuáºt từ “tạo váºt†để chỉ con ngưá»i hay những váºt được Chúa dá»±ng nên. Có ngưá»i thấy váºy lại giải thÃch: “Tạo váºt†trước đây có nghÄ©a là Äấng Tạo Hoá, nay có nghÄ©a là “loà i thụ tạoâ€. Váºy chúng ta thá» tìm hiểu ý nghÄ©a cá»§a hai thuáºt từ “tạo váºt†và “thụ tạoâ€.
1. NghÄ©a chữ tạo, thụ và váºt:
1.1. Tạo: có mấy chữ Hán nà y lÃ é€ , çš‚, è‰, çš, 唣, 唕. Trong từ tạo váºt là chá»¯é€ , chữ nà y có bá»™ xước (nghÄ©a là đi) và chữ cáo告 (nói cho ngưá»i khác biết), cho nên nghÄ©a nguyên thuá»· cá»§a chữ tạo là là m việc thà nh công.
Chữ é€ có nhiá»u nghÄ©a. (Ä‘t.) (1) Là m cho từ không có trở thà nh có và tồn tại. (2) Chế tác: Tu tạo. (3) Kiến thiết: Tạo phúc nhất phương (Kiến thiết phúc cho cả má»™t phương). (4) Phát minh: Sai Luân tạo chỉ (ông Sai Luân chế tạo ra giấy trước nhất). (5) Sinh ra. (6) Là m ra. (7) Bịa đặt: Tạo dao sinh sá»± (bịa đặt ra lá»i nói phao để sinh sá»±). (8) Äi vá» phÃa trước. (9) Äến: Tạo phá»§ (tá»›i hầu ngà i). (10) Bồi dưỡng. (11) Thà nh tá»±u. (dt.) (12) Niên đại. (13) Tên tế tá»±. (14) Giá», ngà y, tháng, năm sinh cá»§a má»™t ngưá»i theo bói toán gá»i là tạo. (15) Thăm há»i. (16) Thá»i đại: Mạt tạo (Ä‘á»i cuối, cuối mùa). (17) Hai bên tố tụng: Lưỡng tạo (cả hai bên). (18) Mùa gặt: Nhất niên tam tạo (má»™t năm ba mùa). (19) Há» Tạo. (20) May mắn. (21) Nhà bếp. (22) Tên tước hiệu. (pht.) (23) Vá»™i vã: Tạo thứ (vá»™i và ng). (24) Bắt đầu.
1.2. Thụ: Có những chữ Hán nà y: 樹,å—,授,綬,裋,å”®,竪, trong trưá»ng hợp nà y là chữ å—, có nghÄ©a: (Ä‘t.) (1) Sá» dụng: Hưởng thụ. (2) Tiếp nháºn: Thụ lá»…. (3) ÄÆ°á»£c / thÃch hợp. (4) Bị : Thụ phê bình (bị phê bình). (5) Chịu cái dở: Thụ phạt (bị phạt). (6) Ráng chịu. (7) Thu mua. (8) Thu hồi. (9) Chứa đựng: Tiêu thụ (Hưởng dùng). (10) Tiếp thu. (pht.) (11) Hợp vá»›i giác quan: Thụ thÃnh.
1.3. Váºt: có ba chữ Hán: 物, å‹¿, 沕, trong từ tạo váºt là chữ 物, có nghÄ©a: (dt.) (1) Cái có hình khối, tồn tại trong không gian, có thể nháºn biết được: Phế váºt (đồ bá»). (2) Các loại sinh ở trong trá»i đất Ä‘á»u gá»i là “váºt†cả: Váºt hoán tinh di (váºt đổi sao dá»i). (3) Hoà n cảnh hay sá»± việc bên ngoà i. (4) Ngưá»i hay hoà n cảnh bên ngoà i. (5) Ná»™i dung: Ngôn chi hữu váºt (lá»i nói có ná»™i dung). (6) Mà u sắc. (Ä‘t.) (7) Tìm tòi: Váºt sắc.
NghÄ©a Nôm: (1) Nói chung vá» muông thú: Các váºt có vú. (2) Các thức chung quanh: Váºt đổi sao dá»i.
2. NghÄ©a thuáºt từ thụ tạo:
Thụ tạo như trên đã nói, thụ là được, bị, chịu… có nghÄ©a là được tạo thà nh, tức là vạn váºt do Thiên Chúa tạo dá»±ng lên.
3. NghÄ©a thuáºt từ tạo váºt:
Ta thá» tìm ý nghÄ©a cá»§a thuáºt từ nà y trong các từ Ä‘iển.
– Hán Ngữ Äại Từ Äiển[1]: (1) Cách gá»i đơn giản cá»§a “Äấng Tạo Váºtâ€: “Sinh sinh đắc sở, sá»± sá»± duy tân, nguy nguy hô do tạo váºt chi khúc thà nh dã†(Sá»± sống triển nở, má»i sá»± đổi má»›i, vÄ© đại thay, như do Äấng Tạo Váºt dá»±ng nên) (Nguỵ Thư, Lý Bưu Truyện); (2) Váºn may.
– Quốc Ngữ Hoạt Dụng Từ Äiển[2]: (1) Ngưá»i xưa cho rằng do Trá»i dụng nên, nên gá»i Trá»i là Tạo Váºt. (2) Số mệnh, váºn may.
– Hán Ngữ Từ Äiển[3]: Như Tạo Hoá, là trá»i.
– Từ Vá»±ng[4]: Trá»i.
– Vương Vân NgÅ© Äại Từ Äiển[5]: Trá»i. ChÃnh là Äấng tạo ra vạn váºt.
– Dictionnaire Vietnamien Chinois Francais, Eugène Gouin: tạo váºt: Creation, Createur.
– Từ Ä‘iển Việt – Hán hiện đại, NXB Khoa Há»c Xã Há»™i: tạo váºt = tạo hoá
– Từ Ä‘iển Hán Việt, Viện Ngôn Ngữ Há»c: Tạo váºt = tạo hoá = Trá»i.
– Từ Ä‘iển Việt – Anh, Nguyá»…n Sanh Phúc và nhóm cá»™ng tác: Tạo váºt = tạo hoá: The Creator.
– Petit Passe-Partout de la presse Sino-Annamite[6]: kẻ dá»±ng váºt.
– Việt Pháp Từ Äiển[7]: Créer le monde, Créateur.
– Hán Việt Từ Äiển[8]: Dá»±ng ra vạn váºt; trá»i; tạo hoá (createur).
– Dictionnaire Annamite-Chinois-Francais[9]: Création, Créateur.
– Ông Nguyá»…n Trưá»ng Tá»™ trong các Di thảo Ä‘á»u dùng “tạo váºt†theo nghÄ©a Äấng Tạo Hoá.
4. Nháºn xét
Hầu như tất cả các từ Ä‘iển Ä‘á»u ghi rõ tạo váºt là Äấng Tạo Hoá, duy nhất có “Từ Ä‘iển Tiếng Việt†cá»§a Viện Ngôn Ngữ Há»c (NXB Äà Nẵng, 2004) thêm hai nghÄ©a cá»§a “tạo váºtâ€: (1) (cÅ©) như “tạo hoáâ€; (2) Những váºt tồn tại trong thiên nhiên nói chung, coi là do tạo hoá tạo ra. Sở dÄ© có sá»± nhầm lẫn nà y, có lẽ vì ngưá»i ta hiểu lầm cách tạo từ. Và dụ: phế váºt = váºt bị bá» Ä‘i, di váºt = váºt được để lại khi chết, cống váºt = váºt được Ä‘em Ä‘i dâng biếu, tặng váºt = váºt để tặng, váºt được tặng. Cho nên ngưá»i ta dá»… liên tưởng “tạo váºt†= váºt được tạo ra.
Kết luáºn
Rõ rà ng, tạo váºt có nghÄ©a là Äấng Tạo Hoá, tức là Thiên Chúa, hoà n toà n không có nghÄ©a là vạn váºt. Vạn váºt là thụ tạo.
Tôi nghÄ© đã đến lúc chúng ta phải trả lại ngữ nghÄ©a nguyên thuá»· cho từ tạo váºt.

